Blok P3. Algemene economie (macro)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Blok P3. Algemene economie (macro)"

Transcriptie

1 Blok P3 Algemene economie (macro) Model/Theorie: Schematische weergave economische groei Auteur: geen Beschrijving: Schema geeft de economische groei weer. Geeft de voorwaarde neer voor economische groei. Model/Theorie: Economische kringloop Auteur: François Quesnay Beschrijving: Dit model geeft de geldstromen tussen de verschillende actoren weer. Relevantie: Via dit model kunnen verschillende effecten worden weergegeven. Onder andere: Nivelleren, prijsstijgingen, schaarste. Model/Theorie: Conjunctuur model Auteur: Keynes Beschrijving: Conjunctuur is de verandering van het groeipercentage van de economie of productie op de korte termijn. 1: recessie (indien de groei negatief is: depressie) 2: opleving 3: expansie 4: afzwakking 1+2 = laagconjunctuur (groei onder de trend) 3+4 = hoogconjunctuur (groei boven de trend) Relevantie: Op basis van het conjunctuurmodel kun je voorspellingen doen over ontwikkeling van de groei. Bedrijven passen hierop hun begrotingen aan. Model/Theorie: Lorenz-curve Auteur: Max O. Lorenz Beschrijving: De lorenz-curve geeft de verdeling van de inkomens in een land weer. Hoe boller de buik, hoe ongelijker de inkomens verdeeld zijn binnen een land. Relevantie: Aan de hand van dit model is in een oogtoeslag te zien hoe de verdeling van de inkomens binnen een land zijn. Als de curve redelijk langs de diagonale lijn loopt zijn de inkomens redelijk gelijk verdeeld.

2 Model/Theorie: Keynesiaanse visie Auteur: Keynes Beschrijving: Zij stelt dat de overheid verantwoordelijk is voor het bereiken van de doelstellingen van de economische politiek en zich zeer met de economie, vooral de conjunctuur, moet bemoeien. Zij zorgt voor volledige werkgelegenheid en groei. Relevantie: Deze visie kan toegepast worden door de overheid en als uitgangspunt gebruikt worden in de manier van handelen. Model/Theorie: Klassieke visie Beschrijving: De overheid dient een zo klein mogelijke rol te spelen. Zij moet zich beperken tot het garanderen van veiligheid van de burgers, het beschermen van bezit en zorgen dat burgers hun contract naleven. Relevantie: Deze visie kan toegepast worden door de overheid en als uitgangspunt gebruikt worden in de manier van handelen. Model/Theorie: Schematische weergave collectieve sector Beschrijving: Dit schema geeft de lasten en uitgaven van de collectieve sector weer. Relevantie: Hierbij staat in een schema waar het geld vandaan komt en welke takken het uitgegeven word.

3 Model/Theorie: WIG Beschrijving: Dit figuur geeft de opbouw van de loonkosten per werknemer aan en waaruit de Wig precies bestaat. Relevantie: Zo kan altijd schematisch weergegeven worden wat waar onder valt en hoe de kosten zijn opgebouwd. Bedrijfseconomie Model/Theorie: Kostensoorten Beschrijving: Aan de hand van deze soorten zijn kosten onder te verdelen waardoor je pakketten van een aantal kosten krijgt en niet alles door elkaar staat. Deze kosten soorten zijn er: Grond- en hulpstoffen, Arbeid, Duurzame productiemiddelen, Grond, Diensten van derden, Kostprijsverhogende belastingen en Vermogen. Relevantie/Te gebruiken voor: Dit kun je later gebruiker om de kosten van een bedrijf in beeld te brengen en ook te zien naar welke kostensoort het meeste gaat. Model/Theorie: Afval en Uitval Auteur: J. Crooijmans Beschrijving: Aan de hand van de formule: - =, heeft Jan ons uitgelegd dat je vanaf de grondstof eerst afval krijgt voor je het daadwerkelijke product hebt en daarna valt er ook nog een stuk uit omdat deze niet aan de standaarden voldoen. Relevatie/Te gebruiken voor: Dit kun je gebruiken om uit te rekenen wat de grondstofkosten zijn die door berekend dienen te worden in alle goede eindproducten. Model/Theorie: Rationele en Irrationele capaciteit Auteur: Heezen Beschrijving: Dit schema geeft weer hoe dat de rationele en irrationele capaciteit zijn opgebouwd. Overcapaciteit mag en kan gebeuren maar als daaroverheen gegaan word valt het onder de irrationele overcapaciteit. Relevantie/Te gebruiken voor: Dit schema is te gebruiken om te kijken of de overcapaciteit nog onder de rationele overcapaciteit valt.

4 Model/Theorie: Kostprijs berekenen via formule Auteur: geen Beschrijving: Doormiddel van de onderstaande formule kun je kostprijs van een product berekenen mits je over de gegevens beschikt natuurlijk. Kp = Totale variable kosten (V) + Constante kosten (C) verwachte productie (W) Normale productie (N) Relevantie/Te gebruiken voor: Deze formule kun je gebruiken voor het berekenen van de kostprijs. Model/Theorie: Klassieke Begroting Beschrijving: Dit is een methode om het periode resultaat te berekenen Relevantie/Te gebruiken voor: Hier bereken je het periode resultaat mee.

5 Model/Theorie: Analytische Begroting Beschrijving: Dit is een methode om het periode resultaat te berekenen Relevantie/Te gebruiken voor: Hier bereken je het periode resultaat mee. Belastingrecht Model/Theorie: Stappenplan Gevolgen voor de Loonbelasting Vakgebied: Belastingrecht Beschrijving: Doormiddel van het onderstaande stappenplan word er eerst uitgezocht of er überhaupt sprake is van een dienstbetrekking. Zo niet dan zijn er geen gevolgen voor de inkomstenbelasting. Dienstbetrekking? Wanneer zijn er gevolgen voor de loonbelasting? Stappenplan (kijken naar gevolgen voor loonheffing): 1) Sprake van een echte dienstbetrekking (ALTIJD eerst doen, ook al lijkt het een fictieve dienstbetrekking)? Ja: Art. 2 Wet LB). de inkomsten worden in de loonheffing betrokken (o.g.v. Nee à kijken of er sprake is van een fictieve dienstbetrekking! 2) Is er dan sprake van een fictieve dienstbetrekking? Ja: de (eventueel fictieve) inkomsten worden in de loonheffing betrokken (o.g.v. een onderdeel uit Art. 3 of 4 Wet LB) Nee à geen gevolgen voor de loonheffing Relevantie/Te gebruiken voor: Om te kijken of er gevolgen zijn voor de loonbelasting.

6 Model/Theorie: Boxenstelsel Auteur: geen Vakgebied: Belastingrecht Beschrijving: Dit schema geeft weer hoe de boxen zijn opgebouwd en wat in welke box thuis hoort. Relevantie: Handig om even naar te kijken zodat je weet wat waar ook alweer onder valt en geen onnodige fouten daarin maakt. Model/Theorie: Vermogensvergelijking Auteur: geen Vakgebied: Belastingrecht Beschrijving: Hiermee word uitgerekend hoeveel de belastbare winst is uit een onderneming. Relevantie: Dit stappenplan heb je nodig om de belastbare winst uit een onderneming te berekenen. Eindbalans beginbalans - Stortingen + onttrekkingen + beperkt en niet aftrekbare kosten (kijk naar artikel 3.14 tm 3.17 Wet IB) - Vrijstellingen - Ondernemingsfaciliteiten (kijk naar willekeurige afschrijving, investeringsaftrek, oudedagsreserve, ondernemersfaciliteiten) - MKB-winstvrijstelling HRM = Belastbare winst uit onderneming voor Box 1 Model/Theorie: Doelstellingen arbeidsmarktcommunicatie Vakgebied: HRM Beschrijving: Het geeft de doelstellingen weer. Relevantie/Te gebruiken voor: Hiermee kun je kijken waar je nou precies voor werft en op welke manier.

7 Model/Theorie: Arbeidsmarktcommunicatieplan Vakgebied: HRM Beschrijving: Dit plan geeft de stappen weer om een succes volle communicatie uiting aan de man te brengen. Relevantie/Te gebruiken voor: Als je alle stappen afgaat dan weet je zeker dat je de juiste aspecten hebt bekeken en maak je meer kans dat de boodschap overkomt bij het juist publiek. 1. Probleemstelling: opdracht - centrale vraag 2. Doelstellingen (smart) 3. Doelgroep 4. Boodschap (wat willen we overbrengen?) 5. Strategie (hoe gaan we dat aanpakken?) 6. Werving- en selectiemiddelen/ Media 7. Organisatie en planning (draaiboek werving én selectie) 8. Budget 9. Evaluatie Management (groeistrategieën) Model/Theorie: Groeimodel van Keuning Auteur: Keuning Beschrijving: Je kunt een bedrijf indelen in een van de 7 stadia en door een groeimodel bepalen welke stadia het dan weer terecht komt. Alle stadia hebben hun eigen kenmerken. Relevantie/Te gebruiken voor: Om in te schatten waar een bedrijf zich nu bevind. Model/Theorie: De 6 kenmerken van een organisatie Auteur: Keuning Beschrijving: De 6 kenmerken zijn een aantal handvaten om aan de hand van die 6 kenmerken een organisatie te beschrijven. De 6 kenmerken zijn: 1. Wijze van strategische keuze maken

8 2. Organisatiestructuur 3. Research en Ontwikkeling/innovatie 4. Meten van prestaties van medewerkers 5. Beloningssysteem 6. Beheersingssysteem voor controle en bijsturing Relevatie/Te gebruiken voor: aan de hand van deze 6 kenmerken kun je een organisatie indelen en beschrijven. Model/Theorie: Groeimodel van Scott Auteur: Scott Beschrijving: Scott werkt net als Keuning met fases alleen heeft Scott ze anders ingedeeld. Hij heeft hij maar 3 fases in plaats van 4. De volgroeide organisatie 1 en 2 heeft hij samen gepakt. Relevantie/Te gebruiken voor: Aan de hand van deze theorie kun je ook naar een organisatie kijken. Model/Theorie: Groeimodel Greiner Auteur: Greiner Beschrijving: Aan de hand van de tijdlijn komt een organisatie iedere keer in een andere crisis. Uit die crisis is te komen door een verschillende manier van groeien. Relevantie/Te gebruiken voor: Aan de hand van deze tijdlijn is vast te stellen in waar een organisatie zich bevind, hoe ze nog kunnen groeien en voor welke crisis ze op moeten passen.

9 Model/Theorie: Veranderingtheorie van Lewin Auteur: Lewin Beschrijving: Een organisatie moet eerst bereid zijn om te willen veranderen in de fase ga je het personeel mobiliseren. Dan ga je veranderen en dan ga je dat verankeren. Relevantie/Te gebruiken voor: Aan de hand van dit model kun je bekijken waar de organisatie zich nu bevind en kijken hoe het verder moet en welke stappen daar voor ondernomen moeten worden. Model/Theorie: Veranderen volgens Ezerman Auteur: Ezerman Beschrijving: Dit model geeft weer hoe het proces van veranderen in elkaar zit, met alle aspecten van dien zo ook opstand van het personeel en het komen tot een compromis. Relevantie/Te gebruiken voor: Deze stappen zijn te gebruiken om te zien hoe het proces in elkaar zit. Je kunt zien wat je nog te wachten staat en hoe het ongeveer in zijn werking.

Kennisportfolio P3 Bram Bottenberg 49BKM1GV

Kennisportfolio P3 Bram Bottenberg 49BKM1GV Kennisportfolio P3 Bram Bottenberg 49BKM1GV HRM Employer Branding/arbeidsmarktimago: het verkrijgen en behouden van een positieve en bij voorkeur unieke positie als werkgever in de mindset van huidige

Nadere informatie

Blok P3 Groeien. Algemene Economie (macro)

Blok P3 Groeien. Algemene Economie (macro) Blok P3 Groeien Algemene Economie (macro) Literatuur Onderneming en omgeving: basiskennis economie voor het hoger onderwijs. Dr.R. Schöndorff, drs. JFB Pleus, dr. CA de Kam. Beschrijving Economische kringloop.

Nadere informatie

Inhoudsopgave Kennisportfolio

Inhoudsopgave Kennisportfolio Inhoudsopgave Kennisportfolio Inhoudsopgave Inhoudsopgave Kennisportfolio... 1 Blok P1... 4 Algemene Economie (micro)... 4 Marktvormen... 4 Elasticiteiten... 4 Bedrijfseconomie... 5 Begin- en eindbalans...

Nadere informatie

www.jooplengkeek.nl Kostensoorten

www.jooplengkeek.nl Kostensoorten www.jooplengkeek.nl Kostensoorten Grondstoffen Arbeid Overige variabele kosten Duurzame productiemiddelen Grond Diensten van derden Belastingen Financiering 1 Kostensoorten Financiering Financieringskosten

Nadere informatie

Blok P4. Bedrijfseconomie

Blok P4. Bedrijfseconomie Blok P4 Bedrijfseconomie Model/Theorie: gegevens verwerken via Excel Auteur: Drs. A.W.W. Heezen. Vakgebied: Bedrijfseconomie o een investeringsbegroting opstellen o een financieringsbegroting opstellen

Nadere informatie

UIT groei en conjunctuur

UIT groei en conjunctuur Economische groei. Economische groei drukken we uit in de procentuele groei van het BBP op jaarbasis. De groei van het BBP heeft twee oorzaken. Het BBP kan groeien omdat de prijzen van producten stijgen

Nadere informatie

Artikel 1 Artikel 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 6

Artikel 1 Artikel 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 6 Artikel 1 Onder de naam 'loonbelasting' wordt van werknemers of hun inhoudingsplichtige, van artiesten, van beroepssporters, van buitenlandse gezelschappen en van bij of krachtens deze wet aan te wijzen

Nadere informatie

Hoofdstuk 13 Kostensoorten

Hoofdstuk 13 Kostensoorten Hoofdstuk 13 Kostensoorten Paragraaf 13.1 1. Kosten zijn onder andere in te delen in kostensoorten a. Wat zijn kostensoorten? b. Welke zes kostensoorten onderscheidt men meestal? c. Waarom worden de kosten

Nadere informatie

winstverschil verschil constante kosten

winstverschil verschil constante kosten Blok H1 Bedrijfseconomie Model/Theorie: Verkooplenanalyse Auteur: A.W.W. Heezen Vakgebied: Bedrijfseconomie winst kosten verkoop variabele kosten constante kosten verkoopprijs verkoopomvang hoeveelheids

Nadere informatie

Kennisportfolio. Blok 1. Algemene Economie (micro) Model/Theorie. Auteur Vakgebied Beschrijving Relevantie/Te gebruiken voor

Kennisportfolio. Blok 1. Algemene Economie (micro) Model/Theorie. Auteur Vakgebied Beschrijving Relevantie/Te gebruiken voor Kennisportfolio Blok 1 Algemene Economie (micro) Model/Theorie Auteur Vakgebied Beschrijving Relevantie/Te gebruiken voor Dit model geeft de factoren weer waar een organisatie mee te maken krijgt. De buitenste

Nadere informatie

2011 -- HRo - Inkomstenbelasting - Niet-winst -- Deel 1

2011 -- HRo - Inkomstenbelasting - Niet-winst -- Deel 1 Inkomstenbelasting NW 1 programma Inkomsten uit werk, anders dan winst Algemene bepalingen Loon Resultaat overige werkzaamheden Periodieke uitkeringen Heffingsgrondslagen boxenstelsel 1 van 2 Artikel 2.3

Nadere informatie

22-1-2014. Cursus Bedrijfseconomie 2 IBK2BEC20. Tentamentraining

22-1-2014. Cursus Bedrijfseconomie 2 IBK2BEC20. Tentamentraining Cursus Bedrijfseconomie 2 IBK2BEC20 1 Tentamentraining 2 1 Kostprijs Normale productie : 40.000 stuks Verwachte werkelijke productie : 44.000 stuks Variabele kosten : 176.000 Constante kosten : 360.000

Nadere informatie

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen Slides en video s op www.jooplengkeek.nl Goede tijden, slechte tijden Soms zit het mee, soms zit het tegen 1 De toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is de verkoopprijs van een product min de ingekochte

Nadere informatie

Fiscale voordelen en plichten voor starters Frank Navis

Fiscale voordelen en plichten voor starters Frank Navis Fiscale voordelen en plichten voor starters Frank Navis 16-11-2017 Flynth, prettig kennismaken De adviseurs en accountants van Flynth ondersteunen ondernemers met het realiseren van ambities en doelen.

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord THEORIE 1. 1 Strategie 3

Inhoud. Voorwoord THEORIE 1. 1 Strategie 3 Inhoud Voorwoord V THEORIE 1 1 Strategie 3 1.1 Strategievorming 3 1.2 Missie en doelstellingen 4 1.3 Planning-en-controlcyclus 5 1.4 Kritische succesfactoren 7 1.5 Balanced Score Card 9 1.6 Meerjarenbegroting,

Nadere informatie

De kostprijs en capaciteiten. De normale en werkelijke bezetting De integrale kostprijs Bezettingsresultaten Capaciteiten

De kostprijs en capaciteiten. De normale en werkelijke bezetting De integrale kostprijs Bezettingsresultaten Capaciteiten De kostprijs en capaciteiten De normale en werkelijke bezetting De integrale kostprijs Bezettingsresultaten Capaciteiten 1 De kostprijs Kostprijs Constante of vaste kosten: Kosten die in een bepaalde periode

Nadere informatie

28 OKTOBER 2015 KENNISPORTFOLIO LEERJAAR 2. PIEN VAN VLIET BEDRIJFSKUNDE MER Avans s-hertogenbosch

28 OKTOBER 2015 KENNISPORTFOLIO LEERJAAR 2. PIEN VAN VLIET BEDRIJFSKUNDE MER Avans s-hertogenbosch 28 OKTOBER 2015 KENNISPORTFOLIO LEERJAAR 2 PIEN VAN VLIET BEDRIJFSKUNDE MER Avans s-hertogenbosch Inhoud Dit kennisportfolio is een verzameling van de meest relevante modellen en de daarbij behorende informatie,

Nadere informatie

Fiscale aspecten van samenwerken binnen een coöperatie

Fiscale aspecten van samenwerken binnen een coöperatie Fiscale aspecten van samenwerken binnen een coöperatie Martijn Hoedemakers martijn.hoedemakers@ondernemerscooperatie.nl 06-33681789 Drie onderwerpen 1. De ondernemerscoöperatie 2009-2013 2. Fiscale aspecten

Nadere informatie

MODULEBESCHRIJVING FACBLR9034

MODULEBESCHRIJVING FACBLR9034 MODULEBESCHRIJVING FACBLR9034 Naam module FACBLR9034 Modulehouder W.F. Laman Vakgebied(en) IB Winst Studiepunten 3 ECTS Voorkennis Kennis van de beginselen van de Inkomstenbelasting - niet winst is vereist.

Nadere informatie

5 Kosten en bedrijfsdrukte

5 Kosten en bedrijfsdrukte Kosten en edrijfsdrukte hoofdstuk.1 D.2 B.3 C.4 A. C.6 D.7 D.8 C De constante kosten zijn 100.000. De variaele kosten zijn 7 per product. 100.000 7 = 9,0 40.000.9 C De constante kosten zijn 100.000. De

Nadere informatie

7 Directe en indirecte kosten

7 Directe en indirecte kosten 7 Directe en indirecte kosten hoofdstuk 7.1 C 7.2 B 7.3 C 7.4 A 7.5 B 7.6 D 800 / 7.0 = 0,101 7.7 B 1.350 13,5 40 = 810 Opslag: 60 / 40 = 1,5 (150%) 7.8 A 2 35 + 10 15 + 0,50 2 35 = 255 7.9 B 12 + 10 +

Nadere informatie

2014 -- Inkomstenbelasting - Niet-winst -- Deel 1

2014 -- Inkomstenbelasting - Niet-winst -- Deel 1 Inkomstenbelasting NW 1 programma Inkomsten uit werk, niet-winst Algemene bepalingen Loon Resultaat overige werkzaamheden Periodieke uitkeringen Heffingsgrondslagen boxenstelsel 1 van 2 Artikel 2.3 De

Nadere informatie

Kennisportfolio. Lisa van der Heijden. Bedrijfskunde MER Leerjaar 1: BD1AV

Kennisportfolio. Lisa van der Heijden. Bedrijfskunde MER Leerjaar 1: BD1AV Kennisportfolio Bedrijfskunde MER Leerjaar 1: 2013-2014 Lisa van der Heijden 49BD1AV 17-07-2014 Inhoudsopgave Leerjaar 1 Blok P1 Blok P2 Blok P3 Blok P4 Blok P1 Algemene economie Literatuur: Onderneming

Nadere informatie

1 Kostprijsberekening en bezettingsresultaat

1 Kostprijsberekening en bezettingsresultaat 1 Kostprijsberekening en bezettingsresultaat 1.1 Inleiding In het Basisboek Bedrijfseconomie heb je al veel geleerd over hoe de prijs van een product tot stand komt. De eerste hoofdstukken in dat boek

Nadere informatie

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel COST & MANAGEMENTACCOUNTING DINSDAG 6 OKTOBER UUR

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel COST & MANAGEMENTACCOUNTING DINSDAG 6 OKTOBER UUR SPD Bedrijfsadministratie Correctiemodel COST & MANAGEMENTACCOUNTING DINSDAG 6 OKTOBER 2015 11.45-13.45 UUR Indien een kandidaat tot eenzelfde antwoord komt als opgenomen in dit correctiemodel maar waarbij

Nadere informatie

Elementaire kennis Bedrijfseconomie Werkboek

Elementaire kennis Bedrijfseconomie Werkboek Elementaire kennis Bedrijfseconomie Werkboek Elementaire kennis Bedrijfseconomie Werkboek Peter H. C. Hintzen Zetwerk: Fritschy opmaak & redactie, Leiden isbn 978 90 3723 452 7 2016 Uitgeverij Edu Actief

Nadere informatie

2 Constante en variabele kosten

2 Constante en variabele kosten 2 Constante en variabele kosten 2.1 Inleiding Bij het starten van een nieuw bedrijf zal de ondernemer zich onder andere de vraag stellen welke capaciteit zijn bedrijf moet hebben. Zal hij een productie/omzet

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores

Vraag Antwoord Scores Opgave 1 1 maximumscore 2 Uit de uitleg moet blijken dat het tarief per keer legen de inwoners stimuleert om de containers minder vaak aan te bieden om daarmee lasten te besparen 1 het tarief per kilo

Nadere informatie

Economie Elementaire economie 3 VWO

Economie Elementaire economie 3 VWO Economie Elementaire economie 3 VWO Les 13 Introductie overheid Ontwerp power point: Henk Douna docent: Jeannette de Beus De komende weken: de overheid Consumenten De markt Producenten Bijvoorbeeld Goederenmarkt

Nadere informatie

IB winst Uitwerkingen Jaarwinst

IB winst Uitwerkingen Jaarwinst IB winst Uitwerkingen Jaarwinst pnt Eind vermogen voor verkoop 194.558 Correctie ivm toepassing HIR 22.500 2 alles of niets minder afschrijving 3.713 2 bij correctie commerciele fiscale afschrijving 18.787

Nadere informatie

ALGEMENE ECONOMIE /04

ALGEMENE ECONOMIE /04 HBO Algemene economie Raymond Reinhardt 3R Business Development raymond.reinhardt@3r-bdc.com 3R 1 M 3 benaderingen van het begrip inkomen : F economisch: - nominaal inkomen (in geld uitgedrukt) - reëel

Nadere informatie

Antwoorden hoofdstuk 10

Antwoorden hoofdstuk 10 Antwoorden hoofdstuk 10 Opgave 10.1 Tv = 300.000 + 3,50 = 2,50 + 3,50 = 6 N 120.000 Opgave 10.2 180.000 + 408.000 = 3 + 8,50 = 11,50 N W 60.000 48.000 Opgave 10.3 Tv = 360.000 + 2,20 = 16 + 2,20 = 18,20

Nadere informatie

Economie Pincode klas 4 VMBO-GT 5 e editie Samenvatting Hoofdstuk 7 De overheid en ons inkomen Exameneenheid: Overheid en bestuur

Economie Pincode klas 4 VMBO-GT 5 e editie Samenvatting Hoofdstuk 7 De overheid en ons inkomen Exameneenheid: Overheid en bestuur Paragraaf 7.1 Groeit de economie? BBP = Bruto Binnenlands Product, de totale productie in een land in één jaar Nationaal inkomen = het totaal van alle inkomens in een land in één jaar Inkomen = loon, rente,

Nadere informatie

Berekening verplichting kinderalimentatie

Berekening verplichting kinderalimentatie Berekening verplichting kinderalimentatie Is een belastingplichtige verplicht kinderalimentatie te betalen? Bijvoorbeeld omdat zijn kinderen bij zijn ex-partner wonen? Dan moet de waarde van die verplichting

Nadere informatie

Berekening verplichting kinderalimentatie

Berekening verplichting kinderalimentatie Berekening verplichting kinderalimentatie Is een belastingplichtige verplicht kinderalimentatie te betalen? Bijvoorbeeld omdat zijn kinderen bij zijn ex-partner wonen? Dan moet de waarde van die verplichting

Nadere informatie

17 januari VPT-seminar CUE 2012 ZZP-er worden: do s en dont s

17 januari VPT-seminar CUE 2012 ZZP-er worden: do s en dont s 17 januari VPT-seminar CUE 2012 ZZP-er worden: do s en dont s FNV KIEM is met 35.000 leden de grootste belangenbehartiger in creatieve sector. Wij bieden: onafhankelijk advies training, scholing collectieve

Nadere informatie

Praktijkinstructie Fiscaal administratief beheer 4 (CBA07.4/CREBO:50171)

Praktijkinstructie Fiscaal administratief beheer 4 (CBA07.4/CREBO:50171) instructie Fiscaal administratief beheer 4 (CBA07.4/CREBO:50171) pi.cba07.4.v4 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen

Nadere informatie

Deze examenopgave bestaat uit 8 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn.

Deze examenopgave bestaat uit 8 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. SPD Bedrijfsadministratie Examenopgave COST & MANAGEMENTACCOUNTING VRIJDAG 19 JUNI 2015 9.00-11.00 UUR Belangrijke informatie Deze examenopgave bestaat uit 8 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de examenvragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag van het vak Economie havo, eerste tijdvak (2015). In dit examenverslag proberen we zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende vraag: In hoeverre

Nadere informatie

Fiscaal administratief beheer 4 FISCAAL ADMINISTRATIEF BEHEER 4 (CBA07.4/CREBO:50171)

Fiscaal administratief beheer 4 FISCAAL ADMINISTRATIEF BEHEER 4 (CBA07.4/CREBO:50171) FISCAAL ADMINISTRATIEF BEHEER 4 (CBA07.4/CREBO:50171) sd.cba07.4.v2 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige

Nadere informatie

Bedrijfseconomische beroepsvorming 3 BEDRIJFSECONOMISCHE BEROEPSVORMING 3 (CBA11.3/CREBO:50121)

Bedrijfseconomische beroepsvorming 3 BEDRIJFSECONOMISCHE BEROEPSVORMING 3 (CBA11.3/CREBO:50121) BEDRIJFSECONOMISCHE BEROEPSVORMING 3 (CBA11.3/CREBO:50121) sd.cba11.3.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in

Nadere informatie

Pupate Mens en Ondernemen. Effectief financieel beleid

Pupate Mens en Ondernemen. Effectief financieel beleid Pupate Mens en Ondernemen Effectief financieel beleid Financiën Balans, W&V-rekening, samenhang Omzet- en exploitatieprognose en de gevolgen voor de onderneming Balans Overzicht van bezittingen, schulden

Nadere informatie

Elementaire kennis Bedrijfseconomie Werkboek

Elementaire kennis Bedrijfseconomie Werkboek Elementaire kennis Bedrijfseconomie Werkboek Elementaire kennis Bedrijfseconomie Peter H. C. Hintzen Omslagontwerp: Proforma, Barcelona Zetwerk: Fritschy opmaak & redactie, Leiden isbn 978 90 5752 281

Nadere informatie

Bedrijfseconomie samenvatting H1 Les 1

Bedrijfseconomie samenvatting H1 Les 1 Bedrijfseconomie samenvatting H1 Les 1 Onderwerp Integrale kostprijsmethode variabele kostencalculatie BEP Literatuur Bestuderen 6.1 t/m 6.5 BEP bij 1 product Maken opg. 6.8 en 6.11 theorie verkooplenanalyse

Nadere informatie

Een praktijk starten. 21 juni 2014, Ergotherapie Utrecht. Yvonne Lacroix Peter Rakké Bedrijfskundige adviseurs Paramedici

Een praktijk starten. 21 juni 2014, Ergotherapie Utrecht. Yvonne Lacroix Peter Rakké Bedrijfskundige adviseurs Paramedici Een praktijk starten 21 juni 2014, Ergotherapie Utrecht Yvonne Lacroix Peter Rakké Bedrijfskundige adviseurs Paramedici PROGRAMMA 1. Inleiding 2. Het Waarom 3. Verschillen met loondienst 4. Hoe werkt

Nadere informatie

Aanvulling Management en organisatie in Balans vwo in verband met de expliciteringen van de examencommissie

Aanvulling Management en organisatie in Balans vwo in verband met de expliciteringen van de examencommissie Aanvulling Management en organisatie in Balans vwo in verband met de expliciteringen van de examencommissie Eindterm: het noemen van de relevante belastingen bij de diverse rechtsvormen Je kunt - de relevante

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Voorbeelden van een juist antwoord zijn: kosten van politie-inzet

Nadere informatie

Olieprijs: Bijna alle bedrijven hebben indirect met de olieprijs te maken. Daarnaast is het feit dat olie in $ wordt afgerekend van belang.

Olieprijs: Bijna alle bedrijven hebben indirect met de olieprijs te maken. Daarnaast is het feit dat olie in $ wordt afgerekend van belang. ALGEMENE ECONOMIE Conjunctuur: verandering van het groeipercentage van de economie of productie op korte termijn. Deze groeipercentages volgen een golvend patroon, doordat de bestedingen toe- en afnemen

Nadere informatie

Heterogene productie (meerdere producten) De directe kosten hebben een rechtstreeks verband met de productie/verkoop van een product.

Heterogene productie (meerdere producten) De directe kosten hebben een rechtstreeks verband met de productie/verkoop van een product. www.jooplengkeek.nl Heterogene productie (meerdere producten) Primitieve opslagmethode We splitsen de kosten in: Directe kosten Indirecte kosten belangrijk De directe kosten hebben een rechtstreeks verband

Nadere informatie

Welvaart en groei. 1) Leg uit wat welvaart inhoudt. 1) De mate waarin mensen in hun behoefte kunnen voorzien. 2) Waarmee wordt welvaart gemeten?

Welvaart en groei. 1) Leg uit wat welvaart inhoudt. 1) De mate waarin mensen in hun behoefte kunnen voorzien. 2) Waarmee wordt welvaart gemeten? 1) Leg uit wat welvaart inhoudt. 2) Waarmee wordt welvaart gemeten? 3) Wat zijn negatief externe effecten? 4) Waarom is deze maatstaf niet goed genoeg? Licht toe. 1) De mate waarin mensen in hun behoefte

Nadere informatie

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel JAARREKENING DONDERDAG 10 MAART UUR

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel JAARREKENING DONDERDAG 10 MAART UUR SPD Bedrijfsadministratie Correctiemodel JAARREKENING DONDERDAG 10 MAART 2016 08.45-11.45 UUR SPD Bedrijfsadministratie Jaarrekening donderdag 10 maart 2016 B / 10 2015 NGO-ENS B / 10 Opgave 1 (14 punten)

Nadere informatie

Cursus Bedrijfseconomie 2

Cursus Bedrijfseconomie 2 Cursus Bedrijfseconomie 2 IBK2BEC20 1 Programma Kostenverbijzondering (Hfdst. 8) Verdeling indirecte kosten Vijf methoden (ABC volgende week) Opgaven deel 8.2 t/m 8.10 2 1 Kostenverbijzondering de primitieve

Nadere informatie

Algemene Economie (micro)

Algemene Economie (micro) Bijlage 1 Kennisportfolio Blok P1 Algemene Economie (micro) Dit model is te gebruiken om de omgevingsfactoren en alle betrokken partijen in beeld te brengen. Alle factoren hangen samen met elkaar, wanneer

Nadere informatie

Overheid en economie

Overheid en economie Overheid en economie Overheid en economie Het aandeel van de overheid in de economie, de overheid als actor en de overheid op regionaal niveau, een verkenning Inleiding Het begrip economische groei komt

Nadere informatie

Netto toegevoegde waarde: loon + huur + rente + winst Bruto toegevoegde waarde: waarde van verkopen waarde van productiebenodigdheden

Netto toegevoegde waarde: loon + huur + rente + winst Bruto toegevoegde waarde: waarde van verkopen waarde van productiebenodigdheden Paragraaf 1 Nationaal inkomen en welvaart Economie samenvatting H8 Om de welvaart in een land te meten gebruik je het bbp (bruto binnenlands product). Dat is de omvang van de totale productie in het hele

Nadere informatie

BIJLAGE 2: Bruto-nettotrajecten

BIJLAGE 2: Bruto-nettotrajecten BIJLAGE 2: Bruto-nettotrajecten Aan de heer Groot is toegezegd om informatie te verstrekken over verschillen tussen het brutonettotraject van ondernemers en werknemers. 1 Aannames Een vergelijking van

Nadere informatie

Relevantie/Te gebruiken voor de winst verdeling bij aandelen in een organisatie.

Relevantie/Te gebruiken voor de winst verdeling bij aandelen in een organisatie. Blok P2 Bedrijfseconomie Model/Theorie: Winstverdeling Auteur: Drs. A.W.W. Heezen. Vakgebied: Bedrijfseconomie Relevantie/Te gebruiken voor de winst verdeling bij aandelen in een organisatie. Model/Theorie:

Nadere informatie

De normale afzet van Verhoeven, uitgedrukt in ton/km per jaar, is als volgt verdeeld:

De normale afzet van Verhoeven, uitgedrukt in ton/km per jaar, is als volgt verdeeld: MA1 Oefententamen 3 Opgave 1 Verhoeven bv is een middelgrote transportonderneming die vrachten vervoert binnen Nederland voor diverse klanten. De onderneming heeft plannen om haar vrachtwagens te vervangen

Nadere informatie

Bedrijfseconomie P1. Algemene economie P1. Model/Theorie poldermodel. Model/Theorie een balans

Bedrijfseconomie P1. Algemene economie P1. Model/Theorie poldermodel. Model/Theorie een balans Algemene economie P1 Model/Theorie poldermodel Auteur - Vakgebied arbeidsvoorwaarden en lonen Beschrijving bij het poldermodel gaan vakbonden, werkgevers en overheid om de tafel zitten om het te hebben

Nadere informatie

De commanditaire vennootschap (CV) is te beschouwen als een bijzondere. vorm van de vennootschap onder firma (VOF). Het verschil met de VOF is dat

De commanditaire vennootschap (CV) is te beschouwen als een bijzondere. vorm van de vennootschap onder firma (VOF). Het verschil met de VOF is dat Commanditaire vennootschap oprichten. De commanditaire vennootschap (CV) is te beschouwen als een bijzondere vorm van de vennootschap onder firma (VOF). Het verschil met de VOF is dat er twee soorten vennoten

Nadere informatie

Hoofdstuk 26 Kosten en resultaten in de industriële onderneming

Hoofdstuk 26 Kosten en resultaten in de industriële onderneming Hoofdstuk 26 Kosten en resultaten in de industriële onderneming De kostensoorten van een industriële onderneming zijn: grondstofkosten, arbeidskosten, overige variabele kosten, kosten van duurzame productiemiddelen,

Nadere informatie

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl Hoofdstuk 2: Prijsberekening i M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H2: Prijsberekening Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

Vraag 1 Toetsterm 2.5 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Wat is de juiste omschrijving van het begrip technische voorraad?

Vraag 1 Toetsterm 2.5 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Wat is de juiste omschrijving van het begrip technische voorraad? Kostencalculatie Correctiemodel Vraag 1 Toetsterm 2.5 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Wat is de juiste omschrijving van het begrip technische voorraad? De technische voorraad a is de economische

Nadere informatie

2010: fiscale voordelen voor de mkb er

2010: fiscale voordelen voor de mkb er 2010: fiscale voordelen voor de mkb er 2010: fiscale voordelen voor de mkb er Alle beetjes helpen. Als ondernemer weet u dit als geen ander. Zeker in het huidige economische klimaat is het belangrijk dat

Nadere informatie

Bij een resultatenbegroting (ook wel exploitatiebegroting genoemd) wordt een overzicht gemaakt van de opbrengsten en van de kosten.

Bij een resultatenbegroting (ook wel exploitatiebegroting genoemd) wordt een overzicht gemaakt van de opbrengsten en van de kosten. De liquiditeits - en resultatenbegroting Een bedrijf wil graag weten of hij aan zijn betaalverplichtingen kan voldoen. Daarom wordt een planning gemaakt in de ontvangsten en de uitgaven (vaak binnen een

Nadere informatie

Belangrijke informatie

Belangrijke informatie Belastingwetgeving niveau 5 Correctiemodel voorbeeldexamen Belangrijke informatie 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Belastingwetgeving niveau 5 1 / 9 Vraag 1 Toetsterm 1.1 Beheersingsniveau:

Nadere informatie

DGA uit de loonheffing

DGA uit de loonheffing DGA uit de loonheffing Met ingang van 1 januari 2008 Art 6 lid 6 wet LB 1964 Degene tot wie uitsluitend één of meer directeuren-grootaandeelhouders als bedoeld in art. 6, eerste lid, onderdeel d, van de

Nadere informatie

Prinsjesdag 2017: wijzigingen voor de loonheffingen en de Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen

Prinsjesdag 2017: wijzigingen voor de loonheffingen en de Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen Prinsjesdag 2017: wijzigingen voor de loonheffingen en de Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen Op Prinsjesdag, 19 september 2017, heeft het demissionaire kabinet

Nadere informatie

3 Voorcalculatie, nacalculatie en verschillenanalyse

3 Voorcalculatie, nacalculatie en verschillenanalyse 3 Voorcalculatie, nacalculatie en verschillenanalyse 3.1 Inleiding Voor je als ondernemer aan het werk gaat, moet je natuurlijk wel weten waar je aan begint. Of het nou gaat om een fabricagebedrijf of

Nadere informatie

1.9.2 Verschil tussen direct costing en integrale kostencalculatie

1.9.2 Verschil tussen direct costing en integrale kostencalculatie 1.9 Direct costing 1.9.1 Direct costing en variabele-kostencalaculatie Direct costing (D.C.) of wel variabele kostencalculatie is de methode van kostencalculatie waarbij alleen de variabele kosten als

Nadere informatie

Keuzeonderwerp. Keynesiaans model. Gesloten /open economie zonder/met overheid met arbeidsmarkt. fransetman.nl

Keuzeonderwerp. Keynesiaans model. Gesloten /open economie zonder/met overheid met arbeidsmarkt. fransetman.nl Keuzeonderwerp Keynesiaans model Gesloten /open economie zonder/met overheid met arbeidsmarkt Vraag op de goederenmarkt Alleen gezinnen en bedrijven kopen op de goederenmarkt. C = 0,6 Y Aa = 4 mln mensen

Nadere informatie

Heffingskortingen 2016

Heffingskortingen 2016 Heffingskortingen 2016 Heffingskortingen zijn kortingen op de inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen. Hierdoor betaalt een belastingplichtige minder belasting en premies. Een heffingskorting is

Nadere informatie

2. Bepaal de omvang van de rationele overcapaciteit en splits deze uit naar de gebruikelijke oorzaken.

2. Bepaal de omvang van de rationele overcapaciteit en splits deze uit naar de gebruikelijke oorzaken. MA1 Oefententamen 4 Opgave 1 Energieleverancier ElNed NV wil een windmolenpark realiseren in het IJsselmeer. De productie van stroom is vooral afhankelijk van de windsterkte. ElNed wil jaarlijks 275 miljoen

Nadere informatie

Opbouw voordracht. Onderneming? 21-01-2013. Zelfstandig genoeg? 1. Zelfstandig genoeg?

Opbouw voordracht. Onderneming? 21-01-2013. Zelfstandig genoeg? 1. Zelfstandig genoeg? Zelfstandig genoeg? U ondernemer? Dat bepalen wij wel! Grenzen aan de keuze voor ondernemerschap Door: mr drs R.J.M.M. van den Hurk rjmmvandenhurk@telfort.nl Opbouw voordracht Doel: kiezen fiscaal optimaal

Nadere informatie

HOOFDSTUK 4 Op welk tijdstip wordt de winst in aanmerking genomen? / 73

HOOFDSTUK 4 Op welk tijdstip wordt de winst in aanmerking genomen? / 73 INHOUDSOPGAVE Voorwoord / V Lijst van gebruikte afkortingen / XIII HOOFDSTUK 1 Winst uit onderneming / 1 1.1 Korte terugblik op de heffing over opbrengsten uit ondernemingsactiviteiten / 1 1.2 De belastingheffing

Nadere informatie

Direct costing en break even analyse

Direct costing en break even analyse 6 hoofdstuk Direct costing en breakevenanalyse 6.1 D 6.2 B 6.3 A 6.4 D 6.5 D 6.6 C 6.7 B 6.8 A 6.9 C 6.10 B 6.11 B 1.440.000 / 4.800 = 300 6.12 A 4.800 700 1.440.000 1.000.000 = 920.000 6.13 C 1.000.000

Nadere informatie

Overzicht Fiscale Cijfers 2013 en 2014 (per januari 2014)

Overzicht Fiscale Cijfers 2013 en 2014 (per januari 2014) Overzicht Fiscale Cijfers 2013 en 2014 (per januari 2014) Box 1: Belastbaar inkomen uit werk en woning (2013) Box 1: belastbaar inkomen uit werk en woning : Inkomen uit werk en woning bestaat uit inkomsten

Nadere informatie

Basiskennis Management

Basiskennis Management Basiskennis Management Inhoudsopgave Les 1 Management: besturing en macht 1.1 Inleidin 1.2 Management algemeen 1.3 Managementniveaus 1.4 Bestuursproces 1.5 Taken van managers 1.6 Omgaan met macht 1.7 Samenvatting

Nadere informatie

Aantekeningen VWO-6 Economie Lesbrief Economische Modellen

Aantekeningen VWO-6 Economie Lesbrief Economische Modellen Aantekeningen VWO-6 Economie Lesbrief Economische Modellen Hoofdstuk 1 + 2 Een model is een vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. Bedoeld om de werkelijkheid te verklaren Bedoeld om voorspellingen

Nadere informatie

Economische effecten van een verlaging van de administratieve lasten

Economische effecten van een verlaging van de administratieve lasten CPB Notitie Datum : 7 april 2004 Aan : Projectdirectie Administratieve Lasten Economische effecten van een verlaging van de administratieve lasten 1 Inleiding Het kabinet heeft in het regeerakkoord het

Nadere informatie

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging

Module 8 havo 5. Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Module 8 havo 5 Hoofdstuk 1 conjunctuurbeweging Economische conjunctuur hoogconjunctuur Reëel binnenlands product groeit procentueel sterker dan gemiddeld. laagconjunctuur Reëel binnenlands product groeit

Nadere informatie

Economie. Boekje Conjunctuur Samenvattingen + overige voorbereiding voor de toets. Inhoud:

Economie. Boekje Conjunctuur Samenvattingen + overige voorbereiding voor de toets. Inhoud: Boekje Conjunctuur Samenvattingen + overige voorbereiding voor de toets Economie Inhoud: Wat? blz. h1 & h2 samengevat 2 h3 samengevat 3 h4 samengevat 4 wat moet weten 5 Begrippen 6 & 7 Links 7 Test je

Nadere informatie

Veel aanbieders Volkomen mededinging Monopolistische concurrentie

Veel aanbieders Volkomen mededinging Monopolistische concurrentie Blok P1 Algemene Economie (micro) Model/Theorie: participanten en omgevingsfactoren Auteur: Dr. R. Schöndorff Drs. J.F.B. Pleus Vakgebied: Algemene Economie Participanten: participanten zijn de partijen.

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 De eerste handelingen van de zzp er / 1 1.1 Algemeen / 1 1.2 Inschrijven in het handelsregister van de onderneming / 1 1.3 Aanmelding bij de Belastingdienst / 3 1.4 Het opzetten

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding belastingrecht 19. Deel 1 Inkomstenbelasting 26. Lijst van afkortingen 15. Studiewijzer 17

Inhoud. Inleiding belastingrecht 19. Deel 1 Inkomstenbelasting 26. Lijst van afkortingen 15. Studiewijzer 17 Inhoud Lijst van afkortingen 15 Studiewijzer 17 Inleiding belastingrecht 19 Deel 1 Inkomstenbelasting 26 1 Algemene uitgangspunten 29 1.1 Wie moet belasting betalen? (art. 1.1 en 1.2 Wet IB) 29 1.2 Waarover

Nadere informatie

PERIODE 3: ALGEMENE ECONOMIE

PERIODE 3: ALGEMENE ECONOMIE PERIODE 3: ALGEMENE ECONOMIE De Economische Kringloop:De pijltjes zijn geldstromen per actor en de onderlinge samenhang daartussen: 1. Consumptie 2. Lonen 3. IB 4. Uitkeringen 5. overheidsbestedingen 6.

Nadere informatie

Hoofdstuk 15 Economische relaties

Hoofdstuk 15 Economische relaties Hoofdstuk 15 Economische relaties Open vragen 15.1 Gegeven is de onderstaande economische kringloop: Verder is nog gegeven dat de afschrijvingen van bedrijven gelijk zijn aan 200. De overheid schrijft

Nadere informatie

VOA STARTERSBORREL 10 MEI 2012

VOA STARTERSBORREL 10 MEI 2012 VOA STARTERSBORREL 10 MEI 2012 Begrotingen en bedrijfsprognoses Begroting Wat is een begroting? Een overzicht van de te verwachten inkomsten en uitgaven over een bepaalde periode. Zeker als starter maakt

Nadere informatie

Basiskennis Management NEMAS

Basiskennis Management NEMAS Basiskennis Management NEMAS Editie 2015 Morel Opleiding en Training B.V. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt d.m.v. druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze

Nadere informatie

BOUWEN IS VOORUITZIEN

BOUWEN IS VOORUITZIEN BOUWEN IS VOORUITZIEN Prognoses / Trends INTRODUCTIE Bureau Documentatie Bouwwezen Ir. T.A.L. (Ted) Peek Ir. T.M.P. (Tobias) Wind -2-1 INTRODUCTIE VRAAGSTELLING Hoe worden de kosten geactualiseerd? Voorzien

Nadere informatie

Deel I Omgevingsfactoren en micro-economie 1

Deel I Omgevingsfactoren en micro-economie 1 Inhoud Deel I Omgevingsfactoren en micro-economie 1 1 Omgevingsfactoren 3 1.1 Schaarste dwingt tot kiezen 3 1.2 De economische wetenschap 4 1.3 Produceren, productiefactoren 5 1.4 Participanten en omgevingsfactoren

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2007-II

Eindexamen economie 1-2 vwo 2007-II Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 1 0,15 0,12 100% = 25%

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Examen Kostencalculatie niveau 5 Niveau

EXAMENPROGRAMMA. Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Examen Kostencalculatie niveau 5 Niveau Diplomalijn(en) Financieel-Administratief Diploma('s) Moderne Bedrijfsadministratie (MBA) Vakopleiding Bedrijfsadministratie & Accountancy (VBA ) Eamen Kostencalculatie niveau 5 Niveau 5 (vergelijkbaar

Nadere informatie

Eindexamen economie havo I

Eindexamen economie havo I Opgave 1 Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. 1 Voorbeeld van een juiste berekening: 47,5 27,5 100% = 72,73% 27,5

Nadere informatie

Examen VWO. economie 1,2. tijdvak 1 maandag 26 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VWO. economie 1,2. tijdvak 1 maandag 26 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VWO 28 tijdvak 1 maandag 26 mei 13.3-16.3 uur economie 1,2 Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 57 punten te behalen. Voor elk

Nadere informatie

GBE3.1 BEDRIJFSADMINISTRATIE LES 1 HOOFDSTUK

GBE3.1 BEDRIJFSADMINISTRATIE LES 1 HOOFDSTUK GBE3.1 BEDRIJFSADMINISTRATIE LES 1 HOOFDSTUK D e e l 1 Uit welke delen bestaat een jaarrekening? balans resultatenrekening toelichting Voor welke doeleinden stelt een onderneming een jaarrekening op? stuurmiddel

Nadere informatie

Eco samenvatting H16 t/m H23

Eco samenvatting H16 t/m H23 Eco samenvatting H16 t/m H23 Hoofdstuk 16: Beleggen Beleggen houd in dat je geld vastzet in een beleggingsobject in de hoop hier een financieel voordeel uit te halen (een nadeel is ook een reëel mogelijkheid)

Nadere informatie

IB Aangifte 2013. Acumulus - SIEL. Cursus Aangifte Inkomstenbelasting voor ondernemers 2013. In samenwerking met:

IB Aangifte 2013. Acumulus - SIEL. Cursus Aangifte Inkomstenbelasting voor ondernemers 2013. In samenwerking met: Acumulus - SIEL IB Aangifte 2013 Cursus Aangifte Inkomstenbelasting voor ondernemers 2013 In samenwerking met: Annalies Janssens (www.countforyou.nl) Esther van der Meer (www.meerovercijfers.nl) Acumulus

Nadere informatie