LOB De investering waard

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "LOB De investering waard"

Transcriptie

1 LOB De investering waard Opbrengsten van drie jaar project Stimulering LOB project Stimulering LOB

2 LOB is een krachtige manier om leerlingen meer zicht op zichzelf te laten krijgen en van daaruit een meer gefundeerde keuze te kunnen laten maken. Goed dat er in is geïnvesteerd. Bron citaat: Slotopmerkingen van directies/ decanen, eindmeting LOB-monitor, 20122

3 Acties en opbrengsten van het project Stimulering LOB Het project Stimulering LOB ondersteunt scholen bij loop baanoriëntatie en -begeleiding (LOB) van leerlingen. Het project werd in 2009 opgezet door de VO-raad en helpt decanen, mentoren en andere leerlingbegeleiders om leerlingen een weloverwogen keuze voor hun vervolg studie of -loopbaan te laten maken. Het project stimuleert daarom regionale samenwerking en probeert de deskundigheid in scholen op dit gebied te vergroten. Daarnaast worden scholen aangemoedigd een helder LOB-beleid te voeren. Het project Stimulering LOB kende sinds de oprichting elk jaar een andere focus. Ook zijn de afgelopen jaren meerdere deel projecten afgerond. Dit zijn de belangrijkste: 2009 Het gesprek over LOB op gang brengen Ontwikkeling van de LOB-scan als instrument om met elkaar in gesprek te gaan. Bewustwordingsbijeenkomsten voor schoolleiders over de samenhang tussen onderwijs en LOB en het vormen van een visie daarop. Congres over studiekeuze en LOB in samenwerking met Studie keuze 123, waarbij 350 mensen uit VO en HO samenkwamen Aan de slag met LOB Deelproject LOB Routekaart met 44 vmbo-scholen, met als centrale vraag: hoe ga ik na de LOB-scan op school aan de slag met visie en implementatie? Bijeenkomsten voor schoolleiders en decanen om het belang van gezamenlijk optrekken bij LOB te duiden. LOB-congres Van stimuleren naar activeren waar 300 betrok kenen uit het VO samenkwamen om over LOB te discus siëren en uit te wisselen. werd gelanceerd, de website waarop scholen zelf materiaal kunnen delen en de LOB-scan digitaal kunnen invullen. LOB De investering waard 1

4 2011 Opbrengsten deelprojecten delen en kwaliteitsslag LOB stimuleren Pilot VO-HO bestaande uit 5 projecten, met als doel LOB samenwerkingsverbanden tussen VO en HO te verstevigen. Verschillende publicaties, waaronder LOB en professionaliseren, LOB implementatiewijzer, Ouderbetrokkenheid en Monitoren en evalueren. Lancering van de Loopbaanbox met praktische tools om binnen de eigen school een LOB kwaliteitstraject te doorlopen LOB en doorstroom Zeven LOB-doorstroompilots vonden plaats met school leiders, schoolbestuurders en decanen. Gekeken werd in hoeverre doorstroomcijfers VO-vervolgonderwijs benut kunnen worden om LOB verder te verstevigen in de school. Er is twee keer een LOB café georganiseerd in samen werking met MBO diensten, waar MBO en VO elkaar informeel troffen om over LOB uit te wisselen. Doorlopend zijn er diverse praktijkverhalen gepubliceerd: bondige boekjes met voorbeelden van scholen, waarin een specifiek thema centraal staat. Daarnaast vonden er geregeld bijeenkomsten plaats met verschillende partners (onder andere NVS-NVL, SPV, Sardes), waarbij deelnemers elkaar ontmoetten en met initiatieven uit het veld in contact kwamen. Verschillende deelprojecten zijn gemonitord door onderzoeks- en adviesbureau Oberon. Centraal ijkpunt is de LOB-monitor, die de stand van zaken en ontwikkelingen rond LOB in Nederland in beeld heeft gebracht met een nul- en eindmeting onder directies en decanen in 2010 en Deze brochure laat zien wat de belangrijkste LOB-opbrengsten zijn van de afgelopen jaren en geeft een vooruitblik: wat valt er nog te doen? 2 LOB De investering waard

5 1 Hoe staat het met LOB in Nederland? De LOB-monitor geeft inzicht in de actuele stand van zaken in Nederland en de ontwikkelingen in de afgelopen twee jaar. In 2010 heeft een nulmeting plaatsgevonden, in 2012 een eindmeting, beide onder directies en decanen van alle Nederlandse VO-scholen. Er is vooral ontwikkeling te zien in de vorming van visie en beleid en in de verdeling van rollen, taken en verantwoordelijkheden. Hoe staat het met LOB in Nederland? Actuele LOB-ontwikkelingen: visie en beleid LOB krijgt een duidelijker plaats in het beleid. In 2012 beschikken meer scholen over een visie op LOB dan in 2010 en hebben meer scholen deze vastgelegd. Ook het aantal scholen met een LOB-werkplan is gestegen. visie % vastgelegd 74% aanwezig visie % vastgelegd 84% aanwezig werkplan % aanwezig werkplan % aanwezig Bron: LOB-monitor, metingen 2010 en 2012 LOB De investering waard 3

6 Actuele LOB-ontwikkelingen: rollen, taken, verantwoordelijkheden Traditioneel draagt de decaan de verantwoordelijkheid voor LOB. In 2012 is LOB wat meer doorgedrongen in andere geledingen van de school. Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen ? Op meer scholen hebben mentoren en vakdocenten LOBtaken gekregen. De schoolleiding heeft op meer scholen verantwoordelijkheid genomen voor het LOB-beleid. Meer scholen hebben LOB geïntegreerd in het curriculum. Waarop is minder of geen vooruitgang te zien? De decaan voert nog steeds de meeste LOB-taken uit. Slechts één vijfde van de scholen heeft het LOB-beleid vertaald naar competenties voor het personeel. Hierop is geen grote vooruitgang zichtbaar. Docenten missen de tools om het uit te dragen. Zijn docenten zich voldoende bewust van het belang van LOB? Hierover zijn de meningen verdeeld. Enkele voorbeelden: Er vindt een verschuiving plaats. Door de invoering van LOB worden collega s meegezogen in het proces. Ze worden steeds geïnteresseerder en actiever. Per docent verschilt dit erg. Veel docenten doen hun best maar halen niet het maximale eruit, omdat er nog zo veel andere dingen belangrijk zijn. Bron: LOB-monitor, eindmeting LOB De investering waard

7 Verschillen tussen vmbo- en havo/vwo-scholen Zijn vmbo-scholen en havo/vwo-scholen even ver met LOB of verschillen ze van elkaar? De resultaten van deze schooltypen op de LOB-monitor zijn met elkaar vergeleken. Op verschillende fronten zijn vmbo-scholen verder met LOB dan havo/vwo-scholen: vmbo-scholen hebben de visie op LOB vaker vastgelegd. vmbo-scholen zijn verder met de integratie van LOB in het curriculum. Op meer vmbo-scholen hebben mentoren en vakdocenten LOB-taken. vmbo-scholen werken vaker samen met het bedrijfsleven. Hoe staat het met LOB in Nederland? Havo/vwo-scholen hebben LOB vaker financieel verankerd: Méér havo/vwo-scholen dan vmbo-scholen hebben het LOB-beleid vertaald in financiële middelen. Bron: LOB-monitor, eindmeting 2012 LOB De investering waard 5

8 De LOB-scan: wie vult hem in? Met de LOB-scan kunnen scholen vaststellen waar ze staan en wat hen nog te doen staat wat betreft LOB. Wanneer verschillende geledingen binnen een school de scan invullen, biedt dat ook stof voor discussie: zijn we het met elkaar eens? In november 2011 is onderzocht wie de LOB-scan hebben ingevuld. 112 teamleiders 78 schoolleiders 150 mentoren 6 LOB De investering waard

9 Enkele highlights Op een kwart van alle VO-locaties in Nederland is de LOB-scan ingevuld. De LOB-scan wordt vooral ingevuld door decanen en mentoren, maar ook andere geledingen zijn betrokken. De LOB-scan wordt vaker ingevuld door vmbo-afdelingen dan door havo/vwo-afdelingen van scholen: 71% alle invullers is verbonden aan een vmbo-afdeling. Hoe staat het met LOB in Nederland? 105 vakdocenten 174 decanen Bron: Analyse LOB-scan, november 2011 LOB De investering waard 7

10 VMBO Routekaartscholen zijn verder Binnen het traject VMBO Routekaart hebben groepen scholen binnen een regio gewerkt aan een LOB-implementatieplan. Het traject is gevolgd met een voor-, tussen- en nameting. Plan is er en wordt uitgevoerd Een jaar na deelname aan het VMBO Routekaarttraject beschikken bijna alle deelnemende scholen over een LOBimplementatieplan en voeren de meeste scholen het plan ook uit. VMBO Routekaartscholen hebben in vergelijking met andere vmbo-scholen hun visie op LOB vaker vastgelegd. vaker een LOB-werkplan. vaker hun LOB-beleid geëvalueerd om het op basis daarvan bij te stellen. vaker een schoolleider die verantwoordelijkheid draagt voor LOB. LOB minder in beschouwing als een zaak van de decaan. een sterkere focus op het ontwikkelen van loopbaancompetenties en talentontwikkeling van leerlingen. Volgens de scholen heeft deelname aan het LOB Routekaarttraject geleid tot: inzicht en urgentiebesef voor het thema een lijn van LOB op de vmbo-afdeling, met een aantal concrete projecten die een verbinding leggen tussen lessen en vakken Bron: Monitor LOB-routekaart, eindmeting LOB De investering waard 8 LOB De investering waard

11 2 Waar staan we in het ideale verbetertraject? Het project Stimulering LOB heeft op basis van de verzamelde ervaringen op scholen en de hulpmiddelen in de Loopbaanbox een ideaal verbeter traject geschetst, waarin scholen zeven stappen doorlopen. De resultaten van de eindmeting van de LOB-monitor zijn afgezet tegen dit ideale plaatje. Hoe ver in het ideale traject? Hieronder zijn de resultaten van de LOB-monitor weergegeven in het licht van het ideale traject. Per stap komt in beeld hoeveel scholen de stap gezet hebben. stap 1 Inventariseren Geen corresponderende indicator in monitor stap 2 Visie en beleid formuleren 58% vastgelegde visie stap 3 Prioriteren en draagvlak creëren 63% LOB-werkplan stap 4 Professionalisering organiseren 21% LOB-competenties personeel stap 5 Uitvoering 70% nieuwe LO-ontwikkelingen stap 6 Monitoren en evalueren 58% LOB evalueren en bijstellen stap 7 Verankeren Af te leiden uit stap 1 t/m 6. Hoe meer stappen gezet zijn, hoe meer de school LOB verankerd heeft in het onderwijs (zie volgende figuur). Bron: Secundaire analyse LOB-monitor, eindmeting 2012 LOB De investering waard 9

12 Hoe ver zijn scholen in het ideale verbetertraject? Hieronder wordt in beeld gebracht hoeveel stappen van het ideale verbetertraject scholen gezet hebben: hoe ver hebben zij LOB in hun onderwijsbeleid en -praktijk verankerd? Opvallend is, dat scholen hierin niet de volgorde volgen van de stappen in het ideale traject: een vastgelegde visie gaat zeker niet altijd vooraf aan de andere stappen en LOB-competenties voor personeel blijven structureel achter. Met andere woorden, uit het aantal stappen dat gezet is, is niet af te leiden welke stappen wel en welke niet gezet zijn. Over het geheel genomen zijn vmbo-scholen verder met de verankering dan havo/vwoscholen: vmbo-scholen (43%) hebben vaker dan havo/vwoscholen (26%) vier of vijf stappen gezet. 10% 9% 27% 4 stappen gezet 5 stappen gezet 0 stappen gezet 1 stap gezet 15% 2 stappen gezet 3 stappen gezet 19% 19% Bron: Secundaire analyse LOB-monitor, eindmeting LOB De investering waard

13 3 LOB in de keten: aansluiting vo-vervolgonderwijs In 2011 en 2012 zijn twee pilots uitgevoerd met als thema LOB en aansluiting VO-vervolgonderwijs: e Pilot aansluiting VO-HO: vijf samenwerkingsverbanden uit het voortgezet en hoger onderwijs hebben gewerkt aan de ontwikkeling en uitvoering van gezamenlijke LOBactiviteiten. Aansluiting VO-vervolgonderwijs r Doorstroompilots LOB: zeven besturen en hun scholen kregen rapporten met doorstroomcijfers van hun leerlingen naar het vervolgonderwijs en hebben zich gebogen over de vraag: wat betekent dit voor mijn (LOB-)beleid? LOB De investering waard 11

14 Succesfactoren voor goede samenwerking VO-HO Uitkomsten pilot VO-HO Vanuit de pilot VO-HO zijn succesfactoren opgetekend voor goede samenwerking tussen VO en HO: Samenwerking Goede communicatie, bijvoorbeeld door het instellen van een digitaal platform. Delen van kennis. Het geven en ontvangen van feedback. Betrokkenheid Een houding waarin de bereidheid tot inspanningen ten aanzien van LOB en de samenwerkingsrelatie blijkt. R R Belang van LOB uitdragen, o. a. in de Gedeelde praktijk eigen organisatie. Gedeelde doelen of ten minste kennis nemen van elkaars doelstellingen en verwachtingen. R R Draagvlak creëren in de betrokken organisaties. Gezamenlijke verantwoor delijk heid voor de LOB activiteiten; creëren van samenhang in aanbod. Elkaar leren kennen, zowel op persoonlijk- als instellingsniveau. 12 LOB De investering waard

15 DNA van LOB in de keten Verbeterde studiekeuze Minder studie-uitval Aansluiting VO-vervolgonderwijs Inhoudelijke ontwikkeling LOB in de keten Betrokkenheid en deskundigheid Samenwerking en kennisdeling Bron: Eindrapport LOB-Samenwerken naar een goede overgang van voortgezet naar hoger onderwijs LOB De investering waard 13

16 Hoe vergaat het mijn leerlingen in het vervolgonderwijs? Uitkomsten LOB-doorstroompilots De VO-raad en de AOC-raad hebben zeven LOB-doorstroom pilots voor besturen en scholen geïnitieerd. Binnen deze pilots hebben scholen en besturen doorstroomrapporten over hun oud-leerlingen ontvangen op basis van DUO-gegevens. Vervolgens zijn zij begeleid bij de interpretatie hiervan. Doorstroomindicatoren in de rapporten Doorstroom naar vervolgonderwijs: naar welke sectoren gaan leerlingen, welke niveaus? Tussentijds beeld: hoeveel leerlingen blijven binnen dezelfde sector, hoeveel switchen er, hoeveel hebben het onderwijs verlaten? Eindresultaat: waar bevinden leerlingen zich na vier jaar, welke diploma s hebben zij behaald? Reacties van de deelnemende scholen/besturen op het rapport en het vervolggesprek: Ik wil volgend jaar wel weer zo n rapport. Eigenlijk zou iedere school zo n rapport moeten krijgen. Voor een bestuur geeft het inzicht: stimuleren we onze leerlingen goed genoeg om succesvol door te stromen naar wat belangrijk is? Het past goed binnen de lijn van opbrengstgericht werken. Er is inmiddels een studiemiddag LOB ingepland na de zomer met alle directeuren waarbij ik deze informatie zal gebruiken. Ik zou graag een landelijke benchmark willen: is dit een normaal patroon of wijkt het af? Dan kun je de resultaten beter in perspectief plaatsen. De doorstroom is een gedeelde verantwoordelijkheid van het VO en het vervolgonderwijs. Wij willen de banden met het vervolgonderwijs aanhalen. Bron: Eindrapport LOB-doorstroompilots Binnen Vensters voor Verantwoording wordt gewerkt aan de indicator Doorstroom. De opbrengsten uit de LOB-door stroom pilots worden ter advies meegenomen. In de toekomst zal het dus mogelijk worden zelf (delen van) deze doorstroomcijfers te krijgen en in te zien. Het project Stimulering LOB zal samen met Schoolinfo kijken hoe scholen hier hun voordeel mee kunnen behalen. 14 LOB De investering waard

17 4 Hoe verder? Hoe verder? Alle onderdelen van het project Stimulering LOB en de monitoring daaromheen brengen goed in beeld hoe LOB ervoor staat maar ook wat er nog te doen valt. Wat zijn de thema s voor de toekomst en waarom blijft LOB in de toekomst zo belangrijk? De thema s voor de toekomst Doorlopende leerlijnen LOB realiseren LOB leeft meer in de bovenbouw dan in de onderbouw en er is nog te weinig verbinding tussen het onderwijs en de LOB-visie en doelen. Voornemens van scholen: Doorlopende leerlijn maken van LOB-activiteiten, dus vanaf het eerste leerjaar t/m het examenjaar. LOB integraal onderdeel van het curriculum maken Op veel scholen is LOB nog vooral een zaak van de decaan. Het komt ook wel aan bod in mentorlessen maar veel minder in de vaklessen. Docenten zijn zich nog te weinig bewust van het belang van LOB en geven er geen prioriteit aan. Voornemens van scholen: LOB-activiteiten in curriculum opnemen, doorvertalen naar mentortaak. LOB meer integreren in vaklessen. Professionalisering van docenten decaan in 2e lijn plaatsen Op weinig scholen is LOB opgenomen in de competentieprofielen van docenten; het wordt dan ook niet meegenomen in de POPcyclus. Professionalisering van docenten is nodig, zodat ze goed toegerust zijn om vorm en inhoud te geven aan LOB. LOB De investering waard 15

18 Voornemens van scholen: LOB een plaats geven in de competentieontwikkeling van docenten. Docenten tools geven om LOB uit te dragen. Samenwerking met vervolgonderwijs versterken Veel scholen werken wel samen met het vervolgonderwijs maar maken vooral gebruik van bestaand aanbod. Slechts een beperkt deel van de scholen ontwikkelt samen met vervolgopleidingen een programma op maat. Voornemens van scholen: In het Atheneum en Havo besteden we meer aandacht aan het ontwikkelen van academische en HBO-competenties. We starten met een project wetenschapsoriëntatie. Doorstroom naar het vervolgonderwijs in beeld brengen Scholen en besturen die de doorstroom naar het vervolgonderwijs in beeld hebben gekregen, zijn hier enthousiast over. Voornemens van scholen: Wij gaan de uitkomsten opnemen in ons schoolplan. Voor mij als bestuurder is het ook interessant. Het geeft mij een basis om met directeuren in gesprek te gaan. Inzetten op havo/vwo Op verschillende fronten is het vmbo verder dan het havo/vwo. Voor havo/vwo is het echter niet minder essentieel om goed in te zetten op LOB, gezien de steeds hogere eisen die in het HO aan studenten worden gesteld. Voornemens van scholen: Onze havo/vwo-afdeling zou er goed aan doen om de aanpak van vmbo-t te bekijken, Die is met enkele aanpassingen heel goed bruikbaar. Citaten: Toekomstplannen van directies/decanen, LOB-monitor eindmeting LOB De investering waard

19 Hoe verder? Goede LOB wordt steeds belangrijker! Leerlingen moeten leren kijken naar hun eigen ontwikkeling Eigen talenten ontdekken Bewuste keuzes maken Loopbaan bijsturen naar eigen behoefte en mogelijkheden LOB behoort tot de kern van het onderwijs Een school heeft de maatschappe lijke taak om ervoor Dat vraagt om structurele, doorlopende aandacht te zorgen dat leerlingen goed terechtkomen in vervolgopleiding en beroep. voor LOB! De snel veranderende maat schappij vraagt om een actief loop baanbewustzijn. Voor de leerling wordt de noodzaak groter dat hij/zij op een passende plek terechtkomt in het vervolgonderwijs R RDiploma MBO is nodig voor start kwalificatie R R Aanmelddatum vervolgonderwijs zal worden vervroegd naar 1 mei R R Hoger Onderwijs gaat selecteren aan de poort: afbouwen centrale loting, studiekeuzegesprekken over motivatie R R Switchen kost geld (eventuele lang studeerboete) Uiteindelijk draagt goede LOB bij aan het rendement van het onderwijs: betere eindresultaten, betere doorstroom, meer succes in het vervolgonderwijs. LOB De investering waard 17

20 Het project gaat door Zoals hierboven geschetst is het van belang dat LOB nog meer aandacht krijgt en dat de ingezette kwaliteitsverbetering doorgaat. Van 2012 tot en met 2014 zal het project Stimulering LOB dan ook verder gaan. Gezien de stand van zaken, de ontwikkelingen en de behoeftes van de scholen zelf staan de volgende drie thema s komende jaren centraal bij het project Stimulering LOB: e Voortzetten van de ingezette lijn richting de VO-scholen, met de nadruk op havo/vwo r Integrale verantwoordelijkheid Gezamenlijk de verantwoordelijkheid nemen voor LOB met als doel dat de leerling op de juiste plek terechtkomt. Voortgezet onderwijs, vervolgonderwijs, ouders en de leerlingen doen het samen. t Verantwoordelijk en vaardig Er vindt een verschuiving plaats van taken binnen de school. Hoe dit goed op te pakken en er voor te zorgen dat iedereen ook in staat is de nieuwe taken op zich te nemen? Houd de website in de gaten en word daar lid van de nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van ontwikkelingen en de initiatieven die gestart worden in de komende drie jaar. 18 LOB De investering waard

21 Dank De afgelopen drie jaar is er hard gewerkt om het project Stimulering LOB tot een succes te maken. En dat is gelukt! We kunnen met trots terugkijken op het project en op de resultaten die bereikt zijn. Buiten fantastische producten en geslaagde deelprojecten, is de gedeelde visie op goede LOB in het voortgezet onderwijs een van de grote opbrengsten. Al dit was niet haalbaar geweest zonder de inzet van de scholen die in grote aantallen naar bijeenkomsten kwamen, de gedegen expertise van adviseurs en de enorme inzet van het projectteam. Graag wil ik mijn dank uitspreken aan iedereen die aan het project heeft meegewerkt voor zijn of haar grote inzet, enthousiasme en betrokkenheid bij het project. Ik kijk ernaar uit samen dit succes de komende jaren verder uit te rollen. Karen Oostvogel Projectleider Stimulering LOB LOB De investering waard 19

22 Enkele LOB publicaties Praktijkverhalen vo ho loopbaanoriëntatie en -begeleiding Praktijkverhalen loopbaanoriëntatie en -begeleiding project Project Stimulering LOB Postbus 8282 / 3503 RG Utrecht / T / F / / Stimulering LOB project Stimulering LOB project Stimulering LOB WT-LOB-publicatie dtp v4.indd 1 WT-LOB-praktijkverhaal2-cover.indd : :20 LOB Routekaart voor havo / vwo p Van bewustwording naar verbetering LOB en professionaliseren p in verschillende vormen en maten Project Stimulering LOB Postbus 8282 / 3503 RG Utrecht / T / F / / project Stimulering LOB WT_professionaliseringswijzer-cover.indd :00 LOB implementatiewijzer p de juiste aanpak kiezen PRAKTIJKVERHALEN van vmbo naar havo Practices Good Go ood oo o od o P Pr raac acc ct tiiic icc ce es es GG Go ogood od ddpractices PPractices rra tttic project Stimulering LOB WT-LOB-GoodPractice-v3.indd :36 WT_Implementatiewijzer.indd :48 Pijlers van LOB p een inhoudelijke toelichting Ouders en school praktijkverhalen, interviews en antwoorden project Stimulering LOB WT-LOB-ouderboekje-v4.indd 2 Project Stimulering LOB Postbus 8282 / 3503 RG Utrecht / T / F / / project Stimulering LOB :43 LOB Routekaart p Van bewustwording naar verbetering Praktijkverhalen havo vwo loopbaanorëntatie en -begeleiding Project Stimulering LOB Postbus 8282 / 3503 RG Utrecht / T / F / / project Stimulering LOB project Stimulering LOB WT-LOB-praktijkverhaal1-cover.indd :08 WT_LOB-Routekaart_cover.indd LOB De investering waard :40

23 Colofon Dit is een uitgave van het project Stimulering LOB van de VO-raad, mede mogelijk gemakt door het ministerie van OCW. Project Stimulering LOB Postbus 8282 / 3503 RG Utrecht / T / Tekst Claudy Oomen, onderzoeks- en adviesbureau Oberon, Utrecht Ontwerp OSAGE / communicatie en ontwerp, Utrecht Druk Fennema Drukkers, Werkendam LOB De investering waard 3

24 Het project Stimulering LOB heeft de afgelopen drie jaar geïnvesteerd in de versterking van loopbaan oriëntatie en -begeleiding (LOB) op scholen voor het voortgezet onderwijs. Op scholen is een duidelijke groei te zien, vooral op het gebied van visie en beleid. LOB blijft in de toekomst tot de kern van het onderwijs behoren. De komende jaren is het van belang dat LOB nog meer aandacht krijgt en dat de ingezette kwaliteitsverbetering doorgaat. Daarom gaat het project Stimulering LOB van 2012 tot en met 2014 verder door.

LOB doorstroompilots p

LOB doorstroompilots p LOB doorstroompilots p Een samenvatting van de opbrengsten van de pilots met zeven VO-scholen en besturen project Stimulering LOB Deze publicatie is gemaakt in opdracht van Project Stimulering LOB van

Nadere informatie

WERKBOEK VERNIEUWING VMBO & LOB. Bijeenkomst Stichting Platforms vmbo

WERKBOEK VERNIEUWING VMBO & LOB. Bijeenkomst Stichting Platforms vmbo 27-05-2014 WERKBOEK VERNIEUWING VMBO & LOB Bijeenkomst Stichting Platforms vmbo INHOUD 1. Presentatie samen verantwoordelijk voor LOB een kwestie van krachten bundelen 3 2. Opdrachten vernieuwing vmbo

Nadere informatie

Toekom(st)room LOB Een stroompunt loopbaangericht onderwijs

Toekom(st)room LOB Een stroompunt loopbaangericht onderwijs SAMENVATTING Toekom(st)room LOB Een stroompunt loopbaangericht onderwijs Advies over hoe LOB na 5 jaar Stimulering LOB verder moet. Utrecht, 1 december 2014 ACHTERGROND Van studie kiezen naar loopbaan

Nadere informatie

Rapportage eindmeting LOB. Directies en decanen VO September project Stimulering LOB

Rapportage eindmeting LOB. Directies en decanen VO September project Stimulering LOB Rapportage eindmeting LOB Directies en decanen VO September project Stimulering LOB Voorwoord Voorjaar 2009 is de VO-raad gestart met het project Stimulering LOB. Dit project had als doel om binnen VO-scholen

Nadere informatie

Rapportage Monitor LOB Directies en decanen VO in 2014

Rapportage Monitor LOB Directies en decanen VO in 2014 Rapportage Monitor LOB Directies en decanen VO in 2014 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 3 1.1 Werkwijze 3 1.2 Respons 4 1.3 Leeswijzer 7 2 Visie en beleid 8 3 Oriëntatie en begeleiding 18 4 Organisatie 24 5 Samenwerking

Nadere informatie

Sterk LOB in havo en vwo belang en urgentie actuele beleidsontwikkelingen

Sterk LOB in havo en vwo belang en urgentie actuele beleidsontwikkelingen Sterk LOB in havo en vwo belang en urgentie actuele beleidsontwikkelingen Masterclass LOB in havo/vwo 29 november 2012 Janina van Hees en Karen Oostvogel Programma Korte introductie project Stimulering

Nadere informatie

Visie op Loopbaanoriëntatie en begeleiding

Visie op Loopbaanoriëntatie en begeleiding Visie op Loopbaanoriëntatie en begeleiding regio s-hertogenbosch en omgeving LOB is een verzameling van activiteiten binnen een loopbaangerichte leeromgeving om jongeren actief te laten werken aan hun

Nadere informatie

Studiekeuzecheck HO De eerste ervaringen van havo/vwo-decanen

Studiekeuzecheck HO De eerste ervaringen van havo/vwo-decanen Studiekeuzecheck HO De eerste ervaringen van havo/vwo-decanen Onderzoek Zeker weten wat je kiest AUGUSTUS 2014 KADER EN CONTEXT ONDERZOEK Stimulering LOB (Loopbaanoriëntatie en begeleiding) is een programma

Nadere informatie

LOB in het beroepsonderwijs drs. Metje Jantje Groeneveld

LOB in het beroepsonderwijs drs. Metje Jantje Groeneveld LOB in het beroepsonderwijs drs. Metje Jantje Groeneveld Wat gaan we doen? Inventarisatie vragen / verwachtingen Presentatie Vragen / discussie Wat kan ik er mee? Afronding 24-3-2015 2 Vragen? Met welke

Nadere informatie

Loopbaanoriëntatie en -begeleiding in de keten. Inzichten en inspiratie uit de Pilot LOB vo-ho p Onderdeel van Project Stimulering LOB

Loopbaanoriëntatie en -begeleiding in de keten. Inzichten en inspiratie uit de Pilot LOB vo-ho p Onderdeel van Project Stimulering LOB Loopbaanoriëntatie en -begeleiding in de keten Inzichten en inspiratie uit de Pilot LOB vo-ho p Onderdeel van Project Stimulering LOB 2 Loopbaanoriëntatie en -begeleiding in de keten Voorwoord In deze

Nadere informatie

De LOB-scan voor mbo

De LOB-scan voor mbo 35 BIJLAGE 3 De LOB-scan voor mbo De LOB-scan Doel van de LOB-scan is om zicht te krijgen op hoe Loopbaanontwikkeling en -begeleiding (LOB) in jullie onderwijsinstelling er op dit moment voor staat. De

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Samenwerken aan LOB Jongeren beter toerusten voor het maken van passende keuzes in de eigen loopbaan door bewust

Nadere informatie

Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten.

Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten. Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten. 1. Samenvatting Scholieren willen LOB! Dat is goed want loopbaanoriëntatie en begeleiding (LOB) is belangrijk.

Nadere informatie

VO2020. Schoolrapportage. Venster College X

VO2020. Schoolrapportage. Venster College X VO2020 Schoolrapportage Deze rapportage toont de antwoorden van de schoolambities van de VO2020-scan. U vindt uw eigen antwoorden terug in de nulmeting en in de actuele stand, inclusief een landelijke

Nadere informatie

Loopbaanoriëntatie en begeleiding voor decanen en mentoren

Loopbaanoriëntatie en begeleiding voor decanen en mentoren Loopbaanoriëntatie en begeleiding voor decanen en mentoren Loopbaanoriëntatie staat in het voortgezet onderwijs volop in de belangstelling. De VO raad ziet loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB) als

Nadere informatie

Pijlers van LOB p een inhoudelijke toelichting

Pijlers van LOB p een inhoudelijke toelichting Pijlers van LOB p een inhoudelijke toelichting Inhoudsopgave Inleiding R 2 Pijler 1: Visie en beleid R 4 Pijler 2: Oriëntatie en begeleiding R 7 Pijler 3: Organisatie R 10 Pijler 4: Samenwerking R 12

Nadere informatie

LOB-doorstroompilots Eindrapport pilots met zeven scholen en besturen

LOB-doorstroompilots Eindrapport pilots met zeven scholen en besturen LOB-doorstroompilots Eindrapport pilots met zeven scholen en besturen LOB-doorstroompilots Eindrapport pilots met zeven scholen en besturen Opdrachtgevers: VO-raad en AOC-raad Auteurs: Claudy Oomen, Edwin

Nadere informatie

Stapeling binnen Melanchthon

Stapeling binnen Melanchthon Stapeling binnen Melanchthon Na je examen doorstromen naar een ander niveau in het voortgezet onderwijs Marieke van den Vlekkert Maatje, MSc. Versie 3 februari 2013 Besproken in AD (18/12), MMT (18/12),

Nadere informatie

SAMEN LOOPBAANLEREN VERANKEREN OP SCHOOL WORKSHOP VOOR DECANEN SAMEN MET SCHOOLLEIDERS. Inge Kirsten De loopbaan van de leerling centraal

SAMEN LOOPBAANLEREN VERANKEREN OP SCHOOL WORKSHOP VOOR DECANEN SAMEN MET SCHOOLLEIDERS. Inge Kirsten De loopbaan van de leerling centraal SAMEN LOOPBAANLEREN VERANKEREN OP SCHOOL WORKSHOP VOOR DECANEN SAMEN MET SCHOOLLEIDERS Inge Kirsten De loopbaan van de leerling centraal NEE HEB JE.. https://www.youtube.com/watch?v=iqdmgz-rsie IN GESPREK

Nadere informatie

Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan

Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan Scholieren hebben behoefte aan LOB Uit het onderzoek blijkt dat scholieren behoefte hebben aan meer LOB. Dat begint in leerjaar één. In de laatste

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Tussenmeting 2015 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, oktober

Nadere informatie

De cijfers bekend Wat nu? De weg van. het Dendron College

De cijfers bekend Wat nu? De weg van. het Dendron College De cijfers bekend Wat nu? De weg van het Dendron College Even voorstellen Naam: Sinds 1999 Tot 1999: Vakken: Dorien Stals (STL) onderwijs accountantskantoor Nederlands SBC Directieadviseur docent-ontwikkelaar

Nadere informatie

LOB in de regio: samen werken, samen leren. Pilot voor doorlopende leerlijn loopbaanleren vmbo-mbo. Olaf van Tilburg in gesprek met Frank Weijers

LOB in de regio: samen werken, samen leren. Pilot voor doorlopende leerlijn loopbaanleren vmbo-mbo. Olaf van Tilburg in gesprek met Frank Weijers LOB in de regio: samen werken, samen leren Pilot voor doorlopende leerlijn loopbaanleren vmbo-mbo Olaf van Tilburg in gesprek met Frank Weijers november 2015 LOB in de regio: samen werken, samen leren

Nadere informatie

In dit onderzoek is onderzocht wat er vanuit het Jan van Brabant college nodig is voor havo en vwo mentoren om een beter en uniformer profiel- en

In dit onderzoek is onderzocht wat er vanuit het Jan van Brabant college nodig is voor havo en vwo mentoren om een beter en uniformer profiel- en In dit onderzoek is onderzocht wat er vanuit het Jan van Brabant college nodig is voor havo en vwo mentoren om een beter en uniformer profiel- en studiekeuzetraject uit te voeren aan hun leerlingen. Het

Nadere informatie

LOB op het Bonaventuracollege Mariënpoelstraat.

LOB op het Bonaventuracollege Mariënpoelstraat. LOB op het Bonaventuracollege Mariënpoelstraat. Ik weet al wat ik word mezelf! Ouders zien vaak iets bijzonders in hun kinderen. Ze hebben gelijk, de mogelijkheden zijn onbeperkt. Waar staat LOB voor in

Nadere informatie

Profiel Product Verantwoording. LOB (Loopbaan oriëntatie en begeleiding) Leraren Opleiding. Management & Organisatie

Profiel Product Verantwoording. LOB (Loopbaan oriëntatie en begeleiding) Leraren Opleiding. Management & Organisatie Opdracht: Profiel Product Verantwoording LOB (Loopbaan oriëntatie en begeleiding) Leraren Opleiding Management & Organisatie Naam auteur(s) Vakgebied Bart Deelen M&O Student nr 10761799 Titel Onderwerp

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 0 03 30 079 VMBO Nr. 36 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 9 oktober

Nadere informatie

LOB scan voor MBO werkversie 1

LOB scan voor MBO werkversie 1 Uitleg bij invullen LOB-scan; Stap 1: de LOB -scan is verdeeld in 12 componenten (donker grijze balken). Onder ieder component zijn een aantal elementen (witte vlakken) geformuleerd. Per element geeft

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Beginmeting 2014 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, september

Nadere informatie

De datateam methode. Onderzoeksbevindingen en praktijkervaringen. Succesexpo School aan Zet , Eindhoven Lisa Moonen en Kim Schildkamp

De datateam methode. Onderzoeksbevindingen en praktijkervaringen. Succesexpo School aan Zet , Eindhoven Lisa Moonen en Kim Schildkamp De datateam methode Onderzoeksbevindingen en praktijkervaringen Succesexpo School aan Zet 01-10-2015, Eindhoven Lisa Moonen en Kim Schildkamp Contactpersoon: Kim Schildkamp, k.schildkamp@utwente.nl Inleiding

Nadere informatie

RONDE 1: Het VO en het MBO

RONDE 1: Het VO en het MBO Verslag 2 e thematische bijeenkomst VSV café d.d. 4 juni 2013 Opbrengst van 2 ronden van gesprekken tussen medewerkers in het onderwijs in het kader van VSV 2012-2015. Het VSV Cafe was geopend van 14.00

Nadere informatie

VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO

VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO April 2014 Kenschets 1963 Ons onderwijsbestel 1963 (opmaat voor Mammoetwet ) Van Mammoet 1968 Industriële vormgeving: lineair

Nadere informatie

Ons. Onderwijs. Kwaliteit in onderwijs

Ons. Onderwijs. Kwaliteit in onderwijs Ons Onderwijs Kwaliteit in onderwijs Voorwoord Bij Marianum staat de ontwikkeling van de leerling voorop. Wij staan voor aantrekkelijk en afgestemd onderwijs, gemotiveerde leerlingen en goede eindresultaten.

Nadere informatie

PO-VO EN HET WAT EN HOE VAN TAAL EN REKENEN

PO-VO EN HET WAT EN HOE VAN TAAL EN REKENEN PROCESBESCHRIJVING AANSLUITING PO-VO PO-VO EN HET WAT EN HOE VAN TAAL EN REKENEN SAMEN LEREN OVER REFERENTIENIVEAUS EN DIDACTIEK OM DE INHOUDELIJKE AANSLUITING TUSSEN PO EN VO IN GORINCHEM EN OMSTREKEN

Nadere informatie

Stapelaars in het voortgezet onderwijs

Stapelaars in het voortgezet onderwijs [Geef tekst op] Stapelaars in het voortgezet onderwijs Een analyse van de basisschooladviezen en schooltypen van de stapelaars. Onderzoek, Informatie en Statistiek Onderzoek, Informatie en Statistiek Stapelaars

Nadere informatie

Opbrengst vsv cafe 3 april talentontwikkeling Pagina 1

Opbrengst vsv cafe 3 april talentontwikkeling Pagina 1 Opbrengst van de werkgroepen tijdens het VSV Cafe 3 april met als Thema talentontwikkeling Stelling 1 Talentontwikkeling is de benadering om tot een positieve leerattitude te komen. Centraal staat de erkenning

Nadere informatie

Handleiding bij de LOB-scan voor het mbo

Handleiding bij de LOB-scan voor het mbo Handleiding bij de LOB-scan voor het mbo Inleiding Voor u ligt de handleiding bij de LOB-scan voor het mbo. De LOB-scan voor het mbo is in opdracht van MBO Diensten ontwikkeld en is te vinden op www.mbodiensten.nl.

Nadere informatie

Samenwerken aan een goede overgang van voortgezet naar hoger onderwijs

Samenwerken aan een goede overgang van voortgezet naar hoger onderwijs Samenwerken aan een goede overgang van voortgezet naar hoger onderwijs Inzichten en inspiratie uit de Pilot LOB vo-ho p Onderdeel van Project Stimulering LOB project Stimulering LOB Samenwerken aan een

Nadere informatie

Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW

Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW Datum: 20 februari 2012 Ons kenmerk: JK1.12.009 Begeleidingsmodel Werknemer in opleiding Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW Wout Schafrat Gijs van de Beek Preventie en duurzaamheid

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Samen verantwoordelijk voor studiesucces

Samen verantwoordelijk voor studiesucces BIJLAGE 1 De pilot samen verantwoordelijk voor studiesucces biedt de kans om gezamenlijk aan visieontwikkeling te doen. Op basis van een gedeelde visie en gezamenlijk beleid kan onderzocht worden waar

Nadere informatie

Conferentie: 23 mei 2012. Wat levert het op? Opbrengsten van opbrengstgericht werken voor leerlingen, de school en u. Overzicht workshops

Conferentie: 23 mei 2012. Wat levert het op? Opbrengsten van opbrengstgericht werken voor leerlingen, de school en u. Overzicht workshops Conferentie: 23 mei 2012 Wat levert het op? Opbrengsten van opbrengstgericht werken voor leerlingen, de school en u Overzicht workshops Workshops Workshopleider Organisatie Titel workshop 1. Dr. Margot

Nadere informatie

Programma sessie. Vraag. theorie naar. praktijk. Van wie heeft u geleerd na te denken over de keuzes in uw loopbaan? VMBO Congres 31 januari 2013.

Programma sessie. Vraag. theorie naar. praktijk. Van wie heeft u geleerd na te denken over de keuzes in uw loopbaan? VMBO Congres 31 januari 2013. Loopbaan Oriëntatie en Begeleiding op het VMBO Ahmed Mahamed Jan Lauwrens Haisma Programma sessie van theorie naar praktijk en in gesprek daarover Vraag Van wie heeft u geleerd na te denken over de keuzes

Nadere informatie

Vrijheidsbeperkende maatregelen. Vrijheidsbeperkende maatregelen terugdringen? in de langdurende zorg. Vilans helpt mee

Vrijheidsbeperkende maatregelen. Vrijheidsbeperkende maatregelen terugdringen? in de langdurende zorg. Vilans helpt mee Vrijheidsbeperkende maatregelen in de langdurende zorg Vrijheidsbeperkende maatregelen terugdringen? Vilans helpt mee Hoe staat je organisatie ervoor? Kom erachter hoe het staat met vrijheidsbeperking

Nadere informatie

FLEXIBILISERING VAN CENTRALE TOETSEN EN EXAMENS

FLEXIBILISERING VAN CENTRALE TOETSEN EN EXAMENS FLEXIBILISERING VAN CENTRALE TOETSEN EN EXAMENS VISIE VAN HET COLLEGE VOOR TOETSEN EN EXAMENS pagina 2 van 8 Aanleiding en historisch perspectief De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Nadere informatie

Plusdocument Knippenbergcollege, Helmond. De negen aandachtspunten

Plusdocument Knippenbergcollege, Helmond. De negen aandachtspunten Plusdocument Knippenbergcollege, Helmond De negen aandachtspunten 1 Waarom? De school werkt al geruime tijd aan onderwijs dat breder is dan het gangbare cognitieve programma. Zo is de school een technasium,

Nadere informatie

Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau

Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau Colofon: Dit is een uitgave van het ministerie van OCW, directie Voortgezet Onderwijs Coordinatie: Muriel Cluitmans

Nadere informatie

Het Bouwens: ouders zijn makkelijk te betrekken bij loopbaanbegeleiding van hun kind Vernieuwende elementen

Het Bouwens: ouders zijn makkelijk te betrekken bij loopbaanbegeleiding van hun kind Vernieuwende elementen Het Bouwens: ouders zijn makkelijk te betrekken bij loopbaanbegeleiding van hun kind Op de vmbo-afdeling van het Bouwens van der Boijecollege in de gemeente Peel en Maas zijn ouders actief betrokken bij

Nadere informatie

Stromen door het onderwijs

Stromen door het onderwijs Stromen door het onderwijs Vanuit het derde leerjaar van het vo 2003/2004 Erik Fleur DUO/IP Juni 2013 1. Inleiding In schooljaar 2003/2004 zaten bijna 200 duizend leerlingen in het derde leerjaar van het

Nadere informatie

Advies overgang vmbo naar havo Opgesteld naar aanleiding van de Monitor toelatingsbeleid vmbo-havo, tweede meting 1

Advies overgang vmbo naar havo Opgesteld naar aanleiding van de Monitor toelatingsbeleid vmbo-havo, tweede meting 1 NOTITIE Aan: de staatssecretaris van het ministerie van OCW, de heer drs. S. Dekker Van: Paul Rosenmöller, voorzitter van de VO-raad Datum: 1 juli 2015 Betreft: Advies overgang vmbo naar havo Advies overgang

Nadere informatie

Datum 14 juli 2016 Kamervragen Straus, Aukje de Vries en Moors (VVD) over vmboleerlingen die aangeven onvoldoende kennis van geldzaken te hebben

Datum 14 juli 2016 Kamervragen Straus, Aukje de Vries en Moors (VVD) over vmboleerlingen die aangeven onvoldoende kennis van geldzaken te hebben >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den

Nadere informatie

Spellingcontrole mag aan voor kandidaten met dyslexie. Afschaffing loting bij opleidingen met een numerus fixus

Spellingcontrole mag aan voor kandidaten met dyslexie. Afschaffing loting bij opleidingen met een numerus fixus Voortgezet Onderwijs 19 februari 2016 Inhoud Algemeen Meer maatwerk voor leerlingen Overgang po-vo Spellingcontrole mag aan voor kandidaten met dyslexie Rekenresultaten 2015 per school Scholen aan de slag

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING COMENIUS COLLEGE, AFDELING VWO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING COMENIUS COLLEGE, AFDELING VWO RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING COMENIUS COLLEGE, AFDELING VWO Plaats: Hilversum BRIN-nummer: 03FO-0 Arrangementsnummer: 169057 Onderzoek uitgevoerd op: 28 oktober 2011 Conceptrapport

Nadere informatie

Jaarlijkse opbrengstenanalyse ISK Leeuwarden. 1. Opbrengsten ISK

Jaarlijkse opbrengstenanalyse ISK Leeuwarden. 1. Opbrengsten ISK Jaarlijkse opbrengstenanalyse ISK Leeuwarden 1. Opbrengsten ISK Opbrengsten en rendementen schooljaar 2014-2015 De ISK twee momenten in het schooljaar waarop leerlingen de school verlaten. Dit heeft te

Nadere informatie

Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland

Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland BIJLAGE: Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland Pagina 1: Effecten bij leerlingen Effecten bedrijven - onderwijs Toelichting: De percentages onder het kopje Nul zijn de uitersten

Nadere informatie

Meer dan alleen een goede school

Meer dan alleen een goede school Visser t Hooft Lyceum Rijnsburg KANSRIJK EN UITDAGEND Meer dan alleen een goede school i atheneum havo vhl.nl mavo (vmbo-t) Noordeinde 24 q De leraren kunnen goed met kinderen omgaan. Ze geven je een veilig

Nadere informatie

Vroeg vreemdetalenonderwijs. Visiedocument

Vroeg vreemdetalenonderwijs. Visiedocument Vroeg vreemdetalenonderwijs Engels Visiedocument Inhoudsopgave Inleiding 3 Van good naar great vroeg vreemdetalenonderwijs 4 Taskforce vroeg vreemdetalenonderwijs 5 Vroeg vreemdetalenonderwijs in 2025

Nadere informatie

Een proces van integrale schoolontwikkeling Loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Een proces van integrale schoolontwikkeling Loopbaanoriëntatie en -begeleiding Jitske Brinkman Jitske Brinkman is senior-adviseur bij BMC Advies/Diephuis en Van Kasteren Onderwijsadviseurs. E-mail: jitskebrinkman@bmc.nl Een proces van integrale schoolontwikkeling Loopbaanoriëntatie

Nadere informatie

Routeboekje Pilots LOB VO-HO, tweede tranch

Routeboekje Pilots LOB VO-HO, tweede tranch Routeboekje Pilots LOB VO-HO, tweede tranch VO-raad 7 mei 2012 Versie 1.0 Colofon Titel Routeboekje Pilots LOB VO-HO, tweede tranche Auteur Mevr. Drs. R. Punt (CINOP), in opdracht van mevr. Drs. K. Oostvogel

Nadere informatie

(Leer)loopbaanbegeleiding voor loopbaanzekerheid VLOR-SEMINARIE ONDERWIJSLOOPBAANBEGELEIDING VEERLE VAN DAMME ELS VAN DE WALLE

(Leer)loopbaanbegeleiding voor loopbaanzekerheid VLOR-SEMINARIE ONDERWIJSLOOPBAANBEGELEIDING VEERLE VAN DAMME ELS VAN DE WALLE (Leer)loopbaanbegeleiding voor loopbaanzekerheid VLOR-SEMINARIE ONDERWIJSLOOPBAANBEGELEIDING 14-2-2017 VEERLE VAN DAMME ELS VAN DE WALLE Missie VDAB 2 Loopbaanzekerheid voor elke burger Vlaamse burgers

Nadere informatie

Profielschets. Teamleider vwo bovenbouw

Profielschets. Teamleider vwo bovenbouw Profielschets Teamleider vwo bovenbouw Rotterdam, 2016 Profielschets Teamleider vwo bovenbouw (LD) Libanon Lyceum Omvang: 1,0 fte met een beperkte lesgevende taak. Vooraf Het Libanon Lyceum in Rotterdam

Nadere informatie

Toptechniek in Bedrijf Programmalijn 1

Toptechniek in Bedrijf Programmalijn 1 Toptechniek in Bedrijf Programmalijn 1 Samenwerking van vijf Gelderse ROC s Organisatiestructuur Overlegstructuur Prestatie indicatoren 1 oktober 2012 Organisatiestructuur RxH Functie: Stuurgroep/klankbord

Nadere informatie

Monitor schoolloopbanen voortgezet onderwijs

Monitor schoolloopbanen voortgezet onderwijs 1 Monitor schoolloopbanen voortgezet onderwijs Factsheet oktober 2014 In 2013 heeft O+S in opdracht van de Amsterdamse Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling (DMO) voor het eerst onderzoek gedaan naar de

Nadere informatie

Overgangsprotocol November 2013

Overgangsprotocol November 2013 Geert Groote College Amsterdam Overgangsprotocol November 2013 Inhoudsopgave Inleiding Inleiding... 1 Rol van de lerarenvergadering.... 1 Overgang klas 7 naar 8... 2 Overgang klas 8 naar 9... 2 Overgang

Nadere informatie

LOB in klas. Klas 3GT. Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding. Gemengde / Theoretische - Leerweg. het decanaat

LOB in klas. Klas 3GT. Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding. Gemengde / Theoretische - Leerweg. het decanaat LOB in klas 3 Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding Klas 3GT Gemengde / Theoretische - Leerweg het decanaat 1 lob klas 3GT ORS Lek en Linge vestiging Lingeborgh 2015 2016 Aan de ouders en

Nadere informatie

MATCHMAKER: VAN BEWUST NAAR BETER

MATCHMAKER: VAN BEWUST NAAR BETER MATCHMAKER: VAN BEWUST NAAR BETER Pilot LOB in Groen VMBO en MBO, Citaverde College Opstellen actieplan Werving en selectie van deelnemers en begeleiders Matches maken Ouders Deelnemers VMBO (krijgt begeleiding)

Nadere informatie

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht Claudia de Graauw Bo Broers Januari 2015 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Aan: Ouders/verzorgers/leerlingen van Almere College Kampen Van: Rein Westrik Betreft: Overgangsnormen vmbo, havo, vwo

Aan: Ouders/verzorgers/leerlingen van Almere College Kampen Van: Rein Westrik Betreft: Overgangsnormen vmbo, havo, vwo Aan: Ouders/verzorgers/leerlingen van Almere College Kampen Van: Rein Westrik Betreft: Overgangsnormen vmbo, havo, vwo 2017-2018 Geachte ouders/verzorgers, beste leerlingen, In dit document staan onze

Nadere informatie

Loopbaanoriëntatie & - begeleiding Werkplan VWO

Loopbaanoriëntatie & - begeleiding Werkplan VWO Loopbaanoriëntatie & - begeleiding Werkplan VWO Mei 2014 Jacqueline de Reiger Decaan VWO WAAROM? 1. Inleiding De aanleiding tot het schrijven van een plan van aanpak voor LOB op onze school was een bericht

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 31 332 Doorlopende Leerlijnen Taal en Rekenen Nr. 74 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS EN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter

Nadere informatie

werkwijze PLG werkkaart

werkwijze PLG werkkaart werkwijze PLG werkkaart FOCUS PAS TOE 2 Bepaal het thema, het gewenste resultaat 8 Implementeer en borg de nieuwe aanpak GROEP 1 Formeer de groep TEST KIJK DEEL 5 Probeer uit 3 Onderzoek wat er speelt

Nadere informatie

Het competentieweb in bijlage 1 wordt gebruikt om gericht te werken aan een leerlijn van de competenties.

Het competentieweb in bijlage 1 wordt gebruikt om gericht te werken aan een leerlijn van de competenties. Bijlage 16: Handleiding Competentieweb Handleiding Competentieweb Het competentieweb in bijlage 1 wordt gebruikt om gericht te werken aan een leerlijn van de competenties. Het web Voor elke competentie

Nadere informatie

Werkgroep Kwaliteitsstandaard decanaat. Eindverslag juli 2014

Werkgroep Kwaliteitsstandaard decanaat. Eindverslag juli 2014 Werkgroep Kwaliteitsstandaard decanaat Eindverslag juli 2014 VvSL, Utrecht, juli 2014 De werkgroep Luc Rongen (voorzitter), decaan/beleidsmedewerker Odulphuslyceum Tilburg Huub Bexkens, decaan Don Bosco

Nadere informatie

Determinatie en Bevordering 2013-2014

Determinatie en Bevordering 2013-2014 Determinatie en Bevordering 2013-2014 Aug. 2013 versie 4 1 Algemeen klas 1, klas 2 en Mavo Als tekort geldt: 5 = 1 tekort, 4 = 2 tekorten Een rapportcijfer lager dan 4 is niet toegestaan. Bij het eindrapport

Nadere informatie

Onderstaand treft u de resultaten aan van de vragenlijst over ondernemend onderwijs.

Onderstaand treft u de resultaten aan van de vragenlijst over ondernemend onderwijs. De behoefte aan het delen van kennis en ervaring is groot! Samenwerking door kennis te delen en ervaringen uit te wisselen is essentieel om de verdere implementatie van ondernemend onderwijs efficiënt

Nadere informatie

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan: penvoerders opleidingsscholen en contactpersonen lerarenopleidingen Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze

Nadere informatie

VOORTGANGSGESPREK. het Ashram College, vestiging Alphen a/d Rijn HAVO VMBOGT VWO

VOORTGANGSGESPREK. het Ashram College, vestiging Alphen a/d Rijn HAVO VMBOGT VWO VOORTGANGSGESPREK het Ashram College, vestiging Alphen a/d Rijn HAVO VMBOGT VWO Plaats : Alphen aan den Rijn BRIN nummer : 04DF C1 BRIN nummer : 04DF 00 HAVO BRIN nummer : 04DF 00 VMBOGT BRIN nummer :

Nadere informatie

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Doel

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus EA..DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Voortgezet onderwijs & Middelbaar beroepsonderwijs Rijnstraat 50 Den

Nadere informatie

toetsresultaten vmbo en mbo in de regio Den Haag oktober 2011

toetsresultaten vmbo en mbo in de regio Den Haag oktober 2011 TAAL EN REKENEN VAN BELANG toetsresultaten vmbo en mbo in de regio Den Haag oktober 2011 INHOUD Inleiding... 5 Hoofdstuk 1 Resultaten VMBO in de regio Den Haag... 7 1.1 Totaal overzicht van de afgenomen

Nadere informatie

De kracht van samenwerking. Brainport Development, 2014

De kracht van samenwerking. Brainport Development, 2014 1 De kracht van samenwerking Brainport Development, 2014 2 De kracht van samenwerking Brainport Development, 2014 VAN KORTSLUITING NAAR CONTACT BETA CHALLENGE PROGRAMMA EEN LEERROUTE MAVO-MBO-HBO Henk

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK HAVO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK HAVO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK HAVO Plaats : Leeuwarden BRIN nummer : 20DL 06 HAVO Onderzoeksnummer : 253981 Datum onderzoek : 15 oktober 2013 Datum vaststelling : 10 december 2013 Pagina

Nadere informatie

Het vmbo van de toekomst. Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan!

Het vmbo van de toekomst. Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan! Het vmbo van de toekomst Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan! Voorstellen Mirjam Bosch, plv. directeur CSV Veenendaal Dennis Heijnens, adviseur bij Actis Advies Programma deelsessie

Nadere informatie

2. Een gezamenlijke studiedag met ouders en docenten

2. Een gezamenlijke studiedag met ouders en docenten De Leon van Gelder, Groningen pagina 1 De Leon van Gelder: school, leerlingen en ouders samen op weg naar een passende schoolloopbaan De Leon van Gelder in Groningen, een vestiging van het Reitdiep College,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 30 079 VMBO 31 289 Voortgezet Onderwijs Nr. 69 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA.DEN HAAG. Datum 11 januari 2017 Betreft doorstroom vmbo-havo

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA.DEN HAAG. Datum 11 januari 2017 Betreft doorstroom vmbo-havo Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA.DEN HAAG Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den

Nadere informatie

Vink bij iedere vraag de situatie aan die het meest van toepassing is op uw school.

Vink bij iedere vraag de situatie aan die het meest van toepassing is op uw school. Wetenschap en Techniek Index Waarom dit instrument? Met deze index krijgt u een beeld van de stand van zaken van het wetenschap- en techniekonderwijs bij u op school. Er wordt gevraagd naar de huidige

Nadere informatie

OVERGANGSPROTOCOL GEERT GROOTE COLLEGE AMSTERDAM

OVERGANGSPROTOCOL GEERT GROOTE COLLEGE AMSTERDAM OVERGANGSPROTOCOL GEERT GROOTE COLLEGE AMSTERDAM Inleiding In dit protocol wordt beschreven wat de richtlijnen zijn die we hanteren bij de overgangen tussen de verschillende leerjaren en niveaus. De uitgangspunten

Nadere informatie

Gap Year onderzoek. 1. Uitkomsten Jongeren

Gap Year onderzoek. 1. Uitkomsten Jongeren Samenvatting Gap Year onderzoek Mei 2012 Gap Year onderzoek In april 2012 hebben het Europees Platform en de Nuffic onderzoek gedaan naar de toekomstplannen van leerlingen na hun eindexamen. De focus van

Nadere informatie

Uw doorstroomcijfers en LOB. Stappenplan met tips en praktijkvoorbeelden

Uw doorstroomcijfers en LOB. Stappenplan met tips en praktijkvoorbeelden Uw doorstroomcijfers en LOB penplan met tips en praktijkvoorbeelden Inleiding Goede doorstroom kerntaak van het onderwijs Eén van de kerntaken van het voortgezet onderwijs is ervoor te zorgen dat leerlingen

Nadere informatie

Studenten met een functiebeperking helpen naar succes!

Studenten met een functiebeperking helpen naar succes! Studenten met een functiebeperking helpen naar succes! Fontys Hogescholen Dienst Studentenvoorzieningen Presentatie: André Rozendaal, teamleider Decanen & Psychologen Onderwerpen - Overgang van VO naar

Nadere informatie

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 Doelstellingen professionaliseringstraject Het SWV heeft als doelstellingen voor het

Nadere informatie

Overgangsrichtlijnen Comenius College

Overgangsrichtlijnen Comenius College Overgangsrichtlijnen Comenius College een bundel voor ouders, leerlingen en docenten Comenius College september 2006 een bundel voor ouders, leerlingen en docenten september 2006 1 Inhoud 1 Algemene overgangsrichtlijnen

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Voortgezet Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den

Nadere informatie

Project Stimulering LOB Stappenplan Benutten van doorstroomcijfers voor LOB 1

Project Stimulering LOB Stappenplan Benutten van doorstroomcijfers voor LOB 1 Project Stimulering LOB Stappenplan Benutten van doorstroomcijfers voor LOB 1 Inleiding Goede doorstroom kerntaak van het onderwijs Eén van de kerntaken van het voortgezet onderwijs is ervoor te zorgen

Nadere informatie

Toelichting ontwikkelingsperspectief

Toelichting ontwikkelingsperspectief Toelichting ontwikkelingsperspectief Dit document is bedoeld als achtergrond informatie voor de scholen, maar kan ook (in delen, zo gewenst) gebruikt worden als informatie aan ouders, externe partners

Nadere informatie

SCHOOLONTWIKKELPLAN SAMEN UNIEK

SCHOOLONTWIKKELPLAN SAMEN UNIEK SCHOOLONTWIKKELPLAN 2017-2021 SAMEN UNIEK Instemming van de medezeggenschapsraad: 23 januari 2017 1 Inhoud 1. Voorwoord... 3 2. Missie... 4 3. Visie... 4 4. Zes pijlers... 5 5. Kernwaarden en ambities...

Nadere informatie

2013-2015. Leren kiezen, n bewuste keuze! Beleidsplan Loopbaanorientatie en begeleiding (LOB) Udens College HAVO/VWO

2013-2015. Leren kiezen, n bewuste keuze! Beleidsplan Loopbaanorientatie en begeleiding (LOB) Udens College HAVO/VWO 2013-2015 Leren kiezen, n bewuste keuze! Beleidsplan Loopbaanorientatie en begeleiding (LOB) Udens College HAVO/VWO Inhoudsopgave Inleiding... 2 Visie op LOB... 2 Doel en doelstellingen... 5 Fasering...

Nadere informatie

HET CREËREN VAN DRAAGVLAK

HET CREËREN VAN DRAAGVLAK Draagvlak INLEIDING Kun je wel Cultuurprofielschool zijn als er binnen de school geen draagvlak voor is? Wat is draagvlak? Waarom is draagvlak belangrijk? Hoe creëer je draagvlak? Er is sprake van draagvlak

Nadere informatie

Praktijkonderwijs naar 2025

Praktijkonderwijs naar 2025 Praktijkonderwijs naar 2025 www.platformpraktijkonderwijs.nl Praktijkonderwijs is van belang voor circa 28.000 leerlingen in het voortgezet onderwijs. Voor deze leerlingen is het praktijkonderwijs dé schoolsoort:

Nadere informatie