Radiotherapie Jaarverslag 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Radiotherapie Jaarverslag 2013"

Transcriptie

1 Radiotherapie Jaarverslag 2013

2 Inhoudsopgave Voorwoord 3 1. Patiëntenzorg Kwalitatief Invoering nieuwe technieken Organisatorische veranderingen Kwantitatief Kwaliteit Kwaliteit Management Systeem en patiëntveiligheid Incidentmeldingen en -analyse volgens de PRISMA-methodiek Prospectieve Risico Inventarisatie / risicomanagement Patiënttevredenheid Patiëntervaringsenquêtes Patiëntenparticipatie Doorstroomtijden Resultaten interval aanmelding en eerste bestraling Resultaten interval aanmelding en eerste consult Onderwijs en opleiding Onderwijs Opleiding Wetenschappelijke activiteiten Noordelijke Refereeravonden Radiotherapie Wetenschappelijke output Promovendi Lopende promoties Klinische studies Personeel & Organisatie Samenstelling Dagelijks Bestuur Samenstelling Management Team Apparatuur en software 44 Bijlage A 48 A.1. Publicaties in internationale tijdschriften 48 A.2. Boekbijdragen 57 A.3. Abstracts en Posters 57 A.4. Voordrachten international congressen en symposia 64 A.5. Voordrachten overige bijeenkomsten 68 A.6. Honours and awards 71 A.7. Promoties 72 Bijlage B 75 B.1. Overzicht apparatuur, inclusief de randapparatuur 75 2

3 Voorwoord Groningen, september 2014 Met veel plezier presenteren wij hierbij het Jaarverslag 2013 van de afdeling Radiotherapie van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG). Ons doel is om kwalitatief hoogstaande radiotherapeutische zorg te leveren aan patiënten met kanker. Het welzijn en welbevinden van de patiënt op korte en lange termijn staat hierbij centraal. Opleiding, onderwijs en wetenschappelijk onderzoek hebben op onze afdeling ook een belangrijke plek de kwaliteit van radiotherapie steeds naar een hoger plan te brengen. In 2013 zijn er veel nieuwe technieken ingevoerd in de radiotherapeutische zorg. Bij veel van deze technieken staat het zo precies en goed mogelijk richten van de stralingsdosis en het reduceren van schade aan de omliggende weefsels centraal. In veel gevallen betekent dit dat voor bepaalde patiëntengroepen de bestralingssessies korter en dus comfortabeler zijn. Daarnaast is er veel aandacht voor over- en onderdosering van de bestralingsdosis. Met adaptieve radiotherapie (ART) wordt door middel van herhaalde beeldvorming tijdens de bestraling de dosis herberekend en zonodig aangepast. Ter ondersteuning van deze technieken is er in 2013 veel geïnvesteerd in nieuwe software. Het Ministerie van VWS heeft het UMCG in 2013 een vergunning verleend voor de behandeling met protonentherapie. Een belangrijke mijlpaal waar de afdeling Radiotherapie jaren hard voor heeft gewerkt. De bestraling met protonen maakt het mogelijk om gezonde weefsels beter te sparen waardoor complicaties bij bepaalde groepen patiënten verminderd of voorkomen kunnen worden. 3

4 Tevens kreeg de afdeling te maken met organisatorische veranderingen. In 2012 is er al een begin gemaakt met het papierloos werken in de tweede behandellocatie in Emmen. Dit is doorgezet in 2013 met de invoering van papierloos werken in Groningen. Door deze andere manier van werken heeft de reorganisatie van de Zorgadministratie plaatsgevonden en is afgerond in Ook op het gebied van opleiding, onderwijs, patiëntveiligheid en wetenschappelijk onderzoek zijn veel inspanningen geleverd. Onze medewerkers zetten zich dagelijks in om de ambities en doelstellingen van de afdeling te verwezenlijken. Het bestuur bedankt iedereen die zich afgelopen jaar heeft ingezet om de zorg aan onze patiënten te kunnen realiseren. Bestuur Radiotherapie, 4 Prof. Dr. J.A. Langendijk Afdelingshoofd Radiotherapie Mevr. Drs. F. Pit Manager Radiotherapie

5 1. Patiëntenzorg 1.1. Kwalitatief De afdeling Radiotherapie streeft continu naar verbetering van kwaliteit van zorg, waaronder de invoering van nieuwe radiotherapietechnologie in de dagelijkse praktijk. In 2013 werden een aantal nieuwe ontwikkelingen op het gebied van technologie doorgevoerd Invoering nieuwe technieken Positieverificatie met conebeam CT (CBCT) In 2013 is positieverificatie door middel van conebeam CT voor longtumoren op de Elekta machines standaard routine geworden. Met de conebeam CT kan positieverificatie nauwkeuriger worden uitgevoerd omdat de longtumor zelf tijdens de behandeling gevisualiseerd wordt. Door matching van conebeam CT beelden met de plannings-ct beelden ontstaat meer zekerheid dat de berekende dosis ook daadwerkelijk wordt toegediend. Hierdoor kunnen marges worden verkleind en wordt minder normaal weefsel bestraald. Invoering Image-guided Stereotactische Ablatieve Radiotherapie (SABR) In 2013 is de projectgroep SABR van start gegaan om de transitie van extracraniële stereotaxie van de Novalis naar de Elekta machines in goede banen te leiden. Uit onderzoek is gebleken dat SABR op basis van doorlichtingsbeelden, zoals toegepast op de Novalis, in sommige gevallen minder garantie geeft op een adequate dosisverdeling dan met 4D-conebeam CT imaging, zoals toegepast op de Elekta machines. In oktober 2013 is de eerste patiënt met de nieuwe techniek behandeld. Vanaf januari 2014 worden zoveel mogelijk longpatiënten met SABR behandeld met 4D-conebeam CT imaging. Voordeel van deze methode is dat er direct gematched kan worden op de bewegende tumor in plaats van indirect via de nabij gelegen botstructuren. 5

6 Nadeel van deze techniek is wel dat de tijd per fractie fors is toegenomen, waardoor meer tijd op de lineaire versnellers moest worden gereserveerd. Voor de uitvoering van deze techniek is een team bijgeschoold en ingewerkt. 6 Voorbeeld van conebeam CT bij SABR plan bij longtumor. Volumetric Modulated Arc Therapy (VMAT) In 2013 is Volumetric Modulated Arc Therapy (VMAT) in combinatie met statische bundels beschikbaar gekomen voor behandeling van patiënten met een longtumor (NSCLC). Het belangrijkste voordeel van VMAT is dat de bestralingstijd per fractie op het toestel fors kan worden gereduceerd. Dit is voor de patiënt prettiger en leidt bovendien tot een doelmatiger gebruik van lineaire versnellers. In sommige gevallen leidt VMAT ook tot een gunstiger dosisverdeling, waardoor de kans op complicaties wordt verminderd. Deze techniek is in 2013 ook ingevoerd voor patiënten met prostaatkanker. Hierdoor hebben ook deze patiënten voordeel van veel kortere en dus comfortabeler bestralingssessies. Met VMAT kan in veel gevallen ook de dosis in het rectum worden verminderd waardoor er op korte en lange termijn minder complicaties ontstaan.

7 Links een conventioneel IMRT plan en rechts een VMAT plan bij dezelfde patiënt. De dosisverdeling in blaas en rectum is met VMAT gunstiger dan met IMRT. Adaptieve Radiotherapie (ART) Adaptieve radiotherapie (ART) is een van de meest complexe bestralingstechnieken van dit moment. Bij ART wordt op basis van herhaalde beeldvorming tijdens de bestraling de dosis herberekend en zo nodig gecorrigeerd (geadapteerd). Op deze wijze kan onderdosering in het tumorgebied en/of overdosering in kritieke organen worden voorkomen. Onderdosering en overdosering kunnen ontstaan als gevolg van geometrische (vorm) veranderingen in de patiënt als gevolg van bijvoorbeeld tumorregressie en gewichtsverlies. 7

8 Schematische weergave adaptieve radiotherapie (ART). 1. Doelgebieden en risico-organen worden ingetekend op de plannings-ct. 2. Tijdens radiotherapie wordt herhaal-ct gemaakt en wordt gekeken naar de mate van vervorming. 3. De doelgebieden en risico-organen worden eveneens aangepast (gedeformeerd) aan de vervorming die heeft plaatsgevonden. 4. De oorspronkelijke dosisverdeling wordt herberekend op de herhaal-ct. Indien de dosisverdeling acceptabel is wordt verder behandeld met het oorspronkelijk plan (5a). Als dit niet zo is wordt het plan aangepast (geadapteerd)(5b). In 2013 is een projectgroep gestart met de voorbereiding en klinische introductie van ART voor patiënten met hoofdhalskanker. Inmiddels is gestart met behandeling van de eerste patiënten. Mirada Mirada RTx is een softwarepakket voor rigide en niet-rigide beeldregistratie en het intekenen van doelgebieden en gezonde weefsels. Medio 2013 is Mirada RTx klinisch in gebruik genomen door de artsen in het hoofdhalscluster. Mirada RTx maakt beeldfusie tussen meerdere CT-scans of tussen CT, en PET-CT en MRI mogelijk. Matching van beelden kan zowel rigide (zonder vervorming) 8

9 als non-rigide plaatsvinden. Het intekenen van doelgebieden en kritieke organen kan bovendien in zowel transversale als coronale en sagitale beelden worden ingetekend en gecorrigeerd. Hierdoor krijgt de radiotherapeut de mogelijkheid de beschikbare beeldvorming optimaal in te zetten voor een nauwkeuriger bepaling van doelgebieden. Met Mirada RTx is het tevens mogelijk om de intekeningen van een referentiescan automatisch over te zetten naar een eventuele herhaal CT-scan gedurende de behandeling. Dit voorkomt dat alle handmatig uitgevoerde intekeningen op de referentiescan (planning CT) herhaald moeten worden op de nieuwe scan (herhaal CT) en voorziet dus in een efficiëntere workflow. Door deze efficiëntere workflow kan de kwaliteit van het bestralingsplan gedurende de behandeling nauwkeuriger gecontroleerd worden. Een (semi-) automatische workflow is tevens een vereiste voor de invoering van ART (zie boven). Mirada DBx is een database waarin alle scans en resultaten uit Mirada RTx worden opgeslagen. Daarnaast fungeert Mirada DBx als DICOM-server waarmee DICOMgegevens ontvangen en verstuurd kunnen worden van bijvoorbeeld de CT-scanner en het planningssysteem. Mirada DBx is daarmee een belangrijke schakel geworden in de radiotherapieketen en vervangt meerdere DICOM-servers door één systeem. Hierdoor kan de workflow efficiënter onderhouden en beheerst worden. Interface genereren van NTCP-modellen Er is een softwarepakket ontwikkeld waarmee modellen voor het voorspellen van radiotherapie-geïnduceerde bijwerkingen (NTCP - normal tissue complication probability) eenvoudig kunnen worden gegenereerd uit klinische datasets. Het pakket omvat verschillende geavanceerde leermethodes voor multivariabele logistische regressie- en meerdere validatiemethodes. Deze software maakt recent ontwikkelde statistische methodes toegankelijk voor klinische onderzoekers. Door deze interface is het eenvoudiger om NTCP-modellen te ontwikkelen en toe te passen in de klinische praktijk. Deze software is van groot belang voor de model-based methode voor verbetering van kwaliteit van radiotherapietechnieken. 9

10 Kinderoncologie In navolging van de start van het kinderradiotherapie team in 2012, is er in 2013 veel aandacht besteed aan de ontwikkeling en uitwerking van voorlichtingsmateriaal voor ouders en kinderen. Een speciale werkgroep heeft zich hiermee bezig gehouden en naar verwachting zullen de diverse voorlichtingsmiddelen in 2014 gereed zijn. In 2013 is ook gestart met het aanstellen van een buddy (een laborant uit het kinderradiotherapie team) voor ouders en kind. De buddy zal zoveel mogelijk aanwezig zijn tijdens de voorbereiding en de dagelijkse behandeling. Protonentherapie In 2013 heeft het Ministerie van VWS het Universitair Medisch Centrum Groningen een vergunning verleend voor de behandeling met protonentherapie. Het nog te bouwen protonencentrum betreft een hospital-based faciliteit op het terrein van het UMCG en zal integraal onderdeel zijn van de afdeling Radiotherapie van het UMCG en het UMC Groningen Cancer Center. Op deze manier wordt voorzien in een optimale inbedding in de multidisciplinaire tumorwerkgroepen en een goede integratie in bestaande infrastructuren en zorgtrajecten. In 2013 is onverminderd ingezet op de realisatie van een dergelijk faciliteit op het terrein van het UMCG. Er is een stuurgroep ingesteld. Zowel voor de bouw als de apparatuur is een programma van eisen opgesteld voor Europese aanbestedingsprocedures. Bestraling met protonen maakt het mogelijk om gezonde weefsels beter te sparen waardoor bij goed geselecteerde patiënten complicaties kunnen worden verminderd of voorkomen. Bij bestraling van borstkanker aan de linkerzijde is er bijvoorbeeld een verhoogd risico op het ontwikkelen van complicaties van het hart. Met een speciale techniek (breath-hold techniek) lukt het vaak om de dosis te verlagen zodat er geen verhoogd risico meer is. Bij niet alle patiënten is deze techniek toepasbaar. Voor deze groep is de bestraling met protonen de beste optie. Onderzoek heeft aangetoond dat bij een protonenbestraling de hartdosis bijna altijd nul is. Ook bij kinderen heeft bestraling met protonen vaak de voorkeur. Bestraling op jonge leeftijd kan leiden tot veel complicaties op lange termijn. De gezonde weefsels dienen daarom maximaal te worden gespaard. Het voordeel van protonenbestraling betreft voor kinderen vooral een vermindering van late complicaties. 10

11 Bestraling van een borst met fotonen. Bestraling van dezelfde borst met protonen Organisatorische veranderingen Papierloos werken De opening van de tweede behandellocatie in Emmen in september 2012 maakte het voor de afdeling noodzakelijk om locatieonafhankelijk te kunnen werken. Daarnaast was er een toenemende hoeveelheid beschikbare (digitale) informatie. Hierdoor ontstond de wens om over te stappen naar een elektronisch patiëntendossier (EPD). Tevens was er sprake van een toenemende vraag om behandelgegevens voor ketenpartners en de andere UMCG-onderdelen beschikbaar te stellen. In 2012 is de afdeling daarom gestart met het project Papierloos werken. Het project was opgedeeld in twee delen: de invoering in Emmen (per 17 september 2012) en de invoering in Groningen (per 5 november 2013). De locatie in Emmen is kleiner dan de afdeling in Groningen en bevond zich bovendien nog in de opstartfase, waardoor er ruimte was om aan de nieuwe manier van werken te wennen. Door te starten met het papierloos werken op de tweede behandellocatie in Emmen konden eventuele knelpunten en kinderziektes snel opgespoord en opgelost worden. De invoering van het papierloos werken in Groningen verliep hierdoor soepel en heeft geleid tot een uitfasering van de laatste papieren patiëntendossiers in het primaire proces. 11

12 Reorganisatie Zorgadministratie In 2013 heeft het Regieteam Zorgadministratie de sectordirecteuren opdracht gegeven om de nieuwe medische administratieve werkprocessen vorm te geven. Het eindresultaat moest bestaan uit een uniforme, gestandaardiseerde en papierloze werkwijze zodat er optimaal gebruik wordt gemaakt van beschikbare digitale oplossingen. Dit resultaat moest ook leiden tot een personele reductie met een bijbehorende financiële taakstelling. Volgens planning heeft de afdeling Radiotherapie op 1 april 2013 een plan van aanpak ingediend, gevolgd op 1 november 2013 door een Formatie- en reductieplan voor de zorgadministratie. De afdeling heeft de reorganisatie per 1 februari 2014 geïmplementeerd binnen het project Papierloos werken. 12

13 1.2. Kwantitatief Teletherapie De (gewogen) productie teletherapie komt in 2013 uit op T2-equivalenten en ligt 5% onder de begroting voor Ten opzichte van 2012 is dat echter een groei van 5%. Het totaal aantal gerealiseerde teletherapie behandelingen komt in 2013 uit op 3.996, een groei van 4% ten opzichte van een jaar eerder (3.837 in 2012). Omschrijving Ongewogen Gewogen aantal behandelingen aantal T2-equivalenten T1 T2 T3 T4 totaal T1 T2 T3 T4 totaal Realisatie Afspraak % realisatie versus 92% 86% 97% 96% 94% 92% 86% 97% 96% 95% afspraak Realisatie Groei 2013 t.o.v % 103% 104% 106% 104% 102% 103% 104% 106% 105% Tabel 1. Productie Teletherapie 2013

14 Brachytherapie In 2013 ligt de (gewogen) productie brachytherapie met 299 B2-equivalenten 16% onder de begroting. Ten opzichte van 2012 is er sprake van een daling van 14% (349 B2-equivalenten). Het totaal aantal gerealiseerde brachytherapiebehandelingen komt in 2013 uit op 212 (237 in 2012). De verwachte stijging van het aantal doorverwezen behandelingen als gevolg van verdergaande centralisatie in de richting van het UMCG is voor dit jaar niet uitgekomen. Voor bepaalde behandelingsvormen, bijvoorbeeld oesofagus applicaties, bestaat (landelijk) een tendens om deze behandelingen minder vaak uit te voeren. Er wordt hierbij meer gekeken naar alternatieven. Deze trend zal naar verwachting de komende jaren doorzetten. Omschrijving Ongewogen Gewogen aantal behandelingen aantal T2-equivalenten B1 B2 B3 B4 totaal B1 B2 B3 B4 totaal Realisatie Afspraak % realisatie % 61% 84% 50% 96% 122% 61% 84% 50% 84% versus afspraak Realisatie Groei 2013 t.o.v % 61% 100% 43% 89% 92% 61% 100% 43% 86% Tabel 2. Productie Brachytherapie 2013 Vanaf 2015 zal de productie uitgedrukt worden in de DOT-systematiek. De financiële registratie is daarom in 2013 ook bijgehouden in de DOT-systematiek, hierin was de productie 18% hoger dan begroot. De registratiebetrouwbaarheid was bijna 100%. 14

15 2. Kwaliteit 2.1. Kwaliteit Management Systeem en patiëntveiligheid Sinds januari 2008 is de afdeling Radiotherapie van het UMCG gecertificeerd voor zowel patiëntenzorg als onderwijs en wetenschappelijk onderzoek volgens de normen van het HKZ- Certificatieschema Centra/Afdelingen voor Radiotherapie en NEN-EN-ISO Hiermee beschikt de afdeling over een bewezen goed functionerend kwaliteitsmanagementsysteem. Dit betekent dat de afdeling: de zaken intern goed op orde heeft; de klant (patiënt) principieel centraal stelt; betrouwbare resultaten presenteert; voortdurend werkt aan het verbeteren van de zorg- en dienstverlening. In verband met hercertificering heeft er in november 2013 een audit door Det Norske Veritas (DNV) plaatsgevonden. Door de positieve resultaten is het HKZ/ISOcertifcaat voor de afdeling wederom met 3 jaar verlengd. In juni 2010 heeft de afdeling haar eerste certificaat ontvangen voor haar veiligheidsmanagementsysteem conform de basiseisen in de NTA Met een goed functionerend veiligheidsmanagementsysteem zorgt de afdeling voor een veilige werkomgeving voor zorgprofessionals en wordt er structureel gewerkt aan het verminderen en voorkomen van onbedoelde vermijdbare schade bij patiënten. De resultaten van de externe audit voor het veiligheidsmanagementsysteem waren ook weer goed. Aangezien het UMCG ondertussen als geheel een VMS/ NTA-certificaat heeft ontvangen en deze ook wordt verlengd krijgt de afdeling Radiotherapie niet meer separaat een eigen certificaat. 15

16

17 2.2. Incidentmeldingen en analyse volgens de PRISMA-methodiek 1) PRISMA = Prevention and Recovery Information System for Monitoring and Analyses 2) DIM = Decentrale Incidenten Melding- Commissie Sinds februari 2007 maakt de afdeling gebruik van het systeem van incidentenregistratie en -analyse volgens de PRISMA 1 -methodiek. De afdeling hanteert de volgende definitie voor een incident dat gemeld moet worden: Een incident is alles wat (potentiële) schade oplevert (of kan opleveren) voor de patiënt of medewerker. In 2011 zijn we gestart met digitaal incidentmelden in het ziekenhuisbreed IMS (Incident Melding Systeem) van het UMCG. De Prisma-analyses worden ook in dit systeem gedaan. In 2013 zijn 368 incidentmeldingen ontvangen door de DIM 2 -commissie van de afdeling Radiotherapie. In vergelijking met de jaren (2.432 meldingen in 71 maanden, gemiddeld 411 meldingen per jaar) is dit aantal lager, maar vergelijkbaar met dat van vorig jaar (2012: 367). De meldingsbereidheid op de afdeling blijft op een goed niveau. Na het uitvoeren van PRISMA-analyses van 368 incidentmeldingen zijn totaal 730 basisoorzaken gevonden. In onderstaande figuur is de verdeling van de basisoorzaken weergegeven in classificaties: menselijk, organisatorisch, technisch of patiënt gerelateerd. Ten opzichte van de voorgaande jaren blijkt het aandeel organisatorisch identiek te zijn namelijk 12%. De oorzaak menselijk : 79%, is nagenoeg gelijk met voorgaande jaren (resp. 81% en 79% in 2012 en 2011). Terwijl de oorzaak technisch : 5,9% iets hoger is (resp. 4,3% en 5,5% in 2012 en 2011). 78,8 menselijk 12 organisatorisch 5,9 technisch 2,5 patiënt 1,1 X 17 Figuur 1 Classificatie van de basisoorzaken

18 3) De definitie van een zorgcalamiteit luidt als volgt: een niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis, die betrekking heeft op de kwaliteit van de zorg en die tot de dood van of een ernstig schadelijk gevolg voor een patiënt of cliënt van de instelling heeft geleid. (Zorg)calamiteit Net zoals in voorgaande jaren heeft er in 2013 geen (zorg)calamiteit 3 plaatsgevonden. Risicoclassificatie De risicoclassificatie van een incidentmeldingen wordt bepaald d.m.v. een risicomatrix in het IMS-systeem. Afhankelijk van de gevolgen en de waarschijnlijkheid van herhaling komt de volgende risicoclassificatie in deze risicomatrix tot stand: Klein: geen actie vereist Middel: bespreek in vergadering Ernstig: voer bij voorkeur een analyse uit en bespreek in vergadering Zeer ernstig en moeten gemeld worden aan de direct leidinggevende / (zorg)calamiteit: afdelingshoofd en sinds 2013 aan de Commissie Calamiteiten Patiëntenzorg (CCP) van het UMCG. Ernst Aantal Aantal Aantal Klein 311 (84,5%) 306 (83,4%) 285 (86,6%) Middel 56 (15,2%) 60 (16,3%) 43 (13,1%) Ernstig 1 (0,3%) 1 (0,3%) 1 (0,3%) Zeer ernstig (Zorg)calamiteit Tabel 3: Risicoclassificatie 2013 t/m 2011 De afdeling radiotherapie analyseert alle incidentmeldingen onafhankelijk van het risico. Er is in 2013 (net als in 2012 en 2011) één incidentmelding geweest die door middel van de bovenstaande ziekenhuisbreed gehanteerde risicomatrix als ernstig kan worden beschouwd. 18

19 Incidenten en bijna-incidenten Als een incidentmelding heeft geleid tot een afwijkende patiëntbehandeling dan is het een incident. Als een incident geen gevolgen heeft voor de patiëntbehandeling (bijvoorbeeld doordat het tijdig hersteld is of omdat het geen betrekking heeft op de patiëntbehandeling) dan wordt het als een bijna-incident beschouwd. In 2013 was 71% van de incidentmeldingen type radiotherapie een bijna-incident (resp. 68% en 69% in 2012 en 2011). Van de incidenten die de patiënt hebben bereikt (29%), heeft één incident (0,3%) een mogelijk verwachte (nadelige) consequentie op langere termijn tot gevolg. Dit is tevens het ernstige incident zoals hiervoor al genoemd is. 4) CIM = Centrale Incidenten Melding- Commissie 5) Sinds 2007 is de afdeling lid van PRISMA-RT, een landelijk samenwerking in verenigingsverband tussen 18 afdelingen Radiotherapie. Zie Voorgestelde maatregelen De analyse van incidenten in combinatie met de frequentie van bepaald type incidentmeldingen heeft voor 2013 geresulteerd in 51 voorgestelde verbetermaatregelen. Een groot aantal voorgestelde maatregelen zijn al geëffectueerd. Van de overige voorstellen moet nog besproken worden hoe de realisatie het beste kan plaatsvinden. Er zijn geen incidentmeldingen naar de CIM 4 gedaan maar één voorgestelde verbetermaatregel is wel afdelingsoverstijgend. Ziekenhuisbreed IMS (Incident Melding Systeem) en samenwerkingsverband PRISMA-RT Incidenten worden digitaal gemeld. Er is een verbinding tussen de database van het UMCG en de database van PRISMA-RT 5. Het type en aantal basisoorzaken, het (werk)proces waarop de melding betrekking heeft en de contextvariabelen van de geanalyseerde incidentmeldingen worden in een centrale PRISMA-RT database opgeslagen, zodat de analyses van het incidentmeldingen vergeleken kunnen worden met andere instituten. Alle meldingen in PRISMA-RT zijn (uiteraard) geanonimiseerd. In 2013 zijn van PRISMA-RT een tweetal benchmark-analyses beschikbaar gekomen. De DIM gaat kijken hoe de resultaten van deze analyses kunnen worden toegepast in op de afdeling. 19

20 Introductie nieuwe medewerkers Nieuwe medewerkers van de afdeling Radiotherapie krijgen in hun inwerkprogramma standaard een introductie in het kwaliteitssysteem van de afdeling. Eén van de DIM-leden geeft daarbij ook een toelichting op het incidentmeldingen systeem en veilig incidentmelden Prospectieve Risico Inventarisatie / risicomanagement Naast retrospectieve risicoanalyses uitgevoerd door de DIM-commissie worden er ook prospectieve risicoanalyses uitgevoerd. In het format van een projectplan voor de afdeling Radiotherapie is de vraag opgenomen of er voor de nieuw in te voeren werkwijze of apparaat een prospectieve risicoanalyse (PRI) uitgevoerd moet worden of niet. Op deze manier is het uitvoeren van een PRI standaard geworden. Daarnaast is een vervolg gemaakt om van alle basisprocessen de risico s in kaart te brengen. In 2013 zijn de volgende PRI s uitgevoerd: - Er is een PRI uitgevoerd voor de bereikbaarheidsdiensten van de radiotherapeutisch laboranten. - Er is gestart met een PRI voor het Adaptive Radiotherapy (ART) project. De analyse zal zich in eerste instantie beperken tot de her-ct procedure voor hoofdhalskanker. - In de basisprocessen is een PRI uitgevoerd van de brachytherapie processen (1. Aanmelden, 2. Consulteren, 3. Voorbereiden behandeling, 4. Behandelen en nazorg). Hierbij is in alle 4 processen aandacht besteed aan de risico s op: 1. Het eindproduct 2. De informatiebeveiliging 3. De patiëntveiligheid - Een PRI voor de overige aandachtsgebieden binnen de basisprocessen 3. Voorbereiden behandeling en 4. Behandelen en nazorg is voorbereid. 20

21 6) De CQI is een initiatief vanuit de NVRO in samenwerking met het NIVEL en met subsidie van KWF Kankerbestrijding Patiënttevredenheid Patiëntervaringsenquêtes In 2013 zijn alle patiënten na hun laatste bestraling gevraagd een patiëntervaringsenquête in te vullen met betrekking tot de eigen behandeling op de afdeling Radiotherapie. Hiervoor is grotendeels gebruik gemaakt van een eigen enquête van de afdeling. In de periode van 1 juli tot en met 15 september zijn de patiënten tevens gevraagd deel te nemen aan een pilot voor het opzetten van een Consumer Quality Index (CQI) 6 voor radiotherapie. Ook hiervoor hebben de patiënten een vragenlijst ingevuld met betrekking tot de persoonlijke ervaringen met de afdeling Radiotherapie. In deze periode zijn er geen afdelingseigen enquêtes afgenomen. In figuur 2 staan de resultaten per vragenset van de afdelingsenquête voor zowel locatie Groningen als Emmen. Enquête resultaten UMC Groningen en Emmen % 89% 97% 94% 92% 92% 94% 89% 88% 83% 88% 80% ontvangst en polikliniek bejegening en behandeling door polikliniekmedewerkers bejegening en behandeling door artsen Figuur 2: overzicht tevredenheidpercentages (duidelijk tot zeer tevreden) van patiënten in 2013, locatie Groningen en Emmen. informatie zelfstandigheid/ respect nazorg Emmen Groningen 21

22 Voor het opstellen van verbetermaatregelen wordt gebruik gemaakt van onderstaande vuistregels: - Voor ontevreden geldt dat het percentage niet meer dan 5% mag zijn. - Voor redelijk tevreden geldt dat het percentage niet meer dan 15% mag zijn. - Voor duidelijk tot zeer tevreden hoort het percentage rond de 80 % te liggen. De nazorg scoort in 2013 voor het eerst boven de 80% op duidelijk tot zeer tevreden. Ook de resultaten voor ontevreden en redelijk tevreden scoren allemaal binnen de gestelde marges. De in 2012 ingezette verbeteracties naar aanleiding van interviews met patiënten over de nazorg hebben dus effect gehad. Zo wordt er nu in de gesprekken tussen arts en patiënt meer aandacht besteed aan bijwerkingen, leefregels (wat mag wel en wat niet) en de gevolgen van de behandeling. Dit is geborgd in de sjablonen, die voor de gesprekken worden gebruikt, en het patiënteninformatiemateriaal. De resultaten van de Consumer Quality Index (CQI) voor de radiotherapie zijn zeer goed voor alle deelnemende radiotherapeutische centra. Het gemiddelde waarderingscijfer voor alle centra samen is 9,2 (8,7 is het laagst en 9,4 het hoogst). Radiotherapie UMCG heeft gemiddeld een 9,1 gescoord. In tabel 3 staan de gemiddelde scores per thema uit de CQI. De scores kunnen lopen van 1 ( 100% van de patiënten rapporteert op alle vragen van het thema alleen maar negatieve ervaringen ) tot 4 ( 100% van de respondenten rapporteert op alle vragen van het thema alleen maar positieve ervaringen ). Hoe hoger de gemiddelde score, hoe positiever de ervaringen. RT UMCG totaal laagste hoogste Ontvangst op de afdeling 3,94 3,92 3,88 3,95 Contact met de radiotherapeut 3,90 3,89 3,83 3,91 Contact met de laboranten 3,93 3,92 3,90 3,95 Informatie en communicatie 3,50 3,48 3,34 3,56 Informatie over contactpersonen 3,74 3,67 3,49 3,77 Deskundigheid zorgverleners 3,78 3,81 3,76 3,88 Afronding behandeling en nazorg 3,54 3,49 3,17 3,69 22 Tabel 4 Gemiddelde scores van respondenten op de verschillende thema s

23 2.5. Patiëntenparticipatie Klankbordgroep Protonenfaciliteit Groningen Het Universitair Medisch Centrum Groningen heeft in 2013 een vergunning voor protonentherapie verkregen van het Ministerie van VWS. Om ook patiënten te betrekken bij de praktische uitwerking van een protonenfaciliteit in Groningen is de Klankbordgroep Protonenfaciliteit Groningen opgezet. Na een voorlichtingbijeenkomst hebben zich elf patiëntenorganisaties aangemeld om te participeren in de Klankbordgroep. Het betreft patiëntenorganisaties, wiens patiënten straks in aanmerking komen voor bestraling met protonen. Samen met deze Klankbordgroep wil de afdeling Radiotherapie komen tot een goed functionerend en patiëntvriendelijke faciliteit vanuit patiëntenperspectief. Voorbeelden van thema s waarover de Klankbordgroep zal meedenken zijn: de informatievoorziening, het zorgtraject bij verwijzing voor protonenbehandeling naar het buitenland en bouw, inrichting en verblijf. Spiegelbijeenkomst De afdeling Radiotherapie heeft op 24 april 2013 voor het eerst een spiegelbijeenkomst georganiseerd. Een spiegelbijeenkomst is een kwaliteitsmethode waarbij de patiënt letterlijk centraal staat. Onder leiding van twee speciaal hiertoe getrainde gespreksleiders vertellen patiënten hoe zij de behandeling op de afdeling ervaren hebben. In het eerste deel van de spiegelbijeenkomst zijn de betrokken medewerkers toehoorders op de achtergrond, maar in het tweede deel van de bijeenkomst vindt er interactie plaats. Anders dan bij evaluaties aan de hand van een vragenformulier horen medewerkers hier uit de eerste hand hoe patiënten hun zorgverlening hebben ervaren. De volgende thema s zijn als leidraad voor het gesprek gebruikt: - Patiëntveiligheid; - Patiëntencommunicatie; - Nazorg. Deze thema s waren in 2013 actueel en de afdeling zou graag de ervaringen van de patiënten hieromtrent horen om te zien of er op dit gebied verbetermaatregelen benodigd zouden zijn. 23

Radiotherapie Jaarverslag 2012. Universitair Medisch Centrum Groningen

Radiotherapie Jaarverslag 2012. Universitair Medisch Centrum Groningen Radiotherapie Jaarverslag 2012 Universitair Medisch Centrum Groningen Inhoudsopgave Voorwoord 4 1. Patiëntenzorg 6 1.1 Kwalitatief 7 1.2 Kwantitatief 14 2. Kwaliteit 16 2.1 Kwaliteit Management Systeem

Nadere informatie

Radiotherapie Jaarverslag 2014

Radiotherapie Jaarverslag 2014 Radiotherapie Jaarverslag 2014 Inhoudsopgave Voorwoord 3 1. Patiëntenzorg 4 1.1 Kwalitatief 4 1.1.1 Nieuwe ontwikkelingen 4 1.2 Kwantitatief 9 2. Kwaliteit 12 2.1 Kwaliteit en Veiligheid Management Systeem

Nadere informatie

Prestatie-indicatoren NVRO V3.1

Prestatie-indicatoren NVRO V3.1 Prestatie-indicatoren NVRO V3.1 Onderstaand treft u de vragen die gesteld worden in het online invoerformulier. De vragen geven u inzicht in de benodigde informatie. Gelieve dus niet dit formulier te retourneren!

Nadere informatie

Protonen Radiotherapie Een innovatie binnen handbereik

Protonen Radiotherapie Een innovatie binnen handbereik Protonen Radiotherapie Een innovatie binnen handbereik Symposium ter gelegenheid van de opening van het UMC Groningen Cancer Center Hans Langendijk Afdeling Radiotherapie UMCG Groningen Inleiding INLEIDING

Nadere informatie

Beleidsdag ZOL 2 december 2005. Dr. Paul Bulens

Beleidsdag ZOL 2 december 2005. Dr. Paul Bulens Beleidsdag ZOL 2 december 2005 Dr. Paul Bulens Hasselt Genk vzw LOC Zorggroep oncologie St.-Trudo St.-Franciskus Zorgprogramma oncologie CAZ/VJZ Vesalius Diest Vzw LOC ZMK Zorgprogramma oncologie ZOL MZNL

Nadere informatie

Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek

Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek Ingevuld door: Naam Instelling: Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek In de documentenanalyse wordt gevraagd om verplichte documentatie en registraties vanuit de NTA 8009:2007 en HKZ certificatieschema

Nadere informatie

klinisch fysicus i.o. radiotherapie

klinisch fysicus i.o. radiotherapie + klinisch fysicus i.o. radiotherapie dr. ir. Ellen Brunenberg UMC St Radboud Beroepsoriëntatieavond Protagoras/Willem Einthoven 23 september 2013 + curriculum vitae n dr. ir. Ellen Brunenberg (29 jaar)

Nadere informatie

Evolutie van 10 jaar oncologie:

Evolutie van 10 jaar oncologie: Evolutie van 10 jaar oncologie: Therapeutische nieuwigheden in de radiotherapie Dr. Katrien Erven 1 Inleiding DOEL in de radiotherapie Voldoende hoge dosis aan doelvolume Sparen normale weefsels Lokale

Nadere informatie

Radiotherapie voor Gynaecologische tumoren. Dr. Remi A. Nout

Radiotherapie voor Gynaecologische tumoren. Dr. Remi A. Nout Radiotherapie voor Gynaecologische tumoren Dr. Remi A. Nout Radiotherapeut oncoloog LUMC r.a.nout@lumc.nl Overzicht Inleiding radiotherapie Update ontwikkelingen Lopende studies (Na)zorg Focus op cervixcarcinoom

Nadere informatie

VMS veiligheidseisen voor het ZKN-Keurmerk Een vertaling van de NTA8009:2011 naar de situatie van de zelfstandige klinieken

VMS veiligheidseisen voor het ZKN-Keurmerk Een vertaling van de NTA8009:2011 naar de situatie van de zelfstandige klinieken VMS veiligheidseisen voor het ZKN-Keurmerk Een vertaling van de NTA8009:2011 naar de situatie van de zelfstandige klinieken Leiderschap 1. De directie heeft vastgelegd en is eindverantwoordelijk voor het

Nadere informatie

Proefpersoneninformatie. Bestralings-geinduceerde hartschade meten d.m.v. het bepalen van bloedwaarden

Proefpersoneninformatie. Bestralings-geinduceerde hartschade meten d.m.v. het bepalen van bloedwaarden Proefpersoneninformatie Bestralings-geinduceerde hartschade meten d.m.v. het bepalen van bloedwaarden Geachte mevrouw, meneer, In aansluiting op het gesprek met uw behandelend arts, ontvangt u hierbij

Nadere informatie

EEN MEERJARIG BELEIDSPLAN MET SMART DOELSTELLINGEN

EEN MEERJARIG BELEIDSPLAN MET SMART DOELSTELLINGEN VOORBEELD VEILIGHEIDSPLAN EEN MEERJARIG BELEIDSPLAN MET SMART DOELSTELLINGEN Hieronder ziet u de hoofdstukken en paragrafen van het veiligheidsplan. Per paragraaf ziet u welke informatie u moet geven.

Nadere informatie

Masterclass Veiligheidsmanagementsysteem

Masterclass Veiligheidsmanagementsysteem Masterclass Veiligheidsmanagementsysteem PART zorg 13 mei 2014 Agenda 1 2 3 4 5 Introductie VMS - huiswerkopdracht Introductie VIM Casus en gespreksoefening Taken VIM-team Discussie + afsluiting Plaats

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE STEREOTACTISCHE RADIOTHERAPIE

PATIËNTENINFORMATIE STEREOTACTISCHE RADIOTHERAPIE PATIËNTENINFORMATIE STEREOTACTISCHE RADIOTHERAPIE STEREOTACTISCE RADIOTHERAPIE Stereotactie Het team stereotactie binnen MAASTRO CLINIC legt zich toe op het behandelen van afwijkingen van het centraal

Nadere informatie

ONCOLOGIE- en MILESTONEDAGEN

ONCOLOGIE- en MILESTONEDAGEN NEDERLANDSE VERENIGING voor ONCOLOGIE ONCOLOGIE- en MILESTONEDAGEN De Oncologiedagen worden georganiseerd door: NVvO, NKI-AVL en ERASMUS MC 1. Larynx- en hypofarynxafwijkingen 09-05-1970 2. Hormonen en

Nadere informatie

Meer sparend bestraling van de axilla? Less is more (than enough) Nicola Russell

Meer sparend bestraling van de axilla? Less is more (than enough) Nicola Russell Meer sparend bestraling van de axilla? Less is more (than enough) Nicola Russell Techniek tot nu toe Conventionele simulatie Virtuele simulatie Techniek voor okselbestraling Klier levels I III Plexus brachialis

Nadere informatie

Sneldiagnostiek in de oncologische zorg

Sneldiagnostiek in de oncologische zorg Sneldiagnostiek in de oncologische zorg Tessa Bouwhuis, MSc en Martina Hoever, BSc 1 Inhoud presentatie Opdrachtformulering project sneldiagnostiek Werkwijze opzetten sneldiagnostiek Shared resources Uitwerking

Nadere informatie

CoRPS. 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies

CoRPS. 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies 'Cancer survivorship' onderzoek in Zuid Oost Nederland: van epidemiologische bevindingen naar interventies Center of Research on Psychology in Somatic diseases Lonneke van de Poll Franse, Integraal Kankercentrum

Nadere informatie

Geachte heer, mevrouw,

Geachte heer, mevrouw, Patiënten informatiebrief Behorend bij het onderzoek naar het verschil in pijnvermindering en kwaliteit van leven na behandeling van werveluitzaaiing(en) met conventionele radiotherapie of stereotactische

Nadere informatie

De unieke Maastro-behandeling van niet uitgezaaide longkanker

De unieke Maastro-behandeling van niet uitgezaaide longkanker De unieke Maastro-behandeling van niet uitgezaaide longkanker Deze folder is bedoeld voor onze patiënten en de mensen in hun omgeving. Wij willen u graag informeren over onze succesvolle behandelingsmethode

Nadere informatie

Kennismaking met Risico-analyses. HKZ 18 juni 2015

Kennismaking met Risico-analyses. HKZ 18 juni 2015 Kennismaking met Risico-analyses HKZ 18 juni 2015 kwaliteit en veiligheid zorg-en welzijnssector HKZ, ISO, ZKN 18 jaar ervaring Willy Limpens, adviseur en gekwalificeerd Lead Auditor, o.a. HKZ VMS Agenda

Nadere informatie

Voorkomen is beter. De opzet van een VMS: Veiligheids Management Systeem. 08 april 2014 HKZ kwaliteitsdag 2014 - workshop opzetten VMS

Voorkomen is beter. De opzet van een VMS: Veiligheids Management Systeem. 08 april 2014 HKZ kwaliteitsdag 2014 - workshop opzetten VMS Voorkomen is beter De opzet van een VMS: Veiligheids Management Systeem 2 VMS normen Safety and Quality Assessment System SQAS VGM-Checklist Aannemers VCA 2000 OHSAS18001 / BS8800 / NPR5001 ISO27001 /

Nadere informatie

Betaalbare en gepersonaliseerde zorg. Page 1 Smaling 2012 Siemens Healthcare

Betaalbare en gepersonaliseerde zorg. Page 1 Smaling 2012 Siemens Healthcare Betaalbare en gepersonaliseerde zorg Page 1 Smaling 2012 Siemens Healthcare Betaalbare en gepersonaliseerde zorg Beelden bepalen de toekomst De beste manier om de toekomst te voorspellen is door hem zelf

Nadere informatie

13-11-2015. Incidentie Hoofd Halskanker België. Radio(chemo)therapie voor hoofd-halstumoren: verleden-heden-toekomst

13-11-2015. Incidentie Hoofd Halskanker België. Radio(chemo)therapie voor hoofd-halstumoren: verleden-heden-toekomst Incidentie Hoofd Halskanker België Radio(chemo)therapie voor hoofd-halstumoren: verleden-heden-toekomst Prof. dr. Sandra Nuyts- dienst Radiotherapie-Oncologie Incidentie Hoofd Halskanker België 1 Risicofactoren

Nadere informatie

Masterclass Patiëntveiligheid III: Kwetsbare ouderen en preventie van risico s

Masterclass Patiëntveiligheid III: Kwetsbare ouderen en preventie van risico s Masterclass Patiëntveiligheid III: Kwetsbare ouderen en preventie van risico s Onderdeel van 4 sessies om Iedere patiënt altijd veilig op uw afdeling waar te maken 17 april 2012 19 juni 2012 25 september

Nadere informatie

De ontwikkeling van stoplicht-beslis protocollen voor dagelijkse on line matching op de lineaire versnellers binnen Maastro Clinic.

De ontwikkeling van stoplicht-beslis protocollen voor dagelijkse on line matching op de lineaire versnellers binnen Maastro Clinic. De ontwikkeling van stoplicht-beslis protocollen voor dagelijkse on line matching op de lineaire versnellers binnen Maastro Clinic. Inleiding Maastro clinic is in 2012, in 1 jaar tijd, voor alle uitwendige

Nadere informatie

Risicoanalyse volgens de SAFER methodiek

Risicoanalyse volgens de SAFER methodiek Parallelsessie: Risicoanalyse volgens de SAFER methodiek Rens Wientjes Klinisch Fysicus i.o. / Medische Technologie en Klinische Fysica Bas de Vries Sr Beleidsmedewerker / Directie Kwaliteit en Patiëntveiligheid

Nadere informatie

Samenvatting. Wat is protonenbestraling?

Samenvatting. Wat is protonenbestraling? Samenvatting Wat is protonenbestraling? Behandeling met protonen (deeltjes met een massa en een lading) is een veelbelovende ontwikkeling op het terrein van de moderne radiotherapie. De fysische eigenschappen

Nadere informatie

TRENDY STUDIE Lekensamenvatting. 1-Titel:

TRENDY STUDIE Lekensamenvatting. 1-Titel: 1-Titel: Een gerandomiseerde fase studie naar de werkzaamheid van stereotactische radiotherapie (experimentele behandeling) versus chemo embolisatie met drug-eluting beads (standard behandeling) in patiënten

Nadere informatie

Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort. 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk

Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort. 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk Siemens Biograph true point PET/CT 40 slice Sinds 21 januari 2011 Sinds

Nadere informatie

Stereotactische Radiochirurgie

Stereotactische Radiochirurgie Radiotherapie Stereotactische Radiochirurgie Eenmalige bestraling van een aandoening in het hoofd Universitair Medisch Centrum Groningen Hanzeplein 1 Postbus 30 001, 9700 rb Groningen www.umcg.nl Patiënteninformatie

Nadere informatie

Samenvatting. I-125 zaadimplantaten voor brachytherapie van de prostaat; Fysische eigenschappen en relaties met kwaliteit van leven na implantatie.

Samenvatting. I-125 zaadimplantaten voor brachytherapie van de prostaat; Fysische eigenschappen en relaties met kwaliteit van leven na implantatie. Samenvatting I-125 zaadimplantaten voor brachytherapie van de prostaat; Fysische eigenschappen en relaties met kwaliteit van leven na implantatie. 1 Hoofdstuk 1 (Algemene introductie) De incidentie van

Nadere informatie

Vlaams Indicatorenproject VIP²: Kwaliteitsindicatoren Borstkanker

Vlaams Indicatorenproject VIP²: Kwaliteitsindicatoren Borstkanker Vlaams Indicatorenproject VIP²: Kwaliteitsindicatoren Borstkanker INDICATOR B1 Proportie van patiënten gediagnosticeerd met invasieve borstkanker bij wie een systeembehandeling voorafgegaan werd door ER/PR-

Nadere informatie

Follow-up van volwassenen die als kind zijn behandeld voor kanker Web-based. based nazorgplan

Follow-up van volwassenen die als kind zijn behandeld voor kanker Web-based. based nazorgplan Follow-up van volwassenen die als kind zijn behandeld voor kanker Web-based based nazorgplan Annette Berendsen, Dr. AJ. Berendsen, huisarts Afdeling Huisartsgeneeskunde UMCG 1 Follow-up van volwassenen

Nadere informatie

NABON Breast Cancer Audit (NBCA)

NABON Breast Cancer Audit (NBCA) NABON Breast Cancer Audit (NBCA) Beschrijving Dit overzicht toont de kwaliteitsindicatoren welke per 1 april 2014 ontsloten zullen worden in het kader van het getrapte transparantiemodel van DICA. De ontsluiting

Nadere informatie

Treatment-induced Hearing Loss After (Chemo)Radiotherapy in Patients With Head and Neck E.A.R. Theunissen

Treatment-induced Hearing Loss After (Chemo)Radiotherapy in Patients With Head and Neck E.A.R. Theunissen Treatment-induced Hearing Loss After (Chemo)Radiotherapy in Patients With Head and Neck E.A.R. Theunissen SUMMARY IN DUTCH NEDERLANDSE SAMENVATTING Bij de behandeling van patiënten met hoofd-hals kanker

Nadere informatie

Radiotherapie De bestralingsbehandeling van prostaatkanker

Radiotherapie De bestralingsbehandeling van prostaatkanker Radiotherapie De bestralingsbehandeling van prostaatkanker Patiënteninformatie vll 060/1201 De bestralingsbehandeling van prostaatkanker Belangrijke telefoonnummers Algemeen nummer UMCG (050) 361 61 61

Nadere informatie

research manager wij maken kwaliteit in de zorg meetbaar

research manager wij maken kwaliteit in de zorg meetbaar research manager wij maken kwaliteit in de zorg meetbaar research manager is een product van: Cloud9 Software B.V. www.cloud9software.nl wij maken kwaliteit in de zorg meetbaar U kunt via onderstaande

Nadere informatie

Flattening Filter Free bestralingen Uitdagingen voor de Treatment Planning en in vivo dosis verificatie. Anne Lisa Wolf en Patrick Gonzalez

Flattening Filter Free bestralingen Uitdagingen voor de Treatment Planning en in vivo dosis verificatie. Anne Lisa Wolf en Patrick Gonzalez Flattening Filter Free bestralingen Uitdagingen voor de Treatment Planning en in vivo dosis verificatie Anne Lisa Wolf en Patrick Gonzalez Disclaimer Alle resultaten zijn gebaseerd op de ervaringen bij

Nadere informatie

12 e Post O.N.S. Meeting

12 e Post O.N.S. Meeting 12 e Post O.N.S. Meeting IMAGE GUIDED RADIO THERAPY BIJ LONGCARCINOOM Ted Goossens, MANP St. Jansgasthuis Weert RADIOTHERAPIE Hoog energetische stralen: versnelde elektrisch geladen deeltjes (elektronen)

Nadere informatie

Downtime Jaarverslag Lineaire Versnellers UMCU 2008.

Downtime Jaarverslag Lineaire Versnellers UMCU 2008. Downtime Jaarverslag Lineaire Versnellers UMCU 2008. J.G.M. kok 25 januari 2010 Samenvatting Het downtime-gemiddelde over het jaar 2008 van de lineaire versnellers van de afdeling Radiotherapie van het

Nadere informatie

Radiotherapie. Radiotherapie bij borstkanker

Radiotherapie. Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u borstkanker vastgesteld. U bent voor de bestralingsbehandeling verwezen naar de afdeling Radiotherapie

Nadere informatie

Stereotactische bestraling bij uitzaaiingen in de wervelkolom

Stereotactische bestraling bij uitzaaiingen in de wervelkolom Stereotactische bestraling bij uitzaaiingen in de wervelkolom In deze folder leest u meer over stereotactische bestraling (radiotherapie) bij de behandeling van uitzaaiingen in de wervelkolom (wervelmetastasen).

Nadere informatie

Monitor HH(T) 4 e kwartaalmeting

Monitor HH(T) 4 e kwartaalmeting Monitor HH(T) 4 e kwartaalmeting Marlijn Abbink-Cornelissen Marcel Haverkamp Janneke Wilschut 5 April 2016 1 Samenvatting Samenvatting Dit is het vijfde rapport van de monitor HH(T). Deze monitor inventariseert

Nadere informatie

Medische Technologie van de Toekomst. 11 oktober 2012 Universiteit Twente Hein G. Gooszen UMC St Radboud, Nijmegen

Medische Technologie van de Toekomst. 11 oktober 2012 Universiteit Twente Hein G. Gooszen UMC St Radboud, Nijmegen Medische Technologie van de Toekomst 11 oktober 2012 Universiteit Twente Hein G. Gooszen UMC St Radboud, Nijmegen Modernste OK Centrum Nederland 10 OK s Logistiek 6+4 OK s Standaard OK MRI BrachyTh 6+4

Nadere informatie

Zo` `Ek En` Opleidingen in het LUMC RTL. Toppunt van nauwkeurigheid

Zo` `Ek En` Opleidingen in het LUMC RTL. Toppunt van nauwkeurigheid Zo` `Ek En` RTL Opleidingen in het LUMC Toppunt van nauwkeurigheid RTL, Behandeltherapieën om kanker te bestrijden zijn allemaal gericht op het rigoureus aanpakken van kwaadaardige cellen. Bij radiotherapie

Nadere informatie

Factsheet NABON Breast Cancer Audit (NBCA)

Factsheet NABON Breast Cancer Audit (NBCA) Factsheet NABON Breast Cancer Audit () [1.0.; 15-09-] Registratie gestart: 2011 Als algemene voorwaarde voor het meenemen van een patiënt in de berekening van de kwaliteitsindicatoren is gesteld dat ten

Nadere informatie

Jaarverslag klachtenfunctionarissen. en medewerkers servicecentrum patiënt & zorgverlener

Jaarverslag klachtenfunctionarissen. en medewerkers servicecentrum patiënt & zorgverlener Jaarverslag klachtenfunctionarissen en medewerkers servicecentrum patiënt & zorgverlener 2014 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Nieuw klachtregistratiesysteem... 3 Verdeling naar complexiteit... 3 Facilitaire

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Radiotherapie in beweging

Radiotherapie in beweging Radiotherapie in beweging Radiotherapie in beweging Rede Uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar Radiotherapie aan de Universiteit van Amsterdam op donderdag 19 april 2012 door C.R.N.

Nadere informatie

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Uitwendige bestraling van slokdarmkanker in combinatie met chemotherapie, voorafgaand aan een operatie van

Nadere informatie

Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc.

Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc. Survivor ship care Zorg na de diagnose en behandeling van kanker Ellen Passchier, RN MSc. INhoud Toename overleving meer patienten leven langer met kanker Effecten en behoeften na kankerbehandeling? Survivorship

Nadere informatie

Nacontrole: scan goed, alles goed? Dr Tom J. Snijders Neuroloog, UMC Utrecht

Nacontrole: scan goed, alles goed? Dr Tom J. Snijders Neuroloog, UMC Utrecht Nacontrole: scan goed, alles goed? Dr Tom J. Snijders Neuroloog, UMC Utrecht Nacontrole De controles na afronding van een behandeling De controles bij een tumor die in eerste instantie niet behandeld wordt

Nadere informatie

Palliatieve radiotherapie radiotherapie gericht op symptoombestrijding. Angela van Baardwijk radiotherapeut oncoloog MAASTRO clinic

Palliatieve radiotherapie radiotherapie gericht op symptoombestrijding. Angela van Baardwijk radiotherapeut oncoloog MAASTRO clinic Palliatieve radiotherapie radiotherapie gericht op symptoombestrijding Angela van Baardwijk radiotherapeut oncoloog MAASTRO clinic Werkgroep Oncologie Verpleegkundigen MUMC 3 oktober 2014 Inhoud Radiotherapie

Nadere informatie

Mammareconstructie & Radiotherapie

Mammareconstructie & Radiotherapie Mammareconstructie & Radiotherapie Oncologie in perspectief Focus op kwaliteit 5 juni 2014 Leonie Woerdeman Plastisch chirurg Mamma-reconstructie Slechts bij 15 % borstkanker patiënten t.g.v. onwetendheid

Nadere informatie

(Neo)adjuvante chemotherapie bij het rectumcarcinoom. Prof.dr. Kees Punt afd. Medische Oncologie AMC Amsterdam

(Neo)adjuvante chemotherapie bij het rectumcarcinoom. Prof.dr. Kees Punt afd. Medische Oncologie AMC Amsterdam (Neo)adjuvante chemotherapie bij het rectumcarcinoom Prof.dr. Kees Punt afd. Medische Oncologie AMC Amsterdam Adjuvante chemotherapie bij rectumcarcinoom in Nederland Geloof Gewoonte Evidence-based medicine

Nadere informatie

PROFILES infrastructuur voor (online) data verzameling. Lonneke van de Poll-Franse

PROFILES infrastructuur voor (online) data verzameling. Lonneke van de Poll-Franse PROFILES infrastructuur voor (online) data verzameling Lonneke van de Poll-Franse Eindhoven Cancer Registry (ECR) Onderdeel van de Nederlandse Kankerregistratie* Gebied van 2,4 miljoen inwoners 10 ziekenhuizen

Nadere informatie

Radiotherapie voor niet-medici. dr Paul Meijnders dr Frederik Van Daele

Radiotherapie voor niet-medici. dr Paul Meijnders dr Frederik Van Daele Radiotherapie voor niet-medici dr Paul Meijnders dr Frederik Van Daele Urologische tumoren nier blaas/urinewegen prostaat penis testis Prostaat - anatomie: Prostaatkanker: meest frequente kanker bij mannen

Nadere informatie

Voorspellen van tumor respons op neo-adjuv. therapie bij oesophagusca. Alex Dik, AIOS radiologie Atrium MC Parkstad

Voorspellen van tumor respons op neo-adjuv. therapie bij oesophagusca. Alex Dik, AIOS radiologie Atrium MC Parkstad Voorspellen van tumor respons op neo-adjuv. therapie bij oesophagusca. Alex Dik, AIOS radiologie Atrium MC Parkstad Indeling Probleembeschrijving evaluatie CRT Nieuwe technieken; MRI DWI Presentatie MRTRACE

Nadere informatie

Scholing 3 Het Rug netwerk Kwaliteitsfysiotherapie Noord-Holland. Programma. De resultaten op een rijtje. Kwaliteitsfysiotherapie Noord-Holland

Scholing 3 Het Rug netwerk Kwaliteitsfysiotherapie Noord-Holland. Programma. De resultaten op een rijtje. Kwaliteitsfysiotherapie Noord-Holland Scholing 3 Het Rug netwerk Kwaliteitsfysiotherapie Noord-Holland Ria Nijhuis Guus Meerhoff Simone van Dulmen Philip van der Wees Marjo Maas Juliette Cruijsberg Annick Bakker-Jacobs Programma Opening (

Nadere informatie

Sneldiagnostiek bij verdenking op kanker: de nieuwe norm?

Sneldiagnostiek bij verdenking op kanker: de nieuwe norm? Sneldiagnostiek bij verdenking op kanker: de nieuwe norm? Prof. dr. Paul J van Diest Hoofd afdeling Pathologie, UMC Utrecht p.j.vandiest@umcutrecht.nl De diagnostische keten in de oncologie Anamnese/lichamelijk

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86 1 KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86 2 1. BESCHRIJVENDE STATISTIEK Tabel 1: Invasieve borstkanker en ductaal carcinoma in situ

Nadere informatie

Ervaringen thuiszorgcliënten V&V Huize het Oosten Gemeten met de CQI index

Ervaringen thuiszorgcliënten V&V Huize het Oosten Gemeten met de CQI index Ervaringen thuiszorgcliënten V&V Huize het Oosten Gemeten met de CQI index April 2014 Samenstelling: drs. Jeroen J. Haamers, Versie: april 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 CQI-onderzoek; achtergrond en

Nadere informatie

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL Veldwerk Optimaal B.V. 's-hertogenbosch, september 2013 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. ONDERZOEKSVERANTWOORDING 2

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek Schema Arbeidsdeskundigen (SAD).

Klanttevredenheidsonderzoek Schema Arbeidsdeskundigen (SAD). Klanttevredenheidsonderzoek Schema Arbeidsdeskundigen (SAD). Een maal per twee jaar wordt er een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd bij een van de certificatie schema s van Hobéon SKO. Dit jaar (2014)

Nadere informatie

Algemeen klinisch fysicus in opleiding

Algemeen klinisch fysicus in opleiding Algemeen klinisch fysicus in opleiding ir. Mariken Zijlmans Beroepsoriëntatieavond voor Biomedisch Technologen (in opleiding) 17 september 2012 Curriculum Vitae ir. Mariken Zijlmans 30 jaar Algemeen Klinisch

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 31 016 Ziekenhuiszorg Nr. 59 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

STRAAL MET JE HART, STRAAL MINDER HART

STRAAL MET JE HART, STRAAL MINDER HART STRAAL MET JE HART, STRAAL MINDER HART Een vergelijkende planningstudie, IMRT versus 3D-CRT, bij de 2-velden bestraling van de borst met toepassing van de ABC techniek Gerben Renes, Jerry Tieben, Nora

Nadere informatie

Business Process Management (BPM) bij het UMC Utrecht

Business Process Management (BPM) bij het UMC Utrecht Business Process Management (BPM) bij het UMC Utrecht BPM Round Table, TU Eindhoven 11 juni 2012 René de Gier 1 Het UMC Utrecht is een internationaal toonaangevend universitair medisch centrum waarin kennis

Nadere informatie

DIGITAAL DICTEREN, SPRAAKHERKENNING & WORKFLOW MANAGEMENT VOOR ZORGPROFESSIONALS

DIGITAAL DICTEREN, SPRAAKHERKENNING & WORKFLOW MANAGEMENT VOOR ZORGPROFESSIONALS DIGITAAL DICTEREN, SPRAAKHERKENNING & WORKFLOW MANAGEMENT VOOR ZORGPROFESSIONALS IMAGE SPEECH PROCESSING SOLUTIONS DOING MORE WITH SPEECH DÉ SOLUTION PROVIDER Kostenefficiëntie in de zorg is nog steeds

Nadere informatie

Bestuurlijke afspraken patiëntveiligheid ambulancezorg

Bestuurlijke afspraken patiëntveiligheid ambulancezorg Bestuurlijke afspraken patiëntveiligheid ambulancezorg Ambulancezorg Nederland Nederlandse Vereniging van Medisch Managers Ambulancezorg V&VN Ambulancezorg Juni 2011 Inleiding In Nederland zijn 24 uur

Nadere informatie

Bijgevoegde documenten Onderstaand geeft u aan of alle voor de toetsing benodigde informatie is bijgevoegd.

Bijgevoegde documenten Onderstaand geeft u aan of alle voor de toetsing benodigde informatie is bijgevoegd. Checklist Contactgegevens Onderstaand vult u de contactgegevens in van de eerste én tweede contactpersoon voor wanneer er vragen zijn over het instrument(en), de aangeleverde documentatie of anderszins.

Nadere informatie

Hoofd Bedrijfsvoering Radiotherapie LUMC - RdG

Hoofd Bedrijfsvoering Radiotherapie LUMC - RdG Profiel Hoofd Bedrijfsvoering Radiotherapie LUMC - RdG 9 september 2015 Opdrachtgever LUMC - RdG Voor meer informatie over de functie Manon Min, adviseur Leeuwendaal Telefoon (070) 414 27 00 (06) 29 00

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 101 Chapter 7 SAMENVATTING Maligne tumoren van de larynx en hypopharynx ( keelkanker ) zijn de zesde meest voorkomende type kankers van het hele lichaam, en de meest voorkomende

Nadere informatie

Radiofrequente ablatie van lokaal doorgegroeide alvleesklierkanker

Radiofrequente ablatie van lokaal doorgegroeide alvleesklierkanker Radiofrequente ablatie van lokaal doorgegroeide alvleesklierkanker lokale verbranding van de alvleeskliertumor Doel Het doel van de studie is te onderzoeken of radiofrequente ablatie (RFA) gevolgd door

Nadere informatie

25-3-2015. Radiotherapie. Multidisciplinaire oncologische zorg. Multidisciplinaire oncologische zorg. Multidisciplinaire oncologische zorg

25-3-2015. Radiotherapie. Multidisciplinaire oncologische zorg. Multidisciplinaire oncologische zorg. Multidisciplinaire oncologische zorg Multidisciplinaire oncologische zorg Binnen welke discipline bent u zelf werkzaam? Radiotherapie Nieuwe ontwikkelingen & praktische adviezen a. Chirurgie b. Interne GNK C.G.M. Gadellaa-van Hooijdonk, AIOS

Nadere informatie

Geen verbouwing zonder PRI

Geen verbouwing zonder PRI Geen verbouwing zonder PRI Symposium Luchtbehandeling Operatiekamer Drs. G. Gerritsen Manager Kwaliteit Rijnstate Arnhem Risicomanagement = Welke risico s heeft het totale ziekenhuis op schade? (= risicoprofiel

Nadere informatie

Checklist documenten

Checklist documenten Checklist documenten De checklist kan gebruikt worden als hulpmiddel bij de voorbereiding voor een -Keurmerk audit. Met de checklist krijgt u een indruk welke onderwerpen mogelijk nog aandacht nodig hebben

Nadere informatie

Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg

Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg Versie 2012 Inleiding 201 Nederlands Normalisatie Instituut. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel

Nadere informatie

Samenvatting. Ziektelast door kanker

Samenvatting. Ziektelast door kanker Samenvatting Ziektelast door kanker Kanker is, na hart- en vaatziekten, de belangrijkste doodsoorzaak in de Nederlandse bevolking met ruim 30 procent van alle overledenen (40 000 per jaar in 2005). Jaarlijks

Nadere informatie

Technische informatie bij bestraling

Technische informatie bij bestraling Radiotherapie Technische informatie bij bestraling www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Enkele begrippen... 3 Lineaire versneller... 3 Fotonenstraling... 3 Hoe wordt fotonenstraling opgewekt?... 4 Bundelvorming...

Nadere informatie

Bestraling prostaatkanker

Bestraling prostaatkanker Bestraling prostaatkanker Informatie voor patiënten Zoals u van uw uroloog heeft vernomen, is bij u prostaatkanker ontdekt. Het vooronderzoek heeft gelukkig geen afwijkingen getoond die op uitzaaiingen

Nadere informatie

De waarde van VIM-rapportages. Miriam van Keulen Coördinator Kwaliteit, Arbo & Milieu Kijlstra Ambulancegroep Fryslân

De waarde van VIM-rapportages. Miriam van Keulen Coördinator Kwaliteit, Arbo & Milieu Kijlstra Ambulancegroep Fryslân De waarde van VIM-rapportages Miriam van Keulen Coördinator Kwaliteit, Arbo & Milieu Kijlstra Ambulancegroep Fryslân Mrt 2015 Indeling Workshop 1. Hoe is het VIM systeem in Noord Nederland georganiseerd

Nadere informatie

Aspecten van het zorgpad hersentumor. Fenna Hummel, Neuro-oncologieverpleegkundige

Aspecten van het zorgpad hersentumor. Fenna Hummel, Neuro-oncologieverpleegkundige Aspecten van het zorgpad hersentumor Fenna Hummel, Neuro-oncologieverpleegkundige Aspecten van het zorgpad hersentumor Het zorgpad; wie doet wat/ wanneer/ toegangstijden Neuro-oncologisch verpleegkundige

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 34306 10 december 2013 Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 2 december 2013, 2013-0000167945,

Nadere informatie

Het imagen van tumor heterogeniteit bij een patiënte met borstkanker: FEScinerend

Het imagen van tumor heterogeniteit bij een patiënte met borstkanker: FEScinerend Het imagen van tumor heterogeniteit bij een patiënte met borstkanker: FEScinerend Lemonitsa Mammatas, internist-oncoloog in opleiding NVMO Nascholing Targeted Therapy, 31 maart 2015 Geen belangenverstrengeling

Nadere informatie

SEMINAR 4 NOVEMBER 2014

SEMINAR 4 NOVEMBER 2014 SEMINAR 4 NOVEMBER 2014 Professioneel opzetten en uitvoeren van klinisch onderzoek www.deresearchmanager.nl Striksteeg 7 7411 KR Deventer 0570 594 789 info@deresearchmanager.nl Ontwikkeling Afdeling Innovatie

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER onderdeel RADIOTHERAPIE PROSTAATKANKER INHOUD Wat is radiotherapie eigenlijk?...3 Uitwendige bestraling...3 Inwendige bestraling...5 Gang van zaken...7 Eerste

Nadere informatie

Q&A nummer 4; 19 juni 2014 en is een aanvulling op Q&A nr 3, mei 2014, Q&A nr 2, februari 2014; Q&A nr 1, november 2013.

Q&A nummer 4; 19 juni 2014 en is een aanvulling op Q&A nr 3, mei 2014, Q&A nr 2, februari 2014; Q&A nr 1, november 2013. Q&A nummer 4; 19 juni 2014 en is een aanvulling op Q&A nr 3, mei 2014, Q&A nr 2, februari 2014; Q&A nr 1, november 2013. IPMA NL wil u regelmatig door middel van deze Q&A's informeren over de voorbereiding

Nadere informatie

TRAININGEN VEILIGHEIDS- EN RISICOMANAGEMENT. Veilige zorg begint bij Q-Academy!

TRAININGEN VEILIGHEIDS- EN RISICOMANAGEMENT. Veilige zorg begint bij Q-Academy! TRAININGEN VEILIGHEIDS- EN RISICOMANAGEMENT Veilige zorg begint bij Q-Academy! Veilige zorg met de trainingen van Q-Academy Veilige zorg voor cliënten en patiënten wordt steeds belangrijker. Bewustwording

Nadere informatie

Handleiding Veiligheidsrondes

Handleiding Veiligheidsrondes Utrecht, maart 2006 Handleiding Veiligheidsrondes Project Veiligheidsmanagement Bouwen aan Veiligheid in de Zorg Auteurs: drs. I. van der Veeken, drs B. Heemskerk, E. Nap Inleiding Niet alleen de Raad

Nadere informatie

Impressie Benchmark Medische Technologie 2013

Impressie Benchmark Medische Technologie 2013 Impressie Benchmark Medische Technologie 2013 Impressie Benchmark Medische Technologie 2013 Inzicht in prestaties door benchmarking van kosten en kwaliteit van medische technologie met andere ziekenhuizen.

Nadere informatie

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) NBCA 2015 [2015.3.ZIN besluit verwerkt; 05-11- 2015]

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) NBCA 2015 [2015.3.ZIN besluit verwerkt; 05-11- 2015] Factsheet en NABON Breast Cancer Audit () 2015 [2015.3.ZIN besluit verwerkt; 05112015] Inclusiecriteria Nabon Breast Cancer Audit Inclusie Alle primaire invasieve mammacarcinomen volgens de WHO classificatie

Nadere informatie

Enterprise risicomanagement. Bart Bolwijn

Enterprise risicomanagement. Bart Bolwijn Enterprise risicomanagement Bart Bolwijn Inhoud presentatie Enterprise risicomanagement (ERM); Implementatie ERM: voorbeeld Ziekenhuis; Randvoorwaarden Proces ERM ondersteund door irisk; Vragen. Definities

Nadere informatie

Nazorg bij kanker; de rol van de eerste lijn. Hans Nortier 24-01-2013

Nazorg bij kanker; de rol van de eerste lijn. Hans Nortier 24-01-2013 Nazorg bij kanker; de rol van de eerste lijn Hans Nortier Nazorg Nazorg is een essentieel onderdeel van individuele patiëntenzorg na behandeling voor kanker Nazorg behelst voorlichting, begeleiding, ingaan

Nadere informatie

Welkom bij de demonstratie van het Welkom bij de systeem demonstratie van Klachten en Meldingen

Welkom bij de demonstratie van het Welkom bij de systeem demonstratie van Klachten en Meldingen Welkom bij de demonstratie van het Welkom bij de systeem demonstratie van Management Klachten en Meldingen System Systemen van Inception Borgen Verbeteren Systemen van Inception Borgen Verbeteren Systemen

Nadere informatie

Meet Joe Caruso. Happily ever after

Meet Joe Caruso. Happily ever after 22 mei 2007 Jaarbeurs Utrecht Verhalen Programma s Strategieën Renée den Haring, MANP verpleegkundig specialist oncologie Kennemer Gasthuis Meet Joe Caruso Happily ever after Begripsverheldering Meer dan

Nadere informatie

MES-6 / 2 14. Informatie voor en over Coassistenten

MES-6 / 2 14. Informatie voor en over Coassistenten MES-6 / 2 14 A6 A6 Informatie voor en over Coassistenten A5 A5 A4 A4 Informatie voor en over Coassistenten Medisch Spectrum Twente Medisch Spectrum Twente (MST) behoort tot de grootste niet-academische

Nadere informatie

NBCA: niet het hele verhaal

NBCA: niet het hele verhaal NABON Breast Cancer Audit NBCA: niet het hele verhaal Prof. dr. E.J.Th. Rutgers, hoogleraar Oncologische Chirurgie, Nederlands Kanker Instituut- Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis DICA Congres 25 juni 2013

Nadere informatie

Ontwikkelplan Inzicht in cliëntervaringen

Ontwikkelplan Inzicht in cliëntervaringen Ontwikkelplan Inzicht in cliëntervaringen 1a. Niveau Ervaren kwaliteit van leven door de cliënt. 1b. Kwaliteitsthema Cliëntervaring Het werken aan dit kwaliteitsthema maakt onderdeel uit van de integrale

Nadere informatie