Basic Trust / N. Polderman

Transcriptie

1 1

2 een attachment-based interventie voor (professionele) opvoeders 2

3 basic trust expertisecentrum hechting en basisvertrouwen - behandeling gezinnen/scholen - training en opleiding professionals ambulant/(semi)residentieel/pleegzorg/adoptie 3

4 (NAAM) + ervaring met Basic Trustmethode/ VHT/VIB? 4

5 wat is nodig? aan de hand van: - theorie mind-mindedness - video-opname baby Pooja naar: Basic Trustmethode - diagnostiek Basic Trustmethode behandeling window of tolerance benoemen oefenen wetenschappelijk onderzoek 5

6 Basic Trustmethode opgenomen in: 6

7 GRATIS digitale nieuwsbrief ieder kwartaal - zie intekenlijst - 7

8 8

9 9

10 10

11 11

12 12

13 Rousseau (1762) Advies: de opvoeder dient 'de verborgen bedoeling uit gebaar of kreet van het kind af te lezen Mary Ainsworth et al (1971) Advies: de opvoeder moet openstaan voor de signalen van de baby en daarop adequaat en snel reageren, zodat het jonge kind ervaart dat de opvoeder beschikbaar is 13

14 Sensitivity cannot be considered to be the exclusive and most important factor in the development of attachment (de Wolff & van IJzendoorn, 1997, p. 585) 14

15 Meins et al (1997, 2001): Vermogen van de opvoeder het kind te zien en behandelen als een persoon met een actief en autonoom vermogen, waarbij interne gemoedstoestanden (autonome gevoelens, wensen, intenties, gedachten) horen, en deze gemoedstoestanden te benoemen (TAAL). 15

16 Het meten van mind-mindedness (Colonnesi) Observatie van de interactie tussen ouder en kind (kinderen tussen 0 en 24 maanden) Interview met de ouder over het kind (vanaf 24 maanden): Kunt u [naam kind] voor me beschrijven? Interview op papier (bij volwassenen) Vragenlijst (nog niet gepubliceerd) 16

17 Mind-mindedness interactie tijdens het eerste levensjaar Kan de moeder de mentale toestanden van het kind lezen? Kan de moeder praten over wat de baby denkt of voelt, of over wat hij/zij leuk vindt of niet leuk vindt of over wat hij/zij interessant vindt? Als de moeder dat doet, blijkt dat te kloppen? 17

18 Coderingsysteem mind-mindedness MM opmerkingen (of mindgerelateerde opmerkingen) Wensen en voorkeuren Cognities Emoties Grapjes Voor het kind praten Adequaat of niet adequaat 18

19 Mind-mindedness opmerkingen en voorbeelden (Colonnesi) Wensen en voorkeuren: (niet) leuk vinden, afkeer hebben van, houden van, willen, liever hebben, haten, niet uit kunnen staan, zit je op de bal te azen? (in de zin van de bal willen hebben). Hij houdt van dieren. Ze houdt er niet van als haar zusje met haar spullen speelt. Zij wil juf worden. 19

20 Mind-mindedness opmerkingen en voorbeelden (Colonnesi) Cognities: denken, beslissen, een beslissing nemen, weten, herkennen, herinneren, onthouden, realiseren, (niet) geïnteresseerd zijn, opmerken, aandacht hebben voor, van plan zijn, verwachten, uitwerken, gefascineerd zijn, geobsedeerd zijn. 20

21 Mind-mindedness opmerkingen en voorbeelden (Colonnesi) Emoties: genoeg gehad hebben, beu zijn, verlegen, plechtig, zelfbewust, blij, verdrietig, bang, verheugd, serieus, knorrig, gestrest, chagrijnig, een goed/slecht humeur hebben, moeilijk zijn, zorgen maken, angstig, versuft, in de war, opgewonden, dwars, niet zichzelf voelen, schrikachtig, verbaasd, verrast, walgen van, verveeld, boos, slecht gehumeurd. 21

22 Mind-mindedness opmerkingen en voorbeelden (Colonnesi) Kennis ter discussie stellen: plagen, spelletjes spelen met me, grappen maken, voor de gek houden. 22

23 Mind-mindedness opmerkingen en voorbeelden (Colonnesi) Praten namens de baby: iedere uiting die duidelijk bedoeld is als opmerking gezegd/gedacht door het kind. 23

24 Meta-analyse over mind-mindedness (Colonnesi, Stams, Noom, & Bögels, 2013) sensitiviteit.24*.32*.27*.51** veilige gehechtheid mindmindedness.28* sociaal begrip 24

25 Onderzoek over mind-mindedness Mind-mindedness heeft een negatieve relatie met: Stressniveau ouders (Demers et al., 2010; MacMahon & Meins, 2012) Mind-mindedness is ook gerelateerd aan: Cognitieve ontwikkeling van het kind (Meins et al., 2001, 2002) Temperament (Meins et al., 2011) (niet significant) Mentale gezondheid van de moeder (Meins et al, 2011) SES (Meins et al., 2011) 25

26 mind-mindedness (Meins 1997) vermogen gemoedstoestanden toe te kennen aan zowel zichzelf als de ander op basis van uiterlijk gedrag (ideeën, emoties, herinneringen, intenties, verlangens, reden, kennis, etc) Fonagy (2000): mentaliseren Siegel (2001): mindsight Piaget (1967)/Premack & Woodruff (1978) -.27/Baron-Cohen (2002): theory of mind zelfregulatie (Schore & Schore 2008) 26

27 Stressregulatie/zelfregulatie Affectspiegeling (Fonagy & Gergely et al (2002)) Reflective Functioning - herkennen van het affect (benoemen: jij bent verdrietig ) - interpreteren en representeren van het affect (benoemen: je hebt honger ) - moduleren van het affect (2 e stap: stil maar ) - bevorderen van zelfsturing van het affect (2 e stap: je krijgt een flesje ) Ook: non-verbaal spiegelen! 27

28 - sensitiviteit - mind-mindedness (Basic Trustmethode) veilige gehechtheid mentaliseren = beschermende factor sociaal-emotionele problematiek positief sociaal functioneren zelfregulatie 28

29 Basic Trustmethode: - veilige gehechtheid - positief sociaal functioneren - zelfregulatie - doorbreken 'coërcieve cirkel' afname gedrags- en emotionele problematiek 29

30 Uit: Baby s uit de binnenstad, Stichting Lichaamstaal 30

31 31

32 32

33 33

34 34

35 35

36 Observatie ideale moeder-kind interactie: ideale ontwikkeling basisvertrouwen/ veilige hechting wat moeten veel kinderen missen wat moet je doen, hoe inhaalslag 36

37 37

38 kinderen/mensen met gedrags- en/of emotionele problematiek, in gezinnen of opgenomen in een instelling + hechtingsproblematiek/tekort aan basisvertrouwen 38

39 39

40 1. vertrouwen in jezelf 2. vertrouwen in de opvoeder/ de ander 40

41 0-18 jaar (+ volw VB) aanmelding vaststellen doelen terugkijken videoopname (bewegingsoefenin gen) video-opname 5 à 10 min enz interpretatie problematiek (werkhypothese)) terugkijken videoopname videoopname evaluatie 41

42 i.t.t. concept Richtlijn Problematische Gehechtheid 42

43 Onderzoek ontwikkelingsmogelijkheden: - AISI (Attachment Insecurity Screening Inventory) 2-5 jaar, AISI 6-12 jaar, GIH (Globale Indicatielijst Hechting) jaar - CBCL/YSR - Lijst Voorgeschiedenis werkhypothese doelen - BEHANDELING RESULTAAT? 43

44 voorbeelditems AISI Attachment Insecurity Screening Inventory 2-5 jaar en 6-12 jaar (Polderman & Kellaert-Knol 2008) 44

45 Globale Indicatielijst Hechting (GIH) jaar - kwantitatief en kwalitatief - gunstige scores: wat wel bereikt met kind/aanzetten tot hechting - gebruik bij interpretatie 45

46 INITIATIEF OF (RE)ACTIE KIND (kind zegt, doet, voelt, wil, denkt, bedoelt iets) ONTVANGST OPVOEDER: stap 1 (met/zonder woorden) met woorden: - ONTVANGSTBEVESTIGING of: - BENOEMEN INITIATIEF opvoeder: stap 2 stap 3 (vooral bij 12+) na uw mening of voorstel: ONTVANGSTBEVESTIGING VRAGEN 46 INITIATIEF of (RE)ACTIE kind, etc. (Polderman, 1998)

47 volgende keer weer aan verwachtingen voldoen te hoge eis - spanning/onzekerheid? sausje /norm opvoeder/interpretatie vs afstemmen wordt niet geloofd vanuit tekort basisvertrouwen - opvoeder manipuleert 47

48 niet-verbale initiatieven of acties Waarom? ikbesef / zelfbewustzijn zelforganisatie - emotieregulatie ik ben ok / ik mag er zijn (bestaansrecht) / zelfvertrouwen hier en nu positieve sociale verwachtingen - vertrouwen aanleren inlevingsvermogen (mentaliseren) en sociaal gedrag (model) basic trust basisvertrouwen (Polderman 1998) 48

49 niet-verbale initiatieven of acties Wat? gedrag gevoelens* wensen* gedachten* positieve intenties* 49

50 benoemen gevoel, gedachten, wensen, intenties: gissen en soms missen 50

51 51

52 YINT 2 dgn na geboorte: gevonden 10 dgn ziekenhuis 16 mnd kindertehuis Kon niet kruipen of staan bij adoptie. Eerste band met vader, nu ook goede band met moeder. AISI 2-5 jaar: gedesorganiseerd/ambivalent vrolijk, inventief, kan intens genieten, aanhankelijk, nieuwsgierig, maar ook: angstig, boze buien, claimend, controlebehoeftig, faalangstig, achterblijven schoolprestaties. 52

53 Fragment 1 Yint Xiem: (onverstaanbaar) Mdr tegen Xiem, 4,5 jaar: Hoeh, (onverstaanbaar).. in één keer wint Xiem: (onverstaanbaar) Yint: Uno Vdr reageert: Oeh Mdr tegen Yint: Dat is al de laatste, woeh Spannend, hoeh Yint: Ik ga lekker winnen Mdr tegen Xiem: Xiem is (onverstaanbaar) 53

54 54

55 Analyse fragment 1 Yint: = adequaat (interactieschema Basic Trustmethode) Xiem: (onverstaanbaar) - Mdr tegen Xiem, 4,5 jaar: Hoeh, (onverstaanbaar) mdr ontvangt Xiem en kijkt hem aan.. in één keer wint Xiem: (onverstaanbaar) mdr kijkt Xiem aan Yint: Uno Vdr reageert: Oeh vdr ontvangt Mdr tegen Yint: Dat is al de laatste, woeh Spannend, hoeh mdr benoemt Yint, lacht mee en spiegelt hem non-verbaal, en vdr lacht mee Yint: Ik ga lekker winnen Mdr tegen Xiem: Xiem is (onverstaanbaar) Beide ouders vriendelijke stem en gezichtsuitdrukking. 55

56 56

57 Fragment 2 Yint (half jaar later): Vdr: Hier zo, en hier Mdr: Je bent een mooi liedje aan het zingen, hè Mdr: Nee je moet wachten Mdr: Eendjes, en (onverstaanbaar) Yint: En de eendjes Mdr: Aah Mdr.: Ja, je hebt het goed onthouden, hè Vdr en mdr:. (onverstaanbaar) 57

58 58

59 Analyse fragment 2 Yint: = adequaat (interactieschema Basic Trustmethode) Vdr: Hier zo, en hier - vdr benoemt zichzelf Mdr: Je bent een mooi liedje aan het zingen,.. hè mdr benoemt Yint en kijkt hem aan Mdr: Nee je moet wachten mdr doet tweede stap Mdr: Eendjes, en (onverstaanbaar) mdr benoemt zichzelf Yint: En de eendjes Mdr: Aah Mdr.: Ja, je hebt het goed onthouden, hè mdr benoemt Yint Vdr en mdr:. (onverstaanbaar) vdr en mdr benoemen zichzelf Beide ouders vriendelijke stem en gezichtsuitdrukking 59

60 60

61 waarom geen vragen stellen Punt achter kind, DIT BEN JIJ, in plaats van vraag Opvoeder moet op kind afstemmen, in plaats van andersom De punt helpt kind aarden omlaag i.p.v. omhoog (in hoofd) 61

62 niet-verbale initiatieven of acties Hoe? Jij... geen???????! - stellend hier en nu neutraal en vriendelijk concreet (Polderman 1998) 62

63 Jij zit zo te grinniken (benoemen), ik ben benieuwd wat voor binnenpretje jij hebt (tweede stap, dus geen vraag) Jij vindt het zo leuk om met je autootjes te spelen (benoemen). Helaas, het is alweer bedtijd. Ga je auto s maar vast opruimen (tweede stap) 63

64 64

65 ik zie je: Jij doet/voelt/wil/denkt/bedoelt 65

66 Window of tolerance bij onveilige hechting veel kleiner Te veel stress voor goede verwerking overreageren, controleverlies, dissociatie Hyperarousal Zoogdierenbrein Fight, Flight, Active freeze- Alert- Emotioneel niveau spanning, trillen S T R E Mensenbrein Nadenken- controlecentrum Window of tolerance 3 breinen werken samen S S Te weinig stress voor goede verwerking vermijdend, depressief, dissociatie Hypoarousal Reptielenbrein Passive Freeze- Verdoofd/Verstijfd- Sensomotorisch niveau vlakke emoties, niet helder kunnen denken (Ogden & Minton, 2000) 66

67 Vergroting window of tolerance (stabilisatie) hechting traumaverwerking stressregulatie vanzelf verhalenmethode EMDR etc. 67

68 opvoeder kind/bewonerinteractie benoemen videofeedback psycho-educatie empowerment veilig disciplineren sterk accent op de hulpverlenercliënt interactie 68 Basic Trustmethode

69 Na 3 video-opnamen + 3 nabesprekingen: - toename sensitiviteit pleegmoeder (d = 1.20) - toename geobserveerde veilige gehechtheid (d =.80) - toename door pleegmoeder waargenomen veilige gehechtheid (GIH) (d =.40) - toename gedragsproblemen(d = -.28) 69

70 N = 20 gezinnen 20 moeders en 18 vaders 7 jongens en 13 meisjes (M = 3.8 jaar) kinderen tussen 2-5 jaar SDQ: psychopathologie Attachment Q-sort (Waters & Deane) Maternal Behavior Q-Sort (Pederson, Moran, & Bento) Attachment Insecurity Screening Inventory 2-5 years (Polderman et al., 2008) Veranderingsonderzoek: Colonnesi et al,

71 gecombineerde resultaten moeders AISI 2-5 years, AQS, SQS (Cohen s d) 71

72 Gecombineerde resultaten vaders AISI 2-5 years, AQS, SQS (Cohen s d) 72

73 Meta-analyse van op gehechtheid gerichte interventies bij jonge kinderen (Bakermans-Kranenburg, 2003, 2005) 73

74 Gecombineerde resultaten vaders en moeders SDQ (Cohen s d) 74

75 75

76 Pleegmoeder zegt straks: Ghislaine, luister eens, het is niet de bedoeling dat je alleen je haar ziet. Het is wel heel erg mooi. Ga gewoon eens rechtop zitten aan tafel. Leg je blad maar op tafel. 76

77

78 Ghislaine : dat doe ik a-al 78

79

80 Pleegmoeder benoemt: Jij denkt ik ga met m n hoofd achterover zitten, dan kan ze mij niet filmen. dus wel. 80

81

82 (bij voldoende tijd) oefenen met benoemen 82

83

84 3D na meer ervaringen minimale ervaring Neurale paden 84

85 85

86 Dank voor uw aandacht!! 86

87 87