VOLO 1 visietekst muzische domeinen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VOLO 1 visietekst muzische domeinen"

Transcriptie

1 Iedereen is een genie. Maar als een vis wordt beoordeeld op zijn vaardigheid om in bomen te klimmen, zal hij zichzelf zijn hele leven als een mislukkeling beschouwen. (Albert Einstein ) Beste student(e), Welkom in de opleiding! We willen jou heel graag laten kennismaken met de muzische domeinen en reiken jou in vier sessies de muzische basis aan die steeds gelinkt is aan de muzische aspecten. Muzische aspecten zijn bouwstenen waarmee je op creatieve wijze aan de slag kunt gaan. Bouwstenen die ervoor zorgen dat je accenten kunt leggen en dat je je creatieve ideeën in goede banen kunt leiden. Onderaan deze tekst geven we jou een overzicht van de aspecten per domein. Het is van belang dat je hier een goed zicht op hebt! Volgens het leerplan Muzische Opvoeding (grijs, algemeen deel) is Muzische Opvoeding een proces van beschouwen en creëren. Beschouwen: wie muzisch bezig is laat iets op zich inwerken. Dit kan een ervaring zijn in de natuur, iets dat tussen mensen gebeurt, een kunstzinnige uiting of een kunstwerk. Al beschouwend ontdekt de mens er allerlei expressieve elementen in en tracht te verstaan wat iemand anders gecreëerd heeft. Hij probeert de expressieve uiting ook te waarderen, door er kritisch tegenover te staan, door erin op te gaan en er onbevangen van te genieten. De beschouwer legt daarbij een sterke activiteit aan de dag. Hij gebruikt zijn zintuigen heel intensief. Hij neemt een open houding aan en zet van zich af wat in hem de toegang tot expressie belemmert. Hij let ook op bepaalde vormelementen die iets zeggen over de inhoud van de boodschap. Hij associeert wat hij in de expressie ontdekt, met de eigen belevingswereld (eigen ideeën, emoties, fantasieën, ) En ten slotte wil hij ook met anderen communiceren over wat hem treft. Jouw rol als leerkracht bestaat erin om met richtvragen kinderen gericht het beschouwen te laten ervaren. Je wijst hen op typische aspecten die de kunstenaar voor ogen had, op bepaalde wendingen die je in het werk van de componist of auteur terugvindt. Je laat hen kijken, luisteren, ruiken, proeven en voelen zodat ze geïnspireerd raken om, in een latere fase, zelf creatief aan de slag te kunnen gaan. Creëren: De muzische mens is niet alleen receptief of reflecterend met de dingen bezig. Hij is er vooral ook op gericht zelf gestalte te geven aan wat hem beroert. Alleen of samen met anderen geeft hij in een muzische taal uiting aan zijn indrukken, gedachten, gevoelens, aan de dingen in het leven waaraan hij waarde hecht. Hij herschept zijn eigen belevingswereld en gaat zo in dialoog met zichzelf.

2 Ook bij de productieve kant van het muzisch proces dient nogal wat in beweging gebracht. Zo moet je je bij het creëren scherp bewust worden van wat je te zeggen hebt. En je moet naar de beste taal zoeken om je boodschap concrete vorm te geven. Als je een bepaalde expressievorm hanteert, moet je op zoek gaan naar materialen, technieken, en middelen om de zeggingskracht van beelden, woorden, klanken en bewegingen te vergroten. Om met andere woorden een combinatie van vorm en inhoud te ontdekken die op een oorspronkelijke manier weergeeft wat je wilt uitdrukken. Als toekomstige onderwijzers is het noodzakelijk een muzische grondhouding te ontwikkelen. Het opvoedingsproject richt zich op de ontwikkeling van de hele mens. We trachten immers in de basisschool evenwichtig en geïntegreerd aan de slag te gaan met hoofd, hart en handen. Wie de wereld en het leven met een muzische houding tegemoet treedt, benadert die hele wereld op een onbevangen en speels manier, zet zijn hele persoon in, niet eenzijdig zijn denken, maar ook zijn voelen en streven. De muzische mens gebruikt intensief al zijn zintuigen, tracht eigen ervaringen en emoties op een authentieke en originele manier te uiten. Met een muzische grondhouding waardeer je ook het creatieve in de expressie van anderen en deel je ervaringen, emoties en waardering met anderen. Naast de ontwikkeling van een attitudevorming (muzische grondhouding) willen we kinderen ook laten ontdekken welke middelen mensen gebruiken om zich muzisch-expressief te uiten en willen we hen met die middelen leren omgaan. Dit laatste aspect slaat op scholing. Met scholing bedoelen we dat kinderen meer en meer ervaren dat ze, op hun niveau, in staat zijn om zich uit te drukken en de expressie van anderen te begrijpen. We leren hen de kneepjes van het vak en bieden kinderen tools, middelen en technieken aan om zich sterker te kunnen uiten. Zo kun je bijvoorbeeld een kind leren hoe je een tekst expressief kunt voorlezen, hoe je kunt rijmen, hoe je de ademhaling juist inzet, hoe je juist kunt zingen, hoe je een figuurtje uit klei kunt monteren, hoe je de kleur paars mengt, hoe je oogcontact met een publiek maakt, hoe je de ruimte volledig kunt benutten in de bewegingsexpressie Dit geeft kinderen zelfvertrouwen of geloof in eigen kunnen en het zorgt voor een groeiend welbevinden. Maar de scholing mag geen doel op zich worden. Muzische opvoeding mag in geen geval afdrijven naar een sfeer van het prestatiegerichte, het competitieve en het eenzijdig productgerichte. Het proces is hierin van groot belang. Gaandeweg zal je ervaren dat het ene domein jou meer aanspreekt dan het andere. Dat je meer ideeën krijgt als je je mag uitleven in een domein waar je al voeling mee hebt. We willen jou er wel op wijzen dat een goede leraar lager onderwijs openstaat voor alle muzische domeinen. We hopen dat je een leerkracht wordt die een waaier aan uitlaatkleppen biedt aan kinderen zodat ook zij van alles kunnen proeven en een gerichte keuze kunnen maken. Een goede leraar lager onderwijs ontdekt al doende de talenten bij zijn/haar kinderen. Hoe kun je immers ontdekken dat Kaat heel mooi kan zingen als je nooit met je leerlingen daadwerkelijk zingt? Hoe kun je ontdekken dat Max over een scherpzinnig beschouwend vermogen beschikt als je nooit gericht met hem naar de wereld kijkt? Als Arteveldehogeschool willen we dan ook studenten afleveren met oog voor alle creatieve omgangsvormen, met aandacht voor beleving en integratie van muzische aspecten. Kortom: Leraren die aan de slag gaan met hoofd, hart en handen. Leraren die kunnen genieten, verwonderd kunnen zijn en in bewondering kunnen staan voor het schone in de mens en in het leven.

3 We willen jullie dan ook in de vakstudie muzische 1 en 2 laten kennismaken met alle muzische domeinen en we verwachten van jou dat je val elk domein de basis onder de knie krijgt. Binnen de vakdidactiek maken we dan de vertalen naar de klaspraktijk. Hoe kun jij als toekomstig leerkracht muzisch werken in de klas? We wensen jou hier heel veel succes mee! De docenten muzische Volo Elke Brys Philip O Neill *Voor de opstelling van deze visietekst werd het leerplan Muzische Opvoeding, algemeen deel, VVKBao, geraadpleegd en soms ook geciteerd.

4 ASPECTEN binnen de muzische domeinen Beeldopvoeding De beeldaspecten: Vorm Ruimte Compositie Licht Textuur Lijn - Kleur Muzikale opvoeding Muzikale parameters: Toonhoogte - Toonduur - Toonintensiteit - Timbre Muzisch Taalgebruik Talige vormen: spelen met klanken klanken en klanknabootsingen, geluidsdecor, klinkers en medeklinkers rijm, jabbertalk, tongtwisters, intonatie en melodie, ritme en tempo, accent Talige vormen: spelen met betekenissen originele associaties, vergelijkingen, metaforen, woord- en letterspelletjes, samenstellingen en afleidingen, dubbele betekenissen, woordvolgorde, humoristisch taalgebruik, raadsels, woordspelingen, spreekwoorden, zegswijzen, uitdrukkingen Niet-talige vormen: lichaamstaal, beeldtaal, pictogrammen, symbolen, lay-out en vormgeving, tekstopmaak, woord- en lettervormen

5 Bewegingexpressie Aspecten die de dynamiek van een beweging, de bewegingskwaliteit bepalen: Lichaam als instrument In de Ruimte In de Tijd En met een zekere Kracht Dramatisch spel Aspecten van dramatisch spel: Vraagwoord: Rol, personage Wie? Handeling, dialoog Wat? Verbeelde tijd en werkelijke tijd Wanneer? Plaats en ruimte Waar? motieven Waarom? Gevoelsuitingen Hoe?

Lijst van de gebruikte leerplannen binnen het katholiek onderwijs

Lijst van de gebruikte leerplannen binnen het katholiek onderwijs Lijst van de gebruikte leerplannen binnen het katholiek onderwijs 1. Specifiek voor het kleuteronderwijs: (Ook de ander leerplannen gelden voor het kleuteronderwijs) November 2008 Ontwikkelingsplan nieuw

Nadere informatie

leerlijn muzische kleuters en 1ste lj.xls 1 van 10 Werken aan een degelijk en samenhangend onderwijsaanbod

leerlijn muzische kleuters en 1ste lj.xls 1 van 10 Werken aan een degelijk en samenhangend onderwijsaanbod 1. Intensief gebruik maken van alle zintuigen Wanneer ik ertoe word uitgenodigd, gebruik ik bepaalde zintuigen bij het waarnemen. Ik gebruik spontaan al mijn zintuigen bij het waarnemen. Ik weet al op

Nadere informatie

leerlijn muzische 2de, 3de en 4de leerjaar.xls 1 van 10 Werken aan een degelijk en samenhangend onderwijsaanbod

leerlijn muzische 2de, 3de en 4de leerjaar.xls 1 van 10 Werken aan een degelijk en samenhangend onderwijsaanbod 1. Intensief gebruik maken van alle zintuigen Ik kan geconcentreerd kijken, beluisteren, betasten, smaken, ruiken. Ik sta open voor muzische prikkels van buitenaf en neem de tijd om ze op mij te laten

Nadere informatie

Enkele krachtlijnen voor kwalitatieve muzische vorming MUZISCHE GRONDHOUDING ONTWIKKELEN MUZISCHE EXPRESSIEVORMEN ONTDEKKEN

Enkele krachtlijnen voor kwalitatieve muzische vorming MUZISCHE GRONDHOUDING ONTWIKKELEN MUZISCHE EXPRESSIEVORMEN ONTDEKKEN Enkele krachtlijnen voor kwalitatieve muzische vorming Kristof Dupont kristof.dupont@vsko.be MUZISCHE GRONDHOUDING ONTWIKKELEN MUZISCHE EXPRESSIEVORMEN ONTDEKKEN 1 KRACHTLIJNEN Ontplooien unieke persoon

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier

Lesvoorbereidingsformulier UC Leuven Limburg Lerarenopleiding kleuter- en lager onderwijs Lesvoorbereidingsformulier Het mentaal en schriftelijk voorbereiden van een les is iets anders dan het invullen van een lesvoorbereidingsformulier.

Nadere informatie

De Vakman. De leerling hanteert de muzikale parameters en componenten. De leerling leest en schrijft de muziektaal

De Vakman. De leerling hanteert de muzikale parameters en componenten. De leerling leest en schrijft de muziektaal De Vakman De leerling kan gericht luisteren van intuïtief naar bewust waarnemen luisteren naar het eigen musiceren weten wat je hoort zich de muziek inwendig voorstellen de muzikale parameters en componenten

Nadere informatie

Timing: 50 min. Graad: 1-2. Leerplandoelen: VVKBAO:

Timing: 50 min. Graad: 1-2. Leerplandoelen: VVKBAO: Graad: 1-2 Timing: 50 min. Leerplandoelen: VVKBAO: WO TE 6.18 Kinderen kunnen met techniek omgaan in verschillende toepassingsgebieden. WO TE 6.18.1 Dat houdt in dat ze technische realisaties uit verschillende

Nadere informatie

Doelenlijst G-start voor VVKBaO

Doelenlijst G-start voor VVKBaO 1 1. OVER -START -start is een CTO-uitgave over het stimuleren van geletterdheid bij jonge kinderen (2,5 tot 7 jaar). -start is een boek vol achtergrondinformatie en concreet uitgewerkte activiteiten.

Nadere informatie

Groep: AGL fase 1 Vak: Culturele oriëntatie en creatieve expressie

Groep: AGL fase 1 Vak: Culturele oriëntatie en creatieve expressie Basis Groep: AGL fase 1 Vak: Culturele oriëntatie en creatieve expressie Kerndoelen: Verwerking binnen de lessen van de andere leergebieden. ICT, digibord, creatieve materialen Culturele oriëntatie en

Nadere informatie

de leerling is geconcentreerd en toont zin voor afwerking de leerling communiceert over zijn/haar kunstbeleving

de leerling is geconcentreerd en toont zin voor afwerking de leerling communiceert over zijn/haar kunstbeleving ontdekt exploreert en experimenteert is geconcentreerd en toont zin voor afwerking breidt de eigen voorkeuren uit creëert hanteert de muzikale parameters en componenten staat open voor het onbekende, het

Nadere informatie

Workshops voor Scholengemeenschappen. PE-DIC-idee PE-DIC-initiatief PE-DIC-in orde!

Workshops voor Scholengemeenschappen. PE-DIC-idee PE-DIC-initiatief PE-DIC-in orde! Ines Vandoorne (Beeldopvoeding) - Bernadette De Geest (Muzikale Opvoeding) Kathleen Pisman (Dramatisch Spel - Bewegingsexpressie) - Liliane Steppe (Muzisch taalgebruik) Muzo - Workshops voor scholengemeenschappen

Nadere informatie

Accent op verhaal. Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in de verf wil zetten.

Accent op verhaal. Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in de verf wil zetten. onderdeel: dialoog Titel: De uitgewiste bladzijde Graad: 2 Accent op verhaal Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in de verf wil zetten. Leerplandoelnummer Leerplandoel uitgeschreven

Nadere informatie

EEN BELEID VOOR MUZISCHE VORMING

EEN BELEID VOOR MUZISCHE VORMING Stationstraat 22, 8700 Tielt 051/406263 051/409943 hetspoor@kbo-tielt.be www.kbo-tielt.be/hetspoor EEN BELEID VOOR MUZISCHE VORMING 1. Link met de schoolvisie. Wij zijn een basisschool. De basis voor muzische

Nadere informatie

SPECIFIEKE AANDACHTSPUNTEN bij het voorbereiden en realiseren van de activiteiten voor PRAKTIJK 2

SPECIFIEKE AANDACHTSPUNTEN bij het voorbereiden en realiseren van de activiteiten voor PRAKTIJK 2 SPECIFIEKE AANDACHTSPUNTEN bij het voorbereiden en realiseren van de activiteiten voor PRAKTIJK 2 We geven per activiteit een overzicht van de punten waar je extra aandacht aan moet besteden. - Hou rekening

Nadere informatie

Kernklas. Ieder kind is uniek...

Kernklas. Ieder kind is uniek... Alle kinderen blij in het onderwijs van nú Kernklas Ieder kind is uniek......en is méér dan het gedrag dat zich laat zien. Een kind heeft gevoelens, emoties, behoeften, interesses, passie en talenten.

Nadere informatie

Accent op verhaal. Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in de verf wil zetten.

Accent op verhaal. Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in de verf wil zetten. onderdeel: dialoog Titel les/thema Toneel spelen Graad: 1 Accent op verhaal Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in de verf wil zetten. Leerplandoelnummer Leerplandoel uitgeschreven

Nadere informatie

Visie op muzische opvoeding

Visie op muzische opvoeding Visie op muzische opvoeding 28 oktober 2011 Tijdens de studiedag MUZO op MAAT door Stef Lysebettens kwamen we gezamenlijk tot volgende visie over muzische vorming. Wij willen aandacht besteden aan de totale

Nadere informatie

Je culturele vermogens, hoe werk je eraan?

Je culturele vermogens, hoe werk je eraan? Je culturele vermogens, hoe werk je eraan? kunst & maatschappij context biedt (bronnen voor) context aan legt verbanden culturele instelling of externe vakdocent leerkracht of docent tussen leerstof analyseren

Nadere informatie

Cultuureducatie met Kwaliteit

Cultuureducatie met Kwaliteit ontwerp fourpack Cultuureducatie met Kwaliteit Onze ambities 1 2 3 Stappenplan Het kwadrant Drie domeinen 1 Intake 5 Scholingsactiviteiten VERBREDEN 2 Assessment 6 Meerjarenvisie In huis 3 Ambitiegesprek

Nadere informatie

Thema kinderportretten

Thema kinderportretten Thema kinderportretten Les 2: Wat gebeurde er tussen de twee foto s? Lestitel: Wat gebeurde er tussen de twee foto s? Leerdomein: drama, bewegingsexpressie Lesduur: 50 minuten Leerplandoelen Leerplan muzische

Nadere informatie

leerlijn muzische derde graad.xls 1van15 Werken aan een degelijk en samenhangend onderwijsaanbod

leerlijn muzische derde graad.xls 1van15 Werken aan een degelijk en samenhangend onderwijsaanbod 1. Intensief gebruik maken van alle zintuigen ET 6.1 Ik verken spontaan de mogelijkheden tot zintuiglijke waarneming. Ik neem de tijd voor een zo volledig mogelijke waarneming. Vooraleer een oordeel te

Nadere informatie

Timing: 50 min. Graad: 2-3. Leerplandoelen: VVKBAO:

Timing: 50 min. Graad: 2-3. Leerplandoelen: VVKBAO: Graad: 2-3 Timing: 50 min Leerplandoelen: VVKBAO: WO TE 6.11 Kinderen kunnen zeggen aan welke eisen een bestaande constructie en een constructie die ze zelf willen maken, moet voldoen. WO TE 6.11.1 Dat

Nadere informatie

Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015

Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015 Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015 Inleiding 2 INLEIDING DANS Leerlingen in het basisonderwijs dansen graag. Het sluit aan bij hun natuurlijke creativiteit, fantasie en bewegingsdrang.

Nadere informatie

Cultuurbeleidsplan 2015-2019

Cultuurbeleidsplan 2015-2019 CBS Maranatha Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Cultuurbeleidsplan 2015-2019 1. Inleiding Dit is het cultuureducatieplan van de CBS Maranatha in Winschoten. Een plan dat is opgesteld om een bijdrage te leveren

Nadere informatie

Accent op improvisatie

Accent op improvisatie onderdeel: improvisatie Accent op improvisatie Titel: Reclame met jabbertalk Graad: 2 Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in de verf wil zetten. Leerplandoelnummer Leerplandoel

Nadere informatie

doelgericht lesgeven

doelgericht lesgeven doelgericht lesgeven Brochure Doelgericht lesgeven Redactie & vormgeving: Erik Schrooten en Luk Bosman 2016 Erik Schrooten & Luk Bosman Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

Muzische opvoeding. Muzikale opvoeding. klas: doelen deelleerplan VSKO 1999

Muzische opvoeding. Muzikale opvoeding. klas: doelen deelleerplan VSKO 1999 Muzische opvoeding Muzikale opvoeding klas: doelen deelleerplan VSKO 1999 1. Het kind musiceert met klank en muziek 3 1.1 Musiceren en experimenteren met de stem, met aandacht voor een goed stemgebruik

Nadere informatie

Accent op verhaal. Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in de verf wil zetten.

Accent op verhaal. Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in de verf wil zetten. onderdeel: dialoog Titel les/thema Sprookjes Graad: 1 Accent op verhaal Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in de verf wil zetten. Leerplandoelnummer Leerplandoel uitgeschreven

Nadere informatie

AABOD VORMING

AABOD VORMING NIEUWE SESSIES muzische vorming frans zorg ict AABOD VORMING 2009-2010 NIEUW AANBOD BASISSCHOOL!! CREATIEVE MUZISCHE VORMING!!! WIJ SPREKEN FRANS!!!! WERKEN MET FRANSE VERTELBOEKEN!! CREATIVITEIT IN FORMEEL!

Nadere informatie

Op televisie zien we allerlei talentenshows waarin ook kinderen bijzonder sterk uit de hoek komen. We zijn verbaasd over wat ze allemaal kunnen.

Op televisie zien we allerlei talentenshows waarin ook kinderen bijzonder sterk uit de hoek komen. We zijn verbaasd over wat ze allemaal kunnen. Op televisie zien we allerlei talentenshows waarin ook kinderen bijzonder sterk uit de hoek komen. We zijn verbaasd over wat ze allemaal kunnen. Maar vaak is er aan het eind slechts eentje de winnaar.

Nadere informatie

Accent op improvisatie en taal

Accent op improvisatie en taal Accent op improvisatie en taal onderdeel: articulatie en improvisatie Titel les/thema Inspringspelen (en articulatie-oefening) Graad: 3 Aan al deze doelen wordt gewerkt, toch duidt u best aan welke u in

Nadere informatie

Alle ruimte. voor jou w groei COGNOSCO

Alle ruimte. voor jou w groei COGNOSCO Alle ruimte voor jou w groei COGNOSCO Cognosco Campus Het Spoor Mol 02 Inleidend woordje Campus Het Spoor biedt naast het traditionele onderwijs ook het succesvolle Cognosco-onderwijs. De leerlingen kiezen

Nadere informatie

Wat een feest! Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6

Wat een feest! Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 Wat een feest! 1. Thema: Feestdagen 2. Vakgebied en vakonderdeel: Muzische vorming/drama 3. Doelgroep Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 4. Duur: 50 min. 5. Doelen Eindtermen: 3.5 ervaringen,

Nadere informatie

Algemene lessen. Les 9: Zoeken naar gelijkaardige beelden

Algemene lessen. Les 9: Zoeken naar gelijkaardige beelden Algemene lessen Les 9: Zoeken naar gelijkaardige beelden Lestitel: Zoeken naar gelijkaardige beelden Leerdomein: bewegingsexpressie, beeld Lesduur: 50 minuten Leerplandoelen Leerplan muzische opvoeding,

Nadere informatie

GIBO HEIDE. pedagogisch project

GIBO HEIDE. pedagogisch project GIBO HEIDE pedagogisch project gemeenteraadsbesluit van 26 mei 2015 Het pedagogisch project is de vertaling van de visie van directie en leerkrachten die betrekking heeft op alle aspecten van het onderwijs

Nadere informatie

Inhoudsopgave curriculum drama op de basisschool. 1. Definitie. 2. Visie. 3. Doelen. 4. Werkvormen. 5. Leerlijnen. 6. Materialen. 7.

Inhoudsopgave curriculum drama op de basisschool. 1. Definitie. 2. Visie. 3. Doelen. 4. Werkvormen. 5. Leerlijnen. 6. Materialen. 7. Inhoudsopgave curriculum drama op de basisschool 1. Definitie 2. Visie 3. Doelen 4. Werkvormen 5. Leerlijnen 6. Materialen 7. Rapportage 8. Budget 9. Evaluatie en bijstelling 10. Leerlijn drama Voorwoord

Nadere informatie

dialooghouding We stellen u onze visie even voor.

dialooghouding We stellen u onze visie even voor. schoolvisie Als katholieke basisschool willen we zorg dragen voor de opvoeding van elk kind. We zien onze school als een huis met een tuin waarin we de basis leggen voor de toekomst, om later met de beste

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma

Docentenhandleiding Educatieprogramma Docentenhandleiding Educatieprogramma Hoe, wat & waar Primair Onderwijs groep 3 t/m 6 Inhoud Het Dordrechts Museum..p.3 Algemene doelstelling programma...p.3 Aansluiting bij kerndoelen. p.3,4 Programma:Hoe,

Nadere informatie

Sprekende Portretten

Sprekende Portretten Docentenhandleiding Sprekende Portretten Sprekende Portretten Jacob Cuyp, Michiel Pompe van Slingelandt, 1649 Primair Onderwijs Groep 4 t/m 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling programma..

Nadere informatie

doelgericht lesgeven

doelgericht lesgeven doelgericht lesgeven Brochure Doelgericht lesgeven Redactie & vormgeving: Erik Schrooten en Luk Bosman 2016 Erik Schrooten & Luk Bosman Alle rechten voorbehouden. Alles uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

Onderwerp. VVKBaO. De kinderen wegwijs maken in Scratch Junior en ze laten experimenteren.

Onderwerp. VVKBaO. De kinderen wegwijs maken in Scratch Junior en ze laten experimenteren. Onderwerp De kinderen wegwijs maken in Scratch Junior en ze laten experimenteren. ICT 1 Hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken om hen te ondersteunen bij het leren.

Nadere informatie

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 In het leven van alle dag speelt Wetenschap en Techniek (W&T) een grote rol. We staan er vaak maar weinig bij stil, maar zonder de vele uitvindingen in de wereld van

Nadere informatie

WAT MAAKT DE VRIJESCHOOL UNIEK?

WAT MAAKT DE VRIJESCHOOL UNIEK? WAT MAAKT UNIEK? WAAROM De vrijeschool heeft een geheel eigen kijk op onderwijs, die gebaseerd is op het mensbeeld uit de antroposofie. Daarbinnen heeft iedere vrijeschool in Nederland een grote mate van

Nadere informatie

Wij zijn er van overtuigd dat elk kind knap is. Door kinderen hun talenten te laten ontdekken en benoemen, helpen we hen om zicht te krijgen op

Wij zijn er van overtuigd dat elk kind knap is. Door kinderen hun talenten te laten ontdekken en benoemen, helpen we hen om zicht te krijgen op Wij zijn er van overtuigd dat elk kind knap is. Door kinderen hun talenten te laten ontdekken en benoemen, helpen we hen om zicht te krijgen op zijn/haar vaardigheden. Als het kind weet waar het goed in

Nadere informatie

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland 1 ONZE SCHOOL en de SCHOLENGROEP ARKORUM Het katholiek basisonderwijs brengt al vele jaren een aanbod van kwalitatief onderwijs en opvoeding aan kleuters en leerlingen in de regio Roeselare- Ardooie. In

Nadere informatie

HET BEWEGENDE KIND Ervaringsgerichte workshops peuterschrijfdans en bewegingsexpressie

HET BEWEGENDE KIND Ervaringsgerichte workshops peuterschrijfdans en bewegingsexpressie HET BEWEGENDE KIND Ervaringsgerichte workshops peuterschrijfdans en bewegingsexpressie De speelgoedtrein rijdt door het hele land. Soms snel, soms traag. Plots stopt de trein. Door het venster zien de

Nadere informatie

Focusgroepleidraad studenten 3BAKO

Focusgroepleidraad studenten 3BAKO Focusgroepleidraad studenten 3BAKO Meenemen: - Dictafoon - Camera - Statief - Schriftje om iets op te schrijven - Etiketten om naam op te schrijven - A3 bladen - Postits - Filmtickets (derde jaars) Houding

Nadere informatie

Het beleidsplan cultuureducatie

Het beleidsplan cultuureducatie Het beleidsplan cultuureducatie Beleidsplannen voor cultuureducatie kunnen variëren van 1 A4 tot een compleet beleidsplan. Belangrijk hierbij is dat het cultuureducatiebeleid onderdeel is van het schoolplan.

Nadere informatie

STAND VAN ZAKEN CMK SCHIJNDEL Juni 2015

STAND VAN ZAKEN CMK SCHIJNDEL Juni 2015 STAND VAN ZAKEN CMK SCHIJNDEL Juni 2015 De Beemd Done Assement - Done Ambitiegesprek Kaders aanbrengen in bestaande vaardigheden waardoor er meer lijn ontstaat, waar binnen alle aandacht voor bewustzijn

Nadere informatie

MUZIEK TWEEDE GRAAD KSO VAKKEN UIT HET COMPLEMENTAIR GEDEELTE: BEWEGINGSEXPRESSIE VERBALE VORMING MUZIEKGESCHIEDENIS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS

MUZIEK TWEEDE GRAAD KSO VAKKEN UIT HET COMPLEMENTAIR GEDEELTE: BEWEGINGSEXPRESSIE VERBALE VORMING MUZIEKGESCHIEDENIS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS MUZIEK TWEEDE GRAAD KSO VAKKEN UIT HET COMPLEMENTAIR GEDEELTE: BEWEGINGSEXPRESSIE VERBALE VORMING MUZIEKGESCHIEDENIS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS VVKSO BRUSSEL Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair

Nadere informatie

Mijn visie; mijn manier van handelen en

Mijn visie; mijn manier van handelen en Mijn visie; mijn manier van handelen en ideeën over hoe kinderen ontwikkelen, leren en zouden moeten leren op school. Mariska Gerritsen, Docent beeldende vorming Fontys Tilburg Onderwijs Mijn visie op

Nadere informatie

ZINGEN BRAINSTORM MET DE KLAS BELANGRIJK BIJ DE KEUZE VAN EEN LIED

ZINGEN BRAINSTORM MET DE KLAS BELANGRIJK BIJ DE KEUZE VAN EEN LIED ZINGEN Zang mag niet ontbreken in de BZTband XXL! Daarom zijn we op zoek naar een klas die graag samen zingt. Zing je al vaak met je klas, dan kun je meteen aan de slag. Zo niet, dan heb je hopelijk iets

Nadere informatie

Nota: de identiteit van het Kleurenorkest

Nota: de identiteit van het Kleurenorkest Nota: de identiteit van het Kleurenorkest Januari 2015 1 INHOUD De identiteit van het Kleurenorkest... 3 Het Didactische uitgangspunt:... 4 Natuurlijk Leren... 4 De Pedagogische PIJLERS:... 6 NLP: taalkracht...

Nadere informatie

18/09/2013 TALENSENSIBILISERING ZEGT EEN POOLSEKOE OOK BOE? Iris Philips Europese dag van de talen 27 september 2013.

18/09/2013 TALENSENSIBILISERING ZEGT EEN POOLSEKOE OOK BOE? Iris Philips Europese dag van de talen 27 september 2013. TALENSENSIBILISERING ZEGT EEN POOLSEKOE OOK BOE? Iris Philips Europese dag van de talen 27 september 2013 Een half uurtje Coach van een implementatietraject door Centrum voor Taal en Onderwijs (KU Leuven)

Nadere informatie

Algemene lessen. Les 7: Zie ik mezelf wel?

Algemene lessen. Les 7: Zie ik mezelf wel? Algemene lessen Les 7: Zie ik mezelf wel? Lestitel: Zie ik mezelf wel? Leerdomein: Muzische opvoeding Lesduur: 75 minuten Leerplandoelen Leerplan muzische opvoeding, deelleerplan beeld van het VVKBaO Beschouwen

Nadere informatie

www.shine-houten.nl mail@shine-houten.nl 06-26340416 SHINE THE PLACE TO BE FOR PEOPLE WITH A ARTISTIC FLAVOUR!

www.shine-houten.nl mail@shine-houten.nl 06-26340416 SHINE THE PLACE TO BE FOR PEOPLE WITH A ARTISTIC FLAVOUR! www.shine-houten.nl mail@shine-houten.nl 06-26340416 SHINE THE PLACE TO BE FOR PEOPLE WITH A ARTISTIC FLAVOUR! Shine Wij zijn SHINE, een centrum voor podiumkunsten. Graag willen wij u hierbij kennis laten

Nadere informatie

Huisje, boompje, beestje

Huisje, boompje, beestje Docentenhandleiding Educatieprogramma Huisje, boompje, beestje Primair Onderwijs groep 1 en 2 Inhoud Het Dordrechts Museum p.3 Algemene doelstelling programma p.3 Aansluiting bij kerndoelen p.3 Programma:

Nadere informatie

Creatieve Begeleiding

Creatieve Begeleiding Creatieve Begeleiding voor bijzondere kinderen met liefdevolle aandacht voor de belevingswereld en behoefte van uw kind www.brani.nl Creatieve begeleiding met liefdevolle aandacht voor de belevingswereld

Nadere informatie

Taal, expressie en communicatie ondersteund met ICT-tools in de lerarenopleiding

Taal, expressie en communicatie ondersteund met ICT-tools in de lerarenopleiding Ronde 1 Geert Kraeye en Barbara Linsen Arteveldehogeschool, Gent Contact: geert.kraeye@arteveldehs.be barbara.linsen@arteveldehs.be Taal, expressie en communicatie ondersteund met ICT-tools in de lerarenopleiding

Nadere informatie

Piramide 4: muzische vorming

Piramide 4: muzische vorming Piramide 4: muzische vorming Drama 1. Welkom Mijn handen vertellen Ik zeg. Ze zeggen. - De kinderen kunnen met hun handen en zonder te spreken situaties uitbeelden of bevelen geven. - De kinderen kunnen

Nadere informatie

Passen kinderen in het format dat volwassenen bedacht hebben..of passen zij alleen in zichzelf?

Passen kinderen in het format dat volwassenen bedacht hebben..of passen zij alleen in zichzelf? Uitnodiging Het bestuur van de Janusz Korczak Stichting nodigt u uit om deel te nemen aan de jaarlijkse Korczak studie-en ontmoetingsdag voor donateurs en belangstellenden op zaterdag 19 april. (creatieve

Nadere informatie

Verslag leerorkest studieochtend. Zingen tijdens de instrumentale groepsles

Verslag leerorkest studieochtend. Zingen tijdens de instrumentale groepsles Verslag leerorkest studieochtend Zingen tijdens de instrumentale groepsles 6 maart 2012 Muziekcentrum Zuidoost 7 maart 2012 Muziekschool Amsterdam Noord 9 maart 2012 Muziekschool Amsterdam Docent: Otto

Nadere informatie

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Reclame maken, doe je zo! Groep 6 Thema-overzicht Thema-overzicht Reclame maken, doe je zo! Groep 6 Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Kern van het thema Het thema Functies

Nadere informatie

Nascholingsaanbod muzische opvoeding op maat van kinderen en leerkrachten

Nascholingsaanbod muzische opvoeding op maat van kinderen en leerkrachten Nascholingsaanbod muzische opvoeding op maat van kinderen en leerkrachten Geachte, biedt een nascholingsaanbod muzische opvoeding op maat van uw school aan. Als ervaren onderwijzer, organisator en begeleider

Nadere informatie

Dag van het zesde leerjaar PN206BA/1516 reeks 1 Dinsdag 26 januari 2016

Dag van het zesde leerjaar PN206BA/1516 reeks 1 Dinsdag 26 januari 2016 PEDIC Vormingsinitiatief voor leraren van het zesde leerjaar. Een organisatie van PEDIC in samenwerking met de pedagogische begeleidingsdienst regio Oost-Vlaanderen. OPZET Tijdens deze derde editie van

Nadere informatie

Naam student: Elke Brys Leergroep OLO Naam mentor: Philip O Neill Klas 4A Aantal lln.: 20 Oefenschool Jakob van Artevelde

Naam student: Elke Brys Leergroep OLO Naam mentor: Philip O Neill Klas 4A Aantal lln.: 20 Oefenschool Jakob van Artevelde Naam student: Elke Brys Leergroep OLO Naam mentor: Philip O Neill Klas 4A Aantal lln.: 20 School: Oefenschool Jakob van Artevelde DAG / / Handtekening mentor + datum: Van 10.20 uur tot 11.10 uur Leergebied(onderdeel):

Nadere informatie

De mentor als coach sessie 2. Piet BUYSE, Isabelle STEP, Joris VAN DE VELDE Banaba zorgverbreding en remediërend leren Banaba buitengewoon onderwijs

De mentor als coach sessie 2. Piet BUYSE, Isabelle STEP, Joris VAN DE VELDE Banaba zorgverbreding en remediërend leren Banaba buitengewoon onderwijs De mentor als coach sessie 2 Piet BUYSE, Isabelle STEP, Joris VAN DE VELDE Banaba zorgverbreding en remediërend leren Banaba buitengewoon onderwijs 2 Arteveldehogeschool - BNB ZRL - De mentor als coach

Nadere informatie

Secundair Onderwijs Eindtermen Artistieke Opvoeding 1ste graad

Secundair Onderwijs Eindtermen Artistieke Opvoeding 1ste graad Secundair Onderwijs Artistieke Opvoeding 1ste graad BEELD BEELD PLASTISCHE OPVOEDING : WAARNEMEN 1.1. visuele waarneming en beeldend geheugen versterken en vergroten door beeldelementen te herkennen. 1.2.

Nadere informatie

Schuilt er een onderzoeker in jou?

Schuilt er een onderzoeker in jou? Schuilt er een onderzoeker in jou? Bijlage: Lesdoelen en leerplandoelen INHOUD 1 Eerste kennismaking met Inagro en zijn activiteiten... 3 1.1 Lesdoelen... 3 1.2 Leerplandoelen... 3 1.2.1 Leerplan wereldoriëntatie

Nadere informatie

Elk onderdeel wordt in de klas geobserveerd en minstens tweemaal per jaar wordt dit geëvalueerd in het rapport..

Elk onderdeel wordt in de klas geobserveerd en minstens tweemaal per jaar wordt dit geëvalueerd in het rapport.. 2 Lijnen van houdingen, en in ons rapport. Elk onderdeel wordt in de klas geobserveerd en minstens tweemaal per jaar wordt dit geëvalueerd in het rapport.. 2.1 Moedertaal spreken: 1 ste lj Moedertaal spreken

Nadere informatie

Bijlage 3: Citaten uit leerplannen Nederlands

Bijlage 3: Citaten uit leerplannen Nederlands Bijlage 3: Citaten uit leerplannen Nederlands A. Vlaanderen Hieronder worden de leerplanpassages geciteerd die aan de basis lagen van Schema 4.1 en Schema 4.2 uit hoofdstuk 4. Schema 4.1 liet zien in hoeverre

Nadere informatie

6 tot 12x 1 uur. 10 tot 12x 1 uur

6 tot 12x 1 uur. 10 tot 12x 1 uur Muziekatelier Muziekatelier is een grote hit! Wil jij iets doen met muziek maar weet je nog niet precies wat je het leukste vindt? Doe dan mee met het Muziekatelier. Spelenderwijs leer je noten lezen en

Nadere informatie

Pedagogisch kader Kinderdagverblijf Filios

Pedagogisch kader Kinderdagverblijf Filios Pedagogisch kader Kinderdagverblijf Filios Onderdeel van: Pagina 1 van 5 Inleiding In het pedagogisch kader staan onze uitgangspunten en basisdoelen die ten grondslag liggen aan ons pedagogisch handelen.

Nadere informatie

HET CONCEPT WAT JE SCHRIJFT BEN JE ZELF

HET CONCEPT WAT JE SCHRIJFT BEN JE ZELF HET CONCEPT WAT JE SCHRIJFT BEN JE ZELF Inleiding Het boek Wat je schrijft ben je zelf (WJSBJZ) is een werkboek. Het bestaat uit 33 levensvragen met bijbehorende opdracht. Bij elke vraag is er schrijfruimte

Nadere informatie

Onderwerp. VVKBaO. Het verloop van een sessie Scratch Junior.

Onderwerp. VVKBaO. Het verloop van een sessie Scratch Junior. Onderwerp Het verloop van een sessie Scratch Junior. ICT 1 Hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken om hen te ondersteunen bij het leren. ICT 2 Gebruiken ICT op een veilige,

Nadere informatie

Kunst en cultuur (PO-vmbo)

Kunst en cultuur (PO-vmbo) Kunst en cultuur (PO-vmbo) kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw vmbo bovenbouw exameneenheden 54: De leerlingen leren beelden, taal, muziek, spel en beweging te gebruiken om er gevoelens en

Nadere informatie

Curriculum Leerorkest groep 5 t/m 8

Curriculum Leerorkest groep 5 t/m 8 Curriculum Leerorkest groep 5 t/m 8 Alle nieuwe doelen per leerjaar worden cursief- en dikgedrukt. Zingen Spelen Groep 5 Groep 6 Groep 7 Groep 8 20 liedjes correct zingen, klassikaal en in een groepje

Nadere informatie

Lesonderwerp: Hocus pocus circus: Een nieuw dier samenstellen a.d.h.v. verschillende materialen.

Lesonderwerp: Hocus pocus circus: Een nieuw dier samenstellen a.d.h.v. verschillende materialen. Vak: MUVO Lesonderwerp: Hocus pocus circus: Een nieuw dier samenstellen a.d.h.v. verschillende materialen. Doelen: Eindtermen: Muvo 1.2 De leerlingen kunnen door betasten en voelen (tactiel), door kijken

Nadere informatie

Leerplan VVKBaO. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen

Leerplan VVKBaO. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen 2014 2015 Leerplan VVKBaO Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen THOMAS MORE KEMPEN VORSELAAR INHOUDSOPGAVE 1 Wereldoriëntatie...

Nadere informatie

Gemeentelijk basisonderwijs: Pedagogisch project

Gemeentelijk basisonderwijs: Pedagogisch project : Het pedagogische project geeft de kenmerken aan die de school hanteert bij de opvoeding en het onderwijs van de kinderen. De missie en visie die het schoolbestuur, de directie en de leerkrachten nastreven,

Nadere informatie

Cultuuronderwijs in school

Cultuuronderwijs in school Cultuuronderwijs in school Handreiking voor het schrijven van een beleidsplan cultuuronderwijs Het Motto Een motto of beweegreden is een korte tekst die de bedoeling van iets weergeeft. In dit geval een

Nadere informatie

EINDTERMENTABEL OVERZICHT. Flos en Bros werkboekjes. x x. x x x x x. x x x. Werkboekje blz e Leerjaar 6 e Leerjaar

EINDTERMENTABEL OVERZICHT. Flos en Bros werkboekjes. x x. x x x x x. x x x. Werkboekje blz e Leerjaar 6 e Leerjaar 5 e Leerjaar 6 e Leerjaar EINDTERMENTABEL OVERZICHT Flos en Bros werkboekjes Tandenmuzeum De mondgazt Dagboek v/e tandenborstel Gezonde start in de mond - Suiker Verzin een supersmoes Tanden de wereld

Nadere informatie

MATCH ONDERWIJS CULTUUR AMSTERDAM

MATCH ONDERWIJS CULTUUR AMSTERDAM Keizersgrach T 020-6 info@mocca-amsterdam.nl Vergelijkingen Raamleerplannen Basispakket Kunst- en Cultuureducatie Amsterdam & Leerplankader SLO Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. In het kort: raamleerplannen

Nadere informatie

beeldanalyse-kunstbeschouwing

beeldanalyse-kunstbeschouwing beeldanalyse-kunstbeschouwing Bij het kijken naar kunstwerken kun je je allerlei vragen stellen wat het kunstwerk met je doet. Door aandachtig te kijken verzamel je informatie over vorm en inhoud. In deze

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8 Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851 Primair Onderwijs groep 7 en 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling

Nadere informatie

Algemene lessen. Les 2: Gevoelens

Algemene lessen. Les 2: Gevoelens Algemene lessen Les 2: Gevoelens Lestitel: Gevoelens (kennismaking met de beeldbank) Leerdomein: bewegingsexpressie, ict Lesduur: 25 minuten Leerplandoelen Leerplan muzische opvoeding, deelleerplan bewegingsexpressie

Nadere informatie

WORKSHOP LEERLIJNEN. Dag van de Cultuureducatie: workshop leerlijnen

WORKSHOP LEERLIJNEN. Dag van de Cultuureducatie: workshop leerlijnen WORKSHOP LEERLIJNEN Welkom en inleiding Wat is een leerlijn? Voorbeelden en achtergronden van leerlijnen cultuuronderwijs Leerlijnen in Flevoland: KIDD en De Culturele Haven Hoe bouw je een leerlijn? WORKSHOP

Nadere informatie

Alle ruimte. voor jou w groei BEROEPSONDERWIJS

Alle ruimte. voor jou w groei BEROEPSONDERWIJS Alle ruimte voor jou w groei BEROEPSONDERWIJS Campus Het Spoor Mol 02 Leerlingen leren door te doen, te ondervinden, mee te maken,. Ze beleven met hun zintuigen, verstand en gevoel, alleen of in groep.

Nadere informatie

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Groep 5 Thema- overzicht Thema- overzicht Kijken is een kunst Groep 5 Museum De Buitenplaats Kern van het thema Mensen laten graag iets van zichzelf aan anderen

Nadere informatie

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman

Compassie leven. 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie. PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Compassie leven 52 wekelijkse inspiraties vanuit Geweldloze Communicatie PuddleDancer Press Samengesteld door Monie Doodeman Inhoudsopgave Voorwoord Wekelijkse inspiraties 01 Geweld in de taal? Wie, ik?

Nadere informatie

PEDAGOGISCH BELEID HUMMELTJESHOEK

PEDAGOGISCH BELEID HUMMELTJESHOEK PEDAGOGISCH BELEID HUMMELTJESHOEK Voor u ligt het Pedagogisch beleid van Kinderdagverblijf HUMMELTJESHOEK. Intern beschrijven wij wat wij kinderen bieden in een veilige omgeving. Wij bieden 4 basisdoelen:

Nadere informatie

Thema kinderportretten

Thema kinderportretten Thema kinderportretten Les 1: Poseren zoals in portretten Lestitel: Poseren zoals in portretten Leerdomein: drama, bewegingsexpressie Lesduur: 50 minuten Leerplandoelen Leerplan muzische opvoeding, deelleerplan

Nadere informatie

Piramide 4: muzische vorming

Piramide 4: muzische vorming Piramide 4: muzische vorming Beweging 1. Welkom welkom - De kinderen kunnen dicht bij elkaar bewegen. - De kinderen kunnen verschillende richtingen onderscheiden en daarin bewegen. - De kinderen kunnen

Nadere informatie

Leerplan OVSG. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen

Leerplan OVSG. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen 2014 2015 Leerplan OVSG Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen THOMAS MORE KEMPEN VORSELAAR INHOUDSOPGAVE 1 Wereldoriëntatie...

Nadere informatie

Activiteitenbeleid 2013

Activiteitenbeleid 2013 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Hoofdstuk 2: Hoofdstuk 3: Hoofdstuk 4: Hoofdstuk 5: Hoofdstuk 6: Pedagogisch beleid TintelTuin De 6 competenties Visie Activiteitenbeleid binnen het (dag)programma Laat zien

Nadere informatie

Eindtermen Nederlands lager onderwijs

Eindtermen Nederlands lager onderwijs Eindtermen Nederlands lager onderwijs Bron: www.ond.vlaanderen.be/dvo 1 Luisteren De leerlingen kunnen (verwerkingsniveau = beschrijven) de informatie achterhalen in: 1.1 een voor hen bestemde mededeling

Nadere informatie

De Klankhof t Kofschip waar iedereen tot zijn recht komt

De Klankhof t Kofschip waar iedereen tot zijn recht komt Positionering De Klankhof en t Kofschip, Etten-Leur Kernwoorden: Je mag er zijn Vertrouwen Positief kijken naar jezelf en anderen Meervoudige intelligentie Samen de merkbelofte van De Klankhof t Kofschip:

Nadere informatie

Een praktische handreiking voor leraren

Een praktische handreiking voor leraren Een praktische handreiking voor leraren Praktische hulpmiddelen Deze brochure bevat een aantal praktische checklists om u als leerkracht op weg te helpen de lessen kunst zinnige oriëntatie volgens het

Nadere informatie

Algemene lessen. Les 8: Ik hoor je wel, maar ik zie je niet!

Algemene lessen. Les 8: Ik hoor je wel, maar ik zie je niet! Algemene lessen Les 8: Ik hoor je wel, maar ik zie je niet! Lestitel: Ik hoor je wel, maar ik zie je niet! Leerdomein: muziek Lesduur: 50 minuten Leerplandoelen Leerplan muzische opvoeding, deelleerplan

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie