veilig leren lezen Toelichting Leerkrachtassistent versie 4.0 Auteurs: Angela Schelfhout en Wilma Stegeman

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "veilig leren lezen Toelichting Leerkrachtassistent versie 4.0 Auteurs: Angela Schelfhout en Wilma Stegeman"

Transcriptie

1 veilig leren lezen Toelichting Leerkrachtassistent versie 4.0 Auteurs: Angela Schelfhout en Wilma Stegeman Uit het rapport van de onderwijsinspectie blijkt dat er een duidelijk verband bestaat tussen de leesprestaties van leerlingen en de kwaliteit van instructie door de leerkracht. Met de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen kan de leerkracht de kwaliteit van het aanvankelijk leesonderwijs op een nóg hoger niveau brengen. Door gebruik te maken van bewegend beeld, geluid en interactiviteit wordt de les voor zowel leerlingen als leerkracht nog aantrekkelijker. Bovendien kan de leerkracht hierdoor op een efficiëntere wijze instructie geven en wordt het leerrendement van de leerling verhoogd. Wanneer wordt de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen ingezet? De Leerkrachtassistent Veilig leren lezen sluit naadloos aan bij de 2e maanversie van Veilig leren lezen en wordt door de leerkracht ingezet op een aantal momenten tijdens de les. Het belangrijkste moment is de instructiefase. Maar ook tijdens de fase van verlengde instructie en begeleide verwerking kan de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen een belangrijke rol spelen bij de instructie aan leerlingen die een steraanpak volgen. De Leerkrachtassistent Veilig leren lezen kent dezelfde didactische uitgangspunten als de methode Veilig leren lezen. Om met de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen te kunnen werken, hoeft de leerkracht dus geen wijzigingen aan te brengen in de organisatie van de lessen. Niet terug naar klassikaal onderwijs Het is niet de bedoeling dat de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen gaat leiden tot meer klassikaal onderwijs! Na een efficiënte instructie op het digitale schoolbord gaan de leerlingen individueel, in tweetallen of in groepjes aan de slag met de diverse activiteiten voor verwerking en vervolgwerk. De materialen van Veilig leren lezen blijven gehandhaafd naast de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen. Dit geldt zowel voor alle leerlingmaterialen als voor de leerkrachtgebonden materialen. Een rijk en gevarieerd aanbod van fysieke materialen in de klas blijft gewenst. De vormgeving van de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen is afgestemd op het reeds bekende materiaal zodat voor leerkracht en leerling meteen duidelijk is waar het om gaat. Technische uitgangspunten De Leerkrachtassistent Veilig leren lezen is op elk digitaal schoolbord te gebruiken. De applicatie wordt aangeboden via internet. Leerkrachten hebben via internet dus rechtstreeks toegang tot de software, zowel op school als thuis. Omdat het programma ook de leerkracht ondersteunt bij zijn lesvoorbereiding moet het voor de gebruiker ook van thuis uit toegankelijk zijn. Het aanbod van de oefeningen volgt het lesverloop zoals dat in de handleidingen van de methode is opgenomen. 1

2 Digimenu Dagprogramma In het Digimenu van de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen kiest u de kern en de dag waarin u wilt werken. Vervolgens verschijnt er een planningsformuliermet een overzicht van alle stof die in deze les aan de orde komt. De onderdelen zijn gerangschikt volgens de bekende lesfasen van Veilig leren lezen: introductie; instructie; zelfstandige verwerking en vervolgwerk; verlengde instructie en begeleide inoefening; afronding. Achter de onderdelen waarbij digitaal materiaal beschikbaar is, is een knop start opgenomen. Door te klikken op deze knop wordt de betreffende module gestart. Achter de onderdelen waarbij geen digitaal materiaal is ontwikkeld, vindt u een verwijzing naar de gedrukte handleiding. Op deze manier is meteen duidelijk hoe de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen ingepast kan worden, en is het programma een werkelijke assistent bij de organisatie van uw leeslessen. Na afloop van een module gaat u altijd terug naar het digimenu om te kijken wat het volgende onderdeel is dat in de les aan de orde komt. Op deze manier houdt u de totale leesles voor ogen en voorkomt u dat bepaalde oefeningen uit de handleiding over het hoofd gezien worden. Bij kern 5 heeft u de mogelijkheid om in de werkbalk te kiezen tussen het dagprogramma van de kern Sprookjes of het dagprogramma van de kern Verhalen en vertellingen. In de werkbalk is help opgenomen, waarin bij elke module de mogelijkheden van alle knoppen beschreven worden. Als u op F11 klikt, hebt u de mogelijkheid om tijdens het werken met de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen naar een ander programma te gaan zonder dat u hoeft uit te loggen. Dit is ook mogelijk met Alt-Tab. Als de applicatie vastloopt vanwege problemen met de internetverbinding, kunt u klikken op F5. De pagina wordt dan vernieuwd. Ouderavond In kern 1 is een knop ouderavond opgenomen. Met een klik op deze knop start u de applicatie Hoe moeilijk is leren lezen? Met behulp hiervan is het mogelijk om op een ouderavond aan het begin van het schooljaar de ouders te laten ervaren hoe moeilijk het is om te leren lezen. De ouders krijgen leesinstructie met alternatieve letters. Vanaf kern 7 wordt op herhalingsdagen vaak naar een groot aantal pagina s in instructiekalender 2 verwezen. Het is de bedoeling dat u hieruit een keuze maakt en maximaal vier pagina s aanbiedt met oefeningen die de kinderen nog nodig hebben. In de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen kunt u via de knop Instelling vóóraf de woordrijtjes of de teksten kiezen die u met uw groep wilt oefenen. Met behulp van de applicatie Zo leren kinderen lezen kunt u daarna laten zien hoe het leren lezen er in de klas aan toe gaat. 2

3 Op bezoek In kern 12 is een knop Op bezoek opgenomen. Op Bezoek is een programma met een aantal activiteiten die op de wendag gedaan kunnen worden met kleuters die na de zomervakantie naar groep 3 gaan. Enkele van deze activiteiten kunnen gedaan worden met behulp van de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen. De kleuters kunnen op deze manier al wennen aan hoe het leren lezen in zijn werk gaat in groep 3. Met een klik op de knop Op bezoek start u de applicatie, waarop een digimenu verschijnt. Aanbieden: zoem In de toelichting Op bezoek leerkracht groep 3/ leerjaar 1 staat op pagina 19 de activiteit Aanbieden woord zoem en letter z met wandplaat. Deze activiteit kan ook goed met de module Aanbieden woord gedaan worden. Werkblad 1 en 2 In de toelichting Op bezoek leerkracht groep 3/ leerjaar 1 staat op pagina 20 de activiteit Verwerking van het woordje zoem. De instructie bij deze activiteit kan ook goed gegeven worden met de module Werkboekje. Zoekplaat: z Als u op start drukt, verschijnt plaat 5 uit het verhaal Oem, oem. Tijdens het voorlezen van dit verhaal laat u de platen uit het verhalenboek zien (zie toelichting Op bezoek leerkracht groep 3/leerjaar 1 pagina 19). De activiteit bij plaat 5 is: Laat alle woorden met de letter z opnoemen. Schrijf die woorden op het bord. Deze activiteit kan ook goed met de module Zoekplaat gedaan worden. Modules In de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen zijn zowel modules opgenomen voor de basisinstructie als voor de verlengde instructie. Basisinstructie 1. Ankerplaten Aan het begin van elke kern wordt een ankerverhaal voorgelezen. Bij elk verhaal hoort een anker met bijbehorende verhaalplaten. In deze module zijn de ankerplaten van alle kernen opgenomen. 3

4 Op het scherm is steeds 1 plaat afgebeeld. Met tabs kunt u naar de andere platen van het betreffende anker gaan. 2. Aanbieden van woord en letter Bij het leren lezen speelt het alfabetische principe van onze geschreven taal een grote rol: leerlingen ontdekken dat woorden zijn opgebouwd uit letterklanken en dat lettertekens met deze klanken corresponderen. Hierbij speelt het structureerwoord en de daaraan ontleende letter een sleutelrol. Het aanbieden van een nieuw structureerwoord met bijbehorende letter gebeurt aan de hand van de wandplaat met daaronder de structureerstrook. De functie van de structureerstrook is het afbreken en opbouwen van het structureerwoord, waardoor de leerlingen het alfabetische principe van geschreven taal ervaren: de leesrichting is van links naar rechts, er bestaat een vaste koppeling tussen de letterklank en het bijbehorende letterteken (klank-tekenkoppeling) en er is sprake van een spatieel-temporele ordening: de letter die je links ziet is de eerste letter van het woord; het is tevens de letter die je het eerst hoort. De letter die je erna ziet, is de volgende letter die je hoort, enzovoort. In kern 7 en 8 worden de woorden schip, ring, licht en bank aangeboden. Deze woorden zijn in de methode opgenomen in verband met het aanbieden van de clusters: sch, ng, ch en nk. Deze woorden kunnen niet gelezen worden door middel van de elementaire leeshandeling. Het is niet mogelijk om hierbij het geluid aan te zetten. Door te klikken op de knop structureren wordt het woord in de structureerstrook gestructureerd: eerst worden de losse letters van links naar rechts benoemd; vervolgens wordt het hele woord geaccentueerd en benoemd. Het is mogelijk om het geluid uit te zetten. De leerlingen kunnen dan zelf lezen terwijl het woord gestructureerd wordt. Het breken en bouwen van een structureerwoord gaat in de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen heel eenvoudig door op de betreffende letters te klikken. Eerder aangeleerde structureerwoorden kunnen snel met de pijltjes terug en vooruit opgeroepen worden. 3. Woorden maken De module Woorden maken gaat uit van de structureerwoorden. Met deze module laat u de kinderen het alfabetische principe van geschreven taal ervaren, net zoals u dat met de structureerstroken doet. Door het wisselen van eerst de laatste, daarna de eerste en ten slotte de middelste letter ontstaan wisselwoorden en wisselrijtjes. Het lezen van wisselrijtjes bevordert het vlot herkennen van woorddelen die veelvuldig voorkomen. De leerlingen krijgen onvolledige structureerwoorden aangeboden met daarbij een aantal letters. Zij kunnen de woorden weer volledig maken door een letter uit te kiezen en naar een leeg hokje te slepen. Met een klik op het pijltje gaat u terug naar de beginsituatie. 4

5 4. Letterlijn In de beginfase van het leren lezen is systematische aandacht voor de automatisering effectief. De letterlijn is een belangrijk hulpmiddel om de koppeling tussen grafemen en fonemen te automatiseren. Oefenen met de letterlijn is een activiteit die bijna dagelijks terugkeert vanaf kern 1 dag 5, roos-dag 1, tot en met kern 7. Het is belangrijk dat u elke dag minstens één keer de letters herhaalt. U kunt dat doen tijdens de leesles, maar bij voorkeur ook nog een keer op een ander moment van de dag, bijvoorbeeld aan het begin van de middag in een korte oefening. Het oefenen met de letterlijn wordt afgewisseld met de module Letters flitsen (zie module 5). Bij klik op het pijltje rechts van de letterdoos worden alle letters op de lijn teruggeplaatst. Bij klik op de knop letterfamilies verschijnt het scherm met vier letterfamilies: medeklinkers, lange klinkers, korte klinkers, tweeklanken. Het geluid staat standaard aan. Daardoor wordt het inprenten van de klank-tekenkoppeling ondersteund. Het is mogelijk om het geluid uit te zetten. De klinkers hebben een blauwe kleur. U kunt de klinkers ook zwart maken. Met de dobbelsteen is het mogelijk om de letters snel in een andere volgorde te plaatsen: de leerlingen kunnen op deze manier niet terugvallen op een vaste lettervolgorde en moeten de letters echt lezen. Het oplezen van de letters in een steeds wisselende volgorde bevordert de inprenting. Door te klikken op de pijl rechts van de dobbelsteen worden de letters weer teruggezet in de oorspronkelijke positie. Het is ook mogelijk om alleen die letters te selecteren, die geoefend moeten worden. De letters die vlot worden beheerst, kunt u in het letterdoosje stoppen: klik op de wasknijper en laat het letterkaartje op de letterdoos los om het zo te laten verdwijnen. Door te klikken op een gevulde letterdoos worden alle letters die erin zitten, getoond. Deze letters kunnen desgewenst weer teruggehangen worden. Bij klik op het pijltje naast de letterdoos schuiven alle letters in het letterdoosje, met uitzondering van de letters die als eerste in een letterfamilie zijn aangeboden. Het letterdoosje gaat open en een van de letters uit het doosje wordt getoond. Deze letter kan in het juiste vak geplaatst worden. Met de dobbelsteen is het mogelijk om de letters in een vak snel in een andere volgorde te plaatsen. Bij klik op het kruisje wordt het vak afgedekt. Het kruisje verandert in de letter die bij het betreffende vak hoort. Bij klik op deze letter wordt het vak weer geopend en zijn de letters in het vak weer zichtbaar. 5. Letters flitsen De letterlijn wordt regelmatig afgewisseld met de module Letters flitsen. In deze module worden maximaal 20 van de aangeboden letters een voor een kort getoond. In kern 1 tot en met 6 wordt de letter die het laatst is geleerd bij het flitsen altijd als eerste getoond en met deze letter wordt de serie flitsletters ook afgesloten. Deze laatst geleerde letter blijft zodoende langer op het scherm staan dan de andere letters. De module Letters flitsen komt voor vanaf kern 1 dag 18 tot en met kern 7. In kern 7 wordt bij de selectie van letters gefocust op letters die vaak problemen opleveren (zoals de tweetekenklanken). U kunt zelf de flitssnelheid instellen door op de tijdsbalk te klikken: hoe meer gekleurde streepjes u ziet, hoe sneller de letters getoond worden. 5

6 Door te klikken op de knop grote pagina verschijnt rechts van de zoekplaat een grote pagina waarop u alle gemaakte woorden kunt noteren. Met de markeerstiften is het mogelijk om bijvoorbeeld de doelletter in de woorden te accentueren. Het is ook mogelijk om de letters handmatig te laten verschijnen met behulp van de pijltjes terug en vooruit. Op deze manier kunt u zelf per letter het tempo bepalen. De bekende letters kunt u sneller flitsen dan de letters die net zijn aangeleerd. 7. Klikklak Het is belangrijk om leerlingen al vroeg nieuwe woorden te laten lezen. Klikklak is hiervoor bij uitstek geschikt. Door het wisselen van de eerste, middelste en laatste letter kunnen met Klikklak snel nieuwe woorden gemaakt worden. Klikklak heeft een feedbackfunctie bij het inhangen van letters in het klikklakboekje en bij het maken van woorden. 6. Zoekplaat Het doel van de zoekplaat is het uitluisteren van klanken in gesproken woorden die op de plaat zijn afgebeeld. Door het uitluisteren van een bepaalde klank en de positiebepaling daarvan (vooraan, achteraan of in het midden) wordt het fonemisch bewustzijn en de toepassing van het alfabetische principe bevorderd. Deze module bevat alle zoekplaten uit instructiekalender 1. Met de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen is het mogelijk om kaartjes met de zojuist geleerde letter daadwerkelijk bij een afgebeeld woord op de zoekplaat te plaatsen. Het is ook mogelijk om met woordkaartjes onbekende begrippen op de zoekplaat van een etiketteerwoord te voorzien, waardoor dit ook een woordenschatoefening wordt. Met behulp van de pijltjes terug en vooruit kunt u snel de letters wisselen. Als u op het letterdoosje klikt, worden alle letters getoond die in die positie aangeboden zijn. Dat maakt het vormen van nieuwe woorden nog gemakkelijker. Bij een klik op de knop woordkast rechts onderaan verschijnt een woordkast waarin de gemaakte woorden geplaatst worden door op de pijl aan de rechterkant van klikklak te klikken. Dit maakt het mogelijk om de gemaakte woorden na afloop nog een keer te lezen. Wanneer u meer dan vier woorden wilt opnemen, gebruikt u het tabblad voor pagina 2 en volgende. Als afronding van de oefening kunnen alle woorden gelezen worden door de kinderen. Met de markeerstift is het mogelijk om in de woordrijtjes de visuele overeenkomsten tussen de woorden te accentueren. 6

7 8. Woordrijtjes In de beginfase van het leren lezen blijkt systematische aandacht voor de automatisering effectief te zijn. Het gaat hierbij niet alleen om de grafemen en de fonemen, maar ook om deelstructuren die uit meerdere grafemen bestaan, bijvoorbeeld lettergrepen, spellingpatronen en letterclusters. In de module Woordrijtjes wordt gewerkt aan het automatiseren van deelstructuren. Alle woordrijtjes uit instructiekalender 1 zijn opgenomen. Deze module komt alleen voor in kern 1-6. Met de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen kunnen deze woordrijtjes nog doelmatiger en aantrekkelijker gelezen worden. Met tabs kunt u naar de verschillende pagina s gaan. Op de tab is aangegeven wat de inhoud van de pagina is. Met de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen is het mogelijk om kolommen te accentueren, zodat de leerkracht kan aangeven welk rijtje woorden gelezen moet worden. Zo kan gevarieerder worden geoefend. 9. Leesmoeilijkheden In deze module zijn alle woordrijtjes en teksten uit instructiekalender 2 opgenomen waarin de leesmoeilijkheden worden geoefend. Deze module komt alleen voor in kern Met tabs kunt u naar de verschillende pagina s gaan. Op de tab is aangegeven om welke leesmoeilijkheid het gaat. Onder de witte tabs zitten de pagina s met woordrijtjes, onder de gekleurde tabs de pagina s met tekst. Vanaf kern 7 wordt op herhalingsdagen vaak naar een groot aantal pagina s verwezen waaruit een keuze gemaakt kan worden. Het is de bedoeling dat u hieruit een keuze maakt en maximaal vier pagina s aanbiedt met oefeningen die de kinderen nog nodig hebben. Via de knop Instelling kunt u vóóraf de pagina s of de woordrijtjes kiezen die u met uw groep wilt oefenen. Dat kan zowel vanuit het digimenu als vanuit de module. 10. Instructiekalender Deze module bevat de pagina s uit instructiekalender 2 met instructie voor begrijpend lezen en creatief schrijven. Op de pagina s kan geschreven worden en er kunnen onderdelen gemarkeerd worden. 7

8 11. Woorden flitsen De inhoud van deze module, die gericht is op automatisering, is gebaseerd op de even ( zwarte ) pagina s uit Veilig & vlot van een eerdere kern. Op deze pagina s staan de woordrijen die minder voorspelbaar zijn dan de rijen met blauwe letters. Deze module begint bij kern 3 en loopt door tot en met kern 12. Na kern 6 oefenen de kinderen woorden met een bepaalde leesmoeilijkheid. Daarnaast blijven zij één keer per kern (namelijk op dag 10) oefenen in het snel lezen van allerlei typen eenlettergrepige woorden. Hierbij ligt de nadruk op woorden die minder betekenisvol zijn. Dergelijke woorden zijn voor de kinderen moeilijker te lezen dan zelfstandige naamwoorden of werkwoorden. 13. Visueel woorddictee Tijdens de tweede helft van groep 3 leren de kinderen woorden lezen en schrijven die niet klankzuiver zijn. Het Visueel woorddictee vormt daarbij een belangrijke ondersteuning. Het woordbeeld wordt eerst aangeboden; de kinderen nemen dit beeld in zich op. Na verwijdering van het woordbeeld schrijven ze het woord uit hun hoofd op. Ze controleren zichzelf wanneer ze het woordbeeld voor de tweede maal zien. In deze module worden de woorden een voor een kort getoond. U kunt zelf de flitssnelheid instellen door op de tijdsbalk te klikken: hoe meer gekleurde streepjes u ziet, hoe sneller de woorden getoond worden. Het is ook mogelijk om de woorden handmatig te laten verschijnen met behulp van de pijltjes terug en vooruit. Op deze manier kunt u zelf het tempo per woord bepalen. 12. Woorddictee U gebruikt de module Woorddictee nadat u een mondeling dictee heeft gegeven. Met behulp van deze module kunt u feedback geven op het gemaakte werk en kunnen de kinderen nakijken of ze de woorden goed hebben geschreven. Bij start van de module staan er lege vakken op het scherm. Bij klik op het pijltje vooruit worden de woorden een voor een getoond. In de vakken kan desgewenst geschreven en gemarkeerd worden. Bij de start van de module verschijnt er een vak op het scherm dat is afgedekt met een rolgordijntje. Bij klik op de knop rolgordijntje wordt het eerste woord getoond. Bij een tweede klik op de knop rolgordijntje verdwijnt het woord. Door nog een keer op het rolgordijntje te klikken wordt het woord een tweede keer getoond. Met de pijltjesknop gaat u naar het volgende woord. 8

9 14. Woordveld In Veilig leren lezen is systematisch aandacht voor uitbreiding van de woordenschat. Daarbij wordt regelmatig gebruik gemaakt van een woordveld rond een thema of een bepaald aspect van een kern. Via woordvelden, die altijd in interactie met de kinderen tot stand komen, worden nieuwe woorden en begrippen gekoppeld aan de bestaande woordenschat van de kinderen. 15. Werkboekje Met deze module kunt u instructie bij de werkbladen geven, de pictogrammen uitleggen en 1 of 2 oefeningen samen met de leerlingen doen. Met behulp van de schuifbalk kunt u het werkblad vergroten en weer verkleinen tot het oorspronkelijke formaat. U kunt het werkblad ook steeds een percentage vergroten door te klikken op het plusteken. Bij klik op het minteken wordt het werkblad steeds een percentage kleiner. Op het beginscherm staat in het midden een leeg of gevuld kader met daaromheen vier lege kaders. In deze kaders kan geschreven worden. Het is mogelijk om kaders toe te voegen en weg te halen. Via de knop lijntje is het mogelijk de kaders met elkaar te verbinden door middel van een lijn. Zo wordt aangegeven dat er een relatie bestaat tussen de woorden die verbonden zijn. Indien u het werkblad vergroot, kunt u het door middel van de scrollbar verschuiven. Alle werkbladen van de werkboekjes maan en zon van kern 1-12 en de werkbladen van het ik-boekje zijn opgenomen. Met verschillende kleuren pennen en markeerstiften is het mogelijk om de werkwijze van de werkbladen uit te leggen. 9

10 16. Filmpjes structureerwoorden Bij elk structureerwoord hoort een filmpje dat gemaakt is door Schooltv. In de afronding van de les waarin het structureerwoord is aangeboden, kunt u dit filmpje bekijken. Druk op start in het digimenu en het filmpje wordt meteen getoond. Verlengde instructie en begeleide verwerking In de verlengde instructie en begeleide verwerking kan de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen ingezet worden om de leerlingen met een steraanpak nog efficiënter te ondersteunen. Het is aan te bevelen om de verlengde instructie en begeleide verwerking via het kleine scherm van uw laptop of computer uit te voeren, zodat de andere leerlingen in de groep niet worden afgeleid. Verlengde instructie en begeleide verwerking moet kort maar krachtig zijn; met de Leerkrachtassistent Veilig leren lezen oefent u enkele essentiële deelvaardigheden. Na het oefenen worden de aangeboden letters geflitst: de aangeboden letters worden een voor een kort getoond. Hierbij wordt, net als bij Letters flitsen in de basisinstructie, de laatst geleerde letter als eerste en als laatste geflitst. Deze laatst geleerde letter blijft daardoor langer op het scherm staan dan de andere letters. U kunt zelf de flitssnelheid instellen door op de tijdsbalk te klikken: hoe meer gekleurde streepjes u ziet, hoe sneller de letters getoond worden. 1. Letters oefenen en flitsen De inhoud van Letters flitsen voor de steraanpak is anders dan de inhoud van de module in de basisinstructie. Voor kinderen die een steraanpak volgen, is het belangrijk dat het flitsen van letters voorafgegaan wordt door het oefenen van deze letters zonder tijdsdruk. Het oefenen van letters is een dagelijks terugkerende activiteit bij de steraanpak. De module wordt elke dag opgenomen vanaf kern 1 dag 6 tot en met kern 9. In deze module wordt met een beperkt aantal letters geoefend. Bij klik op het letterdoosje worden alle letters getoond die tot dan toe zijn aangeboden. U kunt desgewenst de aangeboden letters vervangen door andere letters. Zo kunt u het aanbod afstemmen op de specifieke behoeften van een leerling. Het is ook mogelijk om de letters handmatig te laten verschijnen met behulp van de pijltjes terug en vooruit. Op deze manier kunt u zelf het tempo per letter bepalen. In kern 7 tot en met 9 wordt steeds geoefend met een selectie van de aangeleerde letters. Daarbij kan gefocust worden op letters die vaak problemen opleveren, zoals de tweetekenklanken. 2. Woorden oefenen De inhoud van deze module is gebaseerd op wat er tijdens het zelfstandig werk in de basisgroep geoefend wordt uit Veilig & vlot, maar het aantal woorden dat wordt aangeboden is gereduceerd. De hoeveelheid leesstof is aangepast aan het leestempo van 10

11 zwakke lezers, waardoor de kinderen meer succes ervaren en een betere leesmotivatie houden. Kinderen die in de verlengde instructie hebben geoefend met Woorden oefenen hoeven dus niet meer met Veilig & vlot te oefenen! De module is elke dag (met uitzondering van de laatste afrondingsdag) opgenomen vanaf kern 1 dag Woorden flitsen Deze module begint bij kern 3, net als Woorden flitsen maan, en loopt door tot en met kern 12. In Woorden flitsen ster is een vorm van preteaching verwerkt. Op dag 1, 4, 6, 9, 11 zijn de woorden gelijk aan de woorden die de dag erna worden geflitst bij Woorden Flitsen maan. De kinderen oefenen een keer bij Woorden flitsen ster en doen mee met Woorden flitsen maan. Zwakke lezers profiteren dus dubbel. Op dag 2, 5, 7, 10, 12 doen alle kinderen mee met Woorden flitsen maan. Op die dagen is er dus geen Woorden flitsen ster. Daarnaast blijven de kinderen met een steraanpak na kern 6 oefenen in het snel lezen van allerlei typen eenlettergrepige woorden. In de hoogste kernen, wanneer de woorden erg lang en gecompliceerd worden, komen de woorden in de vorm van wisselrijtjes; d.w.z. dat woorden van één type direct na elkaar worden geflitst. De woordrijtjes worden een voor een opgebouwd, waardoor de kinderen minder visuele informatie tegelijk ontvangen. Hierbij kunt u blauwe letters actief maken, waardoor de nadruk gelegd wordt op de letter die wisselt en daarmee ook op het deel van het woord dat hetzelfde blijft. Als het rijtje vol is, kan dit gelezen worden. De tijd kan gemeten worden door op de knop start te drukken. Het rijtje kan meerdere keren gelezen worden, waarbij de tijd opgenomen kan worden. Aan de tijdbalkjes is te zien of het lezen al sneller is gegaan. Elke keer als opnieuw tijd wordt opgenomen voor het lezen van een rijtje verandert de volgorde. De kinderen moeten dus ieder woord opnieuw lezen, waardoor ze minder op hun geheugen kunnen leunen. De woorden worden een voor een kort getoond. U kunt zelf de flitssnelheid instellen door op de tijdsbalk te klikken: hoe meer gekleurde streepjes u ziet, hoe sneller de woorden getoond worden. Het is ook mogelijk om de woorden handmatig te laten verschijnen met behulp van de pijltjes terug en vooruit. Op deze manier kunt u zelf het tempo per woord bepalen. 11

Toelichting Leerkrachtassistent versie 4.0

Toelichting Leerkrachtassistent versie 4.0 Toelichting Leerkrachtassistent versie 4.0 Auteurs: Angela Schelfhout en Wilma Stegeman Uit het rapport van de Nederlandse onderwijsinspectie blijkt dat er een duidelijk verband bestaat tussen de leesprestaties

Nadere informatie

Is leren lezen moeilijk?

Is leren lezen moeilijk? Is leren lezen moeilijk? Ouderavond met digibord Auteurs: Angela Schelfhout, Wilma Stegeman en Susan van der Linden Om de ouders te laten ervaren hoe moeilijk het is om te leren lezen, geeft u ze een leesinstructie

Nadere informatie

De Leerkrachtassistent Estafette geeft de leerkracht ondersteuning bij de basislessen van Estafette

De Leerkrachtassistent Estafette geeft de leerkracht ondersteuning bij de basislessen van Estafette De Leerkrachtassistent Estafette geeft de leerkracht ondersteuning bij de basislessen van Estafette Wanneer zet u de Leerkrachtassistent Estafette in? De Leerkrachtassistent Estafette volgt de handleiding

Nadere informatie

VCLB De Wissel - Antwerpen

VCLB De Wissel - Antwerpen VCLB De Wissel - Antwerpen Vrij Centrum voor Leerlingenbegeleiding LEERLIJN LEZEN Of Hoe kunnen we voorkomen dat veel kinderen leesmoeilijkheden krijgen? Elke leerkracht, ouder en kind weet dat lezen de

Nadere informatie

Handleiding Zeist - oktober 2013

Handleiding Zeist - oktober 2013 Handleiding Zeist - oktober 2013 Inhoud: Verantwoording/Inleiding... 3 1. De leesregel... 3 2. Voorbereidend aanvankelijk braille... 3 3. Aanvankelijk braille... 3 4. Voorbereidend revalidatiebraille...

Nadere informatie

AANVANKELIJK TECHNISCH LEZEN Effectief aanvankelijk lezen in groep 3 Didactische aandachtspunten

AANVANKELIJK TECHNISCH LEZEN Effectief aanvankelijk lezen in groep 3 Didactische aandachtspunten AANVANKELIJK TECHNISCH LEZEN Effectief aanvankelijk lezen in groep 3 Didactische aandachtspunten Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits zijn te vinden op www.taalpilots.nl

Nadere informatie

Stappenplan De eerste keer aan de slag met Veilig leren lezen

Stappenplan De eerste keer aan de slag met Veilig leren lezen Stappenplan De eerste keer aan de slag met Veilig leren lezen 1. Open de Zwijsen Software Manager via het Startmenu: selecteer onder Programma s de optie Zwijsen Startmenu en vervolgens Zwijsen Software

Nadere informatie

Gebruiksvriendelijkheid: Gebruiksaanwijzing:

Gebruiksvriendelijkheid: Gebruiksaanwijzing: Gebruiksvriendelijkheid: Elon Education is een tool waarmee online woordjes geleerd kunnen worden voor de vreemde talen. Ook is het mogelijk om met Elon Education de tafels te oefenen, werkwoorden enz.

Nadere informatie

Omgaan met verschillen

Omgaan met verschillen Omgaan met verschillen Auteurs: Rosemarie Irausquin en Susan van der Linden Juist in het buitengewoon (basis)onderwijs spelen niveauverschillen een grote rol, ook binnen een jaargroep. Diverse oorzaken

Nadere informatie

www.gynzy.com Handleiding

www.gynzy.com Handleiding www.gynzy.com Handleiding Samen steeds beter is ons motto. Als leerkracht sta je elke dag voor de klas en weet je veel beter wat je nodig hebt dan wij. Door goed te luisteren naar jouw behoefte en deze

Nadere informatie

Klassikale opstelling:

Klassikale opstelling: Klassikale opstelling: We maken gebruik van een flexibele opstelling. De kinderen zitten bij de leervakken: taal, lezen, spelling en rekenen allemaal frontaal. Hierdoor kan de leerkracht snel monitoren

Nadere informatie

veilig leren Veilig leren lezen Artikelen - Letterkennis, aanpak ie/ei-probleem lezen Auteur: Susan van der Linden Kijkletter ei

veilig leren Veilig leren lezen Artikelen - Letterkennis, aanpak ie/ei-probleem lezen Auteur: Susan van der Linden Kijkletter ei vlig leren lezen Letterkennis Aanpak /-probleem Auteur: Susan van der Linden Hulpjes bij het aanleren van In kern 6 leren de kinderen de letter. Ook voor deze letter kunt u een kijkletter maken. U vertelt

Nadere informatie

Informatie Groep 3 ja. nee Schatkist. minimale REKENEN Pluspunt LEZEN structuurmethode.

Informatie Groep 3 ja. nee Schatkist. minimale REKENEN Pluspunt LEZEN structuurmethode. Informatie Groep 3 Is groep 3 speciaal? ja. het is de groep waar de kinderen leren lezen. Het gaat toch anders dan de jaren ervoor in groep 1 en 2. nee, veel van wat er in groepen 1 en 2 gebeurt gaat hier

Nadere informatie

Tafel Totaal. Een praktische gebruikershandleiding bij. Tafel Totaal SP10. Tafel Totaal SP10

Tafel Totaal. Een praktische gebruikershandleiding bij. Tafel Totaal SP10. Tafel Totaal SP10 Tafel Totaal Een praktische gebruikershandleiding bij Tafel Totaal SP10 Tafel Totaal SP10 Het programma Tafel Totaal maakt deel uit van Schoolpakket 10. Copyright AmbraSoft 1994-2006 Tafel Totaal Tafel

Nadere informatie

Wat is Digi-Spelling?

Wat is Digi-Spelling? Digi - Spelling Digi-Spelling is een webbased remediërend spellingprogramma van de Zuid-Vallei. Het programma behoort tot de reeks remediërende programma s van De Zuid-Vallei. Voor informatie over het

Nadere informatie

Jong geleerd. Beatrijs Brand en Saskia Snikkers

Jong geleerd. Beatrijs Brand en Saskia Snikkers Jong geleerd. Beatrijs Brand en Saskia Snikkers Programma Kennismaken Presentatie Jong geleerd Warming-up Pauze Praktische oefening Afsluiting Jong geleerd over het belang van actieve stimulering van ontluikende

Nadere informatie

Informatiefolder groep 3

Informatiefolder groep 3 Informatiefolder groep 3 Door middel van deze informatiefolder hopen wij u een beeld te geven van wat uw kind leert in groep 3 en welke methodes wij daarvoor gebruiken. Heeft u na het lezen van deze folder

Nadere informatie

veilig leren Veilig leren lezen Artikelen - Letterkennis, aanpak b/d-probleem lezen Auteur: Susan van der Linden Stap 1

veilig leren Veilig leren lezen Artikelen - Letterkennis, aanpak b/d-probleem lezen Auteur: Susan van der Linden Stap 1 veilig leren lezen Letterkennis Aanpak b/d-probleem Auteur: Susan van der Linden De letters b en d zijn voor veel kinderen een bron van verwarring. Dit komt door hun gelijke vorm. Toch kunt u dit probleem

Nadere informatie

Opzet en uitvoering. Inhoudsopgave. 1 Wat is Kiezen voor je leven? 3. 2 Hoe maak je een Digi-tale? 4. 3 Stap voor Stap...5. 4 Technische kant...

Opzet en uitvoering. Inhoudsopgave. 1 Wat is Kiezen voor je leven? 3. 2 Hoe maak je een Digi-tale? 4. 3 Stap voor Stap...5. 4 Technische kant... Inhoudsopgave 1 Wat is Kiezen voor je leven? 3 2 Hoe maak je een Digi-tale? 4 3 Stap voor Stap...5 4 Technische kant....7 5 Werkblad Mijn Digi-tale...9 6 Werkblad Mijn storyboard 10 Digi-Tales Opzet en

Nadere informatie

Voorwoord. Letters uitspreken zoals de leerkracht dat doet.

Voorwoord. Letters uitspreken zoals de leerkracht dat doet. Voorwoord In groep 3 leert uw kind lezen en schrijven. Uw kind begint niet vanaf nul, want tegenwoordig wordt in groep 1 en 2 al veel gedaan aan voorbereiding. Sommige leren als kleuter al lezen en schrijven.

Nadere informatie

Handleiding leerlingvolgsysteem

Handleiding leerlingvolgsysteem Handleiding leerlingvolgsysteem Het digikeuzebord waarbinnen een beredeneerd aanbod kinderen geobserveerd worden met een helder portfolio tot gevolg! Inleiding Welkom bij de handleiding voor het werken

Nadere informatie

Snelstartgids voor de Oefen- en Toetssoftware

Snelstartgids voor de Oefen- en Toetssoftware Snelstartgids voor de Oefen- en Toetssoftware Snel-start gids voor de oefenmodule software 1. Voor het eerst werken met de oefensoftware (groepenbeheer) 3 2. Delen van een groep met een andere leerkracht

Nadere informatie

LESBESCHRIJVING HOGESCHOOL ROTTERDAM PABO. Hoofdfase

LESBESCHRIJVING HOGESCHOOL ROTTERDAM PABO. Hoofdfase HOGESCHOOL ROTTERDAM PABO Hoofdfase LESBESCHRIJVING Jongere kind - Oudere kind Semester 1-2 - 3-4 - 5* Student: Linda Ouwendijk Studentnummer: 0813937 Paboklas: 2F Datum: 19-01-2010 Stageschool + BRIN:

Nadere informatie

In groep 3 is het leren lezen en het plezier in het lezen erg belangrijk. We gebruiken hiervoor de methode Veilig leren lezen.

In groep 3 is het leren lezen en het plezier in het lezen erg belangrijk. We gebruiken hiervoor de methode Veilig leren lezen. In groep 3 is het leren lezen en het plezier in het lezen erg belangrijk. We gebruiken hiervoor de methode Veilig leren lezen. In groep 3 werken we voor taal, lezen en spelling met de methode Veilig leren

Nadere informatie

Voorwoord. Werkwijze en organisatie in groep 3.

Voorwoord. Werkwijze en organisatie in groep 3. schooljaar 2015-2016 Voorwoord En dan komt uw kind in groep 3. In groep 3 ligt de nadruk met name op het taal/lezen, rekenen en schrijven. We proberen de overgang van groep 2 naar groep 3 zo soepel mogelijk

Nadere informatie

Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen

Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen 16.1. Inleiding 215 16.2. Woorden, zinnen, in een vreemde taal laten voorlezen 217 16.3. Uitspraak van woorden leren en controleren 219 16.4. Woorden vertalen

Nadere informatie

QUESTI OPSTARTGIDS ALGEMENE INSTELLINGEN EN LVS

QUESTI OPSTARTGIDS ALGEMENE INSTELLINGEN EN LVS 01 - WELKOM BIJ QUESTI Welkom bij Questi. Alvorens je opstart, willen we je graag attent maken op enkele zaken. Voor je op de knop inloggen klikt, bekijk je best even de algemene filmpjes onder de knop

Nadere informatie

Handleiding ZIEN!-leerlingvragenlijst

Handleiding ZIEN!-leerlingvragenlijst Handleiding ZIEN!-leerlingvragenlijst Expertsysteem ZIEN! voor het primair onderwijs Versie 3.1 - Oktober 2012 ZIEN! is een product van, in samenwerking met ParnasSys Inhoud Inleiding 3 A - Het gebruik

Nadere informatie

Kern 6: geit-pauw-duif-ei

Kern 6: geit-pauw-duif-ei Kern 6: geit-pauw-duif-ei In deze kern leert uw kind Letters: g - ui - au - f - ei Woorden: geit, pauw, duif, ei Alle letters compleet In kern 6 leert uw kind de laatste nieuwe letters. Op het eind van

Nadere informatie

Menu Door op de menuknop te klikken kunt u het hoofdmenu sluiten of openen. De menuknop is het icoon met drie streepjes vlak onder elkaar.

Menu Door op de menuknop te klikken kunt u het hoofdmenu sluiten of openen. De menuknop is het icoon met drie streepjes vlak onder elkaar. Start de Management Drives Viewer. Voer uw gebruikersnaam en wachtwoord in en klik op de button om in te loggen. Na inloggen opent het hoofdmenu automatisch. Menu Door op de menuknop te klikken kunt u

Nadere informatie

Hoe moet je een prachtige presentatie maken?

Hoe moet je een prachtige presentatie maken? Hoe moet je een prachtige presentatie maken? www.meestermichael.nl Geef de presentatie een titel. Klik dit vak aan om jouw presentatie een ondertitel te geven. Hier kun je je presentatie een titel geven

Nadere informatie

de Digitale Taalkist Wat is de Digitale Taalkist? Over de Digitale Taalkist

de Digitale Taalkist Wat is de Digitale Taalkist? Over de Digitale Taalkist tel. 070-3682017, e-mail: info@nib.nl, internet: www.nib.nl de Digitale Taalkist Over de Digitale Taalkist De Digitale Taalkist zet een nieuwe stap in taalonderwijs en ICT! Een kist vol taalmogelijkheden

Nadere informatie

Tafelplan 2015-2016. Werkwijze voor het aanleren en automatiseren van de keertafels (en de deeltafels). in groep 4, 5 en 6.

Tafelplan 2015-2016. Werkwijze voor het aanleren en automatiseren van de keertafels (en de deeltafels). in groep 4, 5 en 6. Tafelplan 2015-2016 Werkwijze voor het aanleren en automatiseren van de keertafels (en de deeltafels). in groep 4, 5 en 6. 1 Groep 4 Doelen eind groep 4: - De kinderen hebben de tafel van 1, 10, 2, 4,

Nadere informatie

Open Google Chrome en ga naar www.scoodle.be. Meld je aan met je persoonlijke Knooppunt-account.

Open Google Chrome en ga naar www.scoodle.be. Meld je aan met je persoonlijke Knooppunt-account. Scoodle is een gratis platform, ontwikkeld door Plantyn. Met Scoodle vermindert de planlast aanzienlijk en krijg je als leerkracht alles in handen om het digitale materiaal bij een Plantynmethode naar

Nadere informatie

Handicom. Symbol for Windows. Image Manager. (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland

Handicom. Symbol for Windows. Image Manager. (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland Handicom Symbol for Windows Image Manager (Versie 4) Handicom, 2011, Nederland Inhoud Inleiding... 2 1. Image Manager hoofdscherm...3 1.1 Onderdelen van het venster...3 1.2 Het scherm veranderen...3 1.2.1

Nadere informatie

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8 onderwijs en zorgarrrangement op De Wilgen uitgevoerd door meetinstrumenten Zorgniveau 1 = basisarrangenment Zorgniveau 1 Leerkracht Methodegebonden Gestructureerde stimulering van beginnende geletterdheid

Nadere informatie

> In plaats van losse filmpjes of niet-methodische materialen

> In plaats van losse filmpjes of niet-methodische materialen Inleiding Nieuwe zaken koppelt geschiedenis, aardrijkskunde, natuur en techniek aan actualiteit. Met aantrekkelijke en flexibel inzetbare lessen op basis van het laatste nieuws, brengt Nieuwe zaken wekelijks

Nadere informatie

TULE inhouden & activiteiten Nederlands - Technisch lezen. Kerndoel 4 - Technisch lezen. Toelichting en verantwoording

TULE inhouden & activiteiten Nederlands - Technisch lezen. Kerndoel 4 - Technisch lezen. Toelichting en verantwoording TULE - NEDERLANDS KERNDOEL 4 - TECHNISCH LEZEN 82 TULE inhouden & activiteiten Nederlands - Technisch lezen Kerndoel 4 - Technisch lezen Bij kerndoel 4 - De leestechniek. Toelichting en verantwoording

Nadere informatie

betekenis van het woord vastgesteld.

betekenis van het woord vastgesteld. technisch lezen en schrijven betekenis van het woord vastgesteld. Goed leren lezen is belangrijk Zoals we gezien hebben, is het mogelijk om op school voort te bouwen op de spontaan verworven geletterdheid

Nadere informatie

Handleiding Oefenen met spreekwoorden, gezegden en uitdrukkingen. Sietse Kuipers

Handleiding Oefenen met spreekwoorden, gezegden en uitdrukkingen. Sietse Kuipers Handleiding Oefenen met spreekwoorden, gezegden en uitdrukkingen Sietse Kuipers 1 Inhoud Inleiding... 3 Opstarten... 3 De Beheermodule... 3 Het programma aanpassen aan specifieke wensen... 4 Het Logboek

Nadere informatie

Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014

Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014 Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014 Annemarie Vink avink@hetabc.nl Dianne Roerdink droerdink@hetabc.nl Technisch lezen 8-10-2014 www.hetabc.nl 2 Programma

Nadere informatie

1. LEZEN Inleiding: doel en structuur Gebaren lezen

1. LEZEN Inleiding: doel en structuur Gebaren lezen 1. LEZEN Inleiding: doel en structuur De doorloopklok wordt gezet, zodat de leerlingen weten tot wanneer er wordt gewerkt. De leerkracht vertelt welke lesonderdelen aan bod zullen komen en vertelt ook

Nadere informatie

SCHRIFTELIJKE TAAL Kerndoel 1: De leerlingen leren lezen voor dagelijks gebruik

SCHRIFTELIJKE TAAL Kerndoel 1: De leerlingen leren lezen voor dagelijks gebruik SCHRIFTELIJKE TAAL Kerndoel 1: De leerlingen leren lezen voor dagelijks gebruik 1.1. Boekoriëntatie 1.2. Temporele orde waarneming 1.3. Auditieve discriminatie 1.4. Visuele discriminatie 1.. Visuele analyse

Nadere informatie

HOE GAAN WE IN DE GROEP MET ELKAAR OM?

HOE GAAN WE IN DE GROEP MET ELKAAR OM? HOE GAAN WE IN DE GROEP MET ELKAAR OM? Het meest belangrijk voor een goed leerklimaat is een fijne onderlinge sfeer. Vertrouwen, veiligheid, gezelligheid en ook rust zijn hierbij onmisbaar! Iedere dag

Nadere informatie

Snelstartgids voor de digibordsoftware

Snelstartgids voor de digibordsoftware Snelstartgids voor de digibordsoftware Snelstartgids voor de digibordsoftware 1 Eerste keer naar het digibord 2 Eenvoudige navigatie 3 Hoe doorloop ik de digibordlessen? 4 Welke tools kan ik gebruiken?

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van eind groep 3 en groep 4 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van eind groep 3 en groep 4 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1. Spelling op maat 1 De programma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 1 is het eerste deel van deze leerlijn.

Nadere informatie

www.seniorencomputerlessen.nl 199 Kruidvat

www.seniorencomputerlessen.nl 199 Kruidvat www.seniorencomputerlessen.nl 199 Kruidvat laatst gewijzigd 27 oktober 2012 Uw keuze voor het maken van een fotoboek met software van Kruidvat. Deze cursus bestaat uit 5 delen. Deel 1 Foto's voor uw fotoboek

Nadere informatie

Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas

Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas 18.1. Voorleessoftware compenserend inzetten voor leerlingen met een ernstige beperking 235 18.2. Voorleessoftware leerondersteunend inzetten

Nadere informatie

Basisles 4: Windows Movie Maker

Basisles 4: Windows Movie Maker Basisles 4: Windows Movie Maker Onderwerp Het hanteren van het programma Windows Live Movie Maker: foto s toevoegen, overgangen selecteren, muziek toevoegen, film opslaan Leeftijd/Doelgroep Alle leerjaren

Nadere informatie

Excel 2010, H1 HOOFDSTUK 1

Excel 2010, H1 HOOFDSTUK 1 HOOFDSTUK 1 Excel opstarten en afsluiten EXCEL kan worden opgestart via. Als EXCEL al vaker is gestart kun je direct op Microsoft Office EXCEL 2010 klikken. Typ anders in het zoekvak de eerste letters

Nadere informatie

Quickstart Digitaal schoolbord

Quickstart Digitaal schoolbord QuickstartDigitaalschoolbord WerkenmethetACTIVboard Documentgegevens auteur(s) : Maikel Beumer, Heutink ict versie : Werken met het ACTIVboard, training 3.0 datum : Februari 2008 2 Kalibreren U moet kalibreren

Nadere informatie

Handleiding Cubigo Verenigingen en Organisaties

Handleiding Cubigo Verenigingen en Organisaties Handleiding Verenigingen en Organisaties Wij heten u hartelijk welkom bij, het platform waar de verbinding wordt gelegd tussen burgers, instellingen, bedrijven en verenigingen op een eenvoudige en gebruikersvriendelijke

Nadere informatie

Platform Bewegen en Sport. Korte instructie website

Platform Bewegen en Sport. Korte instructie website Platform Bewegen en Sport Korte instructie website Auteur : STIPP Datum : 11 januari 2015 Versie : 2.0 Instructies Opbouw De website is als volgt opgebouwd: THEMA S Modules Lessen Documenten Teksten De

Nadere informatie

Voor welke groepen? Voor het onderdeel spelling is er materiaal voor de groepen 4 t/m 8.

Voor welke groepen? Voor het onderdeel spelling is er materiaal voor de groepen 4 t/m 8. KWALITEITSKAART Spellen en stellen SPELLING PO Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs en opbrengstgericht werken zoals deze methode zijn te vinden op www.taalpilots.nl, www.rekenpilots.nl

Nadere informatie

Handicom. Symbol for Windows Gold. Pl@nner. Handicom, 2010, Nederland

Handicom. Symbol for Windows Gold. Pl@nner. Handicom, 2010, Nederland Handicom Symbol for Windows Gold Pl@nner Handicom, 2010, Nederland Inhoud 1 Weergaven... 4 1.1 Wisselen tussen RealTime en Plan-modus... 4 1.2 Dag-, Week- en eenvoudige weergave... 4 2 RealTime modus (de

Nadere informatie

Lees Interventie Programma

Lees Interventie Programma Lees Interventie Programma BROCHURE Giralis, partners in onderwijs Locatie Ede Argonstraat 30 6718 WT EDE telefoon (0318) 619 049 fax (0318) 651 123 mail: bestellingen@giralis.nl website: www.remediering.nl

Nadere informatie

5) Accepteer de licentievoorwaarden. Volgende. Handleiding HotPotatoes (downloaden)

5) Accepteer de licentievoorwaarden. Volgende. Handleiding HotPotatoes (downloaden) Handleiding HotPotatoes (downloaden) 5) Accepteer de licentievoorwaarden. Volgende. 1) Ga naar de website http://hotpot.uvic.ca 2) Downloads: klik de gewenste versie aan. 3) Selecteer de gewenste taal.

Nadere informatie

Geoptimaliseerde software voor gemak en ondersteuning. Heutink ICT dag 16 januari 2014

Geoptimaliseerde software voor gemak en ondersteuning. Heutink ICT dag 16 januari 2014 Geoptimaliseerde software voor gemak en ondersteuning Heutink ICT dag 16 januari 2014 Meer flexibiliteit in jaarplanning Nog veiliger door vernieuwde didactiek Meer aandacht voor leerlingen met zonaanpak

Nadere informatie

VEILIG LEREN LEZEN. Elke keer wanneer er met een nieuwe kern wordt begonnen kunt u hieronder lezen waar we die periode aan werken in de groep.

VEILIG LEREN LEZEN. Elke keer wanneer er met een nieuwe kern wordt begonnen kunt u hieronder lezen waar we die periode aan werken in de groep. VEILIG LEREN LEZEN. Elke keer wanneer er met een nieuwe kern wordt begonnen kunt u hieronder lezen waar we die periode aan werken in de groep. Dit leert uw kind in Kern 8 Woorden: bank en licht Woorden

Nadere informatie

Uitwerking Leerlijn ICT Ogtb Titus Brandsma

Uitwerking Leerlijn ICT Ogtb Titus Brandsma Algemeen Uitwerking Leerlijn ICT Ogtb Titus Brandsma Maart 2015 o Groep 0/instroom: Afhankelijk van de ontwikkeling van het kind kunnen de muisvaardigheden geoefend worden door het programma Spelen met

Nadere informatie

Het IGDI model. Het belang van goede instructie. Bij welke leerkrachten leren kinderen het beste? (Good 1989) Instructie en risicoleerlingen

Het IGDI model. Het belang van goede instructie. Bij welke leerkrachten leren kinderen het beste? (Good 1989) Instructie en risicoleerlingen Het IGDI model Leesverbetertraject Enschede 8/11/07 Het belang van goede Risicoleerlingen deden het bij goede leerkrachten net zo goed als gemiddelde leerlingen bij zwakke leerkrachten. Niets was effectvoller

Nadere informatie

VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Leeshuis

VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Leeshuis VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Leeshuis Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl. De rubriek implementatiekoffer

Nadere informatie

Van leesplankje naar digitaal leren lezen en spellen

Van leesplankje naar digitaal leren lezen en spellen Van leesplankje naar digitaal leren lezen en spellen Harmen Kooreman Het leesplankje van Hoogeveen begint met de woorden aap, noot, mies. De kinderen leerden lezen door middel van analyse en synthese.

Nadere informatie

193 Albelli/Hema Windows

193 Albelli/Hema Windows www.sencomp.nl 193 Albelli/Hema Windows laatst gewijzigd 25 oktober 2012 Uw keuze voor het maken van een fotoalbum is Albelli of Hema. Deze cursus bestaat uit 5 delen. Indien u gekozen heeft voor Hema

Nadere informatie

Hoe werkt u met een Bordboek Plus?

Hoe werkt u met een Bordboek Plus? Hoe werkt u met een Bordboek Plus? DOWNLOAD UW BORDBOEK PLUS VOOR OFFLINE GEBRUIK Open na de activatie van uw licentie eerst uw Bordboek Plus op Knooppunt. Voortaan kunt u twee versies raadplegen: online

Nadere informatie

Die- s-lekti-kus vzw, Diestsesteenweg 722, 3010 Kessel-Lo e-mail: lieven.coppens@letop.be website: www.letop.be

Die- s-lekti-kus vzw, Diestsesteenweg 722, 3010 Kessel-Lo e-mail: lieven.coppens@letop.be website: www.letop.be Deze tekst is auteursrechterlijk beschermd Titel: Auteur: Woordenschat Plus Lieven Coppens Die- s-lekti-kus vzw, Diestsesteenweg 722, 3010 Kessel-Lo e-mail: lieven.coppens@letop.be website: www.letop.be

Nadere informatie

Met dit programma kunt u fotoalbums, collages, kalenders, posters en nog veel meer maken. Wij vertellen u graag hoe dat werkt.

Met dit programma kunt u fotoalbums, collages, kalenders, posters en nog veel meer maken. Wij vertellen u graag hoe dat werkt. Beste klant, Met dit programma kunt u fotoalbums, collages, kalenders, posters en nog veel meer maken. Wij vertellen u graag hoe dat werkt. Na de installatie ziet u dit icoon op uw bureaublad: staan. Ga

Nadere informatie

Handleiding oefeningen en dossiers maken

Handleiding oefeningen en dossiers maken Handleiding oefeningen en dossiers maken Oefening maken met een sjabloon Als u eigen materiaal wilt maken voor uw leerlingen, kunt u gebruik maken van oefeningen en dossiers. Dossiers en oefeningen kunt

Nadere informatie

VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Estafette

VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Estafette VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Estafette Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl. De rubriek implementatiekoffer

Nadere informatie

Een webkwestie bouwen in Word 2000

Een webkwestie bouwen in Word 2000 Een webkwestie bouwen in Word 2000 Doel: Met behulp van deze stap-voor-stap beschrijving kunt u geheel zelf een webkwestie als webpagina maken. Beginsituatie: U beheerst de basisprincipes van Word zoals

Nadere informatie

Deel 1: PowerPoint Basis

Deel 1: PowerPoint Basis Deel 1: PowerPoint Basis De mogelijkheden van PowerPoint als ondersteunend middel voor een gedifferentieerde begeleiding van leerlingen met beperkingen. CNO Universiteit Antwerpen 1 Deel 1 PowerPoint Basis

Nadere informatie

Dit is de handleiding voor bardiensten, zaaldiensten en klokdiensten bij Groen Geel

Dit is de handleiding voor bardiensten, zaaldiensten en klokdiensten bij Groen Geel Handleiding Intus Planning voor vrijwilligers Deel 1 Algemene uitleg over Intus Planning Dit is de handleiding voor bardiensten, zaaldiensten en klokdiensten bij Groen Geel Groen Geel heeft een overeenkomst

Nadere informatie

Handleiding AmbraSoft voor leerlingen en ouders

Handleiding AmbraSoft voor leerlingen en ouders Handleiding AmbraSoft voor leerlingen en ouders Inhoudsopgave 1 Installatie en systeemvereisten... 3 2 Je aanmelden via de loginpagina van AmbraSoft... 3 2.1 Onderdelen De Taalbende... 4 2.1.1 De Taalbende:

Nadere informatie

Aan de slag met L2S. versie 8

Aan de slag met L2S. versie 8 Aan de slag met L2S versie 8 1 Aan de slag met L2S Deze handleiding geeft u de basisinformatie over L2S. Een uitgebreide handleiding vindt u in de werkbalk van het programma onder Help. Hieronder staat

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 5 en 6 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 5 en 6 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1. Spelling op maat 2 De programma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 2 is het tweede deel van deze leerlijn.

Nadere informatie

Handleiding voor de leerling

Handleiding voor de leerling Handleiding voor de leerling Inhoud Inloggen... 3 Werken met een dossier... 4 Websites zoeken... 6 Inloggen Start op het schoolnetwerk een computer op en log in zoals je dat altijd doet. Klik op het bureaublad

Nadere informatie

CMS Made Simple eenvoudig uitgelegd CMS MADE SIMPLE- Eenvoudig uitgelegd

CMS Made Simple eenvoudig uitgelegd CMS MADE SIMPLE- Eenvoudig uitgelegd CMS Made Simple eenvoudig uitgelegd CMS MADE SIMPLE- Eenvoudig uitgelegd Introductie Deze handleiding heeft tot doel een eenvoudige stap voor stap handleiding te zijn voor eindgebruikers van CMS Made Simple

Nadere informatie

VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR

VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR INHOUDSOPGAVE Beginnende geletterdheid Doelen blz. 3 Activiteiten blz. 3 Evaluatie blz. 4 Speciale leerbehoeften blz. 4 Mondelinge communicatie Doelen

Nadere informatie

Album samenstellen met behulp van de Hema album software.

Album samenstellen met behulp van de Hema album software. Album samenstellen met behulp van de Hema album software. Kies de Hema webside www.hema.nl Plaats de muisaanwijzer op foto en klik op Fotoalbums. Klik op download de software (geschikt voor Windows) Vul

Nadere informatie

Landelijk Indicatie Protocol (LIP)

Landelijk Indicatie Protocol (LIP) Handleiding Landelijk Indicatie Protocol programma pagina 1 of 18 Landelijk Indicatie Protocol (LIP) Welkom bij LIP Lip is ontstaan uit een toegevoegde module aan het kraamzorg administratie pakket van

Nadere informatie

bigfreddy.com Handleiding BigFreddy software Oktober 2012 Big Freddy 3.2 Inhoudsopgave: Pagina Starten:

bigfreddy.com Handleiding BigFreddy software Oktober 2012 Big Freddy 3.2 Inhoudsopgave: Pagina Starten: Handleiding BigFreddy software Oktober 2012 Big Freddy 3.2 Inhoudsopgave: Starten: Taakbalken: Taakbalk 1 Taakbalk 2 Taakbalk 3 Taakbalk 4 - Categorieën - Updates - Product kiezen - Afbeeldingen kiezen

Nadere informatie

Handleiding voor het toevoegen van eigenschappen aan een product in Woocommerce

Handleiding voor het toevoegen van eigenschappen aan een product in Woocommerce Handleiding voor het toevoegen van eigenschappen aan een product in Woocommerce Stap 1: Na het inloggen op het beheerdersgedeelte komt u uit op uw dashboard. Van daaruit kunt u aan de linkerkant uw muis

Nadere informatie

Werken met Paint 2014

Werken met Paint 2014 Groep: 5 Lesdoelen: - - De leerlingen begrijpen dat je niet zomaar een plaatje van internet kan plukken, dat het plagiaat is De leerlingen kunnen met behulp van Paint zelf een tekening in Paint maken.

Nadere informatie

Afdrukken in Calc Module 7

Afdrukken in Calc Module 7 7. Afdrukken in Calc In deze module leert u een aantal opties die u kunt toepassen bij het afdrukken van Calc-bestanden. Achtereenvolgens worden behandeld: Afdrukken van werkbladen Marges Gedeeltelijk

Nadere informatie

Handleiding Fotopagina

Handleiding Fotopagina Handleiding Fotopagina Leden van de Vrienden van de Pyreneese berghond kunnen een album aanmaken op onze fotopagina. Per lid/gezin is één album van maximaal 250 foto's beschikbaar. Deze handleiding bestaat

Nadere informatie

Handleiding KIJK! in ParnasSys. Februari 2014

Handleiding KIJK! in ParnasSys. Februari 2014 Handleiding KIJK! in ParnasSys Februari 2014 Inhoud Inleiding... 3 1. Instellen van KIJK! in ParnasSys door de beheerder... 4 De KIJK! observatielijsten... 4 Leerlingen koppelen aan een leerlijnenpakket

Nadere informatie

Handleiding Op Maat Speler

Handleiding Op Maat Speler Handleiding Op Maat Speler Je kunt op verschillende manieren aan de slag met de Op Maat Speler. Versie 1: je leest niet verder, maar downloadt via www.opmaat-eduware.nl de recentste versie van de Op Maat

Nadere informatie

kt! 2 Leren lezen en spellen, een aanpak periode in groep 3 en de hogere

kt! 2 Leren lezen en spellen, een aanpak periode in groep 3 en de hogere Leren lezen en spellen, een aanpak kt! 2 In het vorige artikel- Instructie werkt! (r), opgenomen in Praxis~ bulletin, nummer 7 - zijn een " aantal algemene tips beschreven én speciale tips voor de klankzuiuere

Nadere informatie

Wiskunde en ICT 1. Met het lettertype wiskunde.ttf kan je onderstaande wiskundige symbolen invoegen.

Wiskunde en ICT 1. Met het lettertype wiskunde.ttf kan je onderstaande wiskundige symbolen invoegen. Vergelijkingseditor 2010 Wiskunde Module 1a Wiskunde en ICT 1 WISKUNDE EN ICT Tijdens de lessen wiskunde op deze hogeschool met de laptop moet je ook voor wiskunde de laptop zinvol gebruiken. Dat dit niet

Nadere informatie

Handleiding Digibord Relaties en Seksualiteit

Handleiding Digibord Relaties en Seksualiteit Handleiding Digibord Relaties en Seksualiteit Leskatern Relaties en Seksualiteit Het lespakket Relaties en Seksualiteit van RutgersWPF bestaat uit 4 leskaternen en 1 algemeen katern en is te bestellen

Nadere informatie

Flitsend Spellen en Lezen 1

Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 is gericht op het geven van ondersteuning bij het leren van Nederlandse woorden, om te beginnen bij de klanklettercombinaties. Doelgroep Flitsend

Nadere informatie

Taal in Blokjes software

Taal in Blokjes software Taal in Blokjes software Leermodules Taal in Blokjes is een uitsnede van de F&L methode. De Taal in Blokjes software is gekoppeld aan de 11 leermodules van de Taal in Blokjes workshop. Deze modules bevatten

Nadere informatie

Groep 3. Fijn, dat jij er bent!

Groep 3. Fijn, dat jij er bent! Groep 3 Fijn, dat jij er bent! Dagplanning Elke dag hebben we een dagplanning, zodat de kinderen kunnen zien wat we die dag gaan doen voorspelbaarheid. Inloop Vanaf 8.20u bent u samen met uw kind welkom.

Nadere informatie

Handleiding Flits 3 (C) NIB Software, november 2006

Handleiding Flits 3 (C) NIB Software, november 2006 Handleiding Flits 3 (C), november 2006 Flits 3 Uw beste hulp bij dyslexie. Inhoud 1 Inhoudsopgave 0 1 Inleiding 1 Spraak 3... 3 2 Over woordidentificatietechnieken... 3 3 Hoe is Flits... 3 opgebouwd? 5

Nadere informatie

Klik op OK om verder te gaan. U ziet het volgende scherm verschijnen:

Klik op OK om verder te gaan. U ziet het volgende scherm verschijnen: Installatie van de Online Bijbel Studie DVD (editie 11-01) Datum: 26 januari 2011 Laatste revisie: Versie: 1.0 Voordat u begint Deze instructie behandeld de te volgen stappen om de Online Bijbel Studie

Nadere informatie

5. Diavoorstellingseffecten

5. Diavoorstellingseffecten 5. Diavoorstellingseffecten Zoals u in de voorgaande modules heeft kunnen zien, is de overgang tussen opeenvolgende dia s in een presentatie steeds hetzelfde: de oude dia verdwijnt en de nieuwe dia komt

Nadere informatie

SNELLE INVOER MET EXCEL

SNELLE INVOER MET EXCEL SNELLE INVOER MET EXCEL Naam Nr Klas Datum Het is de bedoeling dat je de gegevens van een tabel op efficiënte wijze invoert, dat betekent: correct en snel! Microsoft Excel biedt verscheidene mogelijkheden

Nadere informatie

ManageWare Pro Postbus 568 3700AN Zeist Tel.: 030-692 5701 Fax: 084-718 8468. Documentenbeheer

ManageWare Pro Postbus 568 3700AN Zeist Tel.: 030-692 5701 Fax: 084-718 8468. Documentenbeheer Documentenbeheer Inleiding ConsultManager heeft nu een professionele module om documenten te archiveren, te koppelen aan cliënten, artsen, etc., en te beheren. Het was al mogelijk om externe documenten

Nadere informatie

Handleiding bij de workshop Animatie in Microsoft PowerPoint Hoe maak je een animatie in Microsoft PowerPoint 2010? Handleiding voor kinderen

Handleiding bij de workshop Animatie in Microsoft PowerPoint Hoe maak je een animatie in Microsoft PowerPoint 2010? Handleiding voor kinderen Vorige keer hebben wij gesproken over het maken van een PowerPoint presentatie. Deze keer beginnen wij met de herhaling van de basis handelingen op de computer zoals: iets op je scherm aanwijzen iets op

Nadere informatie

Handleiding wordpress

Handleiding wordpress Handleiding wordpress Wordpress versie 3.0.4 Handleiding versie 1.1 Auteur Website Geert Hoekzema www.geerthoekzema.nl www.geerthoekzema.nl geert@geerthoekzema.nl 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Beginnen

Nadere informatie