KORTDURENDE VIDEO-HOMETRAINING (K-VHT)

Transcriptie

1 KORTDURENDE VIDEO-HOMETRAINING (K-VHT) Ouders vroegtijdig helpen met beelden NJi, De Reehorst Marij Eliëns 6 juni 2008

2 Programma Wat is K-VHT? 2 De methodiek van K-VHT 3 Toepassen van K-VHT 4 Specifieke hulpvragen van ouders 5 Voorbeelden 6 Kwaliteit, opleiding en implementatie 7 Achtergrondinformatie over K-VHT

3 Marij Eliëns Bert Prinsen Handleiding kortdurende video-hometraining in gezinnen met jonge kinderen Voor professionals in de jeugdgezondheidszorg NJi/AIT/ZuidZorg

4 Wat is K-VHT? 1 Uitgangspunten en kern De kern van K-VHT (methodisch werken met beelden, microanalyse) De doelstellingen van K-VHT De doelgroep van K-VHT

5 Uitgangspunten

6 Kortdurende video-hometraining

7

8 De doelstellingen van K-VHT 1 Het tot stand komen van een goed contact en hechting 2 Het bevorderen van de kwaliteit van de interactie tussen ouder en kind 3 Het optimaliseren van opvoedingsvaardigheden van de ouder 4 Het voorkomen van sociaal-emotionele ontwikkelingsproblemen bij jonge kinderen, zoals eet- en/of slaapproblemen

9 De doelgroep van K-VHT Ouders van kinderen van 0 tot 4 jaar die spanning ervaren in de opvoeding of opvoedingsvragen hebben. Het gaat om ouders bij wie: De hechting met de baby onder druk staat of moeilijk tot stand lijkt te komen De interactie met het kind onder druk staat door onbegrip, irritaties en machteloosheid Opvoedingsvaardigheden tekortschieten waardoor het contact met het kind negatief verloopt De sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind onder druk staat door problemen in de communicatie en het contact met het kind.

10 Werkzame factoren van K-VHT Tell me and I forget, teach me and I learn, show me and I understand (in: Fukkink, 2005) De video-opname De interactieanalyse Feedback of ontwikkelingsinformatie geven Bewustwording Verandering van gevoelens van de ouders over het kind.

11 Moeder: Wat heb jij een lekker koekje! Foto 13 Zo, Foto 14 Foto 15 Foto 16 daar moet je sterk voor zijn Oh, nou is ie doormidden Wat lief dat ik ook een stuk krijg. In de methodiek betekent dit: Cluster: Initiatief volgen Patroon: Attent zijn Elementen: Instemmend benoemen van gevoelens en handelingen Initiatief benoemen Attent zijn Instemmend benoemen van gebeurtenis Initiatief ontvangen Afstemmen Instemmend benoemen van handelingen Ontvangen Ja-zeggen Ja-knikken

12 Handelwijze analyse maken Wanneer de ouders het initiatief niet ontvangen, wordt het fragment gebruikt om de ouders te helpen het initiatief te zien en de betekenis ervan te herkennen. (= bewustwordingsmoment) Wanneer de ouders het initiatief ontvangen, wordt dit aan de ouders getoond. (= geslaagd moment) De baby maakt een smakgeluidje en kijkt naar de ouder (= contactinitiatief). De baby maakt een smakgeluidje en kijkt naar de ouder (= contactinitiatief). De ouder biedt de baby een speeltje aan. De ouder is toegewend, kijkt met een vriendelijk gezicht en antwoordt door ook smakgeluiden te maken (= initiatief ontvangen). De ouders hebben het initiatief De ouders hebben het initiatief van het kind ontvangen van het kind (nog) niet ontvangen (nog) geen ontvangstbevestiging /(nog) geen afstemming ontvangstbevestiging/afstemming Actie De videohometrainer helpt de ouders het initiatief te zien, de betekenis ervan te herkennen en alsnog te ontvangen. Actie De videohometrainer zal de ouders laten zien op welke manier ze de initiatieven van het kind hebben ontvangen.

13 Voorbeeld Thijs

14

15

16 Kortdurende video-hometraining Kern: initiatief en ontvangst..afstemming Ook in gecompliceerde situaties Sensitiviteit voor deze initiatieven Jonge kinderen hebben zelf een aandeel in hun ontwikkeling door de volwassenen uit te lokken Interactie veelal met lichaamstaal

17 Signaleren aan de hand van beelden Een beeld van de kwaliteiten en mogelijkheden, maar ook van de tekorten van de basiscommunicatie tussen ouder en kind. Een beeld van de ontwikkelingsmogelijkheden van de ouders Inzicht in de wijze waarop de videohometrainer in het gezin werkt.

18 De resultaten zichtbaar maken 1 2 Effectieve hulpverlening begint met het zichtbaar maken van de resultaten. Men kan de eerste video-opname heel eenvoudig vergelijken met de laatste.

19 Specifieke hulpvragen van ouders 1 Prematuur geboren kinderen 2 Onverklaarbaar huilen 3 Baby s en peuters die moeilijk eten 4 Baby s en peuters die moeilijk slapen 5 Hardnekkige zindelijkheidsproblemen 6 Dwarse peuters 7 Prikkelgevoelige kinderen

20 BABY S AT RISK Prematuur geboren baby s

21 BABY S AT RISK Meerlingen

22 Kracht van ouders Intuïtie Omgaan met emoties Empowerment

23

24 BABY S AT RISK Overmatig huilen

25 BABY S AT RISK Sociale indicaties (eten, slapen, etc)

26

27 Voorbeeld José en Alejandro» 1 Prettig leiding geven» 2 Tempo afstemmen op elkaar» 3 Benoemen» 4 Beurtverdeling

28

29 Kwaliteit, opleiding en implementatie 1 Kwaliteitswaarborging van de methodiek 2 Competenties van de videohometrainer 33 De opleiding tot kortdurende videohometrainer 4 Implementatie

30 Kwaliteitswaarborging 1 Certificering 2 Kwaliteitsbewaking door supervisiesysteem Supervisie (intern of extern): inbreng eigen beelden Intervisie (intern): inbreng collega s eigen instelling en inbreng eigen beelden Videohometrainer Landelijke studiedagen en landelijke nieuwsbrief (extern) WOK (extern): Inbreng K-VHT ers andere instellingen en inbreng eigen beelden

31 Competenties van de videohometrainer Videohometrainer: Ik moet even naar de zender zoeken Hoe zit het nou precies met die bediening? Hoe vind je het om het zo terug te zien? Attent zijn, Coöperatie eigen handelen benoemen Beurt aan moeder geven

32 Achtergrondinformatie over K-VHT 1 Verklarende theorieën van K-VHT 2 De effectiviteit van K-VHT 3 Discussies over K-VHT

33 Verklarende theorieën van K-VHT 1 Theorieën over vroege interactie met jonge kinderen (Trevarthen, 1979, 1989 : Nossent, 1998; Stern, 2004; Reddy & Trevarthen, 2004; Beebe, Knoblauch et al., 2005; Klaus & Klaus, 2005) 2 Intuïtief ouderschap (Papoušek & Papoušek, 1970, 1990) Empowerment (Wels, 2001) Sensitiviteit/responsiviteit (Riksen-Walraven, 1981, 2002; Siegel, 2001; Trevarthen, 1993a; Hosking, 2001; Papoušek & Papoušek, 1990; Stern, 1985; Trevarthen, 1979) De hechtingstheorie (Dekker & Biemans, 1994; De Vos-van der Hoeven, 2006; Smeekens, 2007; Van Bakel & Riksen-Walraven, 2002; Klein Velderman, 2005) Ontwikkeling van de methodiek op basis van verschillende theorieën (Biemans & Dekker, 1994; Dowrick, 1999; Fukkink, 2007)

34 De effectiviteit van K-VHT 1 Fukkink (2007) rapporteert dat videofeedback effectief is bij gezinnen met jonge kinderen. 2 Onderzoek uitgevoerd door TNO-Leiden (Mariska Klein Velderman) door ZonMW gehonoreerd

35

36 Marij Eliëns Bert Prinsen Handleiding kortdurende video-hometraining in gezinnen met jonge kinderen Voor professionals in de jeugdgezondheidszorg NJi/AIT/ZuidZorg ISBN

37 BABY S IN BEELD Video-hometraining en Video-interactiebegeleiding bij kwetsbare baby s Marij Eliëns SWP, 2005 ISBN