Mobiliteitscontext in Vlaanderen

Transcriptie

1 Mobiliteitscontext in Vlaanderen Joris Willems PCVO Handel afdeling Verkeerskunde (HSV) Diepenbeek ( Mobiliteit en ruimtelijke ordening: hoe zit dat eigenlijk? Voorbeeld: een gevaarlijk punt ongevallen op een 2X2 weg (primair II) ook fietsers: oversteek toeristische fietsroute moeilijke oversteekbaarheid Dus: typisch verkeersprobleem. Of juist niet? 1

2 Gevolgen voor mobiliteit: (subjectieve) onveiligheid: kinderen mogen niet met de fiets naar school Hoog autogebruik Ruimtelijke ordening??? Op zoek naar diepere oorzaken 1. Te snel rijdend verkeer, grote snelheidsverschillen, geen oversteekvoorzienignen 2. Gelijkvloerse oversteek voor langzaam verkeer, veel kruispunten 3. Te veel autogebruik naar de zijwegen: vervoerswijzekeuze (modal split) 4. Woonlinten ver buiten de bebouwde kom: creëert veel autoverkeer en afslaand verkeer 2

3 Aangrijpingspunten 1. Rijgedrag: VERKEERSMANAGEMENT 2. Routekeuze: VERKEERSPLANOLOGIE 3. Modal split: VERVOERSMANAGEMENT 4. Planologie: RUIMTELIJKE ORDENING In omgekeerde volgorde! Mobiliteitsmanagement Elk verkeers- en mobiliteitsprobleem leidt naar R.O. schoolomgevingen: snel autoverkeer > trager rijden op de verkeerde plaats > andere route te veel auto s > meer o.v. en l.v. ouders en kinderen wonen te veraf > woonplaatskeuze en locatie scholen 3

4 Files op autosnelwegen: te grote dichtheid > diverse beheersingsmaatregelen, meer wegen te veel concentratie in tijd en ruimte: alternatieve wegen, flexibel werken te veel auto s: meer alternatief vervoer te grote afstanden: wonen-werken werken dichterbij elkaar Maar ook wisselwerkingen oplossen files door DVM -> > terug naar de spits, minder OV-gebruik Beschikbaarheid bedrijfswagen -> woonplaatskeuze minder belangrijk en (gelukkig) ook: te veel fileleed -> > terug wonen nabij werk 4

5 Schema plankaders Schaalniveau Gewest Provincie Gemeente Deel gemeente Ruimtelijk Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (RSV) Provinciaal Ruimtelijk Structuurplan Gemeentelijk Ruimtelijk Structuurplan RUP s Verkeerskundig Mobiliteitsplan Vlaanderen - (geïntegreerd in PRS) Gemeentelijk Mobiliteitsplan Deelstudies, concrete projecten Ruimtelijke ordening = de moeder van mobiliteit grootmoeder van verkeer en vervoer Logisch, toch? Waarom werkt het dan niet (altijd)? 5

6 R.O.-concepten en mobiliteit Relaties vaak erg complex, zelden eenduidig: functiemenging en scheiding gebundelde deconcentratie corridorontwikkelingen compacte stad A-B-C C lokatiebeleid telewerken Kortom: allerlei verdoken mechanismen: top-down en bottom-up Klassiele top-down benadering Aangrijpingspunt R.O. Vervoersmanagement Verkeersplanologie Verkeersmanagement Maatregel/effect 1. Beperking lintbebouwing 2. Shopping-centrum buiten stadscentrum 1. Minder autogebruik 2. Meer autogebruik 1. Betere doorstroming verb.wegen 2. Druk op sluikroutes 1. weg wordt veiliger: minder maatregelen nodig 2. Onveiligheid op lokale wegen 6

7 Werkt ook bottom-up! Aangrijpingspunt R.O. Vervoersmanagement Verkeersplanologie Verkeersmanagement Maatregel/effect 1. Ruimtelijke herlocatie activiteiten 2. Suburbanisatie 3. Baancafés? 1. Reistijdnadeel voor de bus 2. Meer autogebruik 3. RYD, nachtbus, 1. Wijziging routes (bij overbelasting) 2. Meer verkeer op autosnelwegen, terugnaar-de-spits-effect Aanleg rotonde 2. Gebruik vluchtstrook tijdens spits 3. Maar ook: alcoholcontroles! Logisch toch? Waarom doen we het dan niet? Hypothesen: Verschil in termijnen: Quick-win versus long-term investment R.O. en mobiliteit gescheiden beleidsdomeinen (was ooit anders!) Verschillende stakeholders: : voertuigen, infrastructuur, vervoersdiensten en vastgoedontwikkeling Verschil in dynamiek: R.O. = statisch, mobiliteit = dynamisch R.O. = grondige Gewenste mobiliteitseffecten van R.O te vaak als vanzelfsprekend beschouwd (b.v. stationsomgevingen) Ongewenste effecten van R.O. te vaak weggemoffeld 7

8 Metafoor gezondheidszorg Oorzaak: slecht slapen Oplossing slecht slapen Termijn en gedrags- verandering Stakeholders Chronische stress, angst, relatieproblemen, Ander werk zoeken Relatieproblemen oplossen Lange termijn, dito effect Zeer grote Arbeidsmarkt relatietherapeut s s avonds te weinig ontspanning Na u. ontspannen Geen koffie meer Boek lezen, fitness Middellange termijn, dito effect Aanzienlijke Media voedingsind. recreatiesector Slechte slaaphouding Ander bed Korte termijn, snel effect weinig Meubelfabrikant Tijdelijk fenomeen, plotse gebeurtenis, ruzie, sterfgeval, Slaappil Zeer kort, instant effect geen Farma-industrie Stakeholders mobiliteit Oorzaak Mobiliteits- probleem Oplossing Mobiliteits-probleem Termijn en Stakeholders Ruimtelijke ordening verplaatsingen overbodig/korter maken Lange termijn, dito effect Zeer grote Vervoers- management duurzame modi promoten Middellange termijn, dito effect Aanzienlijke Verkeers- planologie Optimale routekeuze Korte termijn, snel effect weinig Verkeers- management Conflicten regelen en beheersen Zeer kort, instant effect geen 8

9 Enkele uitdagingen voor de (nabije) toekomst Strategisch ruimtelijke projecten herwaarderen: duurzame mobiliteit komt niet vanzelf: durf doorwerken via lagere niveau s A-locaties koesteren, en strikt toepassen, m.n. naar parkeernormen Differentiatie stationsomgevingen: centrum-stations versus weide-transferia Evolutie opleiding van ruimtelijke planners en verkeersdeskundigen: meer integraal, minder vakjes-denken horizontale i.p.v. verticale benadering openbare ruimte Nieuwe beroepsprofielen: geen verkeerspompier, maar mobiliteitsmanager geen ruimtelijke idealist, maar omgevingsmanager en waarom niet: één openbare ruimtedeskundige In ieder geval: ruimtelijk planners en vekeerskundigen samen en gelijkwaardig aan tafel 9