Preventie & Remediëring

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Preventie & Remediëring"

Transcriptie

1 Preventie & Remediëring van leesproblemen, spellingproblemen en laaggeletterdheid - evidence based - primair onderwijs Dexlex

2 Preventie en Remediëring van leesproblemen, spellingproblemen en laaggeletterdheid Leesproblemen: grote problemen! Lezen en schrijven is van grote waarde in onze kennismaatschappij. Toch verlaat een kwart van de leerlingen de basisschool met een leesachterstand van twee jaar of meer.1 Dat zijn jaarlijks laaggeletterden.2 Landelijk krijgt 8% van de basisschoolleerlingen de diagnose dyslexie. Dit is twee keer zoveel als de wetenschappelijk en maatschappelijk verantwoorde norm. Dyslexie en laaggeletterdheid Dyslexie is wat overblijft nadat laaggeletterdheid is bestreden. Op basis van wetenschappelijk onderzoek naar de relatie tussen laaggeletterdheid en dyslexie komt Prof. Dr. Aryan van der Leij (UvA) tot de stelling: als je kunt voorkomen dat leerlingen in het primair onderwijs zwakke lezers worden, houd je de echt dyslectische leerlingen over. Hij zegt: Als er nu iets duidelijk is geworden uit wetenschappelijk onderzoek is het dat dyslexie en laaggeletterdheid vloeiend in elkaar overlopen. Het zijn posities aan de onderkant van geletterdheid waartussen alleen onderscheid gemaakt kan worden op basis van hetzelfde instrument: het verschil in invloed van intensieve, vroegtijdige, langdurige en doelgerichte interventies. De leerlingen die risico lopen komen tot een betere beheersing naarmate het onderwijs, in aanvulling op een goed basisaanbod, binnen en buiten de klas meer maatwerk levert; de normaalverdeling schuift aan de onderkant naar het midden toe: de zwaksten worden minder zwak, de afstand met de anderen verkleint en het aantal leerlingen met laaggeletterdheid en dyslexie neemt nog verder af. Prof. Dr. A. van der Leij. Voorkomen is beter dan genezen Evidence based onderzoek laat zien dat het aantal leerlingen met leesproblemen aanzienlijk kan worden teruggebracht door vroegtijdig interveniëren. Bouw! Met het interventieprogramma Bouw! biedt u preventief hulp aan leerlingen die risico lopen of waarbij het lezen moeizaam op gang komt. Deze aanpak is effectiever dan de huidige werkwijze waarbij het remediëren begint als de achterstanden zijn ontstaan. Letterstad en Dexlex Voor leerlingen bij wie een achterstand is ontstaan, is doelgerichte, effectieve remediërende hulp geboden. Leerlingen die toch uit blijken te vallen bij bepaalde leesmoeilijkheden, zijn goed geholpen met extra uitleg en gerichte oefeningen. Letterstad biedt oefeningen met verschillende woordmoeilijkheden. Afhankelijk van de behoefte, kunnen deze oefeningen als extra tot zeer intensief worden aangeboden. De leerkracht of RT er heeft de regie en behoudt het overzicht. Dexlex biedt hulp bij spellingproblemen. Door te oefenen met woordbeelden, klankherkenning en klankverwerking zorgt Dexlex ervoor dat de taalverwerking effectief wordt gestimuleerd en ontwikkeld. Dexlex helpt leerlingen die de spellingsregels nog niet beheersen door ze op verschillende manieren en niveaus te trainen. Daarnaast vergroot het de woordenschat van de leerlingen. Zorgniveau 3 Om voor diagnostiek en dyslexiezorg/behandeling in aanmerking te komen, geldt als eis dat er effectieve begeleiding is uitgevoerd op zorgniveau 3. Onderstaande methodes voldoen aan de eisen van zorgniveau 3: Preventie met Bouw! Remediëring met Letterstad voor leesproblemen Remediëring met Dexlex voor spellingproblemen Verbetering kwantiteit/kwaliteit van preventief toegepast niveau 3 (individu) bevordert convergente differentiatie Figuur 1. laaggeletterd en ernstig dyslectisch Bron: Van der Leij 2016 Voor risicoleerlingen is preventie aangewezen. Voor alle leerlingen geldt dat als er achterstanden ontstaan, deze zonder uitstel moeten worden aangepakt. Als leerlingen met lees- of spellingproblemen pas in groep 4 gesignaleerd worden, wordt het heel moeilijk om de achterstand in te halen. 1 Inspectie, 2017; Schijf, Van der Schoot, 2008; Vernooy, 2016

3 Bouw!, Letterstad en Dexlex Bouw! Interventieprogramma ter preventie van leesproblemen bij risicoleerlingen in groep 2 t/m 4 Bouw! is een computergestuurd en tutor-ondersteund leesprogramma dat ontwikkeld werd door de Universiteit van Amsterdam om risicoleerlingen te ondersteunen bij de basisprincipes van het lezen. Doordat Bouw! de fases van het voorbereidend, aanvankelijk lezen en de start van het voortgezet lezen omvat is het een complete aanvulling op het curriculum in groep 2 t/m 4. In het begin oefenen leerlingen o.a. spelenderwijs met letters, klanken en rijm. Op grond van het principe van minimal pairing (bijv. tot, pot, pit, kit, kat) wordt een vlotte woordherkenning gestimuleerd bij risicolezers. Risicolezers hebben behoefte aan herhaling en individuele directe feedback en ondersteuning. De inhoud van de lessen wordt herhaald, totdat leerlingen zich de vaardigheden hebben eigengemaakt. Bouw! is zo ontworpen dat leerlingen door niet-professionele tutoren kunnen worden ondersteund. Op deze manier wordt de leerkracht ontlast en worden leerlingen individueel begeleid. Het is de eerste methode die zich richt op preventie; leesproblemen zoveel mogelijk voorkomen, voordat deze zich voordoen. Het programma is tevens een diagnostisch middel; het houdt bij wat er is geoefend en welke vorderingen er zijn gemaakt. Bouw! wordt gekenmerkt door: Preventieve start in groep 2 of begin groep 3 of als het automatiseren van het lezen moeizaam gaat. Leesproblemen zoveel mogelijk voorkomen voordat deze zich voordoen. Voortzetting van de ondersteuning. Uit onderzoek bleek dat de effecten voor vloeiend en vlot lezen enige tijd nodig hebben in tegenstelling tot het verbeteren van de beginnende leesvaardigheden. Op theorie gebaseerd totaal-leesprogramma met meer dan 500 gestructureerde online oefeningen die op school en thuis kunnen worden gedaan. Individuele begeleide oefening, directe feedback en emotionele ondersteuning door tutors (ouders, oudere leerlingen, vrijwilligers, onderwijsassistenten of stagiaires). In het programma wordt met tussentoetsen bepaald wat een leerling beheerst. Op basis daarvan wordt bepaald of (a) herhaling van bepaalde stof nodig is, (b) leerlingen doorgaan volgens plan, (c) leerlingen het programma versneld kunnen afronden of uitstromen. De toetsen worden door de IB er, leesspecialist of leerkracht afgenomen. Indicatie van de mate van de didactische responsiviteit van een leerling d.m.v. digitale logboeken. Het programma houdt bij wat er is geoefend en welke vorderingen er zijn gemaakt. Bouw! is een erkend en gestandaardiseerd programma dat vroegtijdig en langdurig kan worden ingezet op zorgniveau 3. 1 Regtvoort, 2013, Zijlstra, 2015; Van der Leij, 2016 Effectieve aanpak Met het interventieprogramma Bouw! biedt u preventief hulp aan leerlingen die risico lopen. Het is wetenschappelijk aangetoond dat leesproblemen met 60-65% afnemen.1 Deze aanpak is effectiever dan remediëren wanneer achterstanden al zijn ontstaan. Deze worden dan meestal niet meer volledig ingehaald. Bouw! vermindert de noodzaak voor remedial teaching. Bouw! zorgt voor betere lezers en een afname van 60-65% in D/E categorie (Figuur 1). Bouw! vermindert het aantal diagnoses dyslexie en de instroom naar dyslexiebehandeling buiten de school met ruim 60%. Met het interventieprogramma Bouw! kiest uw school voor een moderne, preventieve en kosteneffectieve aanpak om de problemen met leesachterstanden, laaggeletterdheid en dyslexie effectief terug te dringen.

4 Preventie en Remediëring van leesproblemen, spellingproblemen en laaggeletterdheid Voor wie is Bouw! bedoeld? Op zorgniveau 2 en zorgniveau 3: Risicoleerlingen die in groep 2 of aan het begin van groep 3 laag scoren op de screening beginnende geletterdheid en/of de Herfstsignalering. Zwakke lezers waarbij het automatiseren van het lezen moeizaam gaat (groep 3-4). Versterking van het leesonderwijs: voor scholen met veel leeszwakke leerlingen (groep 3-4/5). Voor leerlingen met Nederlands als 2e taal (NT2) achtergrond (groep 3-5) of nieuwkomers (zoals vluchtelingkinderen). Cursussen Breed gedragen Masterplan Dyslexie en de bij het NKD aangesloten behandelinstituten erkennen Bouw! als een zorgniveau 3 interventie die nodig is om te kunnen doorverwijzen naar een behandelinstituut, mits uitgevoerd zoals bedoeld. Diverse gemeenten geven voor Bouw! een vergoeding aan Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs. Lexima helpt u graag om Bouw! te implementeren en verzorgt cursussen voor Bouw! Coördinatoren en Bouw! Tutoren (gecertificeerd). Kostenbesparend Iedere euro geïnvesteerd in Bouw! levert in de Jeugdzorg een kostenbesparing op van euro. Bouw! Coördinator Voor IB ers die de kennis en vaardigheden willen hebben om Bouw! effectief op hun school in te kunnen zetten. Bouw! Tutor Voor vrijwilligers, (onderwijs)assistenten, (groot)ouders en oudere leerlingen die Bouw! leerlingen goed willen kunnen begeleiden. Zie ook Ervaringen met Bouw! Bekijk de video over werken met Bouw!: met-bouw-lukt-het-wel-filmpje

5 Bouw!, Letterstad en Dexlex Letterstad Complete, gedegen, online, evidence based methode voor passend leesonderwijs in groep 3 t/m 5 Letterstad is een effectieve, gedegen, systematische en complete methode waarmee al tienduizenden leerlingen hebben leren lezen. De online versie van Letterstad biedt optimale mogelijkheden om leerlingen die moeite hebben om zich deze vaardigheid eigen te maken, gericht te ondersteunen. Met een instaptoets kan het startniveau worden bepaald. De leerling kan zelfstandig in het programma werken. Het programma werkt op computer en tablet en is geschikt voor instructie op het digibord. Achtergrond Letterstad is de analytisch-synthetische methode die een belangrijk stempel op het lees- en spellingonderwijs heeft gedrukt. Het was de eerste methode die consequent vanuit leerpsychologische principes het leesonderwijs opzette. Harmen Kooreman, de man achter Letterstad, introduceerde het hakken en plakken. Letterstad heeft een zeer gestructureerde wijze van werken. Letterstad leerroutes Letterstad biedt differentiatiemogelijkheden met vijf leerroutes en verschillende instapniveaus die door de leerkracht of RT er voor elke leerling individueel kunnen worden bepaald. Letterstad is uitstekend methode-overstijgend inzetbaar als extra ondersteuning op zorgniveau 2 of 3 bij lees- en/of spellingproblemen. De leerling kan de online oefeningen zelfstandig maken, op school en thuis. De leerkracht of RT er kan diagnostische toetsen afnemen, een eind- of tussendoel bepalen en de vorderingen volgen. Voor wie is Letterstad bedoeld? Schoolbreed is preventie de meest effectieve aanpak bij lees- en spellingproblemen. Soms is het te laat voor preventie of heeft de preventieve methode onvoldoende effect gehad. Dan kan Letterstad heel goed worden ingezet. Letterstad is een effectieve methode voor gerichte instructie aan leerlingen met verschillende uitdagingen bij leren lezen en spellen, zoals: Leerlingen die (ondanks preventieve, intensieve, gerichte oefening) zwak scoren op lezen. Nieuwkomers of NT2-leerlingen die met een leesof spellingsachterstand op school komen en extra ondersteuning nodig hebben bij het leren lezen en/of spellen. Bij verlengde instructie: Letterstad biedt een systematische aanpak die de leerkracht in staat stelt effectief te differentiëren (groep 2-4). Als remediërende methode: voor de (zeer) zwakke leerlingen bij wie achterstanden ontstaan of de leerlingen die bij de vroege screening gemist werden (eind groep 3-5 zorgniveau 3). Letterstad Lexima verzorgt cursussen om met het programma Letterstad te leren werken. Zie ook en leren lezen zelfstandig leren lezen grondige leerweg snelle leerweg veilig leren lezen Remedial Teaching teaching Letterbord leren spellen sluit aan op leesmethode Veilig leren lezen (zorgniveau 2 en 3) ondersteuning bij specifieke leesproblemen (zorgniveau 3) spellingmethode (zorgniveau 2 en 3)

6 Preventie en Remediëring van leesproblemen, spellingproblemen en laaggeletterdheid Dexlex Verbetert taalverwerking, spellen en lezen. Dexlex is een nieuwe individuele methode voor leerlingen met spellingproblemen of dyslexie. Dexlex is ontwikkeld volgens de laatste inzichten in de neurowetenschappen met de hulp van experts op het gebied van dyslexie en onderwijs. Hoe Dexlex werkt Door te oefenen met woordbeelden, klankherkenning en klankverwerking zorgt Dexlex ervoor dat de gebieden binnen de hersenen die voor de taalverwerking verantwoordelijk zijn worden gestimuleerd en ontwikkeld. Dexlex helpt leerlingen die de spellingsregels nog niet beheersen door ze op verschillende manieren en niveaus te trainen. Daarnaast wordt de woordenschat van de leerlingen vergroot door met duizenden unieke woorden te oefenen. 100% Individueel Met een uitgebreide intake-test wordt het niveau van de taalverwerking en de kennis van de spellingsregels vastgesteld. Op basis van de resultaten wordt er automatisch een individueel programma samengesteld dat gericht is op de specifieke problematiek van het kind. Oefenen kan op elke PC, laptop of tablet die is aangesloten op het internet. 100% Adaptief Vanaf het moment dat er wordt geoefend, past het programma zich aan, aan de resultaten van het kind. Op basis van de resultaten selecteert het systeem automatisch de volgende oefening. Dit gebeurt volledig adaptief zonder dat er hulp van een ouder, IB-er of leerkracht nodig is. Overzichtelijke rapportage Zodra er is ingelogd op Dexlex kan een kind geheel zelfstandig oefenen op een computer, laptop of tablet. Leerkrachten of ouders hoeven geen oefeningen voor een kind te selecteren of op een andere wijze ondersteuning te bieden. Alle oefenresultaten en vorderingen kunnen worden ingezien op de uitgebreide, overzichtelijke resultatenpagina. Lexima verzorgt cursussen om met het programma Dexlex te leren werken. Zie ook en Integrale aanpak Leesproblemen, Laaggeletterdheid en Dyslexie in het Basisonderwijs Onderwijszorgtraject Zorgaanbieders EED Poortwachter Signaleren 25% Preventie 3,5% Aanmelden voor dyslexie 7% Geen vergoede diagnostiek Terugverwijzing naar school 2% Nee Voldoende onderbouwing vermoeden dyslexie? 5% Ja Vergoede diagnostiek Leesachterstand 10% Remediëren Compenserende voorzieningen 5% Dyslexie, geen vergoede behandeling Terugverwijzing naar school Behandeling heeft niet het gewenste resultaat 1,5% Nee 1% Ernstige enkelvoudige dyslexie? 3,5% Ja 2,5% Vergoede behandeling Succesvol behandeld Fundament: goed leesonderwijs Goep 1-2 Goep 2-4 Goep 3-8 Bouw!, Letterstad en Dexlex vormen essentiële bouwstenen van de integrale aanpak van leesproblemen, laaggeletterdheid en dyslexie op de niveaus preventie en remediëring.

7 Bouw!, Letterstad en Dexlex Onderwijszorgtraject Arrangementen Integrale aanpak leesproblemen, laaggeletterdheid en dyslexie Lexima biedt u op maat gesneden bovenschoolse arrangementen voor het Onderwijszorgtraject Leesproblemen, Laaggeletterdheid en Dyslexie (LLD). In het LLD Onderwijszorgtraject werken scholen systematisch aan een integrale aanpak voor het voorkomen van leesproblemen en dyslexie én het bieden van hulp bij hardnekkige lees- en spellingproblemen. Het implementatieproces wordt volgens een beproefde methode geborgd. Bestuurlijk commitment in het kader van Passend Onderwijs én de samenwerking met gemeenten en behandelaars vormen belangrijke schakels in deze integrale aanpak. Ambitie Lexima heeft de ambitie om alle basisscholen te helpen een onderwijszorgtraject in te voeren voor leesproblemen, laaggeletterdheid en dyslexie. Dit, met de inzet van moderne educatieve technologie. Met als resultaat dat minder leerlingen de diagnose dyslexie krijgen en minder leerlingen met een leesachterstand uitstromen uit het basisonderwijs. Wat zijn de opbrengsten? Bij deze integrale aanpak van leesproblemen, laaggeletterdheid en dyslexie ligt de focus op preventie, gericht op de volgende effecten: 1. Het aantal leerlingen dat slecht presteert op lezen en/of spellen neemt af met tenminste 60%. 2. Het aantal leerlingen dat de diagnose ernstige enkelvoudige dyslexie (EED) krijgt neemt af tot maximaal de wetenschappelijk verantwoorde norm 3,6%. 3. Leerlingen met hardnekkige problemen met lezen en/of spellen krijgen tijdig adequate compenserende voorzieningen om hen in staat te stellen onderwijs te volgen op hun intelligentieniveau, zodat schoolmoeheid en frustratie van talent worden voorkomen. Het streven naar een bovenschoolse aanpak moet leiden tot een passend aanbod voor alle kinderen met (het vermoeden van) dyslexie en moet tegelijkertijd leiden tot een verhoging van de kwaliteit van interventies in het leesonderwijs. Door een goede onderwijszorgketen op te zetten waarbij kwaliteit, innovatie en kosten centraal staan, zal het mogelijk zijn om duurzame dyslexiezorg in te richten voor alle kinderen met EED én passende voorzieningen in te zetten voor de kinderen die dat nodig hebben. Integrale aanpak Deze visie betekent een doorbraak in het denken over de aanpak van dyslexie en laaggeletterdheid. Preventie gericht op leerlingen met risico op leesproblemen is het fundament van een nieuw onderwijszorgbeleid. En tegelijkertijd is er het besef dat leerlingen die hardnekkige lees- en spellingproblemen hebben, adequaat geholpen moeten worden met aanvullend doelgericht leesonderwijs, doelmatige behandeling in de zorg én softwarevoorzieningen (Preventie en/of Compenserend). Hoekstenen LLD onderwijszorgtraject Het goed organiseren van de ondersteunende processen Het monitoren van de resultaten De veranderende ondersteuningsbehoeften van leerlingen gedurende de gehele basisschoolperiode De betrokkenheid van alle actoren. Resultaat: minder uitval door leesachterstanden, het plezier in leren neemt toe, leerlingen kunnen school en studie beter volhouden, lees- en leerprestaties verbeteren én de school realiseert besparingen in tijd en geld. Hoe werkt het? Bovenschoolse arrangementen Er zijn vier arrangementen: 1. signaleren 2. preventie 3. remediëren 4. voorzieningen voor inclusie In alle arrangementen van het onderwijszorgtraject worden op de door u gewenste manier componenten geïmplementeerd en geborgd door goed doordachte structurele ondersteuning over meerdere jaren. Inhoudelijk wordt het bovenschools arrangement afgestemd met de experts (IB ers/leerlingenbegeleiders/ict er). De overeenkomst wordt afgesloten met de overkoepelende organisatie (bestuur/schoolbestuur of samenwerkingsverband), zodat bestuurlijk commitment gewaarborgd is. Door de gezamenlijke aanpak en de trajectbegeleiding van Lexima hebben individuele scholen optimaal profijt. Meer informatie? Stuur een naar en wij nemen zo spoedig mogelijk contact met u op.

8 Le ma helpt groeien als lezen en leren haperen r e n Dexlex l e compenseren & n e l e z remediëren preventie Lexima Academie cursussen masterclasses Nationale Dyslexie Conferentie Nationale SEN Conferentie Onderwijsadvies consultancy projectmanagement Vraag ook naar onze brochure Compenserende software voor dyslexie, lees- & spellingproblemen en laaggeletterdheid - over Alinea, Kurzweil, Sprint en Read&Write (cloud) - 7 Kastanjelaan AN Leusden Tel Najaar 2017

Presentatie Bouw! Plein013

Presentatie Bouw! Plein013 Presentatie Bouw! Plein013 Presentatie Bouw! Plein013 27 september 2016 Programma 15:00-15:30 Inloop met koffie en thee 15:30-15:45 Welkom en inleiding - Henri Smit, Consultant Passend Onderwijs 15:45-16:30

Nadere informatie

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR INHOUDSOPGAVE Zorgniveau 1: Goed lees- en spellingonderwijs Stap 1: Leestijd blz. 3 Kwaliteit instructiegedrag blz. 3 Klassenmanagement blz. 4 Stap 2: Juist

Nadere informatie

Compenserende software

Compenserende software Compenserende software voor dyslexie, leesproblemen, spellingproblemen en laaggeletterdheid Altijd de best passende keuze Hulpwijzer voor het kiezen en goed toepassen van dyslexiesoftware op school, thuis,

Nadere informatie

Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden (ernstige enkelvoudige) dyslexie

Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden (ernstige enkelvoudige) dyslexie Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden (ernstige enkelvoudige) dyslexie Adelante audiologie & communicatie Vanaf 1 januari 2015 is de bekostiging en uitvoering van beleid met betrekking

Nadere informatie

Uw leerling en dyslexie

Uw leerling en dyslexie Uw leerling en dyslexie Brochure voor scholen Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een aangeboren handicap die iedereen kan treffen. Onafhankelijk van intelligentie. Dyslexie is een hardnekkig probleem

Nadere informatie

Bouw! Effectieve preventie van ernstige leesproblemen

Bouw! Effectieve preventie van ernstige leesproblemen Bouw! Effectieve preventie van ernstige leesproblemen Congres 2016 VVL 20 mei 2016 Programma Welkom en voorstellen Wat is Bouw!? Onderzoeksproject Bouw! UvA: wat zijn de resultaten Afsluiten Indruk Bouw!

Nadere informatie

Presentatie Bouw! PPO Regio Leiden. Presentatie Bouw!

Presentatie Bouw! PPO Regio Leiden. Presentatie Bouw! Presentatie Bouw! PPO Regio Leiden Presentatie Bouw! 15 november 2016 Programma 10:00-10:30 Inloop met koffie en thee 10:30-10:45 Welkom en inleiding 10:45-11:20 Ernstige leesproblemen voorkomen met het

Nadere informatie

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS QUICKSCAN

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS QUICKSCAN VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS QUICKSCAN 1 = zeer oneens 2 = oneens 3 = eens 4 = zeer eens Zorgniveau 1 Leestijd 1. Leerkrachten in groep 1 en 2 besteden minimaal 5 uur per week aan doelgerichte taalactiviteiten

Nadere informatie

Tekst: Marleen Korf & Aryan van der Leij

Tekst: Marleen Korf & Aryan van der Leij Sinds dit schooljaar is het interventie-programma Bouw! beschikbaar. Hiermee kunnen ernstige leesproblemen effectief worden voorkomen. In dit artikel wordt het programma Bouw! beschreven, de rol van de

Nadere informatie

Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling

Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling Het onderwijs en de gezondheidszorg dragen samen de verantwoordelijkheid voor het voorkomen

Nadere informatie

Leerlingdossier ONL Dyslexie

Leerlingdossier ONL Dyslexie Leerlingdossier ONL Dyslexie Richtlijnen bij het invullen Met dit begeleidend schrijven willen wij het invullen van het leerlingdossier voor onderzoek en behandeling van ernstige, enkelvoudige dyslexie

Nadere informatie

Effectiviteit van een gestructureerde, fonologisch gebaseerde dyslexiebehandeling

Effectiviteit van een gestructureerde, fonologisch gebaseerde dyslexiebehandeling Effectiviteit van een gestructureerde, fonologisch gebaseerde dyslexiebehandeling In elke klas zitten wel een aantal kinderen die veel moeite hebben met het leren lezen en spellen. Voor een groot deel

Nadere informatie

Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden ernstige enkelvoudige dyslexie (EED)

Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden ernstige enkelvoudige dyslexie (EED) Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden ernstige enkelvoudige dyslexie (EED) Inleiding: Vanaf januari 2015 is de bekostiging en uitvoering van beleid met betrekking tot ernstige enkelvoudige

Nadere informatie

Uw kind en dyslexie. Brochure voor ouders

Uw kind en dyslexie. Brochure voor ouders Uw kind en dyslexie Brochure voor ouders Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een aangeboren handicap die iedereen kan treffen. Onafhankelijk van intelligentie. Dyslexie is een hardnekkig probleem

Nadere informatie

Als het leren lezen niet zo soepel gaat

Als het leren lezen niet zo soepel gaat Als het leren lezen niet zo soepel gaat In de onderbouw leert een kind de eerste beginselen van het lezen. Wij letten bij het aanleren van de letters gelijk al op de signalen van leesproblemen. Het aanleren

Nadere informatie

Niveau 2. VVE Aandacht voor geletterdheid met startblokken Groep 1

Niveau 2. VVE Aandacht voor geletterdheid met startblokken Groep 1 Dyslexieprotocol Niveau 1 Kwaliteit instructiegedrag en klassenmanagement, Juist gebruik van effectieve methodes voor aanvankelijk en voortgezet technisch lezen, Gebruik leerlingvolgsysteem ( rond technisch

Nadere informatie

Verslag. Introductiesymposium

Verslag. Introductiesymposium Verslag Introductiesymposium 11 juni 2014 1 INHOUD 1 Samenvatting... 3 2 Aryan van der Leij Wat is Bouw! Uitgangspunten, kenmerken en structuur... 3 3 Anne Regtvoort Vroege leesontwikkeling en verlengde

Nadere informatie

Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014

Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014 Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014 Annemarie Vink avink@hetabc.nl Dianne Roerdink droerdink@hetabc.nl Technisch lezen 8-10-2014 www.hetabc.nl 2 Programma

Nadere informatie

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave:

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave: 11-12-2007 Inhoudsopgave: 1. Dyslexie...3 1.1 Wat is het dyslexieprotocol?...3 1.2 Doel van het Protocol Dyslexie....3 1.3 Inhoud van het protocol...3 2. Preventie en interventiehandelingen...4 2.1 Groep

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Wat is dyslexie? Het belang van vroegtijdige signalering

Dyslexieprotocol. Wat is dyslexie? Het belang van vroegtijdige signalering Dyslexieprotocol Wat is dyslexie? Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren van het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau.

Nadere informatie

Taak van de school. Vermoeden onderbouwen. Leerling ondersteunen & begeleiden. Verwijzen naar gezondheidszorg

Taak van de school. Vermoeden onderbouwen. Leerling ondersteunen & begeleiden. Verwijzen naar gezondheidszorg Intervisie ONL, 10 februari 2012 Taak van de school Toetsen (en interventies) in het onderwijs Leerling ondersteunen en begeleiden Vermoeden van dyslexie onderbouwen Eventueel verwijzen naar de gezondheidszorg

Nadere informatie

Mijn kind heeft moeite met lezen en spellen. Is het misschien dyslectisch? En wat nu?

Mijn kind heeft moeite met lezen en spellen. Is het misschien dyslectisch? En wat nu? Mijn kind heeft moeite met lezen en spellen. Is het misschien dyslectisch? En wat nu? voorlichtingsfolder voor ouders R.K. basisschool De Wingerd Zwaag Inleiding In deze folder willen we u iets vertellen

Nadere informatie

Passend onderwijs: nieuwe kansen voor samenwerking. Remco Reij MBA Voorzitter raad van advies NRD Tweedaagse passend onderwijs PO-raad

Passend onderwijs: nieuwe kansen voor samenwerking. Remco Reij MBA Voorzitter raad van advies NRD Tweedaagse passend onderwijs PO-raad Passend onderwijs: nieuwe kansen voor samenwerking Remco Reij MBA Voorzitter raad van advies NRD Tweedaagse passend onderwijs PO-raad Dyslexie Wat is dyslexie? Wat is dyslexiezorg? Feiten en cijfers Nieuwe

Nadere informatie

Dyslexie, wat is dat eigenlijk?

Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van taal. Dyslexie is aangeboren en onafhankelijk van intelligentie.

Nadere informatie

VRAGENLIJST VOORTGEZET ONDERWIJS QUICKSCAN

VRAGENLIJST VOORTGEZET ONDERWIJS QUICKSCAN VRAGENLIJST VOORTGEZET ONDERWIJS QUICKSCAN De opzet van de vragenlijst De stellingen hebben betrekking op de verschillende zorgniveaus zoals in het onderwijscontinuüm omschreven (CED groep: Struiksma &

Nadere informatie

Promotie onderzoek. Preventieve aanpak van ernstige leesproblemen. Haytske Zijlstra

Promotie onderzoek. Preventieve aanpak van ernstige leesproblemen. Haytske Zijlstra Promotie onderzoek Preventieve aanpak van ernstige leesproblemen Haytske Zijlstra Leren lezen Echter.het leren lezen is niet voor alle kinderen zo leuk en vanzelfsprekend Het probleem Grote individuele

Nadere informatie

Connect in de groep? Achtergronden Connect Hoe moet dat in de groep? Anneke Smits Tom Braams

Connect in de groep? Achtergronden Connect Hoe moet dat in de groep? Anneke Smits Tom Braams Connect in de groep? Achtergronden Connect Hoe moet dat in de groep? Drs. Sonja Hotho-Toppers, Seminarium voor Orthopedagogiek Drs. Herman Hotho, remedial teacher o.b.s. De Elsweiden Anneke Smits Tom Braams

Nadere informatie

PLD de Spindel, bijlage 4

PLD de Spindel, bijlage 4 Checklist Onderkenning Dyslexie Edux Beoordeling van de ernst en hardnekkigheid van de lees- en/of spellingproblemen t.b.v. de continuïteit van de zorg in het primair en voortgezet onderwijs Naam leerling

Nadere informatie

Uw leerling en dyslexie

Uw leerling en dyslexie Uw leerling en dyslexie Wat is dyslexie? Dyslexie is een aangeboren beperking bij lezen en spellen die iedereen kan treffen, onafhankelijk van intelligentie. Het is een hardnekkig probleem dat de talentontwikkeling

Nadere informatie

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8 onderwijs en zorgarrrangement op De Wilgen uitgevoerd door meetinstrumenten Zorgniveau 1 = basisarrangenment Zorgniveau 1 Leerkracht Methodegebonden Gestructureerde stimulering van beginnende geletterdheid

Nadere informatie

Workshop Dyslexie. Opbouw. Dyslexie- wat is dyslexie en hoe signaleer je het? Protocol Leesproblemen en Dyslexie. Toeleiding naar vergoede zorg.

Workshop Dyslexie. Opbouw. Dyslexie- wat is dyslexie en hoe signaleer je het? Protocol Leesproblemen en Dyslexie. Toeleiding naar vergoede zorg. Workshop Dyslexie Nina Willemse nwillemse@hetabc.nl Opbouw Dyslexie- wat is dyslexie en hoe signaleer je het? Protocol Leesproblemen en Dyslexie. Toeleiding naar vergoede zorg. Zorg op niveau 3; leestechnieken

Nadere informatie

Rol van de interne begeleider in effectief leesonderwijs (basisonderwijs)

Rol van de interne begeleider in effectief leesonderwijs (basisonderwijs) 36 Bijlage 5 Rol van de interne begeleider in effectief leesonderwijs (basisonderwijs) De schoolleider en de interne begeleider geven samen leiding aan het borgen van het leesonderwijs. Beiden hebben hierin

Nadere informatie

esther dyslexiepraktijk

esther dyslexiepraktijk esther dyslexiepraktijk molema Dyslexiepraktijk Esther Molema Dyslexiepraktijk Esther Molema is een praktijk waar kinderen met dyslexie en hun ouders terecht kunnen voor behandeling, advisering en coaching.

Nadere informatie

Zorgniveaus bij vermoeden dyslexie Orthopedagogen- en psychologenpraktijk voor kinderen & jeugdigen

Zorgniveaus bij vermoeden dyslexie Orthopedagogen- en psychologenpraktijk voor kinderen & jeugdigen Zorgniveaus bij vermoeden dyslexie Orthopedagogen- en psychologenpraktijk voor kinderen & jeugdigen Zorgniveaus bij vermoeden van (ernstige enkelvoudige) dyslexie Inhoud 1. Algemene informatie 2 1.1. Zorgniveau

Nadere informatie

Inleiding 4. Engels in het basisonderwijs 5. Words&Birds een verrijking van de les, een verbreding van de wereld 6. Wat is Words&Birds?

Inleiding 4. Engels in het basisonderwijs 5. Words&Birds een verrijking van de les, een verbreding van de wereld 6. Wat is Words&Birds? Inleiding 4 Engels in het basisonderwijs 5 Words&Birds een verrijking van de les, een verbreding van de wereld 6 Wat is Words&Birds? 6 Wat zijn de belangrijkste eigenschappen van Words&Birds? 6 Met welk

Nadere informatie

Bouw! in het kader van de vergoedingsregeling

Bouw! in het kader van de vergoedingsregeling ouw! in het kader van de vergoedingsregeling Aryan van der Leij Universiteit van Amsterdam ijeenkomst met KD, NRD en Masterplan Dyslexie 20--2015 Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden

Nadere informatie

NL Onderwijszorg Nederland

NL Onderwijszorg Nederland 0 NL Onderwijszorg Nederland Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van taal. Dyslexie is aangeboren en

Nadere informatie

Uw leerling en dyslexie

Uw leerling en dyslexie Uw leerling en dyslexie Brochure voor scholen Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van taal. Dyslexie

Nadere informatie

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014 Beleidsstuk dyslexie Augustus 2014 Saltoschool Reigerlaan Beleidsstuk dyslexie 01-08-2014 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Screening en signalering... 3 1.1 Groep 1... 3 1.2 Groep 2... 3 1.3 Groep 3... 4

Nadere informatie

In dit vlot leesbaar boek vertaalt Kees Vernooy recente bevindingen uit de leeswetenschappen naar de onderwijspraktijk.

In dit vlot leesbaar boek vertaalt Kees Vernooy recente bevindingen uit de leeswetenschappen naar de onderwijspraktijk. Deze tekst is auteursrechterlijk beschermd Boek : Effectief omgaan met risicolezers Auteur : Dr. Kees Vernooy 2006, CPS www.cps.nl Bespreker : Els Van Doorslaer Datum : februari 2007 1. In een notendop

Nadere informatie

Deel II Aanmeldingsformulier dyslexiezorg (in te vullen door school)

Deel II Aanmeldingsformulier dyslexiezorg (in te vullen door school) 033-2983197 info@praktijkdeziel.nl www.praktijkdeziel.nl Deel II Aanmeldingsformulier dyslexiezorg (in te vullen door school) 1.0 Algemeen deel Gegevens school Adres: PC/Woonplaats: Telefoon: E-mail adres:

Nadere informatie

Dyslexiebeleid van Openbare basisschool voor Daltononderwijs. De Meent

Dyslexiebeleid van Openbare basisschool voor Daltononderwijs. De Meent DE DE DE DE MEENT MEENT MEENT MEENT MAARN MAARN MAARN MAARN Dyslexiebeleid van Openbare basisschool voor Daltononderwijs De Meent Inhoud 1. Inleiding... 1 2. Wat is dyslexie... 1 3. Van signaleren tot

Nadere informatie

E-vizier s visie op een Duurzame Dyslexiezorg

E-vizier s visie op een Duurzame Dyslexiezorg E-vizier s visie op een Duurzame Dyslexiezorg 15 juni 2015 Samenvatting Mensen die grote moeite hebben met lezen en schrijven ondervinden vaak problemen bij het vinden van werk en in hun alledaagse- en

Nadere informatie

Dyslexiezorg in Drenthe

Dyslexiezorg in Drenthe Dyslexiezorg in Drenthe De zorgroute naar dyslexiezorg in de regio Drenthe Februari 2015 Programmateam Jeugdhulp regio Drenthe In afstemming met de samenwerkingsverbanden Primair Onderwijs in de regio

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie 1 KC Den Krommen Hoek Protocol leesproblemen en dyslexie Verantwoording: Het protocol leesproblemen en dyslexie van kindcentrum Den Krommen Hoek is opgesteld op basis van het Protocol Leesproblemen en

Nadere informatie

Dyslexiegids

Dyslexiegids Dyslexiegids 2017-2018 Woord vooraf Beste ouders, Onze school zet hoog in op passend onderwijs. Want niet ieder kind leert op dezelfde manier en heeft behoefte aan dezelfde dingen. Dat vinden wij heel

Nadere informatie

SCHAKELKLASSEN EN EFFECTIEF LEESONDERWIJS

SCHAKELKLASSEN EN EFFECTIEF LEESONDERWIJS SCHAKELKLASSEN EN EFFECTIEF LEESONDERWIJS Dr. Kees Vernooy (CPS) Den Haag, 15 juni 2006 Michelangelo Het grootste gevaar voor de meeste van ons is niet dat ons doel te hoog is en we het daardoor niet zullen

Nadere informatie

PROTOCOL DYSLEXIE ANNIE M.G. SCHMIDTSCHOOL, DEN HAAG. 1.Inleiding

PROTOCOL DYSLEXIE ANNIE M.G. SCHMIDTSCHOOL, DEN HAAG. 1.Inleiding PROTOCOL DYSLEXIE ANNIE M.G. SCHMIDTSCHOOL, DEN HAAG 1.Inleiding In dit protocol wordt beschreven hoe op de Annie M.G. Schmidtschool wordt gewerkt aan het voorkomen, onderkennen en aanpakken van lees-

Nadere informatie

ONL_Folder2011_scholen_WT.indd 1

ONL_Folder2011_scholen_WT.indd 1 2899.1026 ONL_Folder2011_scholen_WT.indd 1 29-03-2011 17:42:01 Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel samenwerkingsverband primair onderwijs Inhoudsopgave Inleiding 3 1. 4 2. Missie en Visie 4 3. ondersteuning 5 4. Wat kan de 6 4.1 Regionale afspraken minimaal te bieden ondersteuning

Nadere informatie

2014 Protocol dyslexie

2014 Protocol dyslexie Protocol dyslexie 2014 Protocol dyslexie Inleiding Dyslexie betekent letterlijk: niet kunnen lezen 1. De term komt uit het latijn, want dys = niet goed functioneren, lexis = taal of woorden. Bij dyslexie

Nadere informatie

Dyslexienetwerk Pento & Connect logopedie

Dyslexienetwerk Pento & Connect logopedie Dyslexienetwerk Pento & Connect logopedie Bij het dyslexienetwerk Pento en Connect logopedie kunnen kinderen en ouders / verzorgers terecht voor informatie, diagnostiek en behandeling van dyslexie. Dyslexienetwerk

Nadere informatie

Adviesburo Comenius bestaat al ruim 20 jaar en is in Midden Nederland bij ouders, scholen en huisartsen inmiddels een begrip.

Adviesburo Comenius bestaat al ruim 20 jaar en is in Midden Nederland bij ouders, scholen en huisartsen inmiddels een begrip. 1 2 INFORMATIE OVER COMENIUS Adviesburo Comenius bestaat al ruim 20 jaar en is in Midden Nederland bij ouders, scholen en huisartsen inmiddels een begrip. Wij mogen daarom met recht zeggen een ruime ervaring

Nadere informatie

Dyslexieteam Regio de Meierij

Dyslexieteam Regio de Meierij Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden ernstige enkelvoudige dyslexie (EED) Dyslexieteam SWV de Meierij, mei 2016. Inleiding. Vanaf 1 januari 2015 is de bekostiging en uitvoering van beleid

Nadere informatie

Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden Ernstige Enkelvoudige Dyslexie (EED) SWV Brabantse Wal

Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden Ernstige Enkelvoudige Dyslexie (EED) SWV Brabantse Wal Handreiking invulling zorgniveau 2 en 3 bij vermoeden Ernstige Enkelvoudige Dyslexie (EED) SWV Brabantse Wal Inleiding Vanaf 1 januari 2015 is de bekostiging en uitvoering van beleid met betrekking tot

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Missie Doelgroep Leerlingen met een dyslexieverklaring Signalering Het wonderlijke weer. : Hoe gevaarlijk is een tekenbeet?

Dyslexieprotocol Missie Doelgroep Leerlingen met een dyslexieverklaring Signalering Het wonderlijke weer. : Hoe gevaarlijk is een tekenbeet? Dyslexieprotocol Missie Het streven om elke leerling in staat te stellen een bij hem passende opleiding te volgen Het leveren van maatwerk d.m.v. goede communicatie tussen ouders, leerling en dyslexiecoach,

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie Groep 1 en 2 Periode: Toetsen: Bij uitslag: Inzetten op: Materialen/ methode: Hele jaar kleutersignaleringslijst Kleuterplein Zorgen om leesmotivatie. november gr. 2 gr. 2 gr.2 gr.2 Geletterdheid (hierin

Nadere informatie

2012/2014. Beleid diagnostiek dyslexie. Samenwerkingsverbanden voor Primair Onderwijs. Katwijk/Rijnsburg/Valkenburg & Duin- & Bollenstreek

2012/2014. Beleid diagnostiek dyslexie. Samenwerkingsverbanden voor Primair Onderwijs. Katwijk/Rijnsburg/Valkenburg & Duin- & Bollenstreek Beleid diagnostiek dyslexie 2012/2014 Beleidsdocument ten aanzien van dyslexieonderzoek binnen de samenwerkingsverbanden Katwijk/Rijnsburg/Valkenburg en de Duin- & Bollenstreek. Het beleid geldt tot de

Nadere informatie

Dyslexienetwerk Pento & Connect logopedie

Dyslexienetwerk Pento & Connect logopedie Dyslexienetwerk Pento & Connect logopedie Bij het dyslexienetwerk Pento en Connect logopedie kunnen kinderen en ouders / verzorgers terecht voor informatie, diagnostiek en behandeling van dyslexie. Dyslexienetwerk

Nadere informatie

Het IGDI model. Het belang van goede instructie. Bij welke leerkrachten leren kinderen het beste? (Good 1989) Instructie en risicoleerlingen

Het IGDI model. Het belang van goede instructie. Bij welke leerkrachten leren kinderen het beste? (Good 1989) Instructie en risicoleerlingen Het IGDI model Leesverbetertraject Enschede 8/11/07 Het belang van goede Risicoleerlingen deden het bij goede leerkrachten net zo goed als gemiddelde leerlingen bij zwakke leerkrachten. Niets was effectvoller

Nadere informatie

Leesonderwijs en dyslexie in het PO, het SBO en het VO. Betsy Ooms

Leesonderwijs en dyslexie in het PO, het SBO en het VO. Betsy Ooms Leesonderwijs en dyslexie in het PO, het SBO en het VO Betsy Ooms Opzet Doel leesonderwijs (en spellingonderwijs) Doorgaande lijn Kenmerken goed leesonderwijs Extra aandacht voor monitoring, als belangrijk

Nadere informatie

TAALBELEID DALTONSCHOOL SINT JOZEF LEMMER

TAALBELEID DALTONSCHOOL SINT JOZEF LEMMER TAALBELEID DALTONSCHOOL SINT JOZEF LEMMER Bij de oriëntatie op en de keuze van een nieuwe methode aanvankelijk lezen, hebben we gesteld ons taalonderwijs in de volle breedte onder de loep te nemen. Het

Nadere informatie

Jong geleerd. Beatrijs Brand en Saskia Snikkers

Jong geleerd. Beatrijs Brand en Saskia Snikkers Jong geleerd. Beatrijs Brand en Saskia Snikkers Programma Kennismaken Presentatie Jong geleerd Warming-up Pauze Praktische oefening Afsluiting Jong geleerd over het belang van actieve stimulering van ontluikende

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel samenwerkingsverband primair onderwijs Inhoudsopgave Voorwoord 3 1. 4 2. Missie en Visie 4 3. ondersteuning 5 4. 7 4.1 Regionale afspraken minimaal te bieden ondersteuning 7

Nadere informatie

Uw kind heeft moeite met lezen Wat kunt u van De Noordkaap verwachten?

Uw kind heeft moeite met lezen Wat kunt u van De Noordkaap verwachten? Uw kind heeft moeite met lezen Wat kunt u van De Noordkaap verwachten? 1 Inhoud Voorwoord... 3 1 Leesproblemen... 4 2 Mogelijk dyslexie... 4 2.1. De dagelijkse lespraktijk.... 4 2.2: De stappen die genomen

Nadere informatie

Samenwerken voor kinderen met ernstige enkelvoudige dyslexie. Denis Koets Tweedaagse PO-Raad 15 oktober 2015

Samenwerken voor kinderen met ernstige enkelvoudige dyslexie. Denis Koets Tweedaagse PO-Raad 15 oktober 2015 Samenwerken voor kinderen met ernstige enkelvoudige dyslexie Denis Koets Kennismaken Opbouw 1. EED in een notendop 2. Routing: onderwijs en zorg 3. Transformatie gezamenlijke weg Ambitie: onderwijs en

Nadere informatie

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften Deel 4.2 Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften 1. Omschrijving van de zorg De kinderen behalen bij rekenen herhaaldelijk niet het gewenste niveau of lijken een achterstand

Nadere informatie

VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Leeshuis

VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Leeshuis VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Leeshuis Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl. De rubriek implementatiekoffer

Nadere informatie

Om te komen tot een diagnose dyslexie moet aan een drietal diagnoses worden voldaan.

Om te komen tot een diagnose dyslexie moet aan een drietal diagnoses worden voldaan. Omgaan met kinderen met lees- en spellingproblemen, dyslexie. April 2013 Aanleiding tot het aanpassen van de notitie van november 2005 SPOVenray draagt zorg voor een goede begeleiding van alle kinderen.

Nadere informatie

Verslag opbrengsten technisch lezen

Verslag opbrengsten technisch lezen Verslag opbrengsten technisch lezen SWV Waterland (Groepen 3, 4 en 5 2008 2009) Chruf van Kempen Inhoudsopgave: INHOUDSOPGAVE:... 2 INLEIDING:... 3 WAAROM D.M.T. EN AVI?... 3 DE BETROUWBAARHEID VAN CIJFERS:...

Nadere informatie

Notitie voor leerkrachten

Notitie voor leerkrachten Notitie voor leerkrachten 1 De ondersteuningsniveaus van Basisschool Dierdonk September 2016 Managementteam d.d. 26-09-2016 Teamvergadering d.d. 05-10-2016 Medezeggenschapsraad d.d. 13-03-2017 Voorwoord

Nadere informatie

Werkbijeenkomst intern begeleiders

Werkbijeenkomst intern begeleiders Werkbijeenkomst intern begeleiders Van het SWV Duin- en Bollenstreek 28 september 2015 Jolanda Roelfsema, MA Education Taal-/dyslexiespecialist PO www.leerkracht.nu info@leerkracht.nu Programma 19.30 20.15

Nadere informatie

Dyslexiebehandeling. De weg vrij voor talent

Dyslexiebehandeling. De weg vrij voor talent Dyslexiebehandeling De weg vrij voor talent Waarom het RID? Het Regionaal Instituut voor Dyslexie Eén op de tien kinderen heeft moeite met lezen en spelling. Bij 4% is er sprake van dyslexie. Kinderen

Nadere informatie

Locatie Sprang-Capelle Rembrandtlaan ES Sprang-Capelle T Locatie Landgoed Driessen Burgemeester van Casterenstraat GA

Locatie Sprang-Capelle Rembrandtlaan ES Sprang-Capelle T Locatie Landgoed Driessen Burgemeester van Casterenstraat GA SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL Koningsschool Wat is het schoolondersteuningsprofiel en waar dient het voor? Het schoolondersteuningsprofiel beschrijft welke ondersteuning wij kinderen kunnen bieden die op

Nadere informatie

6. Ondersteuning voor de leerlingen

6. Ondersteuning voor de leerlingen 6. Ondersteuning voor de leerlingen 6.1 Passend onderwijs SWV Unita Op 1 augustus 2014 gaat de wet Passend Onderwijs van kracht. Deze wet regelt de samenwerking tussen het regulier en het speciaal basisonderwijs

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Bibit mei 2013

Dyslexieprotocol Bibit mei 2013 Inhoudsopgave 1. Uitgangspunt 2. Het lees- en spellingonderwijs 3. Signalering 4. Diagnose 5. Hoe gaan we om met dyslectische kinderen? De aanpak. 6. Tips voor ouders en kinderen Uitgangspunt Als we het

Nadere informatie

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling:

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling: R.K. Daltonschool De Driesprong Taal- leesprotocol groep 1 8, versie 01-08-2011 Dit protocol is onze vertaling van het Dyslexieprotocol naar onze schoolsituatie. De taal- leesontwikkeling van de wordt

Nadere informatie

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie?

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie? Zorg om je toekomst Wat is dyslexie? 2 Inleiding Dyslexie is een complex probleem. Dyslectische leerlingen zijn niet dom of lui, hun falen is geen onwil. Deze leerlingen doen vaak extra hun best, besteden

Nadere informatie

Uw kind en dyslexie. Brochure voor ouders. Brochure voor ouders

Uw kind en dyslexie. Brochure voor ouders. Brochure voor ouders Uw kind en dyslexie Brochure voor ouders Brochure voor ouders Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van

Nadere informatie

Leesproblemen en dyslexie 3

Leesproblemen en dyslexie 3 Leesproblemen en dyslexie 3 Mariette Sibbing msibbing@hetabc.nl Nina Willemse ninawillemse@hetabc.nl Agenda 27-1-2016 Overgang onderbouw-middenbouw Continuüm van zorg signaleren van kinderen met leesproblemen

Nadere informatie

Dyslexieprotocol De Wegwijzer

Dyslexieprotocol De Wegwijzer Dyslexieprotocol De Wegwijzer 2010 1 Inhoud A. Wat is dyslexie? B. Wie doet binnen de school uitspraken over dyslexie? C. Hoe spreken we over dyslexie met de ouders? D. Strategie voor de begeleiding van

Nadere informatie

Zorgaanbod. De weg vrij voor talent

Zorgaanbod. De weg vrij voor talent Zorgaanbod De weg vrij voor talent Het RID Sinds 1989 is het RID (Regionaal Instituut voor Dyslexie) specialist in onderzoek naar en behandeling van dyslexie. Sinds een aantal jaren verzorgen wij ook onderzoek

Nadere informatie

CBS Maranatha. Doel: Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14

CBS Maranatha. Doel: Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14 CBS Maranatha Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14 Doel: Doel van ons dyslexieprotocol is een zo goed mogelijke begeleiding van leerlingen met (dreigende) leesproblemen.

Nadere informatie

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen Protocol Doublure 1.Inleiding Het doel van doublure is in eerste instantie dat een opgelopen achterstand het komende schooljaar wordt ingehaald zodat het kind in ieder geval de minimumdoelen van de basisschool

Nadere informatie

Dislectie? Dyslectsie?

Dislectie? Dyslectsie? Dyslektie? Dicleksie? Dyslectie? Dislectie? Dyslectsie? Studiemiddag dyslexie BAVO Eemland Eveline Wouters, Seminarium voor Orthopedagogiek, Utrecht Juist/onjuist Bespreek 5 minuten met uw buurman/buurvrouw

Nadere informatie

10. DYSLEXIEPROTOCOL Draaiboek protocol leesproblemen en dyslexie.

10. DYSLEXIEPROTOCOL Draaiboek protocol leesproblemen en dyslexie. 10. DYSLEXIEPROTOCOL Draaiboek protocol leesproblemen en dyslexie. Versie januari 2016 Mathilde van Boxtel-Foolen Leesproblemen en dyslexie Kindcentrum t Ven is sinds november 2014 officieel een dyslexievriendelijke

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1

DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1 DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1 Inhoudsopgave DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011... 3 1 Inleiding... 3 2 Vergoedingsregeling Dyslexie... 3 3 Interventies en hulp in de klas bij (vermoeden van ) dyslexie... 4 4 Signaleringslijst

Nadere informatie

Samenwerkingsafspraken dyslexiezorg

Samenwerkingsafspraken dyslexiezorg Samenwerkingsafspraken dyslexiezorg Inleiding In het kader van Passend Onderwijs is bij wet vastgelegd dat scholen vanaf 1 augustus 2014 aan leerlingen een passende onderwijsplek moeten aanbieden. Ook

Nadere informatie

Informatiebrief Ernstige Enkelvoudige Dyslexiezorg

Informatiebrief Ernstige Enkelvoudige Dyslexiezorg Informatiebrief Ernstige Enkelvoudige Dyslexiezorg Voor de directeuren en intern begeleiders van basisscholen, rectoren en zorg coördinatoren van scholen voor voortgezet onderwijs met leerlingen die wonen

Nadere informatie

Dyslexie protocol en stappenplan

Dyslexie protocol en stappenplan Dyslexie protocol en stappenplan Wat is dyslexie? Dyslexie is een taalverwerkingsstoornis, waardoor leren lezen en spellen voor veel problemen zorgt. Kinderen met dyslexie hebben vooral veel moeite met

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel PCB De Fontein Schooljaar 2015-2016

Schoolondersteuningsprofiel PCB De Fontein Schooljaar 2015-2016 Schoolondersteuningsprofiel PCB De Fontein Schooljaar 2015-2016 Naam school: De Fontein Leerlingaantal: 270 Klassendeler: 25 Brinnummer: 24 DX De Fontein is een groeiende, moderne, Christelijke basisschool.

Nadere informatie

Hoe volgt en begeleidt Montessori-Zuid de leerlingen?

Hoe volgt en begeleidt Montessori-Zuid de leerlingen? Hoe volgt en begeleidt Montessori-Zuid de leerlingen? Opbrengstgericht onderwijs, een verzamelnaam voor het doelgericht werken aan het optimaliseren van leerlingprestaties. systeem van effectieve schoolontwikkeling

Nadere informatie

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften

Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften Deel 4.1b lezen Zorg voor kinderen met specifieke instructie- of ondersteuningsbehoeften 1. Omschrijving van de zorg De kinderen behalen bij lezen herhaaldelijk niet het gewenste niveau of lijken een achterstand

Nadere informatie

Basisondersteuning. Basis op orde Dyslexie

Basisondersteuning. Basis op orde Dyslexie Basisondersteuning Basis op orde Dyslexie Inhoudsopgave: Waarom pagina 3 Wie en wanneer pagina 4 Wat pagina 4 Werkwijze: Stap 1 Intake pagina 5 Stap 2 Verzamelen pagina 5 Stap 3 Analyse pagina 5 Stap 4

Nadere informatie

VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Estafette

VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Estafette VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Estafette Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl. De rubriek implementatiekoffer

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel samenwerkingsverband primair onderwijs Inhoudsopgave Inleiding 3 1. van de 4 2. Missie en Visie van de 4 3. ondersteuning 5 4. Wat kan de 6 4.1 Regionale afspraken minimaal

Nadere informatie

Basisschool De Goede Herder. Schakelklas. plan

Basisschool De Goede Herder. Schakelklas. plan Basisschool De Goede Herder Schakelklas plan 2008-2009 1. Inleiding Basisschool De Goede Herder participeerde in de periode 2002-2006 in het Helmondse Onderwijs- Kansenbeleid. Met een percentage gewichtenleerlingen

Nadere informatie

Stappenplan Dyslexietraject

Stappenplan Dyslexietraject Stappenplan Dyslexietraject Een leerling komt in aanmerking voor dyslexie-onderzoek wanneer: Criterium van de achterstand: er sprake is van een significante achterstand op het gebied van lezen en/of spelling

Nadere informatie

EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL. Joop Stoeldraijer Kees Vernooy

EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL. Joop Stoeldraijer Kees Vernooy EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL Joop Stoeldraijer Kees Vernooy Hengelo/Breda september 2011 1 EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL We hebben dit digitale leesprotocol gemaakt om te voorkomen dat scholen heel veel

Nadere informatie

Marzano (2003) Scholen maken het verschil

Marzano (2003) Scholen maken het verschil Programma Effectieve directe instructie Opfrismiddag 20 oktober 2010 Dortie Mijs Wat is het IGDI-model? Verdieping op twee aspecten: - Doelen formuleren - Werken met IGDI in een combinatiegroep Voorbereiden

Nadere informatie