Bedriegt de schijn? De stand van zaken. Oorzaken, problemen en gevolgen..

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bedriegt de schijn? De stand van zaken. Oorzaken, problemen en gevolgen.."

Transcriptie

1 Bedriegt de schijn? J.W. Boogaard, Student ABP Faculteit Bouwkunde, Technische Universiteit Eindhoven (TUe) Eindhoven, Nederland Samenvatting De leegstand van kantoren is een hedendaags probleem welke zich wereldwijd voordoet. De te koop en te huur borden domineren het beeld op de kantorenmarkt. In Nederland is zelfs sprake van het grootste leegstandpercentage van kantoorruimte in Europa. De oorzaken voor de leegstand zijn divers evenals de gevolgen. Echter biedt leegstand ook kansen voor nieuwe initiatieven daar waar de regels het toelaten en zijn er wel degelijk goede oplossingen te vinden. In dit essay wordt onderzoek gedaan naar de oorzaken van structurele leegstand op de kantorenmarkt in Nederland en wordt ingegaan op de gevolgen welke deze met zich meebrengen. Hieruit volgen de kansen en de eventuele oplossingen voor deze leegstand. Dit alles met een duurzame en toekomstbestendige insteek. Hierdoor wordt er een overzichtelijk geheel gegeven (oorzaak gevolg oplossing) van welke factoren negatief of positief bijdragen aan de leegstand en welke hiervan verandert moeten worden om nieuwe leegstand op de kantorenmarkt te stoppen en de bestaande leegstand écht in te perken. Trefwoorden: leegstand, kantorenmarkt, oorzaken, gevolg, oplossingen De stand van zaken Nederland kampt met het grootste leegstandpercentage van Europa op de kantorenmarkt. 16% van al het kantooroppervlak staat leeg dat neerkomt op 8 miljoen vierkante meter. Wanneer over leegstand wordt gesproken, spreken we over structurele leegstand. Leegstand welke is ontstaan door een noodzakelijk of vrijwillig vertrek van zijn of haar gebruikers. Hierdoor beheersen de borden Te Koop en Te Huur het beeld van kantoorlocaties door het hele land. Ogenschijnlijk is dat geen opwekkende boodschap van de stand van zaken. Het merendeel van de leeggekomen kantoren zal niet meer in gebruik worden genomen in haar kantoorfunctie. Herbestemming van de bestaande kantoren lijkt de oplossing om het leegstandsprobleem in te perken, maar in veel gevallen blijkt dit toch een lastige opgave. Oorzaken, problemen en gevolgen.. De hoofdoorzaak van structurele leegstand ligt bij de maatschappij volgens Jean Baptiste Benraad. Die maatschappij verandert veel sneller dan twintig jaar geleden en dus moeten gebouwen mee veranderen (Benraad, 2014). Het betreft kantoren die niet meer aan deze veranderende eisen voldoen. Ze zijn op ongunstige plekken gesitueerd, de omgeving wordt als onveilig of onaantrekkelijk beschouwd of is slecht ontsloten, ze zijn niet duurzaam gebouwd of kunnen niet inspelen op het concept van het nieuwe werken waarbij flexibiliteit het sleutelwoord is. Met andere woorden, ze kunnen niet inspelen op de actuele gebruikersvragen. Kantoren worden niet langer uitsluitend gebruikt om te werken, maar om te vergaderen en te brainstormen. Het begon met de kerken en de kloosters, daarna volgden de kantoren en de winkels, nu is het platteland aan de beurt waar elke dag een boerderij sluit. Het maatschappelijk vastgoed, zoals ziekenhuizen, scholen, postkantoren en klinieken, komt daar ook in een rap tempo bij. Functies worden steeds meer footloose (Stolenberg, 2014). Los van het gebouw of de gebouwlocatie zelf kunnen er ook andere oorzaken worden geconstateerd. Zo constateren diverse gemeenten, waaronder de gemeente Rotterdam, dat er een groot knelpunt zit bij de inflexibele bestemmingsplannen, moeizame processen en regels rond bouw- en woningtoezicht en parkeren. Dit wordt bevestigd door Frank Stolenberg.

2 De regels maakten het de bouw behoorlijk lastig in het verleden. Als je al die regels op stapels zou leggen, zou je een steekkar nodig hebben. Geluids- en fijnstofnormen, bestemmingsplannen, voorschriften ten aanzien van parkeren maar ook brandwerendheidseisen, het is een heel pakket (Stolenberg 2014). Ook kunnen er fiscale knelpunten worden geconstateerd. Zo moet er in sommige gevallen een omzetbelasting van 21% betaald worden wanneer er een nieuw element aan de gevel wordt toegevoegd. Ook worden beleggers en ontwikkelaars verplicht om aan de hoogste eisen van energiebesparing te voldoen, een energieprestatienorm van A of B. Zij kunnen zelfs verplicht worden tot het aansluiten van hun gebouw op stadsverwarming terwijl het gebouw zo is ingeregeld dat dit geen noodzaak is. Kortom, verplichtingen die niet bemoedigend werken met het oog op de herontwikkeling van gebouwen. Gevolgen: Leegstand van kantoren is niet alleen een ruimtelijk probleem, maar juist ook een economisch. Het leidt er namelijk toe dat bestaande kantoren steeds verder in waarde dalen. Eigenaren verliezen zo dus letterlijk geld. Dit wordt versterkt door de grote hoeveelheid vierkante meters die er nog in gemeentelijke bestemmingsplannen staat en waarvan de grond veelal in bezit is van de overheid (Remco van Lunteren,2014). Structurele leegstaand kan invloed hebben op het vestigings- en investeringsklimaat in Nederland. De omgeving van een leegstaand kantoor wordt in negatieve zin aangestoken waardoor het imago van de kantoorlocatie schade op loopt. Dit vertaalt zich in financiële risico s voor eigenaren, investeerders, ontwikkelaars en lokale overheden. Hierdoor wordt het onvermijdelijk voor investeerders en ontwikkelaars om vastgoed zonder directe toekomst af te waarderen. Deze afwaardering is ook bij gemeenten en pensioenfondsen zichtbaar. Ook zij boeken geplande opbrengsten van nieuwe kantoorlocaties (Gemeenten) en beleggingen (Pensioenfondsen) af. Allen wachten ze op betere tijden of pakken het vastgoed aan en nemen hun verlies voor lief. Het gevoel van behoedzaamheid overheerst in de financiële sector. Kansen: Echter bieden de waardedaling en afwaardering van gebouwen en gebieden volop kansen. Als leegstaande kantoren zo goedkoop worden dan ontstaat er vanzelf ruimte voor nieuwe initiatieven. Om het herbestemmingproces aantrekkelijk te maken en de herbestemming van een kantoor te laten slagen is het echter wel noodzakelijk dat er een aantal dingen moeten veranderen. Er zal een mentaliteitsomslag moeten plaatsvinden om leegstand tegen te gaan. Transformatie van gebouwen moet worden teruggebracht tot een gewone bouwactiviteit. Gemeenten en ontwikkelaars moeten de indruk krijgen dat omvorming van gebouwen iets normaals is, te vergelijken met nieuwbouw. Men denkt dat veel niet kan, maar dat is niet het geval (Benraad,2014). Leegstand is volgens Strolenberg nog een te groot discussiepunt voor professionals en ingewijden, en minder nog een zaak van algemeen belang. De urgentie zou meer gevoeld moeten worden, omdat de leefbaarheid van gemeenschappen, steden en dorpen in het geding komt.(stolenberg, 2014). Gelukkig zijn er diverse partijen die hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen om het leegstandsprobleem tegen te gaan. Het belangrijkste is echter dat herbestemming een onderwerp wordt op de politieke agenda. Het CHW (crisis- en herstelwet) heeft de regels versoepeld omtrent het tijdelijk herbestemmen van leegstaande kantoorruimte. De termijn om vastgoed tijdelijk her te bestemmen is verruimd van vijf naar tien jaar waardoor een eventuele investering over tien jaar verdeeld kan worden. Op deze manier moet het voor de ondernemers aantrekkelijker worden om een investering in een herbestemmingproject te maken. Frank Stolenberg bevestigd dit belang; Sinds de Crisis- en Herstelwet, kortweg CHW, functioneert, is een belangrijk obstakel weggenomen bij de mogelijkheden tot herbestemming van leegstaande kantoren (Stolenberg,2014). Ook zijn er financiële maatregelen getroffen om herbestemming aantrekkelijker te maken. Zo is er een laag BTW-tarief bij verbouwingen ingevoerd en is de integratieheffing bij grote verbouwingsinvesteringen te komen vervallen. Een mentaliteitsomslag is ook bij diverse provincies en gemeenten waarneembaar. Zij zijn zich bewust van hun verantwoordelijkheid. Het is namelijk niet alleen een probleem van de ondernemer, maar het is ook van provinciaal en gemeentelijk belang om leegstand tegen gaan.

3 De provincie Utrecht heeft in de provinciale verordening van februari dit jaar verkondigd dat er de komende jaren geen bouwplannen voor nieuwe kantoren gerealiseerd worden en dat de huidige plannen die in het bestemmingsplan zijn opgenomen komen te vervallen. Hiermee draagt de gemeente een duidelijke boodschap uit waarmee duidelijk wordt dat de planologische ruimte voor nieuw te bouwen kantoren beperkt wordt. De provincie Brabant kiest voor een aanpak waarbij ingezet wordt op de concentratie van kantoren op strategische plekken, Eindhoven en Tilburg, binnen de provincie. In de overige gemeenten zal ingezet worden op de sanering van kantoorgebouwen. In de gemeente Overijssel wordt een grondfonds onderzocht waarbij gemeenten overtollige kavels tegen de boekwaarde kunnen inbrengen waardoor over-programmering wordt uitgebannen uit de gemeentelijke plannen. Dit geeft tevens een financiële impuls aan de gemeenten. In sommige gemeente zijn initiatieven ontstaan welke bemiddelen tussen de eigenaar van leegstaand vastgoed en een potentiële nieuwe investeerder. Een voorbeeld hiervan is de kantorenloods in Amsterdam. Zij heeft o.a. bijgedragen aan de omvorming van het voormalige Volkskrantgebouw in Amsterdam tot de combinatie van een culturele broedplaats en kunstenaarshotel. Dit initiatief wordt door andere gemeente overgenomen. De gemeenten ontpoppen zich bij dergelijke initiatieven als makelaar en/of schakelaar. Oplossing: Alleen wanneer er wordt samengewerkt op regionaal en lokaal niveau is het mogelijk om enige verbetering te verwachten. Samenwerking is dan ook het sleutelwoord, want hergebruik of herbestemming zijn vaak wel degelijk mogelijk stelt ook Strolenberg. Voor incourante, slecht gelegen gebouwen rest waarschijnlijk niet veel anders dan sloop, voor de andere is een mix aan programma s een uitkomst. Monofunctionaliteit is een doodlopende weg, multifunctioneel is de uitweg. Wonen, werken en winkelen in klassieke zin is al beproefd, kansrijk zijn nu nieuwe doelgroepen en verrassende combinaties van sport, onderwijs, zorg en leisure (Stolenberg,2014). Een goed voorbeeld hiervan is de herbestemming van het gebouw van de Volkskrant in Amsterdam. Het is na de herbestemming een culturele broedplaats met een hotel geworden. Tevens een goed voorbeeld is het gebouw van de Trouw in Amsterdam (figuur 1 en 2), dat is herbestemd tot een restaurant met nachtclub functie. Hierbij is het erg interessant dat tijdelijke herbestemming geleid heeft tot nieuw permanent gebruik. Figuur 1: Interieur Trouw gebouw te Amsterdam Figuur 2: Exterieur Trouw gebouw te Amsterdam Kies voor karakter, voor gebouwen die iets toevoegen aan de stedelijke omgeving. Er zijn in de jaren 70 en 80 helaas veel standaard kantoren gebouwd, waarvoor nu een tweede leven moeilijk te verzinnen is (Stolenberg, 2014) luidt het goede advies van Stolenberg. Automatisch brengt dit de volgende vraag naar boven; Waarom de keuze voor bestaande bouw boven dat van nieuwbouw? Het voordeel van bestaande bouw is dat deze snel beschikbaar is, vaak in de nabijheid van openbaar vervoer is gesitueerd en financieel aantrekkelijk is. In deze tijd waar leegstand, herbestemming en duurzaamheid de grootste onderwerpen binnen de architectuur zijn komt het het imago van de onderneming ten goede. Bestaande gebouwen hebben ook een voordeel qua grondstoffen gebruik, aangezien een groot deel al gerealiseerd is waarbij de bestaande constructie het uitgangspunt is. Echter is het allergrootste voordeel dat er in bestaande kantoren een kelder aanwezig is, waardoor er geen damwanden geslagen hoeven worden, waarmee het aanleggen van een bouwput voorkomen

4 wordt. Bovendien levert slopen afval en hinder op. Echter is sloop wel een goede methode om een gebied nieuw leven in te blazen. Er is jaren voornamelijk gebouwd voor de speculatie, waardoor er snelweglocaties zijn verrezen met gebouwen die nu moeilijk te transformeren zijn. 'Alles, ook de woningbouw, was ingesteld op winst maken, geld verdienen.' Die tijd is voorbij (van Dongen, 2014). Een erg grote stap in de juiste richting is gezet door het convenant Aanpak Leegstand Kantoren op te zetten en te laten ondertekenen door negen partijen en organisaties die hun verantwoordelijkheid nemen om leegstand bij kantoren weg te werken. Het belangrijkste wat uit het convenant voortvloeit is de oproep aan investeerders en eigenaren om samen te werken, want samenwerking tussen provincies, gemeenten, investeerder en eigenaren is tot nu toe een springplank gebleken voor de herbestemming van hele gebieden. Er is steeds vaker spraken van herbestemming van gebieden in plaats van individuele gebouwen. Hiermee worden namelijk grotere maatschappelijke vraagstukken beantwoord en steden of plekken verbeterd in haar groen, infrastructuur en locale voorzieningen. Leegstand is immers geen individueel probleem voor enkel de eigenaar maar treft ook gemeenten en provincies. Een goed voorbeeld van herbestemming van een heel gebied is het Amstel III project in Amsterdam (figuur 3), waarbij een kantoren- en bedrijventerrein in een aantal jaar verandert in een multifunctionele stadswijk. Het gebied tussen de Arena en het AMC moet omgevormd worden tot een levendig gebied met horeca, kinderdagverblijven, sportfaciliteiten en op ten duur wonen, waarbij eerst studentenhuisvesting en later de gehele woonmarkt wordt ontwikkeld. Een ander goed voorbeeld is de Merwestein in Nieuwegein. Figuur 3: Amstel III te Amsterdam

5 Hoe gaat dit in zijn werk? Investeerders, ontwikkelaars en eigenaren worden uitgenodigd om gezamenlijk te werk te gaan zoals bijvoorbeeld gebeurt bij het BIZ-arrangement. BIZ staat voor Bedrijfsinvesteringszone en maakt het mogelijk voor ondernemers, investeerders en eigenaren om gezamenlijk te investeren in een aantrekkelijke kantooromgeving. Alle stakeholders in de zone betalen hier aan mee waardoor zij in een gebied meer slagkracht hebben dan individuele initiatieven. Dit biedt kansen voor kantoorpanden op incourante kantoorparken. Ook architecten moeten een andere rol gaan spelen. Zij moeten samenwerkingsverbanden aangaan met andere disciplines en ontwerpers (iemand als Daan Roosegaarde), met nieuwe financiële bronnen zoals crowdfunding. De autonome architect die vanachter zijn bureau aan schitterende gebouwen zat te tekenen, lijkt een uitgestorven fenomeen. Het komt nu aan op zelf initiatieven nemen (van Dongen, 2014). Een goed voorbeeld hiervan is het Schieblock (figuur 4) in Rotterdam. Hierin hebben een aantal beginnend architecten in samenwerking met een voormalige bankier een nieuwe invulling gegeven aan het Schieblock. Het bestaat uit pop-up stores op de begane grond, flexibele kantoorhuisvesting op de eerste tot en met de zesde verdieping, horeca op het dak en een luchtbrug welke twee stadwijken met elkaar verbindt over een doorgaande weg. Figuur 4: Schieblock te Rotterdam Een veel gebruikt concept voor leegstaande kantoren is het aanbieden van flexibele kantoorhuisvesting. Hier kunnen zzp'ers gebruik maken van diverse gedeelde voorzieningen zoals een printer, coffeecorner en vergaderruimte. De huurcontracten zijn hierbij veelal flexibel en variëren van enkele uren tot een aantal jaar. Een andere gebruikelijke vorm van transformatie is die van kantoren tot appartementen en Studentenhuizen. Echter is ook deze markt een keer verzadigd in een gebied waardoor meer inventiviteit nodig is zoals een kerk in Utrecht die sinds 2004 is verdergegaan als succesvol en bekroond cafe-restaurant, de voormalige ABNAmro-bank aan het Rembrandtplein in Amsterdam die nu onderdak biedt aan een markt, uiteenlopende horeca en nieuwe kantoren, of opvang van drugs- en alcoholverslaafden in een voormalig kantoor te Almere.

6 Conclusie Nederland kampt met het grootste percentage kantorenleegstand van Europa. Dit is geen opwekkende boodschap over hoe het ervoor staat met de kantorenmarkt in ons land. Echter blijkt dit de buitenkant te zijn, want onder de oppervlakte is Nederland wel degelijk bezig om de kantorenmarkt goed te laten functioneren en de leegstand in te dammen. Aan de gewenste mentaliteitsomslag om leegstand tegen te gaan is een begin gemaakt. Veranderde regelgeving, originele initiatieven en nieuwe samenwerkingsverbanden zijn het begin van deze mentaliteitsomslag, welke in 2012 is ingezet. Het CHW (crisis- en herstelwet) heeft de regels versoepeld omtrent het tijdelijk herbestemmen van leegstaande kantoorruimte, waardoor eventuele investeringen over meerdere jaren kunnen worden uitgesmeerd. Ook zijn er financiële maatregelen getroffen om herbestemming aantrekkelijker te maken. Zo is er een laag BTW-tarief bij verbouwingen ingevoerd en is de integratieheffing bij grote verbouwingsinvesteringen te komen vervallen. Ook provincies en gemeenten zijn zich bewust van hun verantwoordelijkheid. Het is namelijk niet alleen een probleem van de ondernemer, maar het is ook van provinciaal en gemeentelijk belang om leegstand tegen gaan. Zij gaan voortvarend te werk om deze leegstaand tegen te gaan en herbestemming te stimuleren. De belemmeringen zijn op velerlei fronten aan het verdwijnen. Echter wil transformatie slagen, dan zullen financiële regelingen maar ook procedures, bijvoorbeeld bij vergunningen, nog meer versoepeld moeten worden. Gemeenten redeneren nog te veel vanuit vergunningen en houden star vast aan bestemmingsplannen. Het voornaamste is echter dat het vraagstuk stijgt op de politieke agenda. Alleen door gezamenlijk te opereren, op regionaal en lokaal niveau, is er enige verbetering te verwachten. Samenwerking is dan ook het sleutelwoord, want hergebruik of herbestemming zijn vaak wel degelijk mogelijk. Voor incourante, slecht gelegen gebouwen rest niet veel anders dan sloop, voor de andere is een mix aan programma s een uitkomst. Monofunctionaliteit is een doodlopende weg, multifunctioneel is de uitweg. Eigenaren moeten hierbij samenwerken. Dat betekent concentratie van activiteiten in een of een paar gebouwen in plaats van plukken leegstand verspreid over verschillende gebouwen. Tevens moet de transformatie van gebouwen terug worden gebracht tot een gewone bouwactiviteit. Gemeenten en ontwikkelaars moeten de indruk krijgen dat omvorming van gebouwen iets normaals is, te vergelijken met nieuwbouw. Men denkt dat veel niet kan, maar dat is niet het geval. Hierbij lijkt de behoedzaamheid in het investeringsklimaat, ingezet door de financiële crisis, van buitenaf het grootste opstakel. Transformatie wordt nog beschouwd als een uitzondering, terwijl het een normale activiteit is geworden. De echte bouwopgave is hierdoor geworden hoe een nieuw gebouw of gebied kan worden ontwikkeld dat langjarig rendeert en functioneert. En hoe overtollige gebouwen een andere functie kunnen krijgen of aan de voorraad kunnen worden onttrokken. Met als gemeenschappelijk doel: dat het teveel aan voorraad écht kleiner wordt. Hoewel nieuwbouw altijd nodig zal zijn, omdat domweg niet al het bestaande geschikt is voor herbestemming, is het echter zaak om de bestaande bebouwing als vertrekpunt te nemen en nieuwbouw de uitzondering te maken in plaats van omgekeerd.

7 Bronnenlijst Literatuur: IVBM. (2014). Aanpak Leegstand Kantoren (Herz. ed.). Geraadpleegd op Steenhuis, M., & Meurs, P. (2011). Herbestemming in Nederland. Rotterdam, Nederland: nai010 uitgevers Internetbronnen: Bardoel, J. (2013). Leegstand is geen probleem, maar een symptoon. Geraadpleegd op Knopers, F.(2013) Nederland kent grootste leegstand kantoren in Europa. Geraadpleegd op ZOL (2013). Amstel III, levendig woon-werkgebied. (z.j.). Geraadpleegd op Illustraties: Figuur 1: i1 [Illustratie]. Geraadpleegd op Figuur 2: 3 voor 12 [Illustratie]. Geraadpleegd op Figuur 3: Bureau kunstmest [Illustratie]. Geraadpleegd op Figuur 4: Smulweb [Illustratie]. Geraadpleegd op Functies geciteerden: Frits van Dongen, Rijksbouwmeester Remco van Lunteren, gedeputeerde mobiliteit, economie en financiën in Utrecht Jean Baptiste Benraad, lid Expertteam Kantoortransformatie Frank Stolenberg, voorzitten Nationaal Programma Herbestemming

Aanpak Leegstand Kantoren: Arno van der Voort, Frank Strolenberg, Nieuwsbrief. Interviews met:

Aanpak Leegstand Kantoren: Arno van der Voort, Frank Strolenberg, Nieuwsbrief. Interviews met: Aanpak Leegstand Kantoren: Arno van der Voort, Frank Strolenberg, Jean Baptiste Benraad, Olaf Prinsen, Saskia Beer, FRITS VAN DONGEN, REMCO VAN LUNTEREN en Roel van de Bilt Interviews met: 2014 Colofon:

Nadere informatie

Kwaliteitsimpuls kantoren

Kwaliteitsimpuls kantoren 10 maart 2014, Festival Leegstaand Vastgoed Kwaliteitsimpuls kantoren Sjef de Pont, hoofd afdeling Economische Zaken, sector Stadsontwikkeling Opzet workshop Situatie s-hertogenbosch Onze aanpak: Impuls

Nadere informatie

6,5 miljoen m2 leegstaande kantoren, door innovatie een kans voor de markt!

6,5 miljoen m2 leegstaande kantoren, door innovatie een kans voor de markt! OPINIE- ONDERZOEK- OPLOSSINGEN 6,5 miljoen m2 leegstaande kantoren, door innovatie een kans voor de markt! Robert de Wit Bart Theunissen Hetty van der Pennen 21 juni 2011 LEEGSTAND VAN ZAKEN?! KANSEN!

Nadere informatie

Congres 2013 Nieuw elan

Congres 2013 Nieuw elan Congres 2013 Nieuw elan Workshop Creëren van financiële betrokkenheid bij transformaties Eric Thelen, Ron Karssing Remco Jutstra Gemeente Amsterdam 14 november 2013 Creëren van financiële betrokkenheid

Nadere informatie

Transformatie van kantoren

Transformatie van kantoren Transformatie van kantoren Het kan. Het moet. Projectpartners Het kan. Het moet. Een handvol tips voor gemeenten en initiatiefnemers De kantorenmarkt is een regionale markt en in de provincie Utrecht is

Nadere informatie

Structureel aanbod op de Nederlandse kantorenmarkt

Structureel aanbod op de Nederlandse kantorenmarkt Analyse Structureel aanbod op de Nederlandse kantorenmarkt DO Research 1 Structureel aanbod op de kantorenmarkt Het aanbod van kantoorruimte in Nederland loopt nog altijd op. In totaal wordt momenteel

Nadere informatie

Verborgen kansen in de bestaande omgeving vbwt 11 oktober 2012 Nijmegen

Verborgen kansen in de bestaande omgeving vbwt 11 oktober 2012 Nijmegen Verborgen kansen in de bestaande omgeving vbwt 11 oktober 2012 Nijmegen Expertteam Kantoortransformatie Landelijk pilotprojecten www.herbestemmingacademie.nl id&dn partner in transformatieteam leden van

Nadere informatie

Kantorenleegstand. Hoe groot is het probleem? Amersfoort 18 mei 2011 Gregor Heemskerk

Kantorenleegstand. Hoe groot is het probleem? Amersfoort 18 mei 2011 Gregor Heemskerk Hoe groot is het probleem? Amersfoort 18 mei 2011 Gregor Heemskerk Agenda 1. Opening 2. Leegstand in Nederland 3. Leegstand in Amsterdam 4. Stellingen 5. Einde presentatie 2 CV Gregor Heemskerk Management

Nadere informatie

HerontwikkelLAB VALUE ENGINEERING

HerontwikkelLAB VALUE ENGINEERING HerontwikkelLAB VALUE ENGINEERING DATUM : 28-11-2012 OVER Het HerontwikkelLAB Introductie 2 VISIE Het overaanbod van kantoorruimte en de veranderde vraag ernaar hebben een omvangrijke en veelal structurele

Nadere informatie

Leegstand van kantoren, 1991-2013

Leegstand van kantoren, 1991-2013 Leegstand van kantoren, 1991-2013 Conclusie In Nederland is een overaanbod van kantoorvloeroppervlakte. Gemiddeld 16% van het kantoorvloeroppervlakte staat leeg in 2013. Dit percentage neemt nog steeds

Nadere informatie

Aanpak kantoren leegstand in Barneveld

Aanpak kantoren leegstand in Barneveld Aanpak kantoren leegstand in Barneveld Aanleiding Bij de behandeling van de kadernota in mei 2011 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht om beleid te ontwikkelen voor

Nadere informatie

Presentatie Bouwberaad

Presentatie Bouwberaad 1. Wie is Droomwonen Brabant 2. Visie van Droomwonen Brabant 3. Wat voor woningen realiseren wij en welke doelgroepen 4. Ontwikkelen van woningen door Zelfbouw 5. 6. Woningen boven en in winkels 7. Schijf

Nadere informatie

weer thuis in de stad

weer thuis in de stad weer thuis in de stad Wonen boven winkels Een levendige binnenstad is aantrekkelijk voor bezoekers, levert woongenot voor specieke groepen mensen, is een broedplaats voor kenniseconomie en cultuur en vormt

Nadere informatie

Leegstand als kans! Jean Baptiste Benraad: Benraad Hernieuwt. TransformatieTeam, voor Hernieuwd Vastgoed

Leegstand als kans! Jean Baptiste Benraad: Benraad Hernieuwt. TransformatieTeam, voor Hernieuwd Vastgoed Leegstand als kans! Jean Baptiste Benraad: Benraad Hernieuwt TransformatieTeam, voor Hernieuwd Vastgoed Bijeenkomst 17 februari 2011: Pak leegstand van kantoren aan! Wat is het TransformatieTeam? Het TransformatieTeam

Nadere informatie

Leegstand Kantoren. Jobinside 5 november 2010. Sacha Klinkhamer Floor Schipper

Leegstand Kantoren. Jobinside 5 november 2010. Sacha Klinkhamer Floor Schipper Leegstand Kantoren Jobinside 5 november 2010 Sacha Klinkhamer Floor Schipper Presentatie Jobinside Inleiding door Sacha Klinkhamer (Infrastructuur & Milieu) Aanleiding, cijfers, probleemanalyse, oorzaken,

Nadere informatie

Leegstand & transformatie

Leegstand & transformatie Leegstand & transformatie Trends & ontwikkelingen Frank Strolenberg Nationaal Programma Herbestemming/Rijksdienst Cultureel Erfgoed 5 december 2013 Herbestemming is van alle tijden Grote kerk van Veere

Nadere informatie

Leegstand, herbestemming en verzorgingshuizen: een verkenning door de oogharen heen

Leegstand, herbestemming en verzorgingshuizen: een verkenning door de oogharen heen Lars Brugman Lars Brugman is projectadviseur/onderzoeker bij Kadaster Ruimte & Advies. Hij legt zich toe op complexe maatwerkvraagstukken vanuit de bij het Kadaster beschikbare ruimtelijke informatie.

Nadere informatie

Transformatie en ruimtelijk beleid

Transformatie en ruimtelijk beleid Transformatie en ruimtelijk beleid van het Expertteam Kantoortransformatie Brinkwal in Nieuwegein Transformatie van opleidingsgebouw naar sociale huurwoningen voor jongeren. Weliswaar gesitueerd op een

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Directie Algemene Fiscale Politiek Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus

Nadere informatie

Europoint torens Rotterdam Studie

Europoint torens Rotterdam Studie Europoint torens Rotterdam Studie Maria Haag architectuur Ir. Maria Haag Laan op Zuid 73 3072 DB Rotterdam tel. 010 4738030 info@mariahaag.nl www.mariahaag.nl Met dank aan: Ir. Yannick Boidin, architect

Nadere informatie

Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist

Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist Ladder voor duurzame verstedelijking Bestemmingsplan Huis ter Heide West, gemeente Zeist De Ladder voor duurzame verstedelijking is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geïntroduceerd en

Nadere informatie

Herbestemming in het onderwijs

Herbestemming in het onderwijs Herbestemming in het onderwijs Aanzet tot profielen voor herbestemmingsprofessionals e s- f een sch 'Logo omgeving derden' op witte achtergrond 'Logo omgeving derden' op gekleurde of fotografisch achtergrond

Nadere informatie

VERZONDEN - 4.11.13 uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 1101231 31 oktober 2013

VERZONDEN - 4.11.13 uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 1101231 31 oktober 2013 gemeentebestuur,..,.. r^fw Postbus 15 PURMEREND JSj 1440 AA Purmerend V telefoon 0299-452452 telefax 0299-452124 Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling Team Economie Aan de gemeenteraad van Purmerend VERZONDEN

Nadere informatie

LEVS ARCHITECTEN TIJDELIJKE HUISVESTING ST. IGNATIUSGYMNASIUM AMSTERDAM IN LEEGSTAAND KANTOOR (2009-2011)

LEVS ARCHITECTEN TIJDELIJKE HUISVESTING ST. IGNATIUSGYMNASIUM AMSTERDAM IN LEEGSTAAND KANTOOR (2009-2011) LEVS ARCHITECTEN TIJDELIJKE HUISVESTING ST. IGNATIUSGYMNASIUM AMSTERDAM IN LEEGSTAAND KANTOOR (2009-2011) PROJECTOMSCHRIJVING DE KLENCKE 2008-2009 OPDRACHTGEVER STICHTING VO A DAM-ZUID P/A ST.IGNATIUSGYMNASIUM

Nadere informatie

Januari 2014 Economische Zaken (Barbara Timmermans, Dionne Baaré) Datum. Auteurs. Versie

Januari 2014 Economische Zaken (Barbara Timmermans, Dionne Baaré) Datum. Auteurs. Versie Aanpak lege kantoren tweede fase Datum Auteurs Versie Januari 2014 Economische Zaken (Barbara Timmermans, Dionne Baaré) 2.0 Voorwoord Voor u ligt de nieuwe kantorenaanpak van de gemeente Nieuwegein. De

Nadere informatie

Wie zitten in het netwerk van Refill?

Wie zitten in het netwerk van Refill? Wat is Refill? Refill is een netwerk van vooraanstaande grote, innovatieve en kleinere bedrijven dat leegstaande kantoorgebouwen in kennissteden voorziet van een duurzame, multifunctionele invulling. Refill

Nadere informatie

Factsheet Quick Scan Bedrijfsvastgoed Rekenkamercommissie Almere

Factsheet Quick Scan Bedrijfsvastgoed Rekenkamercommissie Almere Factsheet Quick Scan Bedrijfsvastgoed Rekenkamercommissie Almere Inleiding In Nederland nam de van bedrijfsvastgoed (kantoor-, bedrijfs- en winkelruimte) de laatste jaren toe. De verwachting is dat de

Nadere informatie

Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar

Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar drs. O.J. van der Heijden o.heijden@marma.nl www.evbinnenstad.nl 1 Belang van Wonen in de Binnenstad Een juiste combinatie van functies in de binnen

Nadere informatie

Transformatie en ruimtelijk beleid

Transformatie en ruimtelijk beleid Transformatie en ruimtelijk beleid van het Expertteam (kantoor)transformatie in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Wat kan de gemeente doen? In Nederland staat ongeveer

Nadere informatie

Werkconferentie Vastgoedmarkt Midden-Nederland. 21 juni 2012

Werkconferentie Vastgoedmarkt Midden-Nederland. 21 juni 2012 Werkconferentie Vastgoedmarkt Midden-Nederland 21 juni 2012 Luc Dietz dagvoorzitter Michaël Kortbeek Voorzitter KvK Midden-Nederland Het probleem Kantorenmarkt: leegstand, fors aanbod Bedrijventerreinen:

Nadere informatie

OUD GEBOUW, NIEUW GEBRUIK

OUD GEBOUW, NIEUW GEBRUIK PROJECT UITGELICHT: HET GROOT ZIEKENGASTHUIS IN S-HERTOGENBOSCH OUD GEBOUW, NIEUW GEBRUIK Maakt werk van leegstand Hoofdkantoor Dr. Kuyperstraat 9 2514 BA Den Haag T: 070 335 20 30 F: 070 347 07 77 3 Oud

Nadere informatie

De Veilige Veste. Architectuur Transformatie van kantoorgebouwen 115 AWM 50. 1 kamer 2 gemeenschappelijke ruimte 3 trappenhuis 4 patio

De Veilige Veste. Architectuur Transformatie van kantoorgebouwen 115 AWM 50. 1 kamer 2 gemeenschappelijke ruimte 3 trappenhuis 4 patio 114 AWM 50 Van kantoor naar... Kinderdagverblijf, hotel, school, zorgvoorziening, studentenwoningen of reguliere woningen. In leegstaande kantoorgebouwen zijn allerlei andere programma s onder te brengen.

Nadere informatie

Het Rendement van Schoon Deel sessie 1 Retail & stations omgeving

Het Rendement van Schoon Deel sessie 1 Retail & stations omgeving Vraag Belangrijk Legenda Leestip Met de klok mee Start op 1 uur Van het midden uit naar buiten Per tak van boven naar beneden Deze PDF staat uit meerdere pagina's Welkom Hoop bekende gezichten Leuk mix

Nadere informatie

Wonen in kantoren, werkt dat?

Wonen in kantoren, werkt dat? Wonen in kantoren, werkt dat? De lettergrootte voor bijschriften is 12 Erik Cremers Adviseur Duurzame Leefomgeving Inleiding DGMR heeft uitgebreide ervaring renovaties en herbestemmingen Advisering van

Nadere informatie

Kantorenvisie Netwerkstad Twente. Aanbevelingen en beleidsafspraken Februari 2012

Kantorenvisie Netwerkstad Twente. Aanbevelingen en beleidsafspraken Februari 2012 Kantorenvisie Netwerkstad Twente Aanbevelingen en beleidsafspraken Februari 2012 1 Inleiding: Het doel van deze Kantorenvisie Netwerkstad is een beter beeld krijgen van het functioneren van de Kantorenmarkt

Nadere informatie

Programma. 9.30-10.00 uur Inloop met koffie en thee.

Programma. 9.30-10.00 uur Inloop met koffie en thee. Programma 9.30-10.00 uur Inloop met koffie en thee. 10.00-10.15 uur Welkom en introductie op de dag door Gerdo van Grootheest, Frank Strolenberg en Frans Pollux 10.15-10.45 uur Introductie Maastrichtse

Nadere informatie

Schouwburg de Kampanje Den Helder

Schouwburg de Kampanje Den Helder Schouwburg de Kampanje Den Helder van Dongen Koschuch Architects and Planners Inzending Arie Keppler Prijs 016 SCHOUWBURG DE KAMPANJE DEN HELDER INTRODUCTIE EEN MARITIEM ENSEMBLE Schouwburg De Kampanje

Nadere informatie

De financiële legpuzzel bij herbestemmen. Rick Meijer (MSc) r.meijer@bureaurekenruimte.nl

De financiële legpuzzel bij herbestemmen. Rick Meijer (MSc) r.meijer@bureaurekenruimte.nl De financiële legpuzzel bij herbestemmen Rick Meijer (MSc) r.meijer@bureaurekenruimte.nl Inhoud Het probleem: leegstand in cijfers Herbestemmen Keuzes huidige eigenaar Keuzes initiatiefnemer Keuzes gemeente

Nadere informatie

Van kantoren naar wonen aan de gracht

Van kantoren naar wonen aan de gracht Joost Zonneveld Zelfstandig journalist en onderzoeker, onder meer voor Het Parool en Nul20 26 november 2014 PROJECT ARCHITECTUUR HERONTWIKKELING KANTOREN WONEN WONINGBOUW Van kantoren naar wonen aan de

Nadere informatie

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Inleiding Stedelijke herontwikkeling Voor de ruimtelijke ontwikkeling van Utrecht is de Nieuwe Ruimtelijke Strategie opgesteld die in 2012 door de Raad

Nadere informatie

Leegstand van bedrijfsvastgoed in de Dordtse Binnenstad

Leegstand van bedrijfsvastgoed in de Dordtse Binnenstad Leegstand van bedrijfsvastgoed in de Dordtse Binnenstad In Nederland staat veel kantoor-, bedrijfs- en winkelruimte leeg. Leegstand van bedrijfsvastgoed lijkt structureel te worden en de verwachting is

Nadere informatie

Visie kantorenlocaties Nieuwegein

Visie kantorenlocaties Nieuwegein Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martinbaan 2 3439 NN www..nl Economische zaken Visie kantorenlocaties Nieuwegein Datum 20 december 2011 Auteur Gemeente Nieuwegein (Ec. Zaken) Versie vastgesteld door B&W

Nadere informatie

Nota Samenvatting en beantwoording zienswijzen. Bestemmingsplan Ambachtsschool

Nota Samenvatting en beantwoording zienswijzen. Bestemmingsplan Ambachtsschool Nota Samenvatting en beantwoording zienswijzen Bestemmingsplan Ambachtsschool Gemeente Enschede Programma Stedelijke Ontwikkeling Team Bestemmingsplannen Februari 2016 SAMENVATTING EN BEANTWOORDING ZIENSWIJZEN

Nadere informatie

Leegstand vraagt om rigoureuze aanpak

Leegstand vraagt om rigoureuze aanpak Leegstand vraagt om rigoureuze aanpak Het fenomeen Leegstand van ongekende omvang Landelijk 15% en groeiend Van de ruim 15.000 kantoren in Nederland staan er bijna 900 volledig en 1.900 gedeeltelijk leeg.

Nadere informatie

Tijdelijk Gebruik van ACTA. Presentatie voorbereidinggroep: Urban Resorten het TransformatieTeam ism de Alliantie 31 Mei 2011

Tijdelijk Gebruik van ACTA. Presentatie voorbereidinggroep: Urban Resorten het TransformatieTeam ism de Alliantie 31 Mei 2011 Tijdelijk Gebruik van ACTA Presentatie voorbereidinggroep: Urban Resorten het TransformatieTeam ism de Alliantie 31 Mei 2011 Tijdelijk Gebruik van ACTA Wat komt er aan de orde? Wat is Tijdelijk Wonen Wat

Nadere informatie

Huisvestingsmanagement

Huisvestingsmanagement Syllabus Huisvestingsmanagement Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief best practices bij onder meer de Rijksgebouwendienst, KPN, de gemeente

Nadere informatie

Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam. Februari 2007

Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam. Februari 2007 Actieprogramma Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam Februari 2007 1. Inleiding Op 12 december 2006 is het onderzoek naar Toeristische Verblijfsaccommodaties Stadsregio Amsterdam aan

Nadere informatie

KANTOREN NOORD-NEDERLAND Drenthe, Friesland en Groningen

KANTOREN NOORD-NEDERLAND Drenthe, Friesland en Groningen Landelijke marktontwikkelingen Mede dankzij enkele grote transacties in diverse steden bereikte de opname van kantoorruimte de eerste maanden van 2012 een (onverwacht) hoog niveau. Deze goede start zette

Nadere informatie

Vastgoedsociëteit Haaglanden Presentatie transformatie kantoren wethouder Henk Kool 13 november 2013

Vastgoedsociëteit Haaglanden Presentatie transformatie kantoren wethouder Henk Kool 13 november 2013 Vastgoedsociëteit Haaglanden Presentatie transformatie kantoren wethouder Henk Kool 13 november 2013 Internationale stad van vrede en recht Thuisbasis regering 2e VN stad Eerste (cyber) security city van

Nadere informatie

Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar

Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar Wonen Boven Winkels Vanuit het oogpunt van de eigenaar drs. O.J. van der Heijden o.heijden@marma.nl www.evbinnenstad.nl 1 Belang van Wonen in de Binnenstad Een juiste combinatie van functies in de binnen

Nadere informatie

Kantorenaanpak Stand van zaken en vervolg

Kantorenaanpak Stand van zaken en vervolg Versie 1.0 Datum maart 2013 1 (10) Ruimtelijke Ontwikkeling & Duurzame Ontwikkeling Kantorenaanpak Stand van zaken en vervolg Aan de gemeenteraad Datum Maart 2013 Auteurs Dionne Baaré Versie 1.0 Versie

Nadere informatie

Persons who generate or conceive ideas and plans

Persons who generate or conceive ideas and plans Persons who generate or conceive ideas and plans Historie Ontstaan uit eigen behoefte Eerste bedrijf Verspreiding freelancers Wij zijn zelf de doelgroep Huidige situatie leegstand Nederland 15,4% Den Haag

Nadere informatie

AAN de voorzitter van de commissie Ruimte. Geachte voorzitter, ter afhandeling van de motie 11M41

AAN de voorzitter van de commissie Ruimte. Geachte voorzitter, ter afhandeling van de motie 11M41 uw datum ons nummer onze datum verzonden inlichtingen bij sector/afdeling doorkiesnr. M. Evers RU/Stedelijke Ontwikkeling 0475-359 395 AAN de voorzitter van de commissie Ruimte bijlage(n) betreffende commissie-informatiebrief

Nadere informatie

Raad-2009-087. Disnummer: 111093. Onderwerp: Bestemmingsplan Kloosterkwartier. Meegestuurde stukken: Geen

Raad-2009-087. Disnummer: 111093. Onderwerp: Bestemmingsplan Kloosterkwartier. Meegestuurde stukken: Geen Raad-2009-087 Disnummer: 111093 Onderwerp: Bestemmingsplan Kloosterkwartier Meegestuurde stukken: Geen Ter inzage liggende stukken: 1. Ontwerpbestemmingsplan 2. Raadsbesluit inzake krediet Kloosterkwartier

Nadere informatie

Herontwikkeling DEN BIEST. Van kantoren naar wonen. Gemzelaar Vastgoed C.V

Herontwikkeling DEN BIEST. Van kantoren naar wonen. Gemzelaar Vastgoed C.V Herontwikkeling DEN BIEST Van kantoren naar wonen Gemzelaar Vastgoed C.V 01. Nieuwe oplossingen voor leegstand Deze brochure illustreert de plannen rondom de herontwikkeling van complex Den Biest in Eindhoven.

Nadere informatie

Transformatie en Wetgeving even voorstellen. We werken aan een beter leefmilieu

Transformatie en Wetgeving even voorstellen. We werken aan een beter leefmilieu M+P MBBM groep www.mp.nl Mensen met oplossingen Transformatie en wetgeving ir. Theodoor Höngens 2 Transformatie en Wetgeving even voorstellen We werken aan een beter leefmilieu geluid trillingen bouwfysica

Nadere informatie

Karakteristieke gebouwen

Karakteristieke gebouwen Karakteristieke gebouwen Pagina 1 Oud Gebouw, Nieuw Gebruik Brede Overleggroep Kleine Dorpen in Drenthe (BOKD) Steunpunt Dorpshuizen Drenthe (SDD) Kampsweg 4, 9418 PE WIJSTER tel.: 0592 31 51 21 / E. info@bokd.nl

Nadere informatie

KENNISNEMEN VAN Onze gemeentelijke inzet ter stimulering van de economische ontwikkeling en herinvulling of transformatie van kantoorpanden.

KENNISNEMEN VAN Onze gemeentelijke inzet ter stimulering van de economische ontwikkeling en herinvulling of transformatie van kantoorpanden. RAADSINFORMATIEBRIEF Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4375297 Aan : Gemeenteraad Datum : 1 juli 2013 Wethouder P. van den Berg Wethouder G.J. van der Werff Programma : 10. Economie en wonen Portefeuillehouder

Nadere informatie

U beschikt over bijzonder en waardevol vastgoed, maar heeft er geen goede bestemming meer voor

U beschikt over bijzonder en waardevol vastgoed, maar heeft er geen goede bestemming meer voor HERBESTEMMINGSSCAN Herbestemmingsscan U beschikt over bijzonder en waardevol vastgoed, maar heeft er geen goede bestemming meer voor U heeft te maken met een leegkomend of leegstaand pand Uw kosten voor

Nadere informatie

Laat duizend blokken bloeien, tot hernieuwd vastgoed nieuwe functies, branding en magneetwerking, maar de tuinman moet zijn methodes wijzigen

Laat duizend blokken bloeien, tot hernieuwd vastgoed nieuwe functies, branding en magneetwerking, maar de tuinman moet zijn methodes wijzigen Laat duizend blokken bloeien, tot hernieuwd vastgoed nieuwe functies, branding en magneetwerking, maar de tuinman moet zijn methodes wijzigen Jean Baptiste Benraad: Benraad Hernieuwt TransformatieTeam,

Nadere informatie

juiste impulsen voor stationsgebied Steenwijk gemeente Steenwijkerland stec groep Peije Bruil en Guido van der Molen 14 september 2011

juiste impulsen voor stationsgebied Steenwijk gemeente Steenwijkerland stec groep Peije Bruil en Guido van der Molen 14 september 2011 juiste impulsen voor stationsgebied Steenwijk gemeente Steenwijkerland stec groep Peije Bruil en Guido van der Molen 14 september 2011 multifunctionele locaties vraag naar betere locaties welke locatietypen

Nadere informatie

Seminar Slim Transformeren 12 maart 2015

Seminar Slim Transformeren 12 maart 2015 Seminar Slim Transformeren 12 maart 2015 Gebouw Bakenmonde in Nieuwegein werd op 12 maart 2015 voor één dag getransformeerd tot vergaderlocatie, restauratie én het meest belangrijke: een plek voor inspiratie.

Nadere informatie

Onderwerp Beantwoording vragen PvdA-fractie inzake gebruik leegstaande panden om woningnood op korte termijn op te lossen

Onderwerp Beantwoording vragen PvdA-fractie inzake gebruik leegstaande panden om woningnood op korte termijn op te lossen PvdA-fractie T.a.v. Mevrouw A. Postma De Roede 12 9285 VK Buitenpost Dossiernummer : n.v.t. Stuknummer : n.v.t. Behandeld door : E. Idsardi Email : gemeente@achtkarspelen.nl Uw brief/mail van Uw kenmerk

Nadere informatie

OVERZICHTSNOTITIE INZENDINGEN

OVERZICHTSNOTITIE INZENDINGEN OVERZICHTSNOTITIE INZENDINGEN Deze notitie behandelt enkele conclusies op hoofdlijnen, gebaseerd op de 36 inzendingen die zijn ingediend voor de pilot woonconcepten voor EU-arbeidsmigranten. Positieve

Nadere informatie

vraaggericht woningmarkt onderzoek Maastricht

vraaggericht woningmarkt onderzoek Maastricht vraaggericht woningmarkt onderzoek Maastricht Stec Groep aan Gemeente Maastricht Desiree Uitzetter 18 november 2014 U vroeg ons: Actuele inzichten voor herijking stedelijke programmering Nieuwe regionale

Nadere informatie

Supermarkten & de ladder voor duurzame verstedelijking. Sascha Stavenuiter Houten, 24 juni 2015

Supermarkten & de ladder voor duurzame verstedelijking. Sascha Stavenuiter Houten, 24 juni 2015 Supermarkten & de ladder voor duurzame verstedelijking Sascha Stavenuiter Houten, 24 juni 2015 Introductie Plaats van de Ladder binnen het wettelijk kader Agenda Ladder duurzame verstedelijking Jurisprudentie

Nadere informatie

TOELICHTING Kaders compensatiefonds NB een verkorte tekst zal in het convenant worden opgenomen. A. De werking van het fonds

TOELICHTING Kaders compensatiefonds NB een verkorte tekst zal in het convenant worden opgenomen. A. De werking van het fonds TOELICHTING Kaders compensatiefonds NB een verkorte tekst zal in het convenant worden opgenomen A. De werking van het fonds 1. Een compensatiefonds is een regionaal fonds dat bedoeld is om de sanering

Nadere informatie

Meer mogelijkheden voor herbestemming en transformatie Tekst: NRP Werkgroep Wet- en regelgeving 1

Meer mogelijkheden voor herbestemming en transformatie Tekst: NRP Werkgroep Wet- en regelgeving 1 Meer mogelijkheden voor herbestemming en transformatie Tekst: NRP Werkgroep Wet- en regelgeving 1 Het zogenaamde Besluit Quickwins is op 1 november 2014 in werking getreden. 2 Sindsdien geldt voor meer

Nadere informatie

Azieweg Schalkwijk SCHALKWIJK. AZIEWEG. Transformatie van kantoren naar woningen. 14 juli 2014. 2014-020 Schetsontwerp

Azieweg Schalkwijk SCHALKWIJK. AZIEWEG. Transformatie van kantoren naar woningen. 14 juli 2014. 2014-020 Schetsontwerp Azieweg Schalkwijk Transformatie van kantoren naar woningen 14 juli 2014 SCHALKWIJK. AZIEWEG 2014-020 Schetsontwerp Situatie Hier gaat het om vijf identieke woontorens met een kantoorkraag in een groenzône

Nadere informatie

kantorenmarkt zuid-nederland Noord-Brabant en Limburg

kantorenmarkt zuid-nederland Noord-Brabant en Limburg Landelijke marktontwikkelingen Mede dankzij enkele grote transacties in diverse steden bereikte de opname van kantoorruimte de eerste maanden van 2012 een (onverwacht) hoog niveau. Deze goede start zette

Nadere informatie

RUIMTELIJK MOTIVERING

RUIMTELIJK MOTIVERING RUIMTELIJK MOTIVERING Tijdelijke horeca Prinses Irenestraat 31-33 t.b.v. BAUT (Omgevingsvergunning Wabo handelen in strijd met het bestemmingsplan, reguliere procedure) 6 oktober 2015 Pagina 2 van 6 RUIMTELIJKE

Nadere informatie

Verbinden van onder- en bovengrond

Verbinden van onder- en bovengrond Verbinden van onder- en bovengrond Herontwikkeling industriële locaties Inhoud - Korte toelichting locaties - Ontwikkelopgave - Verbinden onder- en bovengrond - Discussie Deventer 18 november 2010 Gerben

Nadere informatie

Schiedamse aanpak biedt basis voor. goede samenwerking

Schiedamse aanpak biedt basis voor. goede samenwerking Schiedamse aanpak biedt basis voor goede samenwerking 1 2 Schiedamse aanpak biedt basis voor goede samenwerking Medio 2019 moet Nieuw-Mathenesse een modern, gemengd bedrijventerrein zijn waarmee de gemeente

Nadere informatie

Kenmerken van een vastgoedfinanciering 13-6-2014 AGENDA. De herontwikkelingsopgave vanuit financieringsoptiek

Kenmerken van een vastgoedfinanciering 13-6-2014 AGENDA. De herontwikkelingsopgave vanuit financieringsoptiek AGENDA I. Kenmerken van een vastgoedfinanciering II. De vastgoedfinancieringsmarkt in Nederland III. Herontwikkelingsopgave De herontwikkelingsopgave vanuit financieringsoptiek IV. Financiering bij transformatie

Nadere informatie

Ruimtelijke onderbouwing t.b.v. de verbouw van zalencentrum tot een woning aan Verlengde Oosterdiep OZ 102 te Barger- Compascuum

Ruimtelijke onderbouwing t.b.v. de verbouw van zalencentrum tot een woning aan Verlengde Oosterdiep OZ 102 te Barger- Compascuum Ruimtelijke onderbouwing t.b.v. de verbouw van zalencentrum tot een woning aan Verlengde Oosterdiep OZ 102 te Barger- Compascuum afdeling ruimtelijke ontwikkeling en infrastructuur team ontwikkeling januari

Nadere informatie

Een veranderend speelveld. De nederlandse vastgoedmarkt

Een veranderend speelveld. De nederlandse vastgoedmarkt Een veranderend speelveld De nederlandse vastgoedmarkt visie Cor Zadelhoff Wat ik zo interessant vind van onroerend goed is, dat het zo n invloed heeft op je prestaties en op je levensgenot. Het is ongelooflijk

Nadere informatie

Herontwikkeling van cultureel erfgoed

Herontwikkeling van cultureel erfgoed Herontwikkeling van cultureel erfgoed 26 maart 2015 Margot de Buck en Chantal Kolk Advocaat respectievelijk kandidaat-notaris Inhoud I. Ruimtelijke aspecten Hergebruik en transformatie van bestaand (cultureel)

Nadere informatie

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Mede dankzij enkele grote transacties in diverse steden bereikte de opname van kantoorruimte de eerste maanden van 2012 een (onverwacht) hoog niveau. Deze goede start zette

Nadere informatie

Onderzoek Ondernemerspanel 4: Actuele economische onderwerpen

Onderzoek Ondernemerspanel 4: Actuele economische onderwerpen Onderzoek Ondernemerspanel 4: Actuele economische onderwerpen Kleine bedrijven, ondernemersverenigingen, leegstand kantoren en Bedrijfs Investerings Zone (BIZ) Contactpersonen gemeente Nieuwegein: Team

Nadere informatie

Ladderen: svz RvS & regio s

Ladderen: svz RvS & regio s Ladderen: svz RvS & regio s Sessie met provincie Zuid-Holland, 31 augustus 2015 Ladder: laatste rijksbelang goede RO, geborgd door provincie Zuid-Holland 2. De toelichting bij een bestemmingsplan dat een

Nadere informatie

Leegstand, herbestemming en verzorgingshuizen: een verkenning door de oogharen heen

Leegstand, herbestemming en verzorgingshuizen: een verkenning door de oogharen heen Auteur: Lars Brugman 1 Datum: 2 februari 2015 Deze publicatie in samenwerking met Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg opgesteld en gebaseerd op een eerdere publicatie van het Kadaster in de Barometer

Nadere informatie

Bijlage 1 (bij: Kantorenstrategie Eindhoven, 2012 2020) Overzicht bestaande kantoorlocaties in Eindhoven

Bijlage 1 (bij: Kantorenstrategie Eindhoven, 2012 2020) Overzicht bestaande kantoorlocaties in Eindhoven Bijlage 1 (bij: Kantorenstrategie Eindhoven, 2012 2020) Overzicht bestaande kantoorlocaties in Eindhoven Uit: Bijlagenboek bij STEC rapportage Naar een sterke Eindhovense kantorenmarkt d.d. juni 2011 KANTOORLOCATIES

Nadere informatie

Warehouse. Zaandam. toplocatie in Nederland gelegen nabij A8 / A10 20 minuten naar Schiphol 16 loadingdocks

Warehouse. Zaandam. toplocatie in Nederland gelegen nabij A8 / A10 20 minuten naar Schiphol 16 loadingdocks Warehouse Zaandam toplocatie in Nederland gelegen nabij A8 / A10 20 minuten naar Schiphol 16 loadingdocks Warehouse Zaandam Inhoudsopgave Warehouse - logistiek centrum 5 Bereikbaarheid 7 Dichtbij uw klanten

Nadere informatie

Midden-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Midden-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Midden-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Midden-Nederland (*1. m²) 42.674 95 6.46 Overig Nederland In de regio Midden-Nederland ligt circa 14%

Nadere informatie

Wonen boven winkels 120% 100% 80% 60% Verdiepingen. Leeg 40% 20% Verdiepingen. boven winkels

Wonen boven winkels 120% 100% 80% 60% Verdiepingen. Leeg 40% 20% Verdiepingen. boven winkels 120% 100% 80% 60% 40% Verdiepingen Leeg 20% 0% Verdiepingen boven winkels Beleid(oud) Beleid (nieuw) Vraag Toelichting op de presentatie Presentatie Wonen boven winkels 1. Introductie. Ik ben...harry...beleidsmedewerker

Nadere informatie

Betreft Te huur een ideale locatie voor de startende ondernemer aan de Talmastraat 96 te Rotterdam, gelegen in een rustige woonwijk in Blijdorp.

Betreft Te huur een ideale locatie voor de startende ondernemer aan de Talmastraat 96 te Rotterdam, gelegen in een rustige woonwijk in Blijdorp. TE HUUR Talmastraat 96 te Rotterdam Betreft Te huur een ideale locatie voor de startende ondernemer aan de Talmastraat 96 te Rotterdam, gelegen in een rustige woonwijk in Blijdorp. Indicatieve oppervlakte

Nadere informatie

De tweede motie gaat over de niet transparante markt. Motie

De tweede motie gaat over de niet transparante markt. Motie 40 Aan de orde is de behandeling van: - het verslag van een algemeen overleg van 22 maart 2011 over leegstand kantoren en (32030, nr. 14). Ik heet de minister welkom. Zij moet dit verslag en de moties

Nadere informatie

Ontwerpbesluit pag. 5. Toelichting pag. 6

Ontwerpbesluit pag. 5. Toelichting pag. 6 Staten College van Gedeputeerde statenvoorstel DATUM 10 december 2013 NUMMER PS PS2014MME01 AFDELING MEC COMMISSIE MME STELLER M. Fellinger DOORKIESNUMMER 030-258 REGISTRATIENUMMER 80F046BD PORTEFEUILLEHOUDER

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad, 1. Gevraagd raadsbesluit Bij de herontwikkeling van Bergwijkpark Noord te streven naar een multifunctioneel gebied

Aan de gemeenteraad, 1. Gevraagd raadsbesluit Bij de herontwikkeling van Bergwijkpark Noord te streven naar een multifunctioneel gebied RAADSVOORSTEL Nr.: 07-39 Onderwerp: Rapportage Bergwijkpark Noord Diemen, 1 mei 2007 Aan de gemeenteraad, 1. Gevraagd raadsbesluit Bij de herontwikkeling van Bergwijkpark Noord te streven naar een multifunctioneel

Nadere informatie

Leegstand kantoren en gebouwen. Ervaringen in Nieuwegein en rol Jutphaas Wonen 16 oktober 2013. Marco van Dijk

Leegstand kantoren en gebouwen. Ervaringen in Nieuwegein en rol Jutphaas Wonen 16 oktober 2013. Marco van Dijk Leegstand kantoren en gebouwen Ervaringen in Nieuwegein en rol Jutphaas Wonen 16 oktober 2013 Marco van Dijk Korte introductie Jutphaas Wonen Problematiek kantoren Nieuwegein Wat doet gemeente Nieuwegein

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

Regionale behoefteraming Brainport Industries Campus Eindhoven

Regionale behoefteraming Brainport Industries Campus Eindhoven Regionale behoefteraming Brainport Industries Campus Eindhoven 23 juni 2015 Managementsamenvatting Status: Managementsamenvatting Datum: 23 juni 2015 Een product van: Bureau Stedelijke Planning bv Silodam

Nadere informatie

TE KOOP. Zeer ruime woningbouwkavel. Dijkstraat 63 te Asten Vraagprijs: 330.000,= v.o.n.

TE KOOP. Zeer ruime woningbouwkavel. Dijkstraat 63 te Asten Vraagprijs: 330.000,= v.o.n. TE KOOP Zeer ruime woningbouwkavel Dijkstraat 63 te Asten Vraagprijs: 330.000,= v.o.n. Korte omschrijving object Type Inhoud Aan- en bijgebouwen Perceeloppervlakte Ligging Contactpersoon : bouwkavel voor

Nadere informatie

Toepassing van de ladder in Provincie Zuid-Holland

Toepassing van de ladder in Provincie Zuid-Holland Toepassing van de ladder in Provincie Zuid-Holland Seminar, Ladder voor duurzame verstedelijking: lessen uit de praktijk, 10 maart 2015 Willemien Croes Wat is de Ladder voor Provincie Zuid- Holland? Instrument

Nadere informatie

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg Bestuursafspraken CONCEPT versie 27 november 2015 1. Inleiding Het landelijk gebied van de regio Noord-Limburg is divers van karakter; bestaande uit beekdalen,

Nadere informatie

Raadsnotitie. Bestrijding leegstand kantoren. Een aanpak om de kansen van de crisis en de nieuwe leegstandswet te benutten

Raadsnotitie. Bestrijding leegstand kantoren. Een aanpak om de kansen van de crisis en de nieuwe leegstandswet te benutten Gemeenteblad aadsnotitie Jaar 2010 Publicatiedatum * Onderwerp aadsnotitie van het raadslid de heer Mulder van 1 maart 2010, getiteld: Bestrijding leegstand kantoren Een aanpak om de kansen van de crisis

Nadere informatie

De Molenzoom. Kantoorlocaties in centrum van Houten. Kantoorvestiging in de gemeente Houten

De Molenzoom. Kantoorlocaties in centrum van Houten. Kantoorvestiging in de gemeente Houten De Molenzoom Kantoorlocaties in centrum van Houten Kantoorvestiging in de gemeente Houten Kwaliteiten Molenzoom Centrale ligging in Houten Zichtlocatie langs spoorlijn Nabij centrumvoorzieningen op het

Nadere informatie

John Dagevos (Telos/UvT) Tilburg, 27 november 2013. Heilige huisjes in de knel

John Dagevos (Telos/UvT) Tilburg, 27 november 2013. Heilige huisjes in de knel John Dagevos (Telos/UvT) Tilburg, 27 november 2013 Heilige huisjes in de knel Eeuwenlang waren religieuze gebouwen de spil waar het leven in stad of dorp om draaide, ankerpunten in het dagelijks leven,

Nadere informatie