Doelenlijst G-start voor VVKBaO

Save this PDF as:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Doelenlijst G-start voor VVKBaO"

Transcriptie

1 1 1. OVER -START -start is een CTO-uitgave over het stimuleren van geletterdheid bij jonge kinderen (2,5 tot 7 jaar). -start is een boek vol achtergrondinformatie en concreet uitgewerkte activiteiten. Met deze activiteiten kan je op een speelse en functionele manier aan de slag gaan in je klas. Ook begeleiders en directies vinden in dit boek heel wat informatie en instrumenten om een geletterdheidsbeleid te voeren op school. Meer informatie? - over -start: - een voorbeeldactiviteit: - de inhoudstafel van -start: -start bestellen? 2. OPBOUW DOELENLIJST Attitude, inzicht of vaardigheid Doel uit doelenlijst -start Ontwikkelingsdoelen Nederlands passend bij het doel uit -start Doelen uit het ontwikkelingsplan Kleuteronderwijs van het VVKBaO passend bij het doel uit - start Eindtermen Nederlands waartoe een aanzet wordt gegeven met het -startdoel Doelen uit de leerplannen Nederlands van het VVKBaO passend bij het doel uit -start (enkel kleuters en eerste graad) 3. AFKORTINEN EN BRONNEN = -startdoel Loman J. en Vermeir K. (2012). -start. eletterdheid stimuleren bij jonge kinderen. Leuven: Centrum voor Taal en Onderwijs

2 2 OD = ontwikkelingsdoel = ontwikkelingsaspect ET = eindterm LP = leerplandoel 4. ALEMENE DOELENLIJST -START EN -SCREEN Attitudes 1a. Het kind geniet van het luisteren naar voorgelezen tekst uit verschillende bronnen. OD Ontwikkelingsdoelen luisteren (verhaalbegrip) 1.3 en 1.5 Positieve ingesteldheid Ontwikkelingsaspect 6 Plezier beleven Positieve ingesteldheid Ontwikkelingsaspect 7 Tot rust komen Emotionele ingesteldheid Ontwikkelingsaspect 15 evoelens bij zichzelf en bij anderen inlevend herkennen Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 70 Auditieve boodschappen interpreteren en er gepast op reageren ET Eindterm lezen 3 Eindterm luisteren 1.1 Eindterm strategieën 5.1 LP Leerplan lezen 1.3 Leerplan luisteren b. Het kind is gemotiveerd om de betekenis van geschreven taal te achterhalen. OD Ontwikkelingsdoel lezen 3.2 Positieve ingesteldheid Ontwikkelingsaspect 4 emotiveerd zijn Positieve ingesteldheid Ontwikkelingsaspect 11 Nieuwsgierig zijn Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 76 Kennismaken met geschreven taal ET Eindtermen lezen 3.1, 3.2, 3.3, 3.4 en 3.5 Eindterm strategieën 5.1 Eindterm taalbeschouwing 6.1 LP Leerplan lezen 1.1, 1.2 en 1.3 Leerplan taalbeschouwing 1

3 3 1c. Het kind heeft zin om zelf te 'lezen' in allerlei bronnen. OD Ontwikkelingsdoel lezen 3.4 Positieve ingesteldheid Ontwikkelingsaspect 11 Nieuwsgierig zijn Positieve ingesteldheid Ontwikkelingsaspect 13 Betrokken bezig zijn Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 76 Kennismaken met geschreven taal Zelfsturing Ontwikkelingsaspect 81 Iets te weten komen ET Eindterm lezen 3 Eindterm strategieën 5.1 LP Leerplan lezen 1.1, 1.2 en 1.3 1d. Het kind toont schrijfdurf en experimenteert met allerlei vormen van schrijven. OD Ontwikkelingsdoelen schrijven 4.1, 4.2 en 4.3 Positieve ingesteldheid Ontwikkelingsaspect 6 Plezier beleven Positieve ingesteldheid Ontwikkelingsaspect 11 Nieuwsgierig zijn Positieve ingesteldheid Ontwikkelingsaspect 12 Initiatief nemen Motorische ontwikkeling Ontwikkelingsaspect 45 Kleinmotorisch bewegen Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 75 Boodschappen omzetten in pictogrammen ET Eindtermen schrijven 4.1, 4.2, 4.3, 4.4 en 4.5 Eindtermen taalbeschouwing 6.5 en 6.7 LP Leerplan schrijven 1.1, 1.2, 1.3, 1.5, 2.1 en 3 Leerplan taalbeschouwing 23 1e. Het kind geniet van het spelen met taal en klanken. OD Ontwikkelingsdoel taalbeschouwing 5.5 Positieve ingesteldheid Ontwikkelingsaspect 6 Plezier beleven Muzische ontwikkeling Ontwikkelingsaspect 42 Muzisch omgaan met taal Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 73 Luisteren en spreken verfijnen Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 77 Nadenken en spreken over eigen taalgebruik en dat van anderen ET Eindterm luisteren 1 Eindterm spreken 2 Eindtermen taalbeschouwing 6.5 en 6.7 LP Leerplan luisteren 1, 2.1 en Leerplan spreken 3 Leerplan taalbeschouwing 6

4 4 Inzichten 2a. Het kind beseft dat gesproken taal kan worden vastgelegd op papier en met audiovisuele middelen. OD Ontwikkelingsdoel taalbeschouwing 5.3 Muzische ontwikkeling Ontwikkelingsaspect 41 Muzisch omgaan met materialen en beelden Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 76 Kennismaken met geschreven taal ET Eindterm lezen 3 Eindtermen schrijven 4.1, 4.2, 4.3, 4.4 en 4.5 Eindtermen taalbeschouwing 6.1, 6.2, 6.3, 6.4, 6.5 en 6.7 LP Leerplan lezen 1.1, 1.2 en 1.3 Leerplan schrijven 1.1, 1.2 en 1.5 Leerplan taalbeschouwing 1, 3 en 15 2b. Het kind beseft dat schriftelijke boodschappen bewaard kunnen blijven en opnieuw kunnen worden opgeroepen. OD Ontwikkelingsdoel taalbeschouwing 5.2 Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 76 Kennismaken met geschreven taal Zelfsturing Ontwikkelingsaspect 81 Iets te weten komen ET Eindterm lezen 3 Eindtermen schrijven 4.1, 4.2, 4.3, 4.4 en 4.5 Eindtermen taalbeschouwing 6.1, 6.2, 6.3, 6.4, 6.5 en 6.7 LP Leerplan lezen 1.1, 1.2 en 1.3 Leerplan schrijven 1.1 en 1.2 Leerplan taalbeschouwing 1, 3 en 15 2c. Het kind begrijpt dat mensen schrijven en lezen om verschillende OD Ontwikkelingsdoelen taalbeschouwing 5.3 en 5.4 Muzische ontwikkeling Ontwikkelingsaspect 38 Nadenken en spreken over eigen muzische uitingen en die van anderen Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 77 Nadenken en spreken over eigen taalgebruik en dat van anderen ET Eindterm lezen 3 Eindtermen schrijven 4.1, 4.2, 4.3, 4.4 en 4.5 Eindtermen taalbeschouwing 6.1, 6.2, 6.3, 6.4, 6.5 en 6.7 LP Leerplan lezen 1.3 en 2.3 Leerplan schrijven 1.3 en 1.4 Leerplan taalbeschouwing 1, 2, 3, 15 en 29

5 5 2d. Het kind begrijpt dat gesproken woorden uit klanken bestaan en dat deze klanken met lettertekens kunnen worden verbonden. OD Ontwikkelingsdoelen taalbeschouwing 5.4 en 5.5 Zintuiglijke waarneming Ontwikkelingsaspect 56 Intens luisteren Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 73 Luisteren en spreken verfijnen Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 76 Kennismaken met geschreven taal ET Eindtermen Lezen 3.1, 3.2 en 3.3 Eindterm luisteren 1 Eindterm spreken 2 Eindtermen taalbeschouwing 6.5 en 6.7 LP Leerplan lezen 1.2 Leerplan luisteren 1.2 en Leerplan spreken 3 Leerplan taalbeschouwing 6, 9 en 23 2e. Het kind beseft dat er bepaalde conventies gelden bij geschreven taal. OD Ontwikkelingsdoelen lezen 3.2 en 3.3 Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 76 Kennismaken met geschreven taal ET Eindterm lezen 3 Eindtermen schrijven 4.1 en 4.7 LP Leerplan lezen 1.3 Leerplan schrijven 3, 4 en 5 Leerplan taalbeschouwing 22 en 23

6 6 Vaardigheden 3a. Het kind kan een verhaal begrijpen en toont inzicht in verhaalstructuren. OD Ontwikkelingsdoel luisteren (verhaalbegrip) 1.5 Sociale ontwikkeling Ontwikkelingsaspect 22 Zich inleven in anderen Morele ontwikkeling Ontwikkelingsaspect 23 Ervaren wat zinvol, mooi, goed, waar is Muzische ontwikkeling Ontwikkelingsaspect 43 Muzisch omgaan met spelend uitbeelden Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 70 Auditieve boodschappen interpreteren en er gepast op reageren Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 71 Ervaringen verwoorden ET Eindterm Lezen 3.5 Eindtermen luisteren 1.3 en 1.5 Eindtermen spreken 2.1, 2.2, 2.3, 2.5 en 2.6 Eindtermen strategieën 5.1, 5.2 en 5.3 Eindtermen taalbeschouwing 6.5 en 6.7 LP Leerplan lezen 2.2. en 2.3 Leerplan luisteren 2.2.2, 2.3 en 3 Leerplan spreken 1 Leerplan taalbeschouwing 9, 14, 15, 17 en 18 3b. Het kind kan betekenis koppelen aan symbolen of geschreven taal. OD Ontwikkelingsdoelen lezen 3.1 en 3.2 Denkontwikkeling Ontwikkelingsaspect 63 Kennis en ervaringen integreren Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 74 Visuele boodschappen interpreteren en er gepast op reageren ET Eindterm lezen 3 Eindtermen taalbeschouwing 6.1, 6.2, 6.3, 6.4, 6.5 en 6.7 Eindterm strategieën 5.1 LP Leerplan lezen 1.2, 2.1, 2.2 en 3 Leerplan taalbeschouwing 1, 2, 3, 4 en 19 3c. Het kind kan eigen boodschappen in een schriftelijke neerslag vastleggen. OD Ontwikkelingsdoelen schrijven 4.1, 4.2 en 4.3 Positieve ingesteldheid Ontwikkelingsaspect 14 Speels, onbevangen en creatief omgaan met de wereld Muzische ontwikkeling Ontwikkelingsaspect 37 Eigen ervaringen creatief uitdrukken in muzische expressievormen Denkontwikkeling Ontwikkelingsaspect 62 Kennis en ervaringen voorstellen Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 75 Boodschappen omzetten in pictogrammen ET Eindtermen schrijven 4.2, 4.3, 4.4 en 4.5 Eindtermen taalbeschouwing 6.1, 6.2, 6.3, 6.4, 6.5 en 6.7 Eindtermen strategieën 5.1, 5.2 en 5.4 Eindtermen interculturele gerichtheid 7

7 7 LP Leerplan schrijven 2 Leerplan taalbeschouwing 1, 2, 3, 4, 19 en 23 3d. Het kind toont blijk van een groeiend taalbewustzijn door te experimenten en te reflecteren over symbolen, zinnen, woorden, woordstukken, klanken, rijm en letters. OD Ontwikkelingsdoel taalbeschouwing 5.5 Muzische ontwikkeling Ontwikkelingsaspect 42 Muzisch omgaan met taal Zintuiglijke waarneming Ontwikkelingsaspect 56 Intens luisteren Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 77 Nadenken en spreken over eigen taalgebruik en dat van anderen ET Eindterm luisteren 1 Eindterm spreken 2 Eindtermen taalbeschouwing 6.5, 6.6 en 6.7 LP Leerplan luisteren 1.1, 1.2 en Leerplan spreken 2 en 3 Leerplan taalbeschouwing 6, 8, 19 en 23 3e. Het kind kan lettertekens en andere tekens van elkaar onderscheiden. OD Ontwikkelingsdoel lezen 3.3 Zintuiglijke waarneming Ontwikkelingsaspect 55 Intens kijken Taalontwikkeling Ontwikkelingsaspect 76 kennismaken met geschreven taal ET Eindterm lezen 3 Eindtermen schrijven 4.1, 4.2, 4.3, 4.4 en 4.5 Eindtermen taalbeschouwing 6.5 en 6.7 LP Leerplan lezen 1.2 en 2.1 Leerplan schrijven 5 Leerplan taalbeschouwing 23

8 8 5. DOELENLIJST ACTIVITEITEN -START 2.1 VERTELLEN MAAR! Begrijpen van een verhaal, genieten van voorlezen, aanzetten om zelf te 'lezen' 1a. Het kind geniet van het luisteren naar voorgelezen tekst uit verschillende bronnen. 3a. Het kind kan een verhaal begrijpen en toont inzicht in verhaalstructuren. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan luisteren 2.3 en SUPERHELDEN Begrijpen van een verhaal, inzien waarvoor geschreven taal dient, verband zien tussen letters en klanken 3a. Het kind kan een verhaal begrijpen en toont inzicht in verhaalstructuren. 2d. Het kind begrijpt dat gesproken woorden uit klanken bestaan en dat deze klanken met lettertekens kunnen worden verbonden. 1b. Het kind is gemotiveerd om de betekenis van geschreven taal te achterhalen. 3c. Het kind kan eigen boodschappen in een schriftelijke neerslag vastleggen. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan lezen 1.1, 1.2 en 1.3 Leerplan taalbeschouwing 6, 9 en 23 Leerplan schrijven DE TOCHT VAN MUIS Een geschreven boodschap 'lezen', een verhaal begrijpen 2c. Het kind begrijpt dat mensen schrijven en lezen om verschillende 1b. Het kind is gemotiveerd om de betekenis van geschreven taal te achterhalen. 3a. Het kind kan een verhaal begrijpen en toont inzicht in verhaalstructuren. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan taalbeschouwing 1, 2, 3, 15 en 29 Leerplan luisteren 2.2.2, 2.3 en 3

9 9 2.4 WE MAKEN EEN BOEK Begrijpen van een verhaal, inzien dat er een verband bestaat tussen prenten en tekst, weten dat er leesconventies bestaan, een boodschap weergeven via geschreven taal 3a. Het kind kan een verhaal begrijpen en toont inzicht in verhaalstructuren. 1c. Het kind heeft zin om zelf te 'lezen' in allerlei bronnen. 2a. Het kind beseft dat gesproken taal kan worden vastgelegd op papier en met audiovisuele middelen. 1d. Het kind toont schrijfdurf en experimenteert met allerlei vormen van schrijven. 2e. Het kind beseft dat er bepaalde conventies gelden bij geschreven taal. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan schrijven 1.1, 1.2, 1.3, 1.5, 2.1 en 3 Leerplan taalbeschouwing 1, 2, 3, 4, 19 en BEELD ZONDER KLANK Begrijpen dat via geschreven taal een boodschap kan overgebracht worden, een boodschap weergeven via geschreven taal 3c. Het kind kan eigen boodschappen in een schriftelijke neerslag vastleggen. 2b. Het kind beseft dat schriftelijke boodschappen bewaard kunnen blijven en opnieuw kunnen worden opgeroepen. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan schrijven 2 Leerplan taalbeschouwing 1, 3 en MET EEN BOEK IN EEN HOEK enieten van voorlezen, aanzetten om zelf te 'lezen' 1c. Het kind heeft zin om zelf te 'lezen' in allerlei bronnen. 2c. Het kind begrijpt dat mensen schrijven en lezen om verschillende 3c. Het kind kan eigen boodschappen in een schriftelijke neerslag vastleggen. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan lezen 1.3, 2.2 en 2.3 Leerplan luisteren 2.2.2, 2.2 en 3 Leerplan taalbeschouwing 9, 14, 15, 17 en 18

10 BEESTENBOEL Een boodschap weergeven via geschreven taal, een geschreven boodschap 'lezen' 1a. Het kind geniet van het luisteren naar voorgelezen tekst uit verschillende bronnen. 3c. Het kind kan eigen boodschappen in een schriftelijke neerslag vastleggen. 2a. Het kind beseft dat gesproken taal kan worden vastgelegd op papier en met audiovisuele middelen. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan lezen 1.2, 2.1, 2.2 en 3 Leerplan schrijven 2 Leerplan taalbeschouwing 1, 2, 3, 4, 19 en DE TAAL VAN MUZIEK Een (muzikale) boodschap weergeven via geschreven taal, een geschreven boodschap 'lezen' 3c. Het kind kan eigen boodschappen in een schriftelijke neerslag vastleggen. 3b. Het kind kan betekenis koppelen aan symbolen of geschreven taal. 2c. Het kind begrijpt dat mensen schrijven en lezen om verschillende Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan lezen 1.2, 2.1, 2.2 en 3 Leerplan schrijven 2 Leerplan taalbeschouwing 1, 2, 3, 4, 15 en TOVEREN Begrijpen dat via geschreven taal een boodschap kan worden overgebracht en opnieuw kan worden opgeroepen, spelen met taalelementen zoals klank en rijm 2b. Het kind beseft dat schriftelijke boodschappen bewaard kunnen blijven en opnieuw kunnen worden opgeroepen. 1e. Het kind geniet van het spelen met taal en klanken. 3d. Het kind toont blijk van een groeiend taalbewustzijn door te experimenten en te reflecteren over symbolen, zinnen, woorden, woordstukken, klanken, rijm en letters. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan spreken 2 en 3 Leerplan taalbeschouwing 1, 3, 6 en 15

11 MIJN ROENTENTUIN Inzien waarvoor geschreven taal dient, een boodschap weergeven via geschreven taal 1a. Het kind geniet van het luisteren naar voorgelezen tekst uit verschillende bronnen. 2b. Het kind beseft dat schriftelijke boodschappen bewaard kunnen blijven en opnieuw kunnen worden opgeroepen. 3c. Het kind kan eigen boodschappen in een schriftelijke neerslag vastleggen. 2c. Het kind begrijpt dat mensen schrijven en lezen om verschillende Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan lezen 1.1, 1.2, 1.3 en 2.3 Leerplan luisteren Leerplan schrijven 1.3 en 1.4 Leerplan taalbeschouwing 1, 2, 3, 15 en SCHOONHEIDSSALON Begrijpen dat via geschreven taal een boodschap kan overgebracht worden 2c. Het kind begrijpt dat mensen schrijven en lezen om verschillende 2a. Het kind beseft dat gesproken taal kan worden vastgelegd op papier en met audiovisuele middelen. 3e. Het kind kan lettertekens en andere tekens van elkaar onderscheiden. 2b. Het kind beseft dat schriftelijke boodschappen bewaard kunnen blijven en opnieuw kunnen worden opgeroepen. 3b. Het kind kan betekenis koppelen aan symbolen of geschreven taal. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan lezen 1.2, 1.3, 2.1, 2.2 en 2.3 Leerplan schrijven 1.3, 1.4 en 5 Leerplan taalbeschouwing 1, 2, 3, 4, 15, 23 en 29

12 BOUWVAKKERS Een geschreven boodschap 'lezen' (pictogrammen, schema's en getalbeelden), een boodschap weergeven via geschreven taal 3b. Het kind kan betekenis koppelen aan symbolen of geschreven taal. 3c. Het kind kan eigen boodschappen in een schriftelijke neerslag vastleggen. 1d. Het kind toont schrijfdurf en experimenteert met allerlei vormen van schrijven. 3a. Het kind kan een verhaal begrijpen en toont inzicht in verhaalstructuren. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan luisteren 2.2.2, 2.3 en 3 Leerplan schrijven 1.1, 1.2, 1.3, 1.5, 2 en 3 Leerplan taalbeschouwing 1, 2, 3, 4, 19 en CAFEETJE Inzien waarvoor geschreven taal dient, het verband zien tussen gesproken en geschreven taal, een boodschap weergeven via geschreven taal 2e. Het kind beseft dat er bepaalde conventies gelden bij geschreven taal. 1d. Het kind toont schrijfdurf en experimenteert met allerlei vormen van schrijven. 3c. Het kind kan eigen boodschappen in een schriftelijke neerslag vastleggen. 2b. Het kind beseft dat schriftelijke boodschappen bewaard kunnen blijven en opnieuw kunnen worden opgeroepen. 2a. Het kind beseft dat gesproken taal kan worden vastgelegd op papier en met audiovisuele middelen. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan schrijven 1.1, 1.2, 1.3, 1.5, 2, 3 en 5 Leerplan taalbeschouwing 1, 3, 4, 15, 19, 22 en WAAR ZIT KUIKENTJE? Een geschreven boodschap 'lezen', begrijpen van een verhaal 1a. Het kind geniet van het luisteren naar voorgelezen tekst uit verschillende bronnen. 1b. Het kind is gemotiveerd om de betekenis van geschreven taal te achterhalen. 3a. Het kind kan een verhaal begrijpen en toont inzicht in verhaalstructuren. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan lezen 1.1, 1.2 en 1.3 Leerplan luisteren 2.2.2, 2.3 en 3 Leerplan taalbeschouwing 1, 9, 14, 15, 17 en 18

13 HET BORDSPEL Begrijpen dat via taal een boodschap kan overgebracht worden en opnieuw opgeroepen worden, een geschreven boodschap 'lezen' 1a. Het kind geniet van het luisteren naar voorgelezen tekst uit verschillende bronnen. 1b. Het kind is gemotiveerd om de betekenis van geschreven taal te achterhalen. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan lezen 1.2 en 1.3 Leerplan luisteren Leerplan taalbeschouwing VALENTIJN Begrijpen dat via geschreven taal een boodschap kan overgebracht worden, een boodschap weergeven via geschreven taal 2c. Het kind begrijpt dat mensen schrijven en lezen om verschillende 1d. Het kind toont schrijfdurf en experimenteert met allerlei vormen van schrijven. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan schrijven 1.1, 1.2, 1.3, 1.5, 2.1 en 3 Leerplan lezen 1.3 en 2.3 Leerplan taalbeschouwing 1, 2, 3, 15, 23 en DE ZOEKACTIE Inzien waarvoor geschreven taal dient, een boodschap weergeven via geschreven taal 2c. Het kind begrijpt dat mensen schrijven en lezen om verschillende 2b. Het kind beseft dat schriftelijke boodschappen bewaard kunnen blijven en opnieuw kunnen worden opgeroepen. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan lezen 1.1, 1.2, 1.3 en 2.3 Leerplan schrijven 1.1, 1.2, 1.3 en 1.4 Leerplan taalbeschouwing 1, 2, 3, 15 en 29

14 DE IMMOKRANT Begrijpen dat via geschreven taal een boodschap kan worden overgebracht en opnieuw opgeroepen kan worden 1c. Het kind heeft zin om zelf te 'lezen' in allerlei bronnen. 2e. Het kind beseft dat er bepaalde conventies gelden bij geschreven taal. 3e. Het kind kan lettertekens en andere tekens van elkaar onderscheiden. 2b. Het kind beseft dat schriftelijke boodschappen bewaard kunnen blijven en opnieuw kunnen worden opgeroepen. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan lezen 1.1, 1.2, 1.3 en 2.1 Leerplan schrijven 3, 4 en 5 Leerplan taalbeschouwing 1, 3, 15, 22 en WE VLIEEN ERIN Inzien waarvoor geschreven taal dient, een boodschap weergeven via geschreven taal 2c. Het kind begrijpt dat mensen schrijven en lezen om verschillende 1d. Het kind toont schrijfdurf en experimenteert met allerlei vormen van schrijven. 2e. Het kind beseft dat er bepaalde conventies gelden bij geschreven taal. 3e. Het kind kan lettertekens en andere tekens van elkaar onderscheiden. 3d. Het kind toont blijk van een groeiend taalbewustzijn door te experimenten en te reflecteren over symbolen, zinnen, woorden, woordstukken, klanken, rijm en letters. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan schrijven 1.1, 1.2, 1.3, 1.5, 2.1 en 3 Leerplan lezen 1.3, 1.4 en 2.3, 3, 4, 5 Leerplan taalbeschouwing 1, 2, 3, 6, 8, 15, 19, 22, 23 en 29

15 KOKKERELLEN Inzien waarvoor geschreven taal dient, een geschreven boodschap 'lezen', een boodschap weergeven via geschreven taal 1a. Het kind geniet van het luisteren naar voorgelezen tekst uit verschillende bronnen. 2d. Het kind begrijpt dat gesproken woorden uit klanken bestaan en dat deze klanken met lettertekens kunnen worden verbonden. 2c. Het kind begrijpt dat mensen schrijven en lezen om verschillende 1b. Het kind is gemotiveerd om de betekenis van geschreven taal te achterhalen. 1d. Het kind toont schrijfdurf en experimenteert met allerlei vormen van schrijven. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan lezen 1.1, 1.2 en 1.3 Leerplan luisteren 1.2, en Leerplan schrijven 1.1, 1.2, 1.3, 1.5, 2.1 en 3 Leerplan taalbeschouwing 1, 2, 3 15, 23 en MILAN DE MARSMAN Spelen met taalelementen zoals klankgroepen 3d. Het kind toont blijk van een groeiend taalbewustzijn door te experimenten en te reflecteren over symbolen, zinnen, woorden, woordstukken, klanken, rijm en letters. 1e. Het kind geniet van het spelen met taal en klanken. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan luisteren 1, 1.2, 2.1 en Leerplan spreken 2 en 3 Leerplan taalbeschouwing 6, 8, 19 en 23

16 ALLEMAAL LETTERS Verband zien tussen letters en klanken, spelen met taalelementen, onderscheiden van lettertekens 3e. Het kind kan lettertekens en andere tekens van elkaar onderscheiden. 1c. Het kind heeft zin om zelf te 'lezen' in allerlei bronnen. 2d. Het kind begrijpt dat gesproken woorden uit klanken bestaan en dat deze klanken met lettertekens kunnen worden verbonden. 1e. Het kind geniet van het spelen met taal en klanken. 2e. Het kind beseft dat er bepaalde conventies gelden bij geschreven taal. 3d. Het kind toont blijk van een groeiend taalbewustzijn door te experimenten en te reflecteren over symbolen, zinnen, woorden, woordstukken, klanken, rijm en letters. Ontwikkelingsaspecten Leerplandoelen Leerplan lezen 1.1, 1.2 en 1.3 Leerplan luisteren 1.2 en Leerplan spreken 2 en 3 Leerplan schrijven 3, 4 en 5 Leerplan taalbeschouwing 6, 9, 22 en 23

Doelenlijst G-start voor GO!

Doelenlijst G-start voor GO! 1 1. OVER -START -start is een CTO-uitgave over het stimuleren van geletterdheid bij jonge kinderen (2,5 tot 7 jaar). -start is een boek vol achtergrondinformatie en concreet uitgewerkte activiteiten.

Nadere informatie

ATTITUDINALE DOELEN VOOR DE KLEUTERSCHOOL Klas : Schooljaar : Thema's I II III trimester

ATTITUDINALE DOELEN VOOR DE KLEUTERSCHOOL Klas : Schooljaar : Thema's I II III trimester ATTITUDINALE DOELEN VOOR DE KLEUTERSCHOOL Klas : Schooljaar : Thema's I II III trimester 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Positieve ingesteldheid 1 zich emotioneel goed voelen 2 zich als persoon iets

Nadere informatie

BIJLAGE 2 RELATIONELE EN SEKSUELE VORMING IN DE LEERPLANNEN. Inleiding. verwijst naar ontwikkelingsaspecten uit het OWP

BIJLAGE 2 RELATIONELE EN SEKSUELE VORMING IN DE LEERPLANNEN. Inleiding. verwijst naar ontwikkelingsaspecten uit het OWP BIJLAGE 2 RELATIONELE EN SEKSUELE VORMING IN DE LEERPLANNEN Inleiding In alle leerplannen en in het Ontwikkelingsplan voor de Katholieke Basisschool zitten aspecten van relationele vorming verwerkt. Soms

Nadere informatie

www.vclb-koepel.be www.vclb-koepel.b Voorbeelden van basiscompetenties TAAL/mondelinge taalontwikkeling zijn: Groeiboek Groeiboe

www.vclb-koepel.be www.vclb-koepel.b Voorbeelden van basiscompetenties TAAL/mondelinge taalontwikkeling zijn: Groeiboek Groeiboe van basiscompetenties TAAL/mondelinge taalontwikkeling zijn: [...] De kleuter staat open voor hulp van juf bij De kleuter imiteert andere kleuters bij De kleuter vertelt aan andere kleuters hoe hij De

Nadere informatie

Cijfers en letters. Zelfstandig spelen. Ontmoeten

Cijfers en letters. Zelfstandig spelen. Ontmoeten Cijfers en letters Zelfstandig spelen Schrijfhoekje: ( MO ) 45 kleinmotorisch bewegen Met allerlei schrijfmaterialen experimenteren op verschillende soorten papier < een juiste pengreep nadoen bij het

Nadere informatie

Het ontwikkelingsplan nieuw vormingsplan voor de kleuterschool

Het ontwikkelingsplan nieuw vormingsplan voor de kleuterschool Het ontwikkelingsplan nieuw vormingsplan voor de kleuterschool Kleuters onderwijzen is een boeiende opgave. Heel wat kleuterleid-st-ers zetten zich reeds jaren met veel enthousiasme in om te werken aan

Nadere informatie

Schematische voorstelling: Ontwikkelingsplan

Schematische voorstelling: Ontwikkelingsplan Schematische voorstelling: Ontwikkelingsplan 1. (17) Wegwijzers voor goed kleuteronderwijs In het eerste deel worden de wegwijzers naar goed kleuteronderwijs beschreven. Het zijn de sleutelbegrippen uit

Nadere informatie

KOKEN IN DE KLAS. hoekenfiche. Algemeen: DOELEN en ASPECTEN

KOKEN IN DE KLAS. hoekenfiche. Algemeen: DOELEN en ASPECTEN KOKEN IN DE KLAS hoekenfiche In deze hoekenfiche vindt u de belangrijkste ontwikkelingsaspecten en de leerplandoelen van wereldoriëntatie en Nederlands. Die zijn geordend in drie groepen: algemeen bij

Nadere informatie

Lijst van de gebruikte leerplannen binnen het katholiek onderwijs

Lijst van de gebruikte leerplannen binnen het katholiek onderwijs Lijst van de gebruikte leerplannen binnen het katholiek onderwijs 1. Specifiek voor het kleuteronderwijs: (Ook de ander leerplannen gelden voor het kleuteronderwijs) November 2008 Ontwikkelingsplan nieuw

Nadere informatie

Leerplan VVKBaO. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen

Leerplan VVKBaO. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen 2014 2015 Leerplan VVKBaO Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen THOMAS MORE KEMPEN VORSELAAR INHOUDSOPGAVE 1 Wereldoriëntatie...

Nadere informatie

Tussendoelen ontwikkeling van de geletterdheid

Tussendoelen ontwikkeling van de geletterdheid Tussendoelen ontwikkeling van de geletterdheid 3;6 4 4;6 5 5;6 6 6,6 7 1. Beleeft zichtbaar plezier aan voorlezen, boeken en rijmpjes. 1. Beleeft zichtbaar plezier aan voorlezen, boeken en rijmpjes door

Nadere informatie

Onderwijskundige doelen

Onderwijskundige doelen Onderwijskundige doelen Het materiaal van Dit Ben Ik in Brussel beoogt vooral het positief omgaan met diversiteit. Daarom is het ook logisch dat heel wat doelen van het Gelijke Onderwijskansenbeleid aan

Nadere informatie

BIJLAGE 3 DE LEERPLANNEN EN RELATIONELE EN

BIJLAGE 3 DE LEERPLANNEN EN RELATIONELE EN BIJLAGE 3 DE LEERPLANNEN EN RELATIONELE EN SEKSUELE VORMING In deze bijlage maken we de vergelijking tussen de Ontwikkelingsdoelen uit het Ontwikkelingsplan van de katholieke kleuterschool en de doelen

Nadere informatie

Registratieblad aanbod doelen SLO groep 1 en 2

Registratieblad aanbod doelen SLO groep 1 en 2 Registratieblad aanbod doelen SLO groep 1 en 2 Mondelinge taalvaardigheid: aanbod doelen voor groep 1 en 2 verwerkt in de kleuterthema s Woordenschat en woordgebruik Th 1 2 3 4 5 6 totaal uitbreiden van

Nadere informatie

3 LEERPLANDOELEN. De katholieke basisschool stelt zich als algemeen streefdoel voor mediaopvoeding:

3 LEERPLANDOELEN. De katholieke basisschool stelt zich als algemeen streefdoel voor mediaopvoeding: 3 LEERPLANDOELEN Algemeen streefdoel De katholieke basisschool stelt zich als algemeen streefdoel voor mediaopvoeding: De leerlingen kunnen op een behendige, zelfredzame en kritische manier participeren

Nadere informatie

Algemene informatie groep 1-2. Ontwikkeling van kleuters:

Algemene informatie groep 1-2. Ontwikkeling van kleuters: Algemene informatie groep 1-2 Ontwikkeling van kleuters: Van kleuters is bekend dat de ontwikkeling veel sprongsgewijs verloopt. Niet alle kinderen ontwikkelen dezelfde gebieden op hetzelfde moment. We

Nadere informatie

18/09/2013 TALENSENSIBILISERING ZEGT EEN POOLSEKOE OOK BOE? Iris Philips Europese dag van de talen 27 september 2013.

18/09/2013 TALENSENSIBILISERING ZEGT EEN POOLSEKOE OOK BOE? Iris Philips Europese dag van de talen 27 september 2013. TALENSENSIBILISERING ZEGT EEN POOLSEKOE OOK BOE? Iris Philips Europese dag van de talen 27 september 2013 Een half uurtje Coach van een implementatietraject door Centrum voor Taal en Onderwijs (KU Leuven)

Nadere informatie

Ko observatielijst/ Kern(tussen)doelen TULE SLO Van November 2006

Ko observatielijst/ Kern(tussen)doelen TULE SLO Van November 2006 1 Ko observatielijst/ Kern(tussen)doelen TULE SLO Van November 2006 Mondeling onderwijs Kerndoel 1 Kerndoel 2 Kerndoel 3 Schriftelijk onderwijs Kerndoel 4 Bijlage kerndoel 4 leestechniek Kerndoel 5 Kerndoel

Nadere informatie

Tussendoelen Taal: Spraak- Taalontwikkeling

Tussendoelen Taal: Spraak- Taalontwikkeling Tussendoelen Taal: Spraak- Taalontwikkeling 0 1;6 2 2;6 3 3,6 4 4;6 1. Praat in één-woordzinnen ( bal? betekent bijvoorbeeld: ik wil de bal hebben). 2. Kent de betekenis van ongeveer 70 3. Kan woorden

Nadere informatie

ID bijdrage: Logo talenwebsite: wel niet

ID bijdrage: Logo talenwebsite: wel niet ID bijdrage: 15501 Logo talenwebsite: wel niet Indien je uitgaat van gevoelig maken voor talen en op een positieve manier omgaan met een diversiteit aan talen als invulling van talensensibilisering kan

Nadere informatie

Signaleringslijst voor Kleuters 2.0 1)

Signaleringslijst voor Kleuters 2.0 1) Spreken en luisteren Beheerst het Nederlandse klanksysteem Spreekt vrijuit Neemt actief deel aan gesprekken in kleine groepen Neemt actief deel aan gesprekken in grote groepen Kan op eigen initiatief een

Nadere informatie

1. Ziet de kleine verschillen. tussen letters/cijfers. 2. Herkent hetzelfde woord in een. 5. Kent en kan de namen van

1. Ziet de kleine verschillen. tussen letters/cijfers. 2. Herkent hetzelfde woord in een. 5. Kent en kan de namen van Tussendoelen van het domein TAAL Tussendoelen Visuele Waarneming 3;6 4 4;6 5 5;6 6 6,6 1. Kan aantal details aanwijzen op een plaat. 1. Kan meerdere (10) details aanwijzen op een plaat. 1. Ziet de kleine

Nadere informatie

Leerplan OVSG. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen

Leerplan OVSG. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen 2014 2015 Leerplan OVSG Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen THOMAS MORE KEMPEN VORSELAAR INHOUDSOPGAVE 1 Wereldoriëntatie...

Nadere informatie

Hieronder volgt een beknopte uitleg van de begrippen die u in het rapport zult tegenkomen.

Hieronder volgt een beknopte uitleg van de begrippen die u in het rapport zult tegenkomen. Onderbouwrapport In het onderbouwrapport waarderen wij alle genoemde aspecten ten opzichte van de leeftijd. Een waardering wordt uitgedrukt in een cijfer. U kunt via de beknopte omschrijvingen in het rapport

Nadere informatie

Werken met visualisaties in de kleuterklas

Werken met visualisaties in de kleuterklas 1 1. Wat is een visualisatie? Werken met visualisaties in de kleuterklas Een visualisatie is een vertaling van een gedachte naar een beeld. Een visualisatie maakt een begrip als beeld voorstelbaar. 1 Het

Nadere informatie

OBSERVATIELIJST van de MUZISCHE ONTWIKKELING Van kleuters IN 5 CATEGORIEËN

OBSERVATIELIJST van de MUZISCHE ONTWIKKELING Van kleuters IN 5 CATEGORIEËN OBSERVATIELIJST van de MUZISCHE ONTWIKKELING Van kleuters IN 5 CATEGORIEËN Mijn muzisch enthousiasme Mijn muzische durf en creativiteit Mijn relatie met en begrip van de kunsttalen Mijn muzische expressie

Nadere informatie

Steunpunt GOK project Genk De bouwhoek

Steunpunt GOK project Genk De bouwhoek Uitwerking De Bouwhoek 1. Het belang van bouwen en construeren Bouwen en construeren ontwikkelen een groot aantal belangrijke vaardigheden, zoals: het bevorderen van eigen initiatief, samenwerken, samen

Nadere informatie

OVERZICHT VAN DE LEERLIJNEN KIEZEN DELEN MAKEN

OVERZICHT VAN DE LEERLIJNEN KIEZEN DELEN MAKEN OVERZICHT VAN DE LEERLIJNEN KIEZEN DELEN MAKEN Naam kind: X Geboorte:.. Schooljaar leeftijd kleur leeftijd kleur 2006-2007 08-01-07 2007-2008 2008-2009 2009-2010 Jan. 10 2010-2011 Jan.08 Cito taal M2 A

Nadere informatie

Fiche voorbereiden van activiteiten

Fiche voorbereiden van activiteiten Fiche voor voorbereiden van activiteiten Omschrijving van de activiteit: TIK TAK voorstelling met dozen. Ervaringssituatie: O zelfstandig spelen X ontmoeten O explorerend beleven O ontwikkelingondersteunend

Nadere informatie

basiscompetenties 2de graad beeldende en audiovisuele kunsten

basiscompetenties 2de graad beeldende en audiovisuele kunsten basiscompetenties 2de graad beeldende en audiovisuele kunsten 1 CONCORDANTIETABEL Basiscompetenties 2de graad beeldende en audiovisuele kunsten Concordantie tussen: - de specifieke basiscompetenties voor

Nadere informatie

Wat maakt mijn kind allemaal mee in groep 1-2?

Wat maakt mijn kind allemaal mee in groep 1-2? Wat maakt mijn kind allemaal mee in groep 1-2? Informatieavond 1 september 2016 2 Het werken in de groepen 1 en 2 Dagindeling o Binnenkomst: Bij binnenkomst om 08.20 uur kijken de kinderen naar de dagritmekaarten.

Nadere informatie

Minor Dyslexie Cursus 1: Inleiding Dyslexie Bijeenkomst 4

Minor Dyslexie Cursus 1: Inleiding Dyslexie Bijeenkomst 4 Minor Dyslexie 2016-2017 Cursus 1: Inleiding Dyslexie Bijeenkomst 4 Programma Vragen over theorie Tot nu toe Complexiteit van lezen: tussendoelen deelvaardigheden Minor Dyslexie 1-4 2 Vragen over theorie

Nadere informatie

EINDTERMENTABEL OVERZICHT. Flos en Bros werkboekjes. x x. x x x x x. x x x. Werkboekje blz e Leerjaar 6 e Leerjaar

EINDTERMENTABEL OVERZICHT. Flos en Bros werkboekjes. x x. x x x x x. x x x. Werkboekje blz e Leerjaar 6 e Leerjaar 5 e Leerjaar 6 e Leerjaar EINDTERMENTABEL OVERZICHT Flos en Bros werkboekjes Tandenmuzeum De mondgazt Dagboek v/e tandenborstel Gezonde start in de mond - Suiker Verzin een supersmoes Tanden de wereld

Nadere informatie

Datum Uur Klas School

Datum Uur Klas School INTERVENTIEROOSTER KLEUTER 22-04-2019 tot en met 26-04-2019 Zorgcoördinatie Vrije Scholen Zwevezele Datum Uur Klas School Dinsdag 23/04/2019 8.35-9.10 Hk1C De Horizon Taalbad: zinnen maken aan de hand

Nadere informatie

basiscompetenties 2de graad muziek

basiscompetenties 2de graad muziek basiscompetenties 2de graad muziek 1 CONCORDANTIETABEL Basiscompetenties 2de graad muziek Concordantie tussen: - de specifieke basiscompetenties muziek voor de 2 de graad van de langlopende studierichtingen

Nadere informatie

EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum. A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010

EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum. A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010 EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum Derde graad LO A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010 Lichamelijke opvoeding Motorische competenties 1.1 De motorische basisbewegingen

Nadere informatie

Datum Uur Klas School Activiteit Ontwikkelingsdoel

Datum Uur Klas School Activiteit Ontwikkelingsdoel INTERVENTIEROOSTER KLEUTER 14-01-2019 tot en met 18-01-2019 Zorgcoördinatie Vrije Scholen Zwevezele Datum Uur Klas School Activiteit Ontwikkelingsdoel Dinsdag 15/01/2019 13.15-13.50 13.55-14.25 De Vlieger

Nadere informatie

Fiche voorbereiden van activiteiten

Fiche voorbereiden van activiteiten Fiche voor voorbereiden van activiteiten Omschrijving van de activiteit: Vertellen van het verhaal Raad eens hoeveel ik van je hou van Sam Mc Bratney en Anita Jeram aan de hand van het prentenboek. Ervaringssituatie:

Nadere informatie

Beeldvorming sociaal emotionele ontwikkeling niveau A Klasgroep: Namen van de kinderen

Beeldvorming sociaal emotionele ontwikkeling niveau A Klasgroep: Namen van de kinderen Beeldvorming sociaal emotionele ontwikkeling niveau A Klasgroep: Namen van de kinderen De leerling heeft zicht op wat hij/zij kan. (1) De leerling gaat op een gepaste manier om met dingen die hij/zij niet

Nadere informatie

De magie van het lezen. Kris Verbeeck

De magie van het lezen. Kris Verbeeck De magie van het lezen Kris Verbeeck Waarom is lezen belangrijk? Ontwikkeling van literaire competentie: verhaalstructuur, verband met de werkelijkheid, verwijzingen en toespelingen, humor,... Uitbreiding

Nadere informatie

Doelen taalbeschouwing die verworven moeten zijn in het vierde leerjaar

Doelen taalbeschouwing die verworven moeten zijn in het vierde leerjaar Doelen taalbeschouwing die verworven moeten zijn in het vierde leerjaar Hieronder vindt u de leerplandoelen taalbeschouwing die we met onze evaluatie in kaart willen brengen. Ze staan in dezelfde volgorde

Nadere informatie

Eindtermen Nederlands lager onderwijs

Eindtermen Nederlands lager onderwijs Eindtermen Nederlands lager onderwijs Bron: www.ond.vlaanderen.be/dvo 1 Luisteren De leerlingen kunnen (verwerkingsniveau = beschrijven) de informatie achterhalen in: 1.1 een voor hen bestemde mededeling

Nadere informatie

Wat stelt de doorlichting vast? Enkele voorbeelden:

Wat stelt de doorlichting vast? Enkele voorbeelden: Werken aan leerlijnen De nieuwe leerplannen zijn nu van kracht in het basisonderwijs, in de eerste en de tweede graad. Dit is een geschikt moment om leerlijnen opnieuw te bekijken of uit te werken. Wat

Nadere informatie

VOORBEREIDING KLASACTIVITEIT (KA) EN BEGELEIDE ACTIVITEIT (BA)

VOORBEREIDING KLASACTIVITEIT (KA) EN BEGELEIDE ACTIVITEIT (BA) VOORBEREIDING KLASACTIVITEIT (KA) EN BEGELEIDE ACTIVITEIT (BA) Datum : Kleuteronderwijzer : Naam : Leeftijd kleuters : Klas DLO : Aantal kleuters : Stageschool : Belangstellings- : centrum ACTIVITEIT Klasactiviteit:

Nadere informatie

VME in kleuteronderwijs Verkeersborden. David Van Fraechem

VME in kleuteronderwijs Verkeersborden. David Van Fraechem VME in kleuteronderwijs Verkeersborden David Van Fraechem Kleuteronderwijs en VME (verkeersborden): 1. Ontwikkelingsdoelen (Departement Onderwijs Vlaanderen) Ontwikkelingsdoelen WO Domein Verkeer en Mobiliteit

Nadere informatie

Lokaliseren situeren van plaatsen op een landkaart (in een beperkt of ruim kader).

Lokaliseren situeren van plaatsen op een landkaart (in een beperkt of ruim kader). De volgende vakken komen aan bod Aardrijkskunde Maatschappelijke vorming (MAVO) Nederlands Godsdienst Niet-conventionele zedenleer LEERDOELSTELLINGEN LESFICHE C Door aan de slag te gaan met lesfiche C

Nadere informatie

Leerplan GO! Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen

Leerplan GO! Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen 2014 2015 Leerplan GO! Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen THOMAS MORE KEMPEN VORSELAAR INHOUDSOPGAVE 1 Wereldoriëntatie...

Nadere informatie

Echte helden. ALICE PANTERMULLER, Christiane Hansen ISBN 9789059241060 NUR 273 D/2014/6186/20. Uitgeverij Bakermat. Suggesties: Emy Geyskens

Echte helden. ALICE PANTERMULLER, Christiane Hansen ISBN 9789059241060 NUR 273 D/2014/6186/20. Uitgeverij Bakermat. Suggesties: Emy Geyskens ALICE PANTERMULLER, Christiane Hansen ISBN 9789059241060 NUR 273 D/2014/6186/20 Suggesties: Emy Geyskens Korte inhoud 1 Grappig, spannend, heldhaftig: de avonturen van Frederik Kikker! Frederik Kikker

Nadere informatie

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs

Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs Vakdocumenten Frans (2004) Visie en accenten leerplan Frans BaO 1 De eerste stappen zetten - Basiswoordenschat

Nadere informatie

Leerplan Nederlands Taalbeschouwing

Leerplan Nederlands Taalbeschouwing Vlaams Verbond van het Katholiek Basisonderwijs Guimardstraat 1 1040 BRUSSEL Leerplan Nederlands Taalbeschouwing Ingediend door het Vlaams Verbond van het Katholiek Basisonderwijs (VVKBaO) VSKO. Dit deel

Nadere informatie

Zorgboekje. Kindgegevens

Zorgboekje. Kindgegevens Zorgboekje De pedagogisch medewerker vult dit boekje behorende bij het overdrachtdocument peuter kleuter in als er een zorgbehoefte bij het kind is gesignaleerd. Zij/ hij vult in wat van toepassing is

Nadere informatie

Nieuw leerplan: Zin in leren, zin in leven

Nieuw leerplan: Zin in leren, zin in leven Nieuw leerplan: Zin in leren, zin in leven Alle scholen in Vlaanderen en Brussel die erkend zijn door het Ministerie van Onderwijs en Vorming zijn verplicht een leerplan te volgen. Dit leerplan is het

Nadere informatie

Tuin van Heden kleuters (4-jarigen en 5-jarigen) Werken met kunst in de kerstperiode

Tuin van Heden kleuters (4-jarigen en 5-jarigen) Werken met kunst in de kerstperiode Tuin van Heden kleuters (4-jarigen en 5-jarigen) Werken met kunst in de kerstperiode Beleving Kleuters worden in hun omgeving overal geconfronteerd met de commerciële uitingen van het kerstfeest: de versierde

Nadere informatie

dit ben ik Mijn naam is: Ik ga op (datum) naar de basisschool.

dit ben ik Mijn naam is: Ik ga op (datum) naar de basisschool. (logo peuterspeelzaal) OVERDRACHT PEUTER - KLEUTER Mijn naam is: dit ben ik Ik ga op (datum) naar de basisschool. Ik speel het liefst met..(speelgoed, binnen / buiten) en ik heb veel belangstelling voor..

Nadere informatie

Deze les voor Saved by the bell (lager onderwijs) voldoet aan meerdere eindtermen. Een aantal eindtermen zijn gebundeld in onderstaande lijst.

Deze les voor Saved by the bell (lager onderwijs) voldoet aan meerdere eindtermen. Een aantal eindtermen zijn gebundeld in onderstaande lijst. Eindtermen Deze les voor Saved by the bell (lager onderwijs) voldoet aan meerdere eindtermen. Een aantal eindtermen zijn gebundeld in onderstaande lijst. Op de volgende bladzijden hebben we ook enkele

Nadere informatie

Voorbeeld van een inhoudelijke brug 3ko-1lo : Taal Organisatie

Voorbeeld van een inhoudelijke brug 3ko-1lo : Taal Organisatie Voorbeeld van een inhoudelijke brug 3ko-1lo : Taal Organisatie - totaal aantal kinderen : 30 leerlingen eerste leerjaar 30 derde kleuter - wordt 3x georganiseerd (telkens 1 namiddag) - juf Sonia neemt10

Nadere informatie

Muzische opvoeding. Muzikale opvoeding. klas: doelen deelleerplan VSKO 1999

Muzische opvoeding. Muzikale opvoeding. klas: doelen deelleerplan VSKO 1999 Muzische opvoeding Muzikale opvoeding klas: doelen deelleerplan VSKO 1999 1. Het kind musiceert met klank en muziek 3 1.1 Musiceren en experimenteren met de stem, met aandacht voor een goed stemgebruik

Nadere informatie

Datum: 23/04/ 03 Uur: 9.30 10.00. Groepenindeling: - Deelgroepen bg.g: Tipi kleed beschilderen. (4) ES: EB. dg5: Kijkboekjes. (2)

Datum: 23/04/ 03 Uur: 9.30 10.00. Groepenindeling: - Deelgroepen bg.g: Tipi kleed beschilderen. (4) ES: EB. dg5: Kijkboekjes. (2) Onderwerp: Tipi kleed beschilderen. Datum: 23/04/ 03 Uur: 9.30 10.00 Groepenindeling: - Deelgroepen bg.g: Tipi kleed beschilderen. (4) ES: EB dg1: Thematafel. (4) dg2: Lees en schrijfhoek. (2) dg3: Bouwhoek.

Nadere informatie

Kleuteronderwijs: Ontwikkelingsdoelen Nederlands

Kleuteronderwijs: Ontwikkelingsdoelen Nederlands Kleuteronderwijs: Ontwikkelingsdoelen Nederlands 1 Nederlands - Luisteren De kleuters kunnen 1.1 een mondelinge boodschap, eventueel ondersteund door gebaar, mimiek met betrekking tot een concrete situatie

Nadere informatie

Datum: 24/04/ 03 Uur: 9.25 10.10. Groepenindeling: - Deelgroepen: bg.g: Totempaal maken. (4) ES: EB

Datum: 24/04/ 03 Uur: 9.25 10.10. Groepenindeling: - Deelgroepen: bg.g: Totempaal maken. (4) ES: EB Onderwerp: Totempaal maken. Datum: 24/04/ 03 Uur: 9.25 10.10 Groepenindeling: - Deelgroepen: bg.g: Totempaal maken. (4) ES: EB dg1: Het indianendorp. (2) dg2: Bouwhoek. (6) dg3: Timmerhoek. (2) dg4: Thematafel.

Nadere informatie

Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen

Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen 1. Kids Adventure: - Kids-moeras, blote voetenpad, estafettes, kano s, lage tarzans, speleobox Eindtermen wereldoriëntatie (WO) WO mens en

Nadere informatie

3 LEERPLANDOELEN. De basisschool stelt zich als streefdoel voor taalbeschouwing:

3 LEERPLANDOELEN. De basisschool stelt zich als streefdoel voor taalbeschouwing: 3 LEERPLANDOELEN De basisschool stelt zich als streefdoel voor taalbeschouwing: Een kind wil, durft en kan op zijn niveau nadenken over aspecten van het taalgebruik en het taalsysteem door taalverschijnselen

Nadere informatie

Wat een feest! Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6

Wat een feest! Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 Wat een feest! 1. Thema: Feestdagen 2. Vakgebied en vakonderdeel: Muzische vorming/drama 3. Doelgroep Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 4. Duur: 50 min. 5. Doelen Eindtermen: 3.5 ervaringen,

Nadere informatie

Deel 3 Ontwikkelingsaspecten voor de kleuterschool met leerplandoelen per ontwikkelingsaspect en ontwikkelingsdoelen (ODET) vanaf p 161

Deel 3 Ontwikkelingsaspecten voor de kleuterschool met leerplandoelen per ontwikkelingsaspect en ontwikkelingsdoelen (ODET) vanaf p 161 Deel 3 Ontwikkelingsaspecten voor de kleuterschool met leerplandoelen per ontwikkelingsaspect en ontwikkelingsdoelen (ODET) vanaf p 161 De poorten naar de leerplannen en naar de ontwikkelingsdoelen. OWP

Nadere informatie

VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR

VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR INHOUDSOPGAVE Beginnende geletterdheid Doelen blz. 3 Activiteiten blz. 3 Evaluatie blz. 4 Speciale leerbehoeften blz. 4 Mondelinge communicatie Doelen

Nadere informatie

A. Creëer een positief, veilig en rijk leerklimaat door

A. Creëer een positief, veilig en rijk leerklimaat door A. Creëer een positief, veilig en rijk leerklimaat door elk kind zich thuis te laten voelen in de klas. Geef de leerlingen de kans om spontaan te vertellen over iets dat ze leuk vinden en laat andere kinderen

Nadere informatie

Informatieavond schooljaar 2015-2016. Cluster 1/2

Informatieavond schooljaar 2015-2016. Cluster 1/2 Informatieavond schooljaar 2015-2016 Cluster 1/2 Programma Even voorstellen Ik & Ko KIJK! het observatiesysteem Het rapport De ontwikkelingslijnen/hoe werken we in de kleuterklas? naar eigen klas Praktische

Nadere informatie

ZOEKWIJZER: HANDLEIDING BIJ DE ZOEKER

ZOEKWIJZER: HANDLEIDING BIJ DE ZOEKER ZOEKWIJZER: HANDLEIDING BIJ DE ZOEKER 20130906 1 Waar vind ik de zoeker?... 2 1.1 Eerste mogelijkheid... 2 1.2 Tweede mogelijkheid... 2 2 Hoe kan ik doelen vinden in elk doelenkader?... 3 2.1 Ontwikkelingsaspecten

Nadere informatie

Observatieformulier Leerlijn Engelse taal (tpo) FASE 5

Observatieformulier Leerlijn Engelse taal (tpo) FASE 5 Kindgegevens: Voornaam Achternaam Geboortedatum Groep Observatieformulier Leerlijn Engelse taal (tpo) FASE 5 Thuistaal Opvoeding tweetalig n.v.t. ja nee notatiewijze: kijkpunt is nog niet in ontwikkeling

Nadere informatie

naar de kleuterschool

naar de kleuterschool Met naar de kleuterschool 1 2 r was eens het jonge kind Ontwikkelt van binnen naar buiten Ontwikkeling verloopt grillig Vlindert, exploreert, speelt Tast grenzen af Fantasie en werkelijkheid Op zoek naar

Nadere informatie

DOELSTELLINGEN BUURT IN ZICHT

DOELSTELLINGEN BUURT IN ZICHT DOELSTELLINGEN BUURT IN ZICHT GEKOPPELD AAN DE EINDTERMEN 3 DE GRAAD BASISONDERWIJS Voor het bepalen van de doelstellingen hebben we ons gebaseerd op de eindtermen basisonderwijs. De volgende doelstellingen

Nadere informatie

Overlegfiche: Onthaal

Overlegfiche: Onthaal Overlegfiche: Onthaal Klas: Laatste overleg: 14/09/2018 ONDERDELEN EN DOELEN Onderdeel Namen noteren Ontwikkelingsdomeinen Positieve ingesteldheid Ontwikkelings-aspecten + leerplandoelen 2,5-jarigen 3-jarigen

Nadere informatie

eindtermen basisonderwijs

eindtermen basisonderwijs STAM op schoolmaat eindtermen basisonderwijs inhoudstafel 1. inleiding...3 2. leergebied overschrijdende eindtermen...3 2.1. ICT...3 2.2. sociale vaardigheden...3 3. eindtermen leergebieden...4 3.1. muzische

Nadere informatie

DC thema 62 Taalbewustzijn stimuleren bij kleuters

DC thema 62 Taalbewustzijn stimuleren bij kleuters DC thema 62 Taalbewustzijn stimuleren bij kleuters 1 Inleiding In dit thema besteden we aandacht aan een onderdeel van het taalonderwijs, namelijk het stimuleren van het taalbewustzijn. We leggen uit wat

Nadere informatie

Piramide 4: muzische vorming

Piramide 4: muzische vorming Piramide 4: muzische vorming Muziek 1. Welkom Kriebels - De kinderen kunnen spontaan vakantieherinneringen ophalen. - De kinderen kunnen herkenbare passages vergelijken met situaties uit hun leefwereld.

Nadere informatie

VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR

VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR VRAGENLIJST LEERKRACHT MIDDENBOUW TUSSENDOELENMONITOR INHOUDSOPGAVE Gevorderde geletterdheid Doelen blz. 3 Activiteiten blz. 3 Evaluatie blz. 3 Speciale leerbehoeften blz. 4 Mondelinge communicatie Doelen

Nadere informatie

ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND. Leeftijd vanaf 4 jaar

ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND. Leeftijd vanaf 4 jaar ZEG HET MAAR HET PRATEN VAN UW KIND Leeftijd vanaf 4 jaar Het leren praten van uw kind gaat vaak bijna vanzelf. Toch is er heel wat voor nodig voordat uw kind goed praat. Soms gaat het niet zo vlot met

Nadere informatie

Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang

Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang Ronde 4 Ayse Isçi Onderwijscentrum, Gent Contact: ayse.isci@gent.be Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang Meertaligheid in het onderwijs en in de opvang

Nadere informatie

3 LEERPLANDOELEN. In de basisschool geldt als streefdoel voor strategieën:

3 LEERPLANDOELEN. In de basisschool geldt als streefdoel voor strategieën: 3 LEERPLANDOELEN In de basisschool geldt als streefdoel voor strategieën: Een leerling wil, durft en kan op zijn niveau nadenken over zijn manier van luisteren, lezen, spreken en schrijven en past zijn

Nadere informatie

Handleiding Mikado-planner

Handleiding Mikado-planner Handleiding Mikado-planner Inhoud conceptnota... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1 Wat is Mikado-planner?... 3 2 Hoe werkt Mikado-planner?... 3 3 Wat biedt het overzicht van de doelen?... 3 4 Aan de

Nadere informatie

Datum Uur Klas School Activiteit Ontwikkelingsdoel

Datum Uur Klas School Activiteit Ontwikkelingsdoel INTERVENTIEROOSTER KLEUTER 03-12-2018 tot en met 07-12-2018 Zorgcoördinatie Vrije Scholen Zwevezele Datum Uur Klas School Activiteit Ontwikkelingsdoel Dinsdag 04/12/2018 8.35-9.00 3klc De Horizon Denkontwikkeling:

Nadere informatie

Leerplan Nederlands. Titel samenkomst 27 januari Naam van de spreker of dienst 1. Opzet. Verloop. Modernisering secundair onderwijs

Leerplan Nederlands. Titel samenkomst 27 januari Naam van de spreker of dienst 1. Opzet. Verloop. Modernisering secundair onderwijs Opzet Stand van zaken op dit moment Leerplan Nederlands Doel voorstelling Inzicht geven in ontstaan en visie leerplan Structuur, inhoud en taal leerplan verkennen Vertrouwen en zin geven om aan de slag

Nadere informatie

Fiche voorbereiden van activiteiten

Fiche voorbereiden van activiteiten Fiche voor voorbereiden van activiteiten Omschrijving van de activiteit: Vertellen van het verhaal Raad eens hoeveel ik van je hou van Sam Mc Bratney en Anita Jeram aan de hand van het prentenboek. Ervaringssituatie:

Nadere informatie

~ 1 ~ selecteren. (LPD 1,8,27) (LPD 13,22,23,27)

~ 1 ~ selecteren. (LPD 1,8,27) (LPD 13,22,23,27) ~ 1 ~ Functionele taalvaardigheid/ tekstgeletterdheid Eindtermen (P)AV voor 2 de graad SO 3 de graad SO 3 de jaar 3 de graad SO DBSO niveau 2 de graad DBSO niveau 3 de graad DBSO niveau 3 de jaar 3 de

Nadere informatie

Lichamelijke opvoeding

Lichamelijke opvoeding Lichamelijke opvoeding 1.19 kunnen zich in een spel inleven en hierbij verschillende rollen waarnemen. 1.20bis passen de afgesproken spelregels toe en aanvaarden de sancties bij overtredingen. 3.1 zijn

Nadere informatie

VOORBEREIDING KLASACTIVITEIT (KA) EN BEGELEIDE ACTIVITEIT (BA)

VOORBEREIDING KLASACTIVITEIT (KA) EN BEGELEIDE ACTIVITEIT (BA) VOORBEREIDING KLASACTIVITEIT (KA) EN BEGELEIDE ACTIVITEIT (BA) Leesbegeleiding P3, uitleg. P3 leesniveau Om een oog te krijgen op het leesniveau van de kinderen, hebben Merle en ik alle kinderen individueel

Nadere informatie

leerlijn muzische 2de, 3de en 4de leerjaar.xls 1 van 10 Werken aan een degelijk en samenhangend onderwijsaanbod

leerlijn muzische 2de, 3de en 4de leerjaar.xls 1 van 10 Werken aan een degelijk en samenhangend onderwijsaanbod 1. Intensief gebruik maken van alle zintuigen Ik kan geconcentreerd kijken, beluisteren, betasten, smaken, ruiken. Ik sta open voor muzische prikkels van buitenaf en neem de tijd om ze op mij te laten

Nadere informatie

Jong geleerd. Beatrijs Brand en Saskia Snikkers

Jong geleerd. Beatrijs Brand en Saskia Snikkers Jong geleerd. Beatrijs Brand en Saskia Snikkers Programma Kennismaken Presentatie Jong geleerd Warming-up Pauze Praktische oefening Afsluiting Jong geleerd over het belang van actieve stimulering van ontluikende

Nadere informatie

Bekijk het maar! met Suus & Luuk

Bekijk het maar! met Suus & Luuk Bekijk het maar! met Suus & Luuk Richtlijnen voor taal en sociaal emotionele ontwikkeling die gebruikt kunnen worden in het werken met Bekijk het maar! met Suus & Luuk Taal Midden peuters (ca. 3 jaar)

Nadere informatie

Workshops voor Scholengemeenschappen. PE-DIC-idee PE-DIC-initiatief PE-DIC-in orde!

Workshops voor Scholengemeenschappen. PE-DIC-idee PE-DIC-initiatief PE-DIC-in orde! Ines Vandoorne (Beeldopvoeding) - Bernadette De Geest (Muzikale Opvoeding) Kathleen Pisman (Dramatisch Spel - Bewegingsexpressie) - Liliane Steppe (Muzisch taalgebruik) Muzo - Workshops voor scholengemeenschappen

Nadere informatie

Overzicht van de leergebiedgebonden, leergebied-overschrijdende, vakgebonden en vakoverschrijdende eindtermen EHBO en de ontwikkelingsdoelen.

Overzicht van de leergebiedgebonden, leergebied-overschrijdende, vakgebonden en vakoverschrijdende eindtermen EHBO en de ontwikkelingsdoelen. Overzicht van de leergebiedgebonden, leergebied-overschrijdende, vakgebonden en vakoverschrijdende eindtermen EHBO en de ontwikkelingsdoelen. Inhoud Ontwikkelingsdoelen kleuteronderwijs Impliciet Wereldoriëntatie

Nadere informatie

Hoekenwerk op het niveau van je kleuters?

Hoekenwerk op het niveau van je kleuters? Actieonderzoek 1 Hoekenwerkophetniveauvanjekleuters? Kinderspel *! * Oftochniet? Alsleerkrachtbenjemedeverantwoordelijkvoorhetlerenvanjekleuters.Hetaantal hoekenindeklasmagdanheeltalrijkzijn,alsdehoekennietopniveauvanjekleuterszijn,

Nadere informatie

Magneten : Een bootje

Magneten : Een bootje Magneten : Een bootje Aantal kinderen: 2-4 Niveau: 3 Benodigdheden: kurk punaise bakje waar water in kan tandenstokers vlagje plastic eendjes of visjes met een schroef in de bek handdoek of dweil magneten

Nadere informatie

Willibrordus: cultuur in ons hart

Willibrordus: cultuur in ons hart 1. Willibrordus: cultuur in ons hart De huidige maatschappij vraagt om creatieve burgers die nieuwe ideeën kunnen bedenken en uitwerken. Daarom mag je op de Willibrordus door spelen wijs(er) worden! Kom

Nadere informatie

A. Creëer een positief, veilig en rijk leerklimaat door

A. Creëer een positief, veilig en rijk leerklimaat door A. Creëer een positief, veilig en rijk leerklimaat door elk kind zich thuis te laten voelen in de klas. Respecteer de stille periode van kinderen. Geef kinderen die het nodig hebben, meer tijd om een luisteropdracht

Nadere informatie

Leerplandoelen Drama (GO)

Leerplandoelen Drama (GO) Leerplandoelen Drama (GO) 1ste graad 3.1 De leerlingen kunnen door kijken naar, inspelen op en zelf spelen, plezier beleven aan eenvoudige dramatische situaties. a. toneelvoorstellingen of poppentheater

Nadere informatie

VOLO 1 visietekst muzische domeinen

VOLO 1 visietekst muzische domeinen Iedereen is een genie. Maar als een vis wordt beoordeeld op zijn vaardigheid om in bomen te klimmen, zal hij zichzelf zijn hele leven als een mislukkeling beschouwen. (Albert Einstein ) Beste student(e),

Nadere informatie

Fiche voorbereiden van activiteiten

Fiche voorbereiden van activiteiten Fiche voor voorbereiden van activiteiten Omschrijving van de activiteit: Muzikale activiteit: lied aanbrengen kiekeboe. Ervaringssituatie: O zelfstandig spelen O ontmoeten O explorerend beleven X ontwikkelingondersteunend

Nadere informatie

De Vakman. De leerling hanteert de muzikale parameters en componenten. De leerling leest en schrijft de muziektaal

De Vakman. De leerling hanteert de muzikale parameters en componenten. De leerling leest en schrijft de muziektaal De Vakman De leerling kan gericht luisteren van intuïtief naar bewust waarnemen luisteren naar het eigen musiceren weten wat je hoort zich de muziek inwendig voorstellen de muzikale parameters en componenten

Nadere informatie

Steekkaart: nummer 1Ne

Steekkaart: nummer 1Ne Steekkaart: nummer 1Ne Onderwerp Het herkennen en discrimineren van aangeleerde woorden met behulp van woordkaartjes en het digitaal fototoestel Leeftijd/Doelgroep 1 e leerjaar Leergebied Nederlands Organisatie

Nadere informatie