Aangesproken als zelfredzame burger. Hoe is het voor patiënten of cliënten om eigen kracht en netwerk aan te spreken en in te zetten?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Aangesproken als zelfredzame burger. Hoe is het voor patiënten of cliënten om eigen kracht en netwerk aan te spreken en in te zetten?"

Transcriptie

1 Aangesproken als zelfredzame burger Hoe is het voor patiënten of cliënten om eigen kracht en netwerk aan te spreken en in te zetten?

2 Aangesproken als zelfredzame burger... Hoe is het voor patiënten of cliënten om nu aangesproken te worden als zelfredzame burger? Hoe is het om eigen kracht en netwerk aan te spreken en in te zetten?

3 Het gaat immers niet alleen om burgers die steun vragen, maar ook om burgers die graag iets voor anderen willen doen. Colofon Het onderzoek Aangesproken als zelfredzame burger is een uitgave van Partoer, en is gefinancierd door de provincie Fryslân. Auteurs: Dr. Truus de Witte (onderzoek en rapportage) Dr. Nienke Boomstra (interviews, december 2014) Eindredactie: Sonja Toonstra Leeuwarden, juni 2015 Partoer, Fries bureau voor sociaal economische vraagstukken Postbus BB Leeuwarden T. (058) F. (058) E. I. 2

4 Samenvatting De overheid heeft een aantal wetten veranderd, waardoor het niet meer vanzelfsprekend is dat mensen allerlei voorzieningen kunnen ontvangen. Te denken valt aan huishoudelijke hulp, een traplift, een rollator, of vervoer naar een opvanggelegenheid. De overheid wil dat eerst gekeken wordt naar wat mensen zélf nog kunnen, hoe ze door familie of buren geholpen kunnen worden, en wat ze zelf kunnen betalen. Met andere woorden: was men vroeger patiënt of cliënt, nu wordt men aangesproken als burger, als zelfredzame burger. Mienskipssoarch werkt al zeven jaar met Meitinkers (meedenkers), het eerste aanspreekpunt voor inwoners die ondersteuning vragen als het gaat om wonen, zorg, dienstverlening en welzijn. Ze vormen een mobiel Wmo-loket. Meitinkers handelen niet vanuit een lijstje met mogelijke voorzieningen, maar gaan met aanvragers in gesprek over waar ze écht mee geholpen zouden zijn. Zo wordt misschien om een traplift gevraagd, maar krijgt de aanvrager uiteindelijk hulp bij de verhuizing naar een geschikte woning op de begane grond. In goed overleg. Deze werkwijze, die Mienskipssoach aanvankelijk als pilot uitvoerde, wordt nu voor het grootste deel van Nederland de wettelijke nieuwe manier. In dit onderzoek komen mensen aan het woord die op deze nieuwe manier zijn benaderd. Hoe was dat voor hen? Wat verwachtten ze? Wat misten ze? Welke tips kunnen ze geven? Dit, vanuit de overtuiging dat hun ervaringen en meningen ertoe kunnen bijdragen dat mensen als Meitinkers hun werk nog beter kunnen doen, zodat mensen die om hulp vragen zo goed mogelijk geholpen kunnen worden én hun eigen kracht optimaal wordt benut. Wat was prettig? Fijn dat de Meitinker thuis langskwam en ook keek naar wat er misschien nog meer ter sprake gebracht kon worden. De Meitinker was vriendelijk, flink en doortastend, handelde snel. De Meitinker zocht vlot uit wat al dan niet mogelijk was in specifieke situaties en welke voorwaarden daarbij golden. De Meitinker stond niet alleen stil bij wat niet ging, maar ook bij wat wél mogelijk was en wat de aanvrager wél kon en mogelijk nog meer kon. Wat viel tegen? Vaak waren de aanvragers teleurgesteld over wat ze kregen, en over de bijdrage die ze moesten betalen. Hadden ze meer moeten zeuren of opspelen? De aanvragers vinden het dikwijls moeilijk om hulp te vragen aan familie, vrienden, kennissen en buren. Ze gaven aan dat de kosten flink konden oplopen als alle uitgaven bij elkaar werden opgeteld. Ze vertelden dat het moeilijk was om er precies achter te komen wat tegen welke prijs mogelijk was, wie ze daarvoor moesten benaderen, en wie hen bij het aanvragen kon helpen. Verschillende gemeenten hanteerden verschillende regels, en bijvoorbeeld keuringsresultaten vervielen wanneer verhuisd werd naar een andere gemeente. Welke tips geven de zorgvragers? Hun eigen woorden: Kijk naar de bruikbaarheid van verstrekte hulpmiddelen. Moet de rollator inklapbaar zijn? Past deze in de auto? Is hij niet te zwaar? Stuur na enige tijd iemand langs om te kijken of we het wel redden. Een voorziening kan bijdragen aan passief meedoen, maar ook aan het zelf uitvoeren van vrijwilligerswerk. Met een taxipasje kan ik naar een centrum toekomen om daar met bewoners te dammen, of om computerles te geven. Zo draag ik bij én voel ik me nuttig. Maak het gemakkelijker om tweedehands hulpmiddelen te vinden of aan te schaffen. Geef informatie over wat goede tweedehands hulpmiddelen zijn, voor welke situatie. Kijk goed naar ouderen en gehandicapten, in hoeverre kúnnen ze meedoen en welke steun hebben ze daar bij nodig? Neem alle aanvragers serieus, geef mondigen geen brutaal gevoel en kom bescheiden mensen tegemoet. Vooral ouderen hebben het niet geleerd om te vragen. Wees tijdens een keukentafelgesprek altijd soepel en vermijd vooroordelen. Geef wat rek aan regels, lettend op iedere specifieke situatie. We moeten niet terug naar de jaren vijftig, toen de buurvrouw bij je kwam bakeren. De samenleving is niet meer zo gemoedelijk en behulpzaam als toen. 3

5 Ziekenhuis, huisarts, fysiotherapeut, trombosedienst, enzovoort: geef actief aan waar welke hulp aan te vragen is, op welke manier, tegen welke voorwaarden, en wie daar bij kan helpen. Geef meer en sneller informatie: waar hebben we wel en niet recht op? Wat moeten we wel of niet betalen, en hoeveel? Niet een wet maar een sfeer zorgt ervoor dat we meer voor elkaar (gaan) zorgen. Help mensen écht passend om hen mee te kunnen laten doen naar vermogen. Let speciaal op isolement en eenzaamheid wanneer een aanvraag wordt afgewezen. Maak initiatieven als vrijwillige klussendienst goed bekend in huis-aan-huisbladen, dorpskrantjes, posters in supermarkten en op lokale radio en televisie. 4

6 Inhoudsopgave 1. Inleiding Aanleiding Doel van het onderzoek Vraagstelling Onderzoeksmethode Verantwoording Leeswijzer Zelf- en samenredzame burgers Breng de vragende burger en de mogelijkheden in beeld Vind de wérkelijke vraag Maak het niet moeilijker dan het is, en houd het laagdrempelig Faciliteer alternatieven en maak daar gebruik van Zet uitkeringsgerechtigden in vanuit de Participatiewet Werk methodisch en evalueer Cijfers Friese bevolking Voorzieningengebruik Wie zijn de gebruikers? Informele- en mantelzorg Burgers aan het woord Jan (68) en Ida (68) van Veen Johan Kroos (65) Sytze Visser (65) Henny Vrieswijk (50) Trynke Monsma (79) Conclusies en aanbevelingen Aangesproken als zelfredzame burger Meedenken over oplossingen De nieuwe werkwijze: tips 24 Bijlage: Introductie en gespreksitems 25 5

7 1. Inleiding 1.1 Aanleiding Zoveel mogelijk burgers doen mee aan de samenleving, dat is het streven van de overheid. Zij doen dit zoveel mogelijk op eigen kracht of met steun van hun omgeving. Lukt dit niet, dan biedt de overheid passende ondersteuning. Gemeenten staan voor de taak om meer te doen met minder geld. De oplossing ligt in anders doen, voortbordurend op de Kantelings- of Transformatiegedachte: niet het aanbod staat centraal, maar de wens, vraag of behoefte van de burger. Dit vraagt om een andere werkwijze (transformatie) van professionals, maar ook om een andere houding van zorgvragende burgers. Maar wat is die vraag, wens of behoefte? Stichting Mienskipssoarch en Bureau Van Toepassing brachten in 2012 de zorgconsumptie van een groot aantal cliënten in beeld. Van ruim honderd vraaggesprekken werden naast het beantwoorden van de gestandaardiseerde vragenlijst aanvullende aantekeningen gemaakt over wensen, vragen en behoeften. Deze aantekeningen zijn in 2013 nader geanalyseerd. Dit leverde aanbevelingen op over hoe burgers het beste kunnen worden aangesproken op hun zelf- en samenredzaamheid, en over welke competenties professionele ondersteuners zouden moeten beschikken (hoofdstuk 2). Tevens werd geadviseerd om in beeld te brengen hoe cliënten het ervaren om als burger aangesproken te worden, waarbij niet het consumeren van zorg voorop staat maar het meedoen naar vermogen. 1.2 Doel van het onderzoek De provincie Fryslân gaf in 2014 de opdracht aan Partoer om een aantal van deze burgers in beeld te brengen. Dit, om enerzijds meer zicht te krijgen op hoe het voor burgers is om vanuit de nieuwe werkwijze ondersteund te worden. Anderzijds om tips te verzamelen over hoe deze nieuwe werkwijze verbeterd kan worden. 1.3 Vraagstelling Het onderzoek richt zich dan ook op de volgende vragen: Hoe is het voor zorgvragers om als zelfredzame burger aangesproken te worden? Hoe is het voor zorgvragers om mee te moeten of mogen denken over passende, liefst goedkopere oplossingen? Welke tips kunnen zorgvragers geven over deze nieuwe werkwijze? 1.4 Onderzoeksmethode Cijfers over bevolking, voorzieningengebruik en informele- en mantelzorg bieden inzicht in voorzieningengebruik, gebruikers en sociale netwerken. Vijf burgers zijn geïnterviewd over hoe het voor hen was om vanuit de nieuwe werkwijze benaderd te worden, en over de ondersteuning die ze kregen. Voorafgaand aan het onderzoek heeft overleg plaatsgevonden met Stichting Mienskipssoarch, omdat deze stichting al zeven jaar ondersteuning biedt vanuit de nieuwe werkwijze (aanvankelijk als pilot). De stichting wil graag weten hoe het nog beter kan Verantwoording De geïnterviewden hebben toestemming gegeven voor het opnemen van hun anonieme verhalen in deze rapportage. Het betreft slechts vijf burgers. De uitspraken kunnen daarom niet gegeneraliseerd worden, maar dragen bij aan de discussie over het thema. Dit sluit aan bij de één van de motto s van de nieuwe Wmo: Ieder verhaal is er één. 1.6 Leeswijzer Hoofdstuk 2 schetst uit voorgaand onderzoek voortvloeiende aanbevelingen over de nieuwe werkwijze voor zowel burgers als professionals. Hoofdstuk 3 brengt enkele cijfers in beeld over de Friese bevolkingssamenstelling en het gebruik van Wmo-voorzieningen. Hoofdstuk 4 geeft het woord aan vijf burgers. Hoofdstuk 5 formuleert conclusies en aanbevelingen. De interviewitems worden als bijlage 1 toegevoegd. 6

8 2. Zelf- en samenredzame burgers De overheid streeft ernaar dat zoveel mogelijk burgers meedoen aan de samenleving. Burgers werken voor hun eigen levensonderhoud en dat van hun gezin. Ze leven hun leven zo zelfstandig mogelijk, en ze dragen bij aan het welbevinden van de mensen in hun omgeving. Voor de meeste mensen, zo n 80% van de bevolking, is dit normaal en haalbaar. Anderen hebben ondersteuning of activering nodig om mee te kunnen doen. Tijdelijk of structureel, gevraagd of ongevraagd, eenvoudig of complex. De overheid wil dat de ondersteuning ertoe leidt dat mensen zelf sterker worden, én dat zij meer een beroep kunnen doen op de kring van mensen om hen heen: hun sociale netwerk. De overheid heeft drie taken overgeheveld naar gemeenten, omdat gemeenten dicht bij de uitvoering staan en de ondersteuning daardoor beter kunnen afstemmen op de vragen, wensen en behoeften die spelen onder de burgers. Het gaat om overheveling van AWBZ-taken naar de Wmo, jeugdzorg en de Participatiewet. Deze overheveling gaat gepaard met een korting op het budget. Gemeenten staan daarmee voor de taak om meer te doen met minder geld. De oplossing ligt niet zozeer in minder doen, maar vooral in anders doen, voortbordurend op de Kantelingsgedachte: niet het aanbod staat centraal, maar het bieden van maatwerk, passend bij de wens, vraag of behoefte van de burger. Maar wat is die vraag, wens of behoefte? Stichting Mienskipssoarch en Bureau Van Toepassing brachten in 2012 de zorgconsumptie van 245 cliënten in beeld, door hen vragen te stellen over onder andere hun indicatie en zorggebruik. Dit resulteerde in de rapportage Het gebruik van AWBZ-begeleiding en aanknopingspunten voor de ontwikkeling van een passend aanbod. Van 137 vraaggesprekken werden extra aantekeningen gemaakt over wensen, vragen en behoeften. Deze zijn in 2013 nader geanalyseerd door Partoer en Stichting Mienskipssoarch. Dit onderzoek resulteerde in twee rapportages: De uitgebreide publicatie Wat betekent begeleiding voor mij? Huidig aanbod AWBZ, wensen en behoeften van cliënten, mogelijke alternatieven voor gemeenten. En de samenvatting Het kan ook anders! Transitie begeleiding AWBZ: vragen en dilemma s, antwoorden en mogelijkheden. Het onderzoek bracht in beeld dat er winst te halen is: het kan namelijk anders, goedkoper, de eigen kracht kan meer worden aangesproken, het netwerk kan beter worden benut en professionals kunnen beter worden toegerust in het zoeken en vinden van oplossingen. Het onderzoek formuleerde een aantal aanbevelingen: hoe kunnen burgers het beste worden aangesproken op hun zelf- en samenredzaamheid? En over welke competenties zouden professionele ondersteuners moeten beschikken? De aanbevelingen luidden: 1. Breng de vragende burger en de mogelijkheden in beeld Hoe ziet de sociale omgeving van de burger er uit die om ondersteuning vraagt? Welk aanbod is tegen welke prijs en leveringsvoorwaarden beschikbaar? Met andere woorden, hoe ziet de sociale kaart er uit, welk professioneel en vrijwillig aanbod is er, en welke verbindingen kunnen worden gemaakt? Kan een breder netwerk worden benaderd, informeel (buren, vrienden) of formeel (kerk, respijtzorg, maatjesproject of vrijwilligersorganisatie)? De nieuwe werkwijze (transformatie) vraagt dus van beide partijen een kanteling. 2. Vind de wérkelijke vraag Belangrijk is het om achter de gestelde vraag de wérkelijke vraag te ontdekken, los van bestaande en bekende voorzieningen. De gestelde vraag vloeit vaak voort uit de bekendheid met voorzieningen, zoals mijn buurvrouw krijgt die hulp ook. Ook professionals hebben jarenlang ondersteuning geboden door een bekend scala aan voorzieningen ter sprake te brengen. De nieuwe werkwijze (transformatie) vraagt dus van beide partijen een kanteling. Welke alternatieven zijn er in het eigen netwerk van de burger, de buurt, het dorp of de wijk? Is er een enthousiaste vrijwilliger beschikbaar voor vervoer, of vinden er al groepsactiviteiten plaats in het buurthuis, zoals een sjoel- of kaartmiddag? Wat kunnen steun vragende burgers wél, en waar lopen ze warm voor? Steun vragen bij het één hoeft steun geven bij het ander niet uit te sluiten. 7

9 Bij vraagverheldering gaat het om de volgende vragen, los van mogelijke oplossingen: Hoe gaat het met u? Wat gaat goed, en waar kunt u steun bij gebruiken? Waar dacht u zelf aan? Wat hebt u al geprobeerd, en hoe ging dat? Waar bent u goed in? Waar ligt u wakker van? Waar ligt u het méést wakker van, en welke zaken hebben met elkaar te maken? Wat zou u zélf willen doen voor anderen? 3. Maak het niet moeilijker dan het is, en houd het laagdrempelig Cliënten hebben niet altijd behoefte aan professionele zorg. In veel gevallen gaat het om een luisterend oor, aandacht, iemand die er voor hen is. Is er bijvoorbeeld een maatjesproject met vrijwilligers, op wie steun vragende burgers kunnen rekenen op momenten dat het leven tegenvalt of moeilijk is? Zijn er enthousiaste buurtgenoten die tijd hebben en hand- en spandiensten willen verrichten? 4. Faciliteer alternatieven en maak daar gebruik van Het is belangrijk voor gemeenten om kennis te hebben van de informele sociale kaart, en deze actief te ondersteunen. Welke initiatieven en activiteiten zijn er al in de wijken en buurten, die bijdragen aan de autonomie van burgers? Bijvoorbeeld: Zijn er reguliere knutselmiddagen voor kinderen in het buurthuis, waar kinderen met een beperking ook aan deel kunnen nemen? Het gaat immers niet alleen om burgers die steun vragen, maar ook om burgers die graag iets voor anderen willen doen. Is er een inloopspreekuur voor administratie, of is het een idee om dit op te zetten? Is er een gepensioneerde boekhouder die graag iets voor anderen wil doen? Zijn er inwoners zonder auto maar met rijbewijs, die anderen, die wel een auto hebben maar niet meer kunnen of durven rijden, naar bijvoorbeeld het ziekenhuis of een activiteit willen brengen? Betrek burgers bij (plannen voor) het leefbaarder maken van de gemeente, waardoor aanbod ontwikkeld en geborgd wordt. Laagdrempelig door vrijwilligers, met professionele steun op afstand. Het gaat immers niet alleen om burgers die steun vragen, maar ook om burgers die graag iets voor anderen willen doen. 5. Zet uitkeringsgerechtigden in vanuit de Participatiewet Stichting Mienskipssoarch ontwikkelde het concept van Freonskippers: langdurig werkloze uitkeringsgerechtigden die graag iets voor anderen wilden doen. Een aantal Freonskippers ondersteunt nu talloze burgers, en ontvangt daarvoor het minimumloon. Het gaat om administratie, oppassen op zieken, vervangen van mantelzorg, huishoudelijke klussen of het ondersteunen van eenzame ouderen. 6. Werk methodisch en evalueer Het is noodzakelijk om begeleiding doelmatig toe te kennen, om onnodige kosten te voorkomen. Wat is het doel van de begeleiding, wat houdt deze in, wat zijn de voorwaarden en middelen? Als deze duidelijk zijn vastgelegd, kunnen ze gedegen worden geëvalueerd en waar nodig worden bijgesteld. Begin maart 2015 noemde Alexandra Sweers de volgende, grotendeels met de bovenbeschreven aanbevelingen overeenkomende tips in haar artikel Hoe voer je een keukentafelgesprek? (Zorg en Welzijn, 5 maart 2015). Betrek alle leefgebieden in het gesprek, om een zo compleet mogelijk beeld van de zorgvrager te krijgen: wonen, financiën, sociale contacten, lichamelijke en psychische gezondheid, werk en activiteit, zingeving. Laat de zorgvrager vertellen over wat de huidige begeleiding voor hem of haar betekent en wat er zou gebeuren als deze weg zou vallen. Breng eventuele bij de zorgvrager gevoelde spanning of weerstand ter sprake: Ik heb het idee dat dit gesprek u zenuwachtig maakt, klopt dat, en hoe komt dat? 8

10 Houd er rekening mee dat er mensen zijn die hun problemen aandikken om hulp te krijgen, én dat er mensen zijn die hun situatie bagatelliseren, vaak om nog zoveel mogelijk regie te ervaren. Deze laatste groep loopt het gevaar ten onrechte te weinig steun te krijgen. Mantelzorgers kunnen de hulpvraag verduidelijken, betrek hen bij het gesprek. Hoe gemotiveerd is de hulpvrager? Vraagt hij of zij zelf om hulp, of hebben (bezorgde, overbelaste, verhinderde) mantelzorgers om hulp laten vragen? Foto s in huis brengen vaak in beeld wie belangrijk zijn voor de hulpvrager. Kunnen deze personen als steunend netwerk worden ingezet? Zorg als professional voor voldoende kennis over verschillende problematieken: op verstandelijk, lichamelijk, psychisch en sociaal gebied. Focus op de kernvraag: Hoe zou u willen dat uw dagelijkse leven er uit ziet, ondanks de beperkingen?" Luister goed naar de ideeën die de hulpvrager zélf heeft, denk out-of-the-box, wees duidelijk over wat wel en niet kan, en neem bij een afwijzing na een tijdje contact op om te kijken hoe het met de aanvrager gaat, en om het gesprek te vervolgen. Het gaat om een geheel nieuwe werkwijze. Een transformatie. Voer in het begin de gesprekken met een collega, om van elkaar te leren en elkaar scherp te maken en houden. 9

11 3. Cijfers Burgers, die hun gemeente benaderen voor ondersteuning, worden niet langer als cliënten benaderd. Professionals gaan niet meer (in de eerste plaats) uit van een reeks voorzieningen. In plaats daarvan wordt tijdens een keukentafelgesprek verkend wat de werkelijke vraag, wens of behoefte is, wat de burger zelf kan of kan betalen, wat er in zijn of haar sociale omgeving kan worden aangesproken, en wat er voor passende oplossingen beschikbaar zijn in de wijk of het dorp: een reguliere voorziening, een passende vrijwilliger, en overige geschikte mogelijkheden. Pas als deze niet toereikend zijn worden oplossingen geboden in maatwerkvoorzieningen als hulp bij huishouden, dagopvang, een woningaanpassing, enzovoort. In 2014 deden Partoer en KWIZ in een aantal Friese gemeenten 1 onderzoek naar het gebruik van zorgvoorzieningen. Het betrof voorzieningen die onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten zouden gaan vallen: Wmo Hulp bij Huishouden Wmo Woningaanpassing en Hulpmiddelen Wmo Vervoer AWBZ-functies (Begeleiding Individueel/Groep, Kortdurend Verblijf 18+) AWBZ ZZP s (VV 1 t/m 4, VG 1 t/m 4, GGZ B/C 1 t/m 3 18+) Het onderzoek bracht in beeld dat deze voorzieningen vooral werden gebruikt door: inwoners van 65 jaar of ouder vrouwen alleenstaanden Hoe staat het in Fryslân met het aantal 65+ ers, vrouwen en alleenstaanden? In welke mate wordt gebruik gemaakt van de genoemde zorgvoorzieningen? En hoe zit het met mantelzorg en informele hulp? Om een beeld te schetsen van de gebruikers worden enkele cijfers over de bevolkingssamenstelling gegeven. Daarna volgen cijfers over het gebruik van de genoemde voorzieningen en over informele hulp en mantelzorg. 3.1 Friese bevolking Fryslân telde inwoners op 1 januari Van deze totale bevolking waren (18,9%) burgers 65 jaar en ouder. De overige vielen in de leeftijdsgroep 0 t/m 64 jarigen. De volgende figuur brengt deze verdeling in beeld. Figuur 3.1: Friese bevolking 65+ in aantallen (2014) Friese bevolking Friese bevolking 0 t/m 64 Bron: CBS, Monitor Fryslân Mannen en vrouwen zijn evenredig verdeeld binnen de gehele Friese bevolking. Op latere leeftijd ontstaan verschillen: er zijn meer oudere vrouwen dan oudere mannen. Daarom wordt in de volgende figuren het geslacht gegeven van de Friese 65+ ers. Vrouwen maakten het grootste deel uit van deze groep 65+ ers: (10,3%) vrouwen waren 65 jaar of ouder, (8,7%) mannen. 2 Figuur 3.2: Friese bevolking, mannen en vrouwen 65+ in aantallen (2014) Vrouwen Mannen Friese bevolking 0 t/m 64 Bron: CBS, Monitor Fryslân Vier kleinere plattelandsgemeenten en een dichter bevolkte stedelijke gemeente. 2 Vanwege afrondingen wijkt het percentage-totaal enigszins af van de som der delen. 10

12 Bekend is dat de zorgvraag toeneemt met het stijgen van de leeftijd. Hoe verhoudt de groep 75+ ers zich tot de totale Friese bevolking? Van de totale bevolking waren (8,0%) inwoners 75 jaar of ouder: (4,8%) vrouwen en (3,3%) mannen. Figuur 3.2 brengt deze gegevens in beeld. Figuur 3.3: Friese bevolking, mannen en vrouwen 75+ in aantallen (2014) Vrouwen Mannen Friese bevolking 0 t/m 74 Bron: CBS, Monitor Fryslân Hoe is de verdeling naar huishoudtypen in Fryslân? Het CBS definieert vier huishoudtypen: alleenstaanden, meerpersoonshuishoudens met en zonder kinderen en eenoudergezinnen. De huishoudtypen waren in Fryslân in 2014 als volgt verdeeld: Figuur 3.4: Huishoudtypen Fryslân in percentages (2014) 6,3% 27,6% 34,6% Alleenstaand Meerpersoons zonder kinderen Meerpersoons met kinderen Eenoudergezin 31,5% Bron: CBS, Monitor Fryslân De figuur laat zien dat 34,6% van alle Friese huishoudens alleenstaanden betreft. Een derde (31,5%) van de huishoudtypen wordt door meerpersoonshuishoudens zonder kinderen gevormd. Eenderde (33,9%) betreft eenoudergezinnen (6,3%) en meerpersoonshuishoudens met kinderen (27,6%). 3.2 Voorzieningengebruik Het onderzoek dat Partoer/KWIZ uitvoerden bracht in beeld dat 4,5% van alle huishoudens, waarvan het oudste lid 18 jaar of ouder was, gebruik maakte van een zorgvoorziening. Het meest werd aanspraak gemaakt op de Wmo-functies Vervoer (8,3%) en Hulp bij Huishouden. De onderstaande tabel geeft het aandeel van alle huishoudens weer dat gebruik maakte van één van de genoemde zorgvoorzieningen. Tabel 3.1 Gebruikers voorzieningen op huishoudniveau in percentages (2013) Zorgvoorziening Percentage van alle huishoudens Wmo Hulp bij Huishouden 7,1% Wmo Woningaanpassingen en Hulpmiddelen 1,1% Wmo Vervoer 8,3% AWBZ-functies (Begeleiding Individueel/Groep, Kortdurend Verblijf 18+) 4,7% AWBZ-ZZP (VV 1 t/m 4, VG 1 t/m 4, GGZ B/C 1 t/m 3 18+) 1,3% Bron: Partoer/KWIZ 3.3 Wie zijn de gebruikers? De zorgvoorzieningen werden vooral gebruikt door inwoners van 65 jaar of ouder, vrouwen en/of alleenstaanden. De onderstaande tabel brengt de kenmerken van de gebruikers in beeld op persoonsniveau (leeftijd en geslacht) en huishoudniveau (huishoudsamenstelling). 11

13 Tabel 3.2 Kenmerken gebruikers zorgvoorzieningen (2013) Wmo Hulp bij Wmo Woningaanpassingen Huishouden en Hulpmiddelen Wmo Vervoer AWBZ functie ,8% 63,9% 70,4% 25,9% 80,9% Alleenstaand 73,1% 44,3% 60,0% 56,0% 83,0% Vrouw 74,1% 3 62,7% 65,5% 48,0% 69,6% Bron: Partoer/Kwiz AWBZ ZZP Wat laat de tabel zien? Enkele voorbeelden, gerelateerd aan de eerder geschetste figuren 3.1 t/m ,8% van alle gebruikers van Wmo Hulp bij Huishouden is 65 jaar of ouder, terwijl figuur 3.4 schetst dat deze leeftijdsgroep 18,9% van de Friese bevolking vormt. 73,1% van alle cliënten die een Woningaanpassing of Hulpmiddel hebben ontvangen in het kader van de Wmo is alleenstaand, terwijl alleenstaanden 34,6% van de bevolking vormen. 70,4% van alle gebruikers van Wmo Vervoer is 65 jaar of ouder, terwijl 65+ ers 18,9% van de Friese bevolking vormen. 65,5% van alle gebruikers van Wmo Vervoer is vrouw. Figuur 3.4 brengt in beeld dat 10,3% van de totale Friese bevolking vrouw is, ouder dan 65 jaar. Het gebruik van AWBZ-functies is evenrediger verdeeld over de leeftijdsgroepen, huishoudtypen en beide geslachten. 3.4 Informele- en mantelzorg In de nieuwe werkwijze wordt tijdens keukentafelgesprekken verkend wat de werkelijke vraag, wens of behoefte is, dus de vraag achter de vraag. Ook wordt gekeken naar wat aanvragers zelf kunnen, of zelf kunnen betalen. Daarnaast wordt gekeken naar de mogelijke inzet van mantelzorgers: gezins- of familieleden, buren, vrienden of vrijwilligers. Partoer bracht in maart 2014 een Startfoto uit: Vrijwillige inzet in de zorg. In september 2014 deed het Fries burgerpanel uitspraken over veranderingen in de langdurige zorg. In februari verscheen Partoers publicatie Vrijwilligerswerk en informele zorg binnen de transities. Wat zeggen deze publicaties over informele- en mantelzorg? Enkele cijfers uit Vrijwilligerswerk en informele zorg binnen de transities : Friezen (18+) verlenen mantelzorg Friezen (18+) geven zowel intensieve als langdurige hulp. Ongeveer Friezen (12-15) groeien op met ziekte en zorg in de thuissituatie. Ruim Friese mantelzorgers voelen zich overbelast Friezen (15+) verrichten vrijwilligerswerk, 58% van de Friese bevolking, tegenover 50% van de Nederlandse bevolking. Gegevens uit de Startfoto Vrijwillige inzet in de zorg : De meerderheid (69%) van alle vrijwilligers in de zorg is vrouw. 46% van de vrijwilligers in de zorg is % van de zorgvrijwilligers helpt mee met recreatieve activiteiten. 88% van hen bezoekt bewoners. 82% van hen gaat mee met uitstapjes. 71% van hen helpt mee bij dagverzorging. 80% voert op vaste tijdstippen vaste taken uit. 76% doet een vast aantal uren in de week vrijwilligerswerk. 77% van de vrijwilligers geeft collectieve ondersteuning. 53% geeft individuele ondersteuning. Ruim 50% van de coördinatoren denkt dat hun vrijwilligers in de toekomst meer en/of andere taken krijgen, 20% denkt dat de taken gelijk blijven. Per 100 cliënten zijn gemiddeld 67 vrijwilligers actief. Vrijwilligers in de extramurale zorg hebben meer begeleiding nodig. 3 De voorziening Wmo Hulp bij Huishouden wordt bij meerpersoonshuishoudens zonder kinderen doorgaans aan de vrouw verstrekt. 12

14 Er is meer aandacht nodig voor het samenspel tussen cliënt of zorgontvanger, vrijwilliger, mantelzorger en zorgprofessional. Het Fries burgerpanel over veranderingen in de langdurige zorg: 57% vindt het niet goed dat burgers in de toekomst meer voor zichzelf en elkaar moeten zorgen, 13% vindt het goed, 27% geeft aan: Het zal wel moeten. 82% vindt dat mensen zelf moeten kunnen kiezen of zij hun sociale netwerk inzetten als ze een hulpvraag hebben. 74% geeft aan het moeilijk te vinden om in de sociale omgeving om hulp te vragen. 63% vindt dat het netwerk een signaleringstaak heeft. 27% is van mening dat mensen meer dan nu een beroep op hun sociale omgeving kunnen doen als ze een hulpvraag hebben. 64% van de respondenten heeft het afgelopen jaar iemand in de sociale omgeving geholpen met een zorg- of hulpvraag. Meestal (41%) ging het om een niet inwonende (schoon)ouder. Het meest werd emotionele ondersteuning gegeven: 65%. In 48% van de hulp betrof het materiële ondersteuning. In 47% van de hulp betrof het sociale ondersteuning. In 43% van de hulp ging het om huishoudelijke hulp. In 36% van de hulp betrof het klusjes in en om huis. In 21% van de hulp ging het om het organiseren of coördineren van zorg. In 13% van de hulp betrof het persoonlijke verzorging. In 12% van de hulp ging het om begeleiding. Vrouwen (71%) helpen vaker iemand in hun omgeving dan mannen (29%) jarigen bieden het vaakst hulp in hun omgeving, vooral (schoon)ouders. Mannen doen vaker klusjes in en om huis, vrouwen huishoudelijke hulp, persoonlijke verzorging en sociale en emotionele ondersteuning. Van alle respondenten geeft 52% aan dat er op vervoer bezuinigd kan worden, 51% op huishoudelijke hulp, 50 op hulpmiddelen en 35% op woningaanpassingen. 74% ziet de veranderingen in de langdurige zorg met zorgen tegemoet, 11% geeft aan: Laat maar komen! In het volgende hoofdstuk komen enkele betrokkenen aan het woord. Zij brengen hun ervaringen met de nieuwe benadering van hun ondersteuningsvraag naar voren in een persoonlijk (gepseudonimiseerd) verhaal, gebaseerd op interviews die zijn afgenomen in november en december Jan (68) en Ida (68) van Veen deden een beroep op Wmo Woningaanpassingen en Hulpmiddelen. Johan Kroos (65) vroeg Wmo Vervoer aan, net als Sytze Visser (65). Henny Vrieswijk (50) beschikte al over hulpmiddelen en deed nu een aanvraag over Wmo Woningaanpassingen Wmo Vervoer. Trynke Monsma (79) deed een beroep op Wmo Hulp bij Huishouden. 13

15 4. Burgers aan het woord 4.1 Jan (68) en Ida (68) van Veen Jan en Ida van Veen wonen aan het water in een dorp in Noord-Fryslân. Ze zijn na hun pensionering naar Fryslân verhuisd, onder andere vanwege hun liefde voor varen. Tot hun pensionering waren beiden redelijk tot goed gezond. Ze hebben altijd hard gewerkt. Ida aanvankelijk als bejaardenverzorgster en daarna als assistente op een consultatiebureau. Jan werkte zijn hele werkzame leven in de industriële meet- en regeltechniek. Bij hun verhuizing letten ze goed op de faciliteiten in het dorp, het openbaar vervoer en daarmee de mogelijkheid om tot hun tachtigste in het huis te kunnen blijven wonen. Ze hebben maandenlang hun huis verbouwd, om er goed en langer in te kunnen wonen. In hun buurt is veel sociale controle. Dat vinden ze fijn. Iedereen houdt op een positieve manier een oogje in het zeil. Toen ze net een jaar in Fryslân woonden werd Jan ernstig ziek. Hij kreeg een longembolie en een bacterie in zijn bloed. Hij heeft lang in het ziekenhuis gelegen en volgde daarna een lang revalidatietraject. Pas na vijf maanden kon hij weer naar huis, maar hij is nog steeds aan het opbouwen. Hij gaat minstens tweemaal per week naar een training bij een fysiotherapeut om zijn conditie te verbeteren en op peil te houden. Jan heeft last van een zeer beperkte longinhoud door COPD 4. Ook zijn spraak is aangetast. Naast dat hij niet ver kan lopen vanwege zijn beschadigde longen, heeft hij trombose in zijn benen gehad, die de aderen permanent beschadigd heeft. Ida kreeg, toen Jan in het ziekenhuis lag, een nieuwe heup. Ze hebben na haar operatie samen in hetzelfde revalidatiecentrum gelegen. Omdat Ida zelf nog aan het herstellen was toen Jan thuis kwam, was er vooral in die beginperiode extra hulp nodig. Jan: Ik zeg wel eens: ik heb een emmertje energie en dat is op een gegeven moment leeg. Ik moet leren dat te doseren. Het is ook sterk afhankelijk van de weersomstandigheden. Ik heb heel veel steun aan de longarts en longassistentes. Via hen ben ik begin dit jaar drie maanden op intensieve longrevalidatie geweest. Ik ben wat eigenwijs. Ik meet mijn eigen zuurstofsaturatie of zuurstofverzadiging. Dat kan ik goed zelf doen. Ik zorg ervoor dat het niet onder de 90% komt, want dan kunnen andere organen beschadigd raken. Ik houd de stand van zaken van mijn longen bij via Als er iets aan de hand is dan krijg ik meteen een reactie en tips voor wat ik kan doen. Dat gaat via het ziekenhuis. Ook het bloedprikken en doseren van medicijnen heb ik geleerd via de trombosedienst, op een cursus, dus dat kan ik ook zelf. Het ziekenhuis is een enorme steun voor ons. Ida vult aan dat Jan niet zoveel meer kan qua conditie, en dat dit lastig voor hem is. Hij heeft altijd alles zelf gedaan. Nu heeft hij opeens hulp nodig, en het is heel moeilijk voor hem om die te vragen. Het is wél een voordeel voor hen dat hij veel met de computer kan. Als er iets is kan hij zelf hulp zoeken. Jan: Ik pak alles aan waarvan ik denk dat Nu heeft hij opeens hulp nodig, en het is heel moeilijk voor hem om die te vragen. Het is wél een voordeel voor hen dat hij veel met de computer kan. Als er iets is kan hij zelf hulp zoeken. het kan helpen om wat beter te worden. Er zit nog steeds een stijgende lijn in. Daarom doe ik er ook alles aan. Ida: Vanuit het revalidatiecentrum kwam ik thuis. Ik kon daar nog maar een paar stappen lopen. De mensen van het revalidatiecentrum hebben mensen in dit dorp ingeschakeld. Er stond een bed in de woonkamer toen ik thuis kwam. Dat was het grootste probleem. We wilden graag samen boven blijven slapen. Dat was één van de vragen waar we hulp bij nodig hadden. Het andere was dat ik graag naar buiten wilde en daar vervoer voor wilde regelen. Er kwam hier iemand van Mienskipssoarch. Een heel aardige vrouw. Ze was er ook heel snel. Over de behandeling ben ik heel tevreden. Maar het is mij wel erg tegen gevallen wat wij gekregen hebben. Mijn man kwam zo ziek thuis, en het enige wat geregeld werd, en waar we ook nog dik voor moesten betalen, was een scootmobiel en een rolstoel. Die scootmobiel was snel geregeld. We hebben daarnaast zelf ook nog een kleinere scootmobiel gekocht, omdat het te zwaar voor ons samen was om die verstrekte scootmobiel uit 4 COPD: Chronic Obstructive Pulmonary Disease, een chronische longziekte in de vorm van longemfyseem of chronische bronchitis. De longen zijn door de chronische ontstekingen blijvend aangetast, de longinhoud aanzienlijk verminderd. Daardoor zijn de patiënten erg moe, en worden ze ernstig belemmerd in al hun activiteiten. 14

16 elkaar te halen en in de auto te doen. Eigenlijk hadden we dus een grotere auto nodig, maar daar hebben we het geld niet voor. Om boven te kunnen slapen was een traplift nodig. Jan: Traplopen is voor mij het zwaarste wat er is. Ik doe het wel eens, omdat de fysiotherapeute zegt dat het goed is, maar dan lig ik boven wel een kwartier lang te hijgen. We kwamen niet in aanmerking voor vergoeding van de traplift. Die hebben we dus zelf moeten kopen. Dat was omdat er beneden nog een kamertje is, waar ook een slaapkamer van gemaakt kon worden, vonden ze. Maar dat kamertje is in gebruik, er staat een eettafel, plus de computer. Op den duur gaan we die vast wel gebruiken als slaapkamer, maar nu was dat nog niet de bedoeling. Vroeger werd er met die trapliften gegooid, bij wijze van spreken. Ik snap wel dat er overal bezuinigd moet worden, maar Ik had meer van de hulp verwacht, en van de hulpmiddelen die we konden krijgen. Je krijgt dan te horen dat de regels veranderd zijn. Maar je ziet ook dat andere mensen het wel voor elkaar krijgen. Ik vraag me dan wel eens af of we te vriendelijk zijn. het is wel heel vervelend voor ons. De medewerker van Mienskipssoarch heeft haar best gedaan om ons te helpen een gebruikte, tweedehands traplift te vinden. Anders hadden wij geen traplift kunnen kopen. Maar ik had meer van de hulp verwacht, en van de hulpmiddelen die we konden krijgen. Je krijgt dan te horen dat de regels veranderd zijn. Maar je ziet ook dat andere mensen het wel voor elkaar krijgen. Ik vraag me dan wel eens af of we te vriendelijk zijn. Wij zijn geen mensen die er dan over gaan lopen zeuren. Ida: Ook het taxivervoer viel ons erg tegen. Het is wel toegekend, maar het is maar zo n beperkt aantal kilometers dat we per jaar maar één keer één enkele reis naar onze zoon en de kleinkinderen in Bodegraven kunnen maken. Dan is het budget op. We hadden gehoopt dat we extra kilometers konden krijgen, maar dat kan blijkbaar niet. Er is niet gekeken naar hoe ver je moet reizen. Ik kan zelf s avonds niet meer rijden, omdat ik nachtblind ben. Als we naar Bodegraven gaan moeten we dus al vroeg in de middag weg. Mijn man kan nu zelf weer redelijk autorijden. Het taxivervoer vind ik echt minimaal. Jan: Ik heb wel een invalidenparkeerkaart, dat helpt wel, maar helaas kunnen we bijvoorbeeld bij het theater niet dichtbij parkeren. Daar zijn geen invalidenparkeerplaatsen. Als we dan gebruik zouden kunnen maken van taxivervoer, dan zouden we ook nog steeds van dat soort dingen kunnen genieten, omdat we voor de deur worden afgezet. Ida heeft al snel nadat Jan thuis kwam, en toen zij dat zelf na haar heupoperatie lichamelijk weer aan kon, taken van de wijkverpleging Ik zorg eerst goed overgenomen, zoals wassen. Het is fijn dat we in dit buurtje goed op voor mijzelf, anders elkaar letten, maar daar zijn wel grenzen aan, vind ik. Je laat je niet kan ik ook niet voor door de buurvrouw wassen. Gelukkig kon ik al snel dat soort dingen weer anderen zorgen. op me nemen, zo doen wij veel samen, mijn man en ik. Ik had wel verwacht dat er nog even iemand langsgekomen was om te vragen of we het samen wel redden. Mijn man vindt het heerlijk dat hij toch nog ergens nodig is. Dat vind ik hartstikke knap van hem. Hij blijft hier niet zitten, hij gaat op zoek naar waar hij iets kan betekenen. Ondanks dat hij soms heel moeilijk praat gaat hij er toch naar toe. Jan doet vrijwilligerswerk in een verzorgingshuis. Lang niet zoveel als hij van plan was, maar wel zo veel als hij kan. Ik doe repair café, één of twee keer per maand. En ik dam iedere week met een bewoner. Ida kaart wel met hem. Hij leeft er echt naar toe dat ik weer kom dammen, want de andere bewoners willen dat niet, zegt hij. Ik heb ook geprobeerd die meneer meer dingen te laten doen, maar hij is niet naar buiten te krijgen. Ik zorg eerst goed voor mijzelf, anders kan ik ook niet voor anderen zorgen. Ida reageert: Jan vindt het heerlijk dat hij toch nog ergens nodig is. Dat vind ik hartstikke knap van hem. Hij blijft hier niet zitten, hij gaat op zoek naar waar hij iets kan betekenen. Ondanks dat hij soms heel moeilijk praat gaat hij er toch naar toe. Het enige waar hij soms nog moeite mee heeft is achter zijn rollator lopen. Maar als we naar Heerenveen gaan dan doet hij dat toch. Die rollator hebben we zelf gekocht. We hadden er wel één gekregen, maar die is veel te moeilijk voor ons om in te klappen. We vinden het natuurlijk wel jammer dat we sommige dingen niet meer kunnen, zegt Ida, maar we kijken vooral naar wat we nog wél kunnen. We zijn nog samen en dat is hartstikke fijn. Als je alle financiële uitgaven bij elkaar optelt, schrik je wel hoor. Naast de traplift en de rollator, bijvoorbeeld, ook een elektrische fiets. Fietsen is voor mijn man heel goed, en we hebben een home- 15

17 trainer, maar in de buitenlucht is het natuurlijk veel beter. De oude elektrische fiets is er een keer mee opgehouden. Toen moest onze zoon ons op komen halen. Nu hebben we een tweedehands fiets aangeschaft die, naast trapondersteuning, ook alleen op de motor kan rijden. Maar dan ben je zomaar weer duizend euro kwijt. Dan gaat het hard met het spaarboekje. Door het verkopen van onze sloep hadden we weer wat extra geld. Gelukkig hoeft het nog niet, maar ik zou ook niet graag aan de kinderen willen vragen om bij te springen. Ik moet eerlijk zeggen dat wij niet gevraagd hebben of we voor iets anders in aanmerking konden komen, nadat we te horen hadden gekregen dat die traplift niet doorging en het taxivervoer maar een beperkt aantal kilometers inhield. Daar zijn we wat op afgeknapt. Ik kan dus ook niet de schuld geven aan Mienskipssoarch dat we zo weinig kregen. Misschien hadden we toch een tegemoetkoming voor die fiets kunnen krijgen. We zijn er gewoon van uit gegaan dat we niks meer zouden krijgen. We hebben altijd samen heel hard gewerkt en hebben altijd onze eigen broek opgehouden. Dan is vragen heel erg moeilijk. Het zou fijn zijn als we zelf zouden kunnen uitzoeken waar we recht op hebben. Mijn man heeft wel eens gezegd dat hij misschien een persoonsgebonden budget wilde. Dan heb je het zelf in de hand. We zijn nog genoeg bij om zelf dingen te kunnen regelen. Wat we nu hebben, dat hebben we ook allemaal zelf moeten aanvragen. Wat ook lastig is, is dat elke gemeente zijn eigen regels hanteert voor het toekennen van hulp. Dit dorp schijnt daar heel moeilijk in te zijn, dat zei de ergotherapeut ook. Dat voelt niet eerlijk. Op het moment dat we de aanvragen deden ben je gewoon zo gelukkig dat je man weer thuis is en dat het weer goed gaat, dat dat soort dingen je ook helemaal niet bezighouden. Naderhand krijg je pas die onvrede, dat gevoel dat ze best wat meer hadden kunnen helpen. Jan: Ik heb een tweede kans gekregen, en dat is ongelooflijk. Ik heb geknokt in de revalidatie, en nog, en dat heeft mij zover weer gebracht. Voor elke vooruitgang die er is, zijn we nog steeds ontzettend gelukkig. 4.2 Johan Kroos (65) Johan Kroos woont in een vrij nieuw huis in een dorp onder de rook van Leeuwarden. Na een lange tijd van schulden vanwege problemen met de verkoop van zijn vorige huis, is hij nu schuldenvrij. Met hulp van zijn huidige vriendin heeft hij het huis modern en smaakvol ingericht. Johan heeft geen gemakkelijk leven gehad. Nadat hij zijn tweede vrouw tijdens haar ziekbed heeft verzorgd totdat zij overleed, heeft hij zelf ook gezondheidsproblemen gekregen. Hij kreeg contact met Mienskipssoarch vanwege een Wmo-vervoerregeling. De medewerkster van Mienskipssoarch, die hier langskwam, was een fantastische vrouw. Ze legde alles heel duidelijk uit, en stelde ook goede vragen. En toen ging ze er ook vlot achter aan. Ik nam contact op met Mienskipssoarch omdat ik last heb van mijn rug. Die is gebroken geweest. Soms gaat het best goed, maar ik kan ook plotseling door mijn rug zakken. De pen die in mijn rug zit, verschuift dan opeens. Daar kan ik niks aan doen. Mijn huisarts nam me helaas niet serieus. Die zei dat het niet in mijn rug zat, maar dat mijn heupen het probleem waren. Nu heb ik een andere huisarts. Ik heb allemaal van die pechdingen. Eigenlijk was mijn leven vanaf mijn jeugd best lastig. Nu pas ga ik leven. Ik ben vorig jaar voor het eerst op vakantie geweest. En straks gaan we weer. Ik ben nu echt aan het genieten. Maar goed, het contact met Miensskipssoarch was om na te gaan of ik in aanmerking kwam voor een vervoersvoorziening. Ik heb wel een rijbewijs, maar door de schulden heb ik alles moeten verkopen. Een auto kopen zit er even niet in. Ik heb wel een fiets, maar zo ver kan ik ook weer niet fietsen. Ik fiets op mijn half-elektrische fiets wel naar Leeuwarden, maar daar doe ik wel een uur over, omdat ik steeds even af moet stappen om mijn rug te ontzien. De eerste keer dat ik Wmo-vervoer aanvoeg werd dat direct afgewezen. Ik weet niet waarom. Ik kreeg meteen een papier terug waarop stond dat het afgewezen was. Dat vertelde ik aan mijn vriendin. Zij kan heel goed praten. Ik sla snel dicht. Ze zeggen wel dat ik te zachtmoedig ben, ik zeg altijd maar ja en amen. Toen heeft mijn vriendin voor mij gebeld en werd er gezegd dat ze wel contact met me zouden opnemen. Mijn vriendin heeft vroeger ook veel moeilijkheden gehad en weet hoe alles draait. Zij weet ook wie je dan kunt bellen en zo. Haar broer weet financieel veel. Voor een straatje staatsloten heeft hij me drie jaar lang geholpen. Naar aanleiding van dat telefoontje dat mijn vriendin voor mij deed kwam de medewerkster van Mienskipssoarch langs. Ik weet niet meer precies wat ze allemaal gevraagd heeft, maar het contact was wel heel prettig, heel netjes. Ik weet wel dat ze niet gevraagd heeft naar wie er in mijn omgeving zouden kunnen helpen met vervoer. Ik heb hier ook eigenlijk niemand. Ik drink zo eens per 16

18 week een kopje koffie met de buurvrouw, en die help ik dan wel eens met de tuin, maar voor de rest heb ik in de buurt niet zoveel contacten. Het taxivervoer werd toegekend en toen had de medewerkster van Mienskipssoarch nog iets in een boek over extra kilometers, zodat je wat verder weg kon met de taxi. Dat moet ik nog even goed doorlezen. Het zou wel heel mooi zijn als ik daarvoor in aanmerking kom, want ik heb een zuster in Deventer wonen. Dan kan ik daar ook wat gemakkelijker naar toe. De mevrouw van Mienskipssoarch vroeg mij of ik ook mee wilde doen aan activiteiten. Ik zei dat ik dat liever niet deed. Ik kan eigenlijk niks, dus dat heeft voor mij geen zin. Ze gaf aan dat ik het toch wel kon proberen, maar dat lukt mij gewoon niet. Ja, vijf minuten en dan zit ik daar weer. Dat heb ik toen afgewezen. Maar ik vond het wel heel goed dat ze het aanbood. Voor veel mensen zal het ook vast heel fijn zijn. Zeker voor eenzame mensen. Maar ik heb genoeg contacten. Mijn vriendin komt twee of drie keer in de week langs, ik kom ook wel eens bij haar moeder. Die vangt mij op als een kind. Mijn vriendin heeft mij ook enorm geholpen toen ik zo in de schulden zat. Ik kon nog geen brood kopen. Zij bood aan mij te helpen. Ik kreeg toen nog helemaal nergens hulp mee. Ik had wel hulp Ze vroeg of ik ook mee wilde doen aan activiteiten. Ik zei dat ik dat liever niet deed. Maar ik vond het wel heel goed dat ze het aanbood. Voor veel mensen zal het ook vast heel fijn zijn. Zeker voor eenzame mensen. aangevraagd, maar alles werd afgewezen. Zij heeft de financiën helemaal overgenomen. Zij zorgde ervoor dat ik leefgeld kreeg, van mijn eigen geld dan, en zo ben ik uit de schulden gekomen. Ik was dus al schuldenvrij toen mijn huis uiteindelijk verkocht werd. Ik verwacht niet dat ik nog meer hulp nodig heb via Mienskipssoarch, behalve dan misschien die extra kilometers voor het taxivervoer. Het huis is al zo aangepast dat ik beneden kan slapen. Ik heb zelfs al een elektrisch bed beneden staan. Dat hadden we geregeld voor mijn vrouw, toen ze zo ziek was. Het bed was gratis af te halen, en we kregen er zelfs een gloednieuwe matras bij. Daar waren we toen heel blij mee. Als ik een slechte dag heb kan ik gewoon op dat bed gaan liggen. Ik heb veel geluk gehad dat mijn vriendin en haar broer mij konden helpen. Ook met het vinden van de juiste ingangen. Ik maak me wel zorgen over hoe het straks komt, als je steeds meer zelf moet doen. Vooral voor echt oudere of gehandicapte mensen. Ik vind het wel zorgelijk of zij straks nog wel de juiste hulp zullen krijgen. 4.3 Sytze Visser (65) Sytze Visser woont met zijn vriendin in een dorp middenin het groen en tussen het water, vlakbij natuurgebied De Alde Feanen. Hij heeft eerder in de Randstad gewoond, waar zijn familie nog woont. Sytze heeft altijd in de sociale verzekeringsbranche gewerkt. Vanuit die achtergrond helpt hij nu anderen. Sytze is minder mobiel, hij kan niet zo ver lopen. In de Randstad kreeg ik moeiteloos een vervoersvoorziening via de Wmo. Toen ik verhuisd vroeg ik om een taxipas. Hier ging meteen de deur dicht tijdens de aanvraag. Ik had immers wel vervoer, was het antwoord. Ik kreeg het gevoel dat het maar brutaal van me was dat ik er om had durven vragen. Ik heb een auto, maar dat is een ding van vijftien jaar oud. Je bent altijd bang dat hij er mee ophoudt. En dan heb je hoge kosten om hem weer aan het rijden te krijgen. Officieel kan ik geen gebruik maken van het openbaar vervoer. Nu heb ik laatst wel weer een keer in een trein gezeten. Maar goed, zoveel vervoersmogelijkheden heb je hier nu ook weer niet. En met de bus moet je toch ook altijd weer een stukje lopen, en dat gaat niet. In de Randstad kreeg ik moeiteloos een vervoersvoorziening via de Wmo. Toen ik verhuisd was heb ik een formulier ingevuld om in aanmerking te komen voor een taxipas. Hier ging meteen de deur dicht tijdens de aanvraag. Ik had immers wel vervoer, was het antwoord. Ik kreeg het gevoel dat het maar brutaal van me was dat ik er om had durven vragen. De mevrouw van Mienskipssoarch gaf me de indruk dat ik het allemaal wel had kunnen weten. Het is wel mijn vakgebied, maar het verschilt per gemeente en dat wist ik niet. Daarom vroeg ik het ook. Ik kreeg niet een goed gevoel van die mevrouw. Eigenlijk was het gesprek voorbij toen ik zei dat ik een auto had. Ik had tegen dat 17

19 besluit in beroep kunnen gaan, maar ik had niet het gevoel dat dat zinnig zou zijn. Dat zou alleen maar een hoop papier en denkwerk kosten. Daarom heb ik het maar achter me gelaten. In deze regio komt er altijd iemand langs als je een aanvraag doet in het kader van de Wmo. Ze gaan dan kijken of er in het huis nog iets anders moet gebeuren. In mijn geval denk ik dat ze ook wel een brief hadden kunnen sturen. Het was niet nodig geweest om langs te komen. De enige andere aanpassing die ik nog nodig heb is een trapleuning. Vroeger kreeg je die uit de voorzieningen, nu weet je dat je die niet meer krijgt. Ik probeer het dan ook niet, dan wordt het een gezeur en ik heb wel andere dingen te doen. Er wordt ook wel in kaart gebracht wie anders het vervoer zou kunnen verzorgen. Buren enzo. Daar heb ik helemaal geen zin in. Ik ken hier wel wat mensen, maar die werken overdag. En dan nog, dat is voor mij geen optie. In het verlengde van die vervoersvoorziening heb ik ook een gehandicaptenparkeerkaart. Die kaart heb ik al dertig jaar. Ik moet nu een nieuwe aanvragen en daarvoor moet ik een herkeuring ondergaan. In de Randstad had ik ook al een paar keer een herkeuring gehad, ook in verband met de Europese regels. Blijkbaar nemen ze hier geen genoegen met de resultaten van die keuring en moet het toch weer opnieuw. Ze zouden daar kunnen informeren maar dat is voor hen niet voldoende. Heel maf vind ik dat. De regels verschillen dus per gemeente. Alleen al het recht op parkeren. In bijvoorbeeld Amsterdam mag je overal gratis parkeren, ook In de Randstad had ik ook al een paar keer een herkeuring gehad, ook in verband met de Europese regels. Blijkbaar nemen ze hier geen genoegen met de resultaten van die keuring en moet het toch weer opnieuw. Ze zouden daar kunnen informeren maar dat is voor hen niet voldoende. Heel maf vind ik dat. De regels verschillen dus per gemeente. langs de dure grachten, als je inwoner van de Randstad bent en zo n gehandicaptenparkeerkaart hebt. Hier is dat heel anders. Je moet eerst op zoek gaan naar een gehandicaptenparkeerplaats. Als je dan eentje gevonden hebt, dan staat er nadrukkelijk ook een betaalpaal bij. Dat is hier allemaal wat minder geregeld, vind ik. Vanuit mijn achtergrond in de sociale verzekeringen weet ik wel dat er veel wetten zijn en dat die strak zijn. Maar er moet toch ook enige rek in zitten? Gelukkig heb je die mogelijkheid ook, maar die wordt hier niet ingezet. Ik vind het kwalijk dat de regels per gemeente zo kunnen verschillen, want zo kun je niet weten waar je aan toe bent. Ik ben met pensioen en doe nu vrijwilligerswerk. Ik ben vrijwilliger bij een vereniging van uitkeringsgerechtigden. Ik zat eerst in het buurtservicepunt in een dorp verderop, in de bi- Wat dat vrijwilligerswerk betreft doe ik mee naar vermogen, maar dat moet wel gefaciliteerd worden... heb ik gezegd dat ik er eerst maar mee opbliotheek. Maar er kwam geen hond, dus toen hield. Ik heb er een streep onder gezet, het is tijdelijk gesloten. Ik doe ook ander vrijwilligerswerk, ik ga met mensen mee naar het UWV en de Sociale Dienst. Ik kijk dan met de mensen mee of het allemaal wat netjes loopt. Vanuit mijn achtergrond kan ik dat en ik vind het leuk om te zien hoe mijn oud-collega s het doen. Ik geef ook excursies bij It Fryske Gea. Daar heb ik mijn auto bij nodig. Het is heel vervelend als er een boot vol mensen op je ligt te wachten en de auto houdt er op de heenreis mee op. Een taxi zelf betalen is gewoon veel te duur. Maar goed, ook dat argument mocht niet baten. Wat dat vrijwilligerswerk betreft doe ik dus mee naar vermogen, zoals dat nu ook wel gezegd wordt. Ik zet me in waar ik dat kan. De facilitering aan de andere kant, als je een vraag hebt en daar een oplossing voor wilt, die is er niet. 4.4 Henny Vrieswijk (50) Henny Vrieswijk woont in een watersportdorp, niet ver van Leeuwarden. Ze was tot twee jaar geleden een fitte vrouw, die genoot van haar werk in de thuiszorg en bij de posterijen, en vooral van haar gezin en de kleinkinderen. Plotseling liet haar gezondheid haar in de steek. Ze werd geopereerd aan haar schouder. Even daarna aan haar knie. Nu staan twee operaties voor carpaal tunnelsyndroom aan haar polsen op stapel en moet haar andere schouder waarschijnlijk ook geopereerd worden. Ook heeft ze te horen gekregen dat ze fibromyalgie heeft. Ze is door dit alles beperkt mobiel. Ze loopt binnenshuis met een kruk en buiten verplaatst ze zich in een rolstoel. 18

20 Haar hulpvraag concentreert zich op het vervoer van en naar het ziekenhuis en op aanpassingen in de woning. Over deze zaken heeft ze contact met Mienskipssoarch. Ik was altijd aan het werk. Ik werkte bij de post en in de thuiszorg. Ik had nooit gedacht dat dit mij zou overkomen. Zeker niet nu ik nog maar vijftig ben. Wat ik heb hoort meer bij mensen van in de zeventig. Vorig jaar juni ben ik geopereerd aan mijn schouder. Er zijn een stuk bot en slijmvlies weggehaald. Na die operatie begon de pijn, die zat overal. Dat bleek fibromyalgie te zijn. In januari raakte ik in het ziekenhuis met mijn been. Na een week met pijn rondgelopen te hebben bleken er stolsels in mijn knieholte te zitten. Die zijn er via een operatie uitgehaald. Ik heb toen wel een dag of tien in het ziekenhuis gelegen. Eenmaal thuis kreeg ik geen thuiszorg omdat mijn man mij en het huis wel kon verzorgen, en anders de kinderen. Daar had ik al informatie over gekregen in het ziekenhuis: ik zou niet voor thuiszorg in aanmerking komen. Achteraf hoorde ik dat ik wel iemand had kunnen krijgen voor het wassen, maar dat wist ik toen nog niet. Ik vond het moeilijk dat ik daar helemaal geen informatie over kreeg. Ik kreeg drie keer in de week fysiotherapie en dat was het. Ik moest natuurlijk ook nog vaak naar het ziekenhuis. Pas in juni heb ik, door gesprekken met mijn broer en de huisarts, contact opgenomen met Mienskipssoarch. Ik had geen idee hoe ik dat moest aanpakken. Bij Mienskipssoarch gaf ik aan dat ik geopereerd was en nu minder mobiel was. Ik vertelde dat ik vaak naar het ziekenhuis moest en graag informatie wilde over vervoer en andere dingen. Toen is hier iemand van Mienskipssoarch geweest om daarover te praten. Tijdens dat gesprek werd eerst gevraagd wie in de omgeving zouden kunnen helpen. Er werd gevraagd of mijn man werkte. Ja dus. Hij had Mijn buurman, die heeft wel een auto, maar die zelfs een nieuwe baan toen hij mij heen en wil ik daar niet voor vragen. Zulk goed contact weer reed naar het ziekenhuis, het eerste hebben we niet. Ze hebben wel gevraagd of buren half jaar. Dat was heel vervelend, maar ook zouden kunnen helpen met het vervoer. Maar gelukkig deed zijn nieuwe baas daar niet nee hoor, dat doe ik niet. moeilijk over. Daarna vroeg ze naar de kinderen. Ik heb wel kinderen, maar die zijn druk met hun eigen gezinnen en het werk. Ik vind het ook te belastend en bezwaarlijk om dat aan hen te vragen. Mijn kinderen komen wel veel langs, hoor. Mijn dochter helpt dan ook wel, met stofzuigen of de was. Mijn schoondochter komt straks en die doet de was voor mij in de droger. Ik vraag nu wel meer aan mijn kinderen. Je moet wel. Mijn buurman, die heeft wel een auto, maar die wil ik daar niet voor vragen. Zulk goed contact hebben we niet. Ze hebben wel gevraagd of buren ook zouden kunnen helpen met het vervoer. Maar nee hoor, dat doe ik niet. Dat wil ik ook niet. Dan ga je weer terug naar de jaren veertig, vijftig. Dan kwam de buurvrouw ook bij je bakeren. Die kant moeten we denk ik niet op willen. De samenleving is nu niet meer zo gemoedelijk en behulpzaam. Mensen zijn nu veel meer op zichzelf. Ik ken de buren wel, maar zo goed is dat contact niet en dat wil ik ook niet. Ik wil veel liever die zorgtaak bij mijzelf en binnen het gezin houden. Als ik helemaal alleen zou zijn dan zou ik het nog niet aan de buren vragen. Dan blijf ik wel thuis. Nou ja, dat heb ik dus wel met Mienskipssoarch besproken. Dat het geen optie is om buren te vragen om mee te gaan naar het ziekenhuis. De buren die ik heb zouden dat ook niet kunnen doen, daar zijn het de mensen niet voor. In het verleden heb ik ook slechte ervaringen met buren gehad. Dan hoeft het niet zo nodig meer. Kennissen vielen ook af, omdat die niet in de buurt wonen maar in Leeuwarden. Toen dat allemaal in kaart gebracht was werd besloten dat ik Wmo-vervoer kreeg, eerst voor een half jaar. Die medewerkster van Mienskipssoarch had me wel verzekerd dat ik dat waarschijnlijk volgend jaar ook nog krijg, want de vooruitzichten zijn niet zo positief. Eén van de andere dingen waar ik het met Mienskipssoarch over gehad heb is een traplift. De medewerkster heeft aangegeven dat ze die wel wilde aanvragen, maar dat we hem vast niet zouden krijgen. Zij zei dat de gemeente kijkt naar de een traplift, bijvoorbeeld tweedehands. Ik Een andere optie is het zelf aanschaffen van ruimte beneden. Er is een aparte ruimte die zou zou als het zover is wel graag hulp willen bij kunnen dienen als slaapkamer. Daarom zou ik er waar ik die kan vinden, en hoe ik weet wat waarschijnlijk niet voor in aanmerking komen. een goede traplift is. Mienskipssoarch zoekt dat nog wel voor ons uit, 19 Achteraf hoorde ik dat ik wel iemand had kunnen krijgen voor het wassen, maar dat wist ik toen nog niet. Ik vond het moeilijk dat ik daar helemaal geen informatie over kreeg.

Welzijnsbezoek. Voorbeelden van aanpassingen aan het huis die nodig zijn:

Welzijnsbezoek. Voorbeelden van aanpassingen aan het huis die nodig zijn: Welzijnsbezoek 2014 Inhoud 1. Conclusies 2. Figuren en tabellen MEE Drechtsteden voerde in 2014 welzijnsbezoeken uit onder ouderen van 75, 80 en. Aan de hand van een vragenlijst komen zes onderwerpen aan

Nadere informatie

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente?

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente? Informatie voor mantelzorgers (en begeleiders) Mantelzorgers zijn alle mensen uit de omgeving van de cliënt die aan de cliënt hulp en zorg verlenen. Dat kan op verschillende gebieden en in verschillende

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam

Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam Zelfstandig wonen: de mening van senioren en mantelzorgers uit de stadsregio Rotterdam Inleiding Het Tympaan Instituut heeft in de zomer van 2013 verschillende groepen (potentiële) zorgvragers en mantelzorgers

Nadere informatie

met de wmo doet iedereen gewoon mee

met de wmo doet iedereen gewoon mee De Wet maatschappelijke ondersteuning eenvoudig verteld Dit boekje met informatie over de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) legt de belangrijkste onderdelen van de Wmo uit. Wilt u meer weten over

Nadere informatie

Gemeente Steenbergen. Wmo klanttevredenheid over 2013. 1 juli 2014

Gemeente Steenbergen. Wmo klanttevredenheid over 2013. 1 juli 2014 Gemeente Wmo klanttevredenheid over 2013 1 juli 2014 DATUM 1 juli 2014 TITEL Wmo klanttevredenheid over 2013 ONDERTITEL OPDRACHTGEVER Klanttevredenheidsonderzoek Boulevard Heuvelink 104 6828 KT Arnhem

Nadere informatie

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten?

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten? Ik heb een vraag...... over zorg, huiselijk geweld en kindermishandeling, hulp en ondersteuning, opvoeding en jeugdhulp, ziekenhuisopname, beschermd wonen, schulden, werkloosheid, mijn arbeidsbeperking

Nadere informatie

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk...

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... Ik heb een vraag over zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... 1 Ik heb een laag inkomen en vind het moeilijk om werk te vinden... Ik wil me

Nadere informatie

Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo)

Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo) Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo) Het kabinet wil dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Daarvoor is het belangrijk dat zorg en maatschappelijke ondersteuning zo dicht mogelijk

Nadere informatie

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken

Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken (in)formatieblad - eenvoudig verteld Nieuwe wetten voor zorg en ondersteuning bij wonen en werken november 2014 2 De Wet maatschappelijke ondersteuning 13 Ben je ouder dan 18 jaar? Woon je in je eigen

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek verstrekkingen Wmo woonvoorzieningen, vervoersvoorzieningen en rolstoelen

Tevredenheidsonderzoek verstrekkingen Wmo woonvoorzieningen, vervoersvoorzieningen en rolstoelen 191 formulieren verstuurd 109 formulieren retour = 57,7% Tevredenheidsonderzoek verstrekkingen Wmo woonvoorzieningen, vervoersvoorzieningen en rolstoelen Vragenlijst gemeente Wieringermeer maart 2011 Vragen

Nadere informatie

Onderzoek cliëntervaringen Wmo, Jeugdwet, sociale wijkteams en basisteams jeugd en gezin

Onderzoek cliëntervaringen Wmo, Jeugdwet, sociale wijkteams en basisteams jeugd en gezin Onderzoek cliëntervaringen Wmo, Jeugdwet, sociale wijkteams en basisteams jeugd en gezin Gemeente s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Augustus 2015 2 Samenvatting De gemeente wil weten hoe

Nadere informatie

Presentatie onderzoeksresultaten werkgroep zorg en welzijn Westerbeek

Presentatie onderzoeksresultaten werkgroep zorg en welzijn Westerbeek Presentatie onderzoeksresultaten werkgroep zorg en welzijn Westerbeek In het najaar van 2013 hebben wij 190 inwoners uit Westerbeek een vragenlijst gegeven over de thema's wonen, welzijn, zorg in hun omgeving.

Nadere informatie

De Wmo 2015. Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 26 november 2014

De Wmo 2015. Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 26 november 2014 De Wmo 2015 Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 26 november 2014 Inhoud van de presentatie 1. Wat zijn de belangrijkste trends 2. Hoe is het nu geregeld? 3. Hooflijnen nieuwe stelsel 4. PGB in de Wmo 5. Eigen

Nadere informatie

Preventief huisbezoek 75+

Preventief huisbezoek 75+ Hollandsspoor 37 3994 VT Houten Postbus 209 3990 GA Houten tel. 030-7001500 info@vanhoutenenco.nl www.vanhoutenenco.nl Preventief huisbezoek 75+ Houten Noord-West de ERVEN en het OUDE DORP 'van Houten&co'

Nadere informatie

Gemeente Winterswijk. Wmo onderzoek over 2013. Welk effect hebben 'kantelingsgesprekken' bij mensen die geen voorziening hebben gekregen?

Gemeente Winterswijk. Wmo onderzoek over 2013. Welk effect hebben 'kantelingsgesprekken' bij mensen die geen voorziening hebben gekregen? Gemeente Winterswijk Wmo onderzoek over 203 Welk effect hebben 'kantelingsgesprekken' bij mensen die geen voorziening hebben gekregen? 27 juni 204 DATUM 27 juni 204 TITEL Wmo onderzoek over 203 ONDERTITEL

Nadere informatie

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen,

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen, Zwolle Rapportage Mantelzorg in beeld Resultaten uit onderzoeken onder mantelzorgers 2012 en 2014 De gemeente Zwolle wil de positie van de mantelzorger versterken en hun taak verlichten. Met de komst van

Nadere informatie

COLLEGEVOORSTEL. Onderwerp Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2014. Te besluiten om:

COLLEGEVOORSTEL. Onderwerp Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2014. Te besluiten om: COLLEGEVOORSTEL Onderwerp Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2014 Te besluiten om: 1. De resultaten van het klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2014 in het kader van artikel 9 Wmo juncto artikel 8.9 vierde lid

Nadere informatie

Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden

Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden Onderzoek naar wensen en behoeften op het gebied van dagbesteding van (kwetsbare) ouderen en hun mantelzorgers in het Schilderskwartier in Woerden Voor wie is dit onderzoek? 1) Zelfstandig wonende ouderen

Nadere informatie

fluchskrift www.friesvrouwenpanel.nl

fluchskrift www.friesvrouwenpanel.nl Burenhulp: geven en ontvangen Fries vrouwenpanel over burenhulp Er verandert veel in de organisatie van de zorg in Nederland en Fryslân. De aandacht is in toenemende mate gericht op de participatiesamenleving,

Nadere informatie

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO In 2015 gaat er veel veranderen in de zorg. De gemeente krijgt er nieuwe taken bij. Wat betekenen deze veranderingen voor u? 1. Wat gaat er veranderen

Nadere informatie

Zorg, begeleiding, werk en inkomen. Hulp bij het Huishouden

Zorg, begeleiding, werk en inkomen. Hulp bij het Huishouden Zorg, begeleiding, werk en inkomen Hulp bij het Huishouden Wmo, Hulp bij het Huishouden Toch hulp nodig via de gemeente? Heeft u geprobeerd om zelf hulp te regelen maar lukt het niet om uw probleem zelf

Nadere informatie

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Almelo, juli 2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 In 2006 is Scoop gestart met het bezoeken van 75-plussers in de gemeente

Nadere informatie

Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo):

Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo): Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo): Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ): Collectieve Volksverzekering voor ziektekostenrisico s, waarvoor je je niet individueel kunt

Nadere informatie

Onderzoek woon-, welzijn- en zorgbehoeften in Sterksel en Gerwen WELKOM. Korte toelichting op project 1 e resultaten Discussie in kleine groepjes

Onderzoek woon-, welzijn- en zorgbehoeften in Sterksel en Gerwen WELKOM. Korte toelichting op project 1 e resultaten Discussie in kleine groepjes Onderzoek woon-, welzijn- en zorgbehoeften in Sterksel en Gerwen WELKOM Korte toelichting op project 1 e resultaten Discussie in kleine groepjes Toelichting op project Waarom Doelstellingen: Daadwerkelijke

Nadere informatie

Vragenlijst over uw ervaringen met de Wmo

Vragenlijst over uw ervaringen met de Wmo Vragenlijst over uw ervaringen met de Wmo onderzoek Deze vragenlijst gaat over u. U kunt hem alleen invullen, of samen met uw naaste (bijvoorbeeld uw partner of mantelzorger). Uw antwoorden zijn anoniem

Nadere informatie

Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012

Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012 Rapportage Enquête Mantelzorgondersteuning 2012 November 2012 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Onderzoeksopzet... 4 Doel... 4 Aanpak... 4 Blok I: Algemene gegevens... 5 Figuur 1: Leeftijd...

Nadere informatie

Fries burgerpanel Fryslân inzicht

Fries burgerpanel Fryslân inzicht Fries burgerpanel Fryslân inzicht Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk in onze eigen woonomgeving kunnen blijven. Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk in onze eigen woonomgeving kunnen blijven.

Nadere informatie

wmo wijzer hulp en ondersteuning thuis

wmo wijzer hulp en ondersteuning thuis wmo wijzer hulp en ondersteuning thuis 1 Inleiding Hulp en ondersteuning thuis Hulp en ondersteuning thuis valt deels onder de Wmo (gemeente) maar soms ook onder de AWBZ of uw zorg verzekering. Dit maakt

Nadere informatie

Het keukentafelgesprek

Het keukentafelgesprek Het keukentafelgesprek Informatie over het keukentafelgesprek Waarom een keukentafelgesprek? De Wmo heeft andere uitgangspunten dan de AWBZ. De AWBZ kent een recht op zorg. Er zijn landelijke richtlijnen

Nadere informatie

Cliëntenonderzoek Wmo. Rekenkamercommissie Zwijndrecht Mei 2013

Cliëntenonderzoek Wmo. Rekenkamercommissie Zwijndrecht Mei 2013 Rekenkamercommissie Zwijndrecht Mei 2013 Colofon Uitgave : I&O Research BV Van Dedemstraat 6C 1624 NN Hoorn Tel. (0229) 282555 www.ioresearch.nl Rapportnummer : 2013-1927 Datum : mei 2013 Opdrachtgever

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Inovum

Mantelzorgbeleid Inovum Paginanummer: 1 / 5 Mantelzorgbeleid Inovum 1. Doel Geven van duidelijkheid over wie mantelzorgers zijn, wat het verschil is tussen mantelzorgers en vrijwilligers en hoe Inovum en mantelzorgers elkaar

Nadere informatie

Cliënttevredenheidsonderzoek Wmo 2014-2015

Cliënttevredenheidsonderzoek Wmo 2014-2015 Cliënttevredenheidsonderzoek Wmo 2014-2015 Afdeling: Maatschappelijke ontwikkeling Auteur : Nick Elshof Datum: 25-09-2015 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Samenvatting... 4 Verantwoording en achtergrond...

Nadere informatie

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Vragen en antwoorden Klankbordgroep In het najaar van 2014 hebben een aantal cliënten en mantelzorgers uit de zes Dongemondgemeenten (Aalburg, Drimmelen, Geertruidenberg, Oosterhout, Werkendam en Woudrichem)

Nadere informatie

1 Inleiding... 2. 2 Onderzoeksgroep en dataverzameling... 2. 3 Informatie... 4. 4 De aanvraag... 8. 5 Procedure... 14. 6 Wachttijd...

1 Inleiding... 2. 2 Onderzoeksgroep en dataverzameling... 2. 3 Informatie... 4. 4 De aanvraag... 8. 5 Procedure... 14. 6 Wachttijd... Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Onderzoeksgroep en dataverzameling... 2 3 Informatie... 4 4 De aanvraag... 8 5 Procedure... 14 6 Wachttijd... 16 7 Bejegening... 19 7 Toegewezen aanvragen...

Nadere informatie

Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ

Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ Gemeente 's-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Mei 2011 1 Samenvatting Voor de Wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Meedoen, ook als u lichamelijke beperkingen heeft! Individuele voorzieningen in de Wmo

Meedoen, ook als u lichamelijke beperkingen heeft! Individuele voorzieningen in de Wmo Meedoen, ook als u lichamelijke beperkingen heeft! Individuele voorzieningen in de Wmo 2 3 WMO De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) zorgt dat iedere inwoner van de gemeente Beverwijk mee kan blijven

Nadere informatie

Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg

Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg Hebt u zorg nodig? Informatie over de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en het aanvragen van zorg JANUARI 2010 INHOUDSOPGAVE Waar gaat deze folder over? Welke zorg hoort bij de AWBZ? Vijf zorgfuncties

Nadere informatie

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Vragenlijst Behoefte als kompas, de oudere aan het roer Deze vragenlijst bestaat vragen naar uw algemene situatie, lichamelijke en geestelijke gezondheid, omgang met gezondheid

Nadere informatie

Klanttevredenheid WMO vervoer Haren 2013

Klanttevredenheid WMO vervoer Haren 2013 Klanttevredenheid WMO vervoer Haren 2013 Colofon "Klanttevredenheid WMO vervoer Haren 2013" Klanttevredenheidsonderzoek naar het WMO vervoer in de gemeente Haren. Uitgave Deze publicatie is een uitgave

Nadere informatie

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat?

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U wilt zorg die betaald wordt uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). U kunt daar altijd een aanvraag voor doen. Het CIZ (Centrum indicatiestelling zorg)

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat?

U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U heeft zorg nodig. Hoe regelt u dat? U wilt zorg die betaald wordt uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). U kunt daar altijd een aanvraag voor doen. Het CIZ (Centrum indicatiestelling zorg)

Nadere informatie

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Het KTO is een wettelijke verplichting wat betreft de verantwoording naar de Gemeenteraad

Nadere informatie

Fries burgerpanel Fryslân inzicht

Fries burgerpanel Fryslân inzicht Fries burgerpanel Fryslân inzicht Wij gaan er van uit dat we zo lang mogelijk in onze eigen woonomgeving kunnen blijven. Fries burgerpanel over voorzieningen in Fryslân september 2015 Wij gaan er van uit

Nadere informatie

Algemene informatie Wmo

Algemene informatie Wmo Algemene informatie Wmo Informatie over de Wmo Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de Wmo. Wmo betekent Wet maatschappelijke ondersteuning. Veel mensen met een beperking krijgen daar mee te maken. Het

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 3, september 2013. Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen

Nieuwsbrief nr. 3, september 2013. Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen Nieuwsbrief nr. 3, september 2013 Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen Amstelveen, donderdagochtend 29 augustus om 7.45 uur s ochtends op het plein voor het raadhuis. Een vriendelijk

Nadere informatie

Zorgen over het keukentafelgesprek De bedoeling en werkwijze van het keukentafelgesprek in de Wmo AVI / VNG / 19 april 2015

Zorgen over het keukentafelgesprek De bedoeling en werkwijze van het keukentafelgesprek in de Wmo AVI / VNG / 19 april 2015 Zorgen over het keukentafelgesprek De bedoeling en werkwijze van het keukentafelgesprek in de Wmo AVI / VNG / 19 april 2015 De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) is er op gericht dat gemeenten

Nadere informatie

Vrijwillige hulp Maatjes Ontmoeten Mantelzorg

Vrijwillige hulp Maatjes Ontmoeten Mantelzorg Met elkaar, voor elkaar! Vrijwillige hulp Vrijwilligers zijn mannen en vrouwen die om een ander denken. Zij voelen zich betrokken bij hun medemens. Vrijwilligerswerk is voor hen een keuze. Ze zijn blij

Nadere informatie

Gemeente Zeist. Wmo-klanttevredenheidsonderzoek over 2014. 8 juli 2015

Gemeente Zeist. Wmo-klanttevredenheidsonderzoek over 2014. 8 juli 2015 Gemeente Zeist Wmo-klanttevredenheidsonderzoek over 8 juli 2015 DATUM 8 juli 2015 TITEL Wmo-klanttevredenheidsonderzoek over ONDERTITEL OPDRACHTGEVER Gemeente Zeist Boulevard Heuvelink 104 6828 KT Arnhem

Nadere informatie

Aangenaam... De Friese Wouden. www.friesewouden.nl

Aangenaam... De Friese Wouden. www.friesewouden.nl Aangenaam... De Friese Wouden www.friesewouden.nl Wij zijn er voor u De Friese Wouden levert diensten op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Als klant houdt u hierbij de regie in eigen handen, het gaat

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek Wmo - de kanteling. Gemeente Groesbeek Juni 2014

Klanttevredenheidsonderzoek Wmo - de kanteling. Gemeente Groesbeek Juni 2014 Klanttevredenheidsonderzoek Wmo - de kanteling Gemeente Groesbeek Juni 2014 Colofon Uitgave : I&O Research BV Zuiderval 70 7500 AN Enschede Tel. (053) 4825000 www.ioresearch.nl Rapportnummer : 2014/050

Nadere informatie

Tevredenheids- en ervaringsonderzoek Wmo over 2011

Tevredenheids- en ervaringsonderzoek Wmo over 2011 Tevredenheids- en ervaringsonderzoek Wmo over 2011 Onderzoek onder alle Wmo doelgroepen, waaronder klanten Wmo-loket, gebruikers hulp bij het huishouden, mantelzorgondersteuning en andere individuele voorzieningen

Nadere informatie

Welzijn en (gezondheids)zorg

Welzijn en (gezondheids)zorg Hoofdstuk 14 Welzijn en (gezondheids)zorg 14.1 Inleiding Een belangrijke doelgroep voor het welzijns- en zorgbeleid zijn de ouderen. Dit hoofdstuk begint daarom met het in kaart brengen van deze groep

Nadere informatie

ANTES ONDERSTEUNING - HUISHOUDEN - FINANCIËN - WERK - GEZONDHEID - WONEN

ANTES ONDERSTEUNING - HUISHOUDEN - FINANCIËN - WERK - GEZONDHEID - WONEN ANTES ONDERSTEUNING - HUISHOUDEN - FINANCIËN - WERK - GEZONDHEID - WONEN De juiste keuze voor u! ONDERSTEUNING & BEGELEIDING WMO ROTTERDAM www.antesgroep.nl/rotterdam INHOUD SOCIAAL EN PERSOONLIJK FUNCTIONEREN

Nadere informatie

Gemeente Roosendaal. Klanttevredenheidsonderzoek Wmo over 2013. Concept. 11 augustus 2014

Gemeente Roosendaal. Klanttevredenheidsonderzoek Wmo over 2013. Concept. 11 augustus 2014 Gemeente Roosendaal Klanttevredenheidsonderzoek Wmo over 2013 Concept 11 augustus 2014 DATUM 11 augustus 2014 TITEL Klanttevredenheidsonderzoek Wmo over 2013 ONDERTITEL Concept OPDRACHTGEVER Gemeente Roosendaal

Nadere informatie

Mensen met een chronische ziekte of beperking hebben voor hun ondersteuning bijna altijd te maken met meerdere wettelijke regelingen www.nivel.

Mensen met een chronische ziekte of beperking hebben voor hun ondersteuning bijna altijd te maken met meerdere wettelijke regelingen  www.nivel. Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Mensen met een chronische ziekte of beperking hebben voor hun ondersteuning bijna altijd te maken met meerdere wettelijke

Nadere informatie

Zorgarrangement ZZP 9b. Informatie voor bewoners en familie

Zorgarrangement ZZP 9b. Informatie voor bewoners en familie Zorgarrangement ZZP 9b Informatie voor bewoners en familie Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Wat kunt u van ons verwachten?... 4 3. Zorg (persoonlijke verzorging en verpleging)... 5 4. Welzijn (begeleiding

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

Gesprekspuntenlijst huisbezoeken ouderen te Best

Gesprekspuntenlijst huisbezoeken ouderen te Best Gesprekspuntenlijst huisbezoeken ouderen te Best Datum huisbezoek : Naam ouderenbezoeker tel.: Persoonsgegevens: Naam : Straatnaam : Postcode/plaats : Geboortedatum : Geslacht : Telefoonnummer : Inleiding

Nadere informatie

Niet alles verandert in de zorg

Niet alles verandert in de zorg Over wat blijft en wat er verandert in de zorg 15 september 2014, Hercules Diessen Niet alles verandert in de zorg. Gelukkig maar! Er gaat veel veranderen in de zorg. Maar er blijft gelukkig ook veel hetzelfde;

Nadere informatie

Nieuwe Wmo: dagbesteding en individuele begeleiding

Nieuwe Wmo: dagbesteding en individuele begeleiding Nieuwe Wmo: dagbesteding en individuele begeleiding Wat verandert er in 2015? Veel mensen die niet meer alles zelf kunnen, lukt het prima om hun leven te organiseren met hulp van familie of buren. Maar

Nadere informatie

Algemeen: Antwoorden in rood op vragen gesteld op de bijeenkomst over zorg in Stadsdorp Rivierenbuurt 13 december 2014.

Algemeen: Antwoorden in rood op vragen gesteld op de bijeenkomst over zorg in Stadsdorp Rivierenbuurt 13 december 2014. Antwoorden in rood op vragen gesteld op de bijeenkomst over zorg in Stadsdorp Rivierenbuurt 13 december 2014. Zie ook http://www.amsterdam.nl/zorg-welzijn/zorg-ouderen/ Algemeen: Wat betekenen de bezuinigingen

Nadere informatie

Kaart 1: Wmo = meedoen Achtergrondinformatie voor patiënten

Kaart 1: Wmo = meedoen Achtergrondinformatie voor patiënten Kaart 1: Wmo = meedoen Achtergrondinformatie voor patiënten De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) betekent voor gemeenten een andere manier van denken en doen. De Nederlandse gemeenten werken gezamenlijk

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

Klantonderzoek Wmo over 2013 Wmo-voorzieningen

Klantonderzoek Wmo over 2013 Wmo-voorzieningen Klantonderzoek Wmo over 2013 Wmo-voorzieningen Gemeente Beek 20 mei 2014 Simon Wajer Projectnummer: 107560 INHOUD INLEIDING 1 SAMENVATTING 3 HOOFDSTUK 1 VERANTWOORDING EN ACHTERGRONDGEGEVENS 7 1.1 Achtergrond

Nadere informatie

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg 1. Is het de bedoeling dat de gemeente straks met iedere thuiswonende mens met een verstandelijke beperking,

Nadere informatie

Samen leven is samen doen

Samen leven is samen doen Samen leven is samen doen Nu Erwin van het CJG langs komt, begrijpt mijn moeder mij beter. Lucas * Hogere rekening De economie draait stroef. Ook de gemeente Heerenveen moet de broekriem aanhalen. De belangrijkste

Nadere informatie

minder dan 5 jaar tussen de 5 en de 10 jaar tussen de 10 en de 15 jaar langer dan 15 jaar

minder dan 5 jaar tussen de 5 en de 10 jaar tussen de 10 en de 15 jaar langer dan 15 jaar Burgerpanel Zeewolde Resultaten peiling 3: Wmo-nota juli 2012 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de 3 e peiling met het burgerpanel van Zeewolde. De peiling ging over de sociale netwerken

Nadere informatie

Veranderingen in het Sociaal Domein

Veranderingen in het Sociaal Domein Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Veranderingen in het Sociaal Domein Themabijeenkomst Ouderen in Leidsche Rijn 13 november 2013 Decentralisaties van Rijk naar Gemeente: AWBZ Jeugdzorg Participatiewet

Nadere informatie

www.maison-pat ick.nl Helpt de mantelzorger Ami de la maison worden? Stichting Maison Patrick

www.maison-pat ick.nl Helpt de mantelzorger Ami de la maison worden? Stichting Maison Patrick Ami de la maison worden? Spreekt het werk van Maison Patrick u aan? Steun ons dan met een maandelijks bedrag of een eenmalige donatie. Als donateur heeft u jaarlijks de mogelijkheid tot inzage van de inkomsten

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Voor cliënten. Mijn AWBZ-begeleiding vervalt of wordt minder. Wat nu?

Voor cliënten. Mijn AWBZ-begeleiding vervalt of wordt minder. Wat nu? Voor cliënten Mijn AWBZ-begeleiding vervalt of wordt minder. Wat nu? Veel mensen met een beperking krijgen begeleiding. Hiermee kunnen ze hun leven zoveel mogelijk zelf vormgeven en meedoen in de maatschappij.

Nadere informatie

NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug

NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug NAASTENPARTICIPATIEBELEID ISZ De Brug Dit beleid is in eerste instantie opgesteld voor intramurale cliënten van ISZ De Brug. De vertaalslag naar extramurale cliënten moet nog worden gemaakt. Inleiding

Nadere informatie

Wiens verantwoordelijkheid is het eigenlijk. Mythen en feiten rond de informele steunstructuren

Wiens verantwoordelijkheid is het eigenlijk. Mythen en feiten rond de informele steunstructuren Wiens verantwoordelijkheid is het eigenlijk Mythen en feiten rond de informele steunstructuren Tot slot: Meer doelmatigheid van het professionele aanbod valt te verkrijgen door het kritisch doorlichten

Nadere informatie

HOE U DE SAMENWERKING MET THUISZORGMEDEWERKERS VERBETERT

HOE U DE SAMENWERKING MET THUISZORGMEDEWERKERS VERBETERT HOE U DE SAMENWERKING MET THUISZORGMEDEWERKERS VERBETERT Tips voor mantelzorgers die voor thuiswonende ouderen zorgen ZORGNETWERK VAN EEN KWETSBARE OUDERE Team van verpleegkundigen en verzorgenden Partner

Nadere informatie

De Wmo 2015. Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 15 oktober 2014

De Wmo 2015. Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 15 oktober 2014 De Wmo 2015 Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 15 oktober 2014 Inhoud van de presentatie 1.Wat zijn de belangrijkste trends 2.Hoe is het nu geregeld? 3.Hooflijnen nieuwe stelsel 4.PGB in de Wmo 5.Eigen bijdragen

Nadere informatie

Gemeente Zwartewaterland

Gemeente Zwartewaterland Gemeente Zwartewaterland Wmo-klanttevredenheidsonderzoek 2014 14 mei 2014 DATUM 2 mei 2014 TITEL Wmo-klanttevredenheidsonderzoek 2014 ONDERTITEL OPDRACHTGEVER AUTEUR(S) Gemeente Zwartewaterland Wietske

Nadere informatie

Zo regelt Den Haag de maatschappelijke ondersteuning

Zo regelt Den Haag de maatschappelijke ondersteuning Zo regelt Den Haag de maatschappelijke ondersteuning Alles over uw rechten en plichten en de aanvraagprocedure binnen de Wmo 2015 Ondersteuning voor thuiswonende Hagenaars Vanaf 1 januari 2015 zijn gemeenten

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Hoe regelt Heerlen de toegang tot zorg?

Hoe regelt Heerlen de toegang tot zorg? Hoe regelt Heerlen de toegang tot zorg? Zo regelt Heerlen de toegang tot de Wmo, jeugdhulp en participatie Bent u professional in de zorg of heeft u in uw (vrijwilligers)werk met de zorg te maken? Wilt

Nadere informatie

Als je zorg nodig hebt, wat dan.? Weet u hoeveel euro s de totale gezondheidszorg in 2014 in Nederland ongeveer heeft gekost?

Als je zorg nodig hebt, wat dan.? Weet u hoeveel euro s de totale gezondheidszorg in 2014 in Nederland ongeveer heeft gekost? Als je zorg nodig hebt, wat dan.? Weet u hoeveel euro s de totale gezondheidszorg in 2014 in Nederland ongeveer heeft gekost? Jolanda Smit, Marti Wassenaar en Thomas Evers april 2015 Waarom veranderingen?

Nadere informatie

Resultaten Onnodige Zorg

Resultaten Onnodige Zorg Avoord Zorg en Wonen In december 2014 hebben alle extramurale cliënten in zorg de juiste steunkousen en hulpmiddelen die zij nodig hebben om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven. Cliënten die hulp houden

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2012 Wmo-hulpmiddelen onder de loep. Gemeente Ubbergen Juni 2013

Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2012 Wmo-hulpmiddelen onder de loep. Gemeente Ubbergen Juni 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2012 Wmo-hulpmiddelen onder de loep Gemeente Ubbergen Juni 2013 Colofon Uitgave I&O Research BV Zuiderval 70 7543 EZ Enschede tel. (053) 4825000 Rapportnummer 2013/033 Datum

Nadere informatie

Factsheet AWBZ, 24 februari 2014. AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten

Factsheet AWBZ, 24 februari 2014. AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten Factsheet AWBZ, 24 februari 2014 AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten Het Rijk draagt op 1 januari 2015 een deel van de zorg voor ouderen, chronisch zieken en gehandicapten

Nadere informatie

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 1 Wat is Mezzo? Landelijke Vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg Visie: Wij maken het mogelijk dat mensen op eigen wijze voor elkaar

Nadere informatie

Fysiotherapie, ergotherapie en logopedie bij COPD. Hoe kunt u omgaan met verminderde energie gedurende de dag?

Fysiotherapie, ergotherapie en logopedie bij COPD. Hoe kunt u omgaan met verminderde energie gedurende de dag? Fysiotherapie, ergotherapie en logopedie bij COPD Hoe kunt u omgaan met verminderde energie gedurende de dag? 2 Wat is COPD? COPD is de afkorting van de Engelse benaming: Chronic Obstructive Pulmonary

Nadere informatie

SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET

SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET Folder Soorten PGB - 1 Over Uw Budget Mag ik mij even aan u voorstellen? Mijn naam is Rob Hansen en ben eigenaar van het bedrijf. Ik heb het bedrijf opgericht in 2004

Nadere informatie

Op 1 januari 2015 verandert ons zorgstelsel. De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) wordt dan vervangen door vier wetten:

Op 1 januari 2015 verandert ons zorgstelsel. De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) wordt dan vervangen door vier wetten: Op 1 januari 2015 verandert ons zorgstelsel. De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) wordt dan vervangen door vier wetten: 1. De Wet langdurige zorg (Wlz) voor 24 uur intensieve zorg en toezicht

Nadere informatie

Uitleg voorwaarden algemene tegemoetkoming Wtcg 2013

Uitleg voorwaarden algemene tegemoetkoming Wtcg 2013 Uitleg voorwaarden algemene tegemoetkoming Wtcg 2013 Voor de algemene tegemoetkoming vanuit de Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) over 2013 zijn de voorwaarden voor zorggebruik gewijzigd. Daarnaast

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk en informele zorg binnen de transities

Vrijwilligerswerk en informele zorg binnen de transities Vrijwilligerswerk en informele zorg binnen de transities 02/2015 Sinds 2015 is de transitie van het sociaal domein een feit. Met de invoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Jeugdwet, de

Nadere informatie

Klantonderzoek Wmo over 2013 Wmo-voorzieningen

Klantonderzoek Wmo over 2013 Wmo-voorzieningen Klantonderzoek Wmo over 2013 Wmo-voorzieningen Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude 27 juni 2014 Kees-Jan van de Werfhorst Projectnummer: 107560 INHOUD INLEIDING SAMENVATTING 1 3 HOOFDSTUK 1 VERANTWOORDING

Nadere informatie

VRAGENLIJST. Mantelzorger

VRAGENLIJST. Mantelzorger VRAGENLIJST pagina 2 Uw ervaringen als mantelzorger zijn waardevol U zorgt voor uw partner, een familielid, een vriend of andere naaste. In deze lijst staan vragen over wat die zorg betekent voor u als

Nadere informatie

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Ondersteuning en hulp in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Voorwoord Dichtbij, bereikbaar en aanspreekbaar Het klinkt zo vanzelfsprekend en simpel: biedt mensen ondersteuning en hulp dichtbij, in

Nadere informatie

Bijzondere mantelzorgers. Bijzondere mantelzorgers. Opbouw. Opbouw. Bijzondere mantelzorg 7-7-2014. Aandacht voor naasten - een korte historie

Bijzondere mantelzorgers. Bijzondere mantelzorgers. Opbouw. Opbouw. Bijzondere mantelzorg 7-7-2014. Aandacht voor naasten - een korte historie Presentatie Rick Kwekkeboom Bijzondere mantelzorgers Bijzondere mantelzorgers De lat, die bepaal jij De lat, die bepaal jij (????) Aandacht voor naasten - een korte historie In tijden van anti-psychiatrie:

Nadere informatie