Berekening van de dosis snelwerkende insuline op basis van insulinegevoeligheid regel. C. De Block, J. Vanelven, U.Z.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Berekening van de dosis snelwerkende insuline op basis van insulinegevoeligheid. 1800-regel. C. De Block, J. Vanelven, U.Z."

Transcriptie

1 Berekening van de dosis snelwerkende insuline op basis van insulinegevoeligheid (= correctiefactor): 1800-regel C. De Block, J. Vanelven, U.Z. Antwerpen

2 Berekenen van de juiste insulinedosis voor de maaltijd Het is en blijft ingewikkeld. Of patiënten nu.. Een vaste dosis bij elke maaltijd gebruiken Hun dosis aanpassen aan de capillaire glycemie Hun dosis aanpassen in functie wat ze gaan eten Telkens een patiënt zich gaat inspuiten moet hij/zij denken aan.. Doel glycemie De dosis insuline die nodig is om de glycemie te doen dalen met een zekere hoeveelheid (CorrectieFactor), of anders gezegd: hoeveel je daalt bij het toedienen van 1 E snelwerkende insuline De hoeveelheid insuline die nog actief is van de vorige injectie (Active Insulin of insulin on board) En als de ingespoten dosis niet correct is, is er kans op Hypoglycemie Hyperglycemie Dr. David Kerr DM FRCPE, Consultant Physician, Bournemouth Diabetes and Endocrine Centre (BDEC) Royal Bournemouth Hospital, UK

3 Cavanaugh K et al. Ann Intern Med 2008 Numeracy and diabetes control

4 Teamwork

5 teamwork Arts bepaalt de basisdosis insuline (zowel snelwerkende als traagwerkende insuline). Patient houdt gedurende 1 week dagboek bij van voeding en insuline. Diëtiste berekent de KH-porties en geeft zo nodig educatie hierover. Verpleegkundige/educator berekent CF en KH-ratio en stelt meter in.

6 Aanpassingsschema uza Aktuele aanpassingsschema: Basis: dosis door arts bepaald Voor de maaltijden voor het slapen gaan <50: basis -2E + inspuiten na eten > E <70: basis maar inspuiten na eten >300 +3E >70 150<: basis >150: basis + 1E >200: basis + 2E >250: basis + 3E >300: basis + 4E Aanpassingen enkel met (ultra)snelwerkende insuline

7 Vast sliding scale schema? Jef spuit HL Lan 40 E Glyc voor diner: 216 mg/dl Hoeveel moet hij spuiten? Mark spuit HL Lev 20 Glycemie voor diner: 216 mg/dl Hoeveel moet hij spuiten?

8 Correctie Factor = insuline gevoeligheids-factor In het algemeen zal 1 eenheid insuline de glycemie doen dalen met mg/dl Om te kijken of dit echt zo is, vraag de patiënt om te testen een 2-tal uur later Gebruik de 1800 regel Insulinegevoeligheid is een fluctuerende golf. Kan s avonds en s morgens een stuk lager liggen dan s middags. Individueel It is an art not an exact science

9 Insuline Gevoeligheids Factor 1800 = Insuline Gevoeligheids Factor TDI voorbeeld: Jan spuit E Humalog + 12 E Lantus 1800 = eenheden 1 E snelwerkende insuline zal de glycemie met 50 mg/dl doen dalen TDI = Totale Dosis Insulin

10 Insulinegevoeligheid regel: 1800/TDI Vb: Jan spuit Novorapid 12 E 8 E 10 E en Levemir 26 E TDI = = /56 = 32,14 mg/dl = 32 of Jan daalt met ongeveer 32 mg/dl bij het toedienen van 1 E Novorapid Target : 100 mg/dl, Jan meet 240 mg/dl = 140 of Jan moet 140 mg/dl dalen 140/32 = 4.4 E Afronden op gevoel naar 4 E of 5 E, afhankelijk van tijdstip dag

11 Insulinegevoeligheid insuline gevoeligheidsfactor of correctiefactor: 1800-regel totale insulinedosis correctiefactor

12 Vast sliding scale schema? Jef spuit HL Lan 40 E Glyc voor diner: 216 mg/dl Hoeveel moet hij spuiten? Mark spuit HL Lev 20 Glycemie voor diner: 216 mg/dl Hoeveel moet hij spuiten?

13 Insulinegevoeligheid Vb: Jan spuit Apidra E en Lantus 20 E Meting voor ontbijt: 279 mg/dl Doel-glycemie = 100 mg/dl Hoeveel moet Jan spuiten? 16 E 17 E 18 E 19 E 20 E 21 E 22 E

14 Insulinegevoeligheids- of correctiefactor Correctie bolus = (BG-100)/(1800/TDI)

15 Insulinegevoeligheid Hoe nu een correcte correctiebolus instellen rekening houdend met het tijdstip van de dag? De doelglycemie is overdag 100 mg/dl preprandiaal en voor slapengaan mg/dl 1) bereken CF met behulp van de 1800-regel 2) doe een 7-punten dagprofiel gedurende 3 opeenvolgende dagen 3) herbereken in functie van SMBG over het algemeen zal men s morgens en s avonds naar boven moeten afronden en s middags naar beneden Vb: bij patiënt met CF 50 zal de CF wijzigen naar s morgens 30, s middags 50 en s avonds 40

16 Insulinegevoeligheid Vb Mark gebruikt het volgende correctieschema Hoe moet ik Insulinx instellen? Lantus 20E ochtend middag avond mg/dl < >

17 Insulinegevoeligheid Dus Mark spuit in normoglycemische omstandigheden: 50 E in totaal. Correctiefactor = 1800 / 50 = 36 Uit de tabel kunnen we afleiden dat de correctiefactor verschillend is naargelang het tijdstip van injectie: s middags: 50 tot een glycemie van 200 mg/dl, daarna is de CF 25 s morgens: 25 s avonds: 25 tot een glyc van 350 mg/dl, daarna 50 Hoe Insulinx instellen? Lantus 20E ochtend middag avond mg/dl < >

18 Insulinegevoeligheid Dus Mark spuit in normoglycemische omstandigheden: 50 E in totaal. Correctiefactor = 1800 / 50 = 36 de correctiefactor is verschillend is naargelang het tijdstip van injectie: 50 en 25 Hoe Correctiefactor voor Insulinx instellen Drie opties: 36, zoals berekend met formule Voorstel: 1) doe een 7-punten dagprofiel gedurende 3 opeenvolgende dagen 2) herbereken in functie van SMBG

19 Insulinegevoeligheid optie 1: CF = 36 vs optie 2: CF = 25 vs optie 3: CF = 50 7 punten dagprofielen: HL 10 HL 8 HL 12 ontbijt dosis 10u lunch dosis 14u dinner dosis 20u CF maandag dinsdag woensdag CF maandag dinsdag woensdag CF maandag dinsdag woensdag

20 Insulinegevoeligheid Optie 2: CF = 25: Beter s morgens en s avonds, maar gevaar op hypoglycemie s middags Optie 3: CF = 50: Geen gevaar op hypoglycemie, maar minder stricte regeling, voornamelijk s morgens en s avonds Optie 1: CF = 36: Gulden middenweg Dus met arts, educator en patiënt tesamen te bespreken welke CF ingesteld zal worden. Best hypo s vermijden Ptn spuiten sowieso te weinig, dus met een voorzichtige CF doe je al beter dan de meeste ptn in praktijk doen

21 Insulinegevoeligheid: oefening Vb Ann gebruikt het volgende correctieschema Wat is de correctiefactor? Levemir 20E ochtend middag avond mg/dl < >

22 Insulinegevoeligheid: oefening Vb Ann gebruikt het volgende correctieschema Wat is de juiste correctiefactor? CF = 50 CF = 35 CF = 25 Levemir 20E ochtend middag avond mg/dl < >

23 Insulinegevoeligheid: oefening Vb Ann gebruikt het volgende correctieschema Wat is de correctiefactor? Novorapid Levemir 20; TDI = 52 CF = 35 Dus stel Ann staat 176 s avonds: Correctiebolus = / 35 = 2 Dus nl: E = 18 E terwijl In tabel: 18 E Stel zelfde situatie s morgens: Advies: = 10 E In tabel: 12 E Fluctuerende golf Levemir 20E ochtend middag avond mg/dl < >

24 casuistiek

25 Casus 1 Kathleen, 40 jaar Winkelbediende Getrouwd, 2 kinderen (14 en 11 jaar) Attitude omtrent haar diabetes Goede kennis van haar diabetes Wil alles zeer goed doen (perfectionist) Is niet tevreden wanneer SMBG hyperglycemie toont Contact met diabetoloog: luistert en stelt vragen

26 Kathleen, 40 jaar 1m68, 59 kg Casus 1 T1DM onset op leeftijd van 3 jaar Humalog E en Lantus 14 E HbA1c % SMBG 4-5/dag 2 hypo s per week en bij hyperglycemie > 200 mg/dl: extra correctiebolus van 2 E (vaste correctiebolus) owv angst voor hypo Complicaties: milde non-proliferatieve retinopathie, geen microalbuminurie of nefropathie

27 Casus 1 Kathleen heeft haar diabetes goed aanvaard en leeft er zo goed mogelijk mee; ze kent de dagdagelijkse moeilijkheden (onvoorspelbare SMBG) Welke noden: glucoseschommelingen verminderen Correcte insulinedosis Humalog beter inschatten e/o berekenen Kathleen is gemotiveerd Voorstel: Insulinx: easy mode met correctiebolussen op basis van correctiefactor = insulinegevoeligheidsfactor = 1800-regel Goede targets pre- en postprandiaal communiceren 1 E Humalog zal haar glycemie met 50 mg/dl doen dalen op basis van de 1800-regel: te valideren door patiënte

28 Casus 2 Tom, 24 jaar Vertegenwoordiger (veel op de baan) Samenwonend Attitude omtrent diabetes: T1DM, sinds leeftijd van 22 jaar kennis van diabetes: zeer goed houdt veel rekening met zijn diabetes, sterk gemotiveerd Contact met diabetoloog: aandachtig, stelt veel vragen omtrent regeling van glycemie ( wiskunde)

29 Casus 2 Tom, 24 jaar 1m79, 71 kg T1DM, sinds leeftijd van 22 jaar Apidra E na maaltijd; Lantus 12 E HbA1c % SMBG 3-5/dag 2x ernstig hypoglycemisch insult regeling van glycemie wiskunde geen complicaties

30 Casus 2 Te doen: Optimaliseren metabole controle Overtuigen om preprandiaal en de juiste dosis te injecteren Leren om juiste correctiefactor te gebruiken Wegnemen angst voor hypoglycemie Voorstel: Insulinx in easy mode met correctiefactor Targets pre- en postprandiaal

31 Casus 2 Evaluatie: Door de volgende twee weken verschillende 7- puntsprofielen te verrichten is de impact van preprandiaal injecteren duidelijk geworden Door correctiefactor te gebruiken zijn de SMBG waarden verbeterd en hij begrijpt nu beter hoe dit werkt Tom heeft minder schrik voor hypoglycemie nu Door beter inzicht te hebben verkregen en door Insulinx te gebruiken, voelt Tom zich veel zekerder omtrent juiste beslissingen betreffende insulinedosis. Dit zal zijn HbA1c verbeteren.

32 Casus 3 Maria, 54 jaar Gehuwd, 2 kinderen Lerares Twee maanden geleden werd borstkanker vastgesteld, waarvoor amputatie en radiotherapie en nu recent gestart werd met chemotherapie (o.a. Medrol 64 mg) Oncoloog verwijst patiënte omdat tijdens chemo haar glycemie piekt tot 500 mg/dl en meer

33 Casus 3 Maria, 54 jaar 1m63, 82 kg (maar reeds 10 kg vermagerd de laatste 3 maanden) Familiaal: moeder en 2 zussen: T2DM, 1 oom en 2 tantes ook T2DM Bij nadere inspectie van alle gegevens, blijkt dat Maria wellicht al 5 jaar geleden diabetes had. Toen opname voor cholecystectomie met op labo glycemies tussen mg/dl Creatinineklaring 35 ml/min, gestoorde leverfunctietesten

34 Casus 3 Diabetoloog stelt opname voor om insulinetherapie te starten Tijdens opname Educatie: wat is diabetes, hoe werkt insuline, wat is een hypo, gevolgen van diabetes, injectie- en zelfmonitoring technieken Maria begrijpt het redelijk goed, en is sterk gemotiveerd om het goed te doen HbA1c: 9.3% Glycemiedagprofielen toonde telkens tegen de avond toe hoge SMBG ( mg/dl) wellicht tengevolge van Medrol tijdens chemotherapie. In de dagen zonder chemo: betere SMBG

35 Casus 3 Tijdens opname Glycemiedagprofielen: hoge SMBG tijdens chemotherapie Maria begrijpt het goed en is sterk gemotiveerd maar voelt zich onzeker Voorstel: Insulinx in easy mode met correctiebolussen op basis van correctiefactor = insulinegevoeligheidsfactor = 1800-regel want dagen met en zonder chemo zijn anders preprandiale doelglycemie overlopen Herevaluatie 2 weken later

36 Kurt, 38 jaar Casus 4 Technisch ingenieur op labo gastro-enterologie, computertechnicus als hobby Getrouwd, 2 kinderen Attitude omtrent diabetes: Zeer goede kennis van diabetes Zeer gemotiveerd om zijn diabetes perfect te regelen Contact met diabetoloog: Kurt is steeds vragende partij of er nieuwe ontwikkelingen zijn die hem kunnen helpen in het managen van zijn diabetes

37 Casus 4 Kurt, 38 jaar 1m80, 78 kg T1DM sinds leeftijd van 11 jaar Novorapid: E, Levemir 22 E SMBG: 4-5/dag HbA1c % 4-5 hypo s/week Bij hyperglycemie > 150 mg/dl: correctiebolus in functie van SMBG waarde en rekening houdend met correctiefactor (30) Complicaties: milde non-proliferatieve retinopathie, incipiënte diabetische nefropathie die regresseerde na start ACE-inhibitor

38 Casus 4 Voorstel insulinx in advanced mode (KH-ratio of 500-regel) educatie omtrent KH porties bij diëtiste SMBG: 7-puntsprofielen gedurende eerste 14 dagen na 14 dagen: herevaluatie bij educator en/of diabetoloog en diëtiste zo nodig kan Kurt zijn KH porties correct inschatten/berekenen? is de KH-ratio gelijk voor elke maaltijd of moet die aangepast worden per maaltijd? Bvb s morgens 3 E / KH portie, s middags 1.5 E /KH-portie en s avonds 2 E /KH portie Is de correctiefactor correct? dan herinstellen Insulinx

39 Koolhydraat-ratio Zegt hoeveel gram suiker een persoon mag eten bij het toedienen van 1 E snelwerkende insuline. Hoe berekenen? 500-regel : 500/TDI (totale dagdosis insuline) Vb Jan spuit Novorapid 12 E 8 E 10 E en Levemir 26 E TDI = = 56 KH-ratio = 500/56 = 8,9285 = ~ 9 gram Dus voor elke 9 gram suiker moet Jan 1 E Novorapid spuiten 1 portie = 12,5 gr suiker

40 Casus 4 Insulinx in advanced mode Correctiefactor: 1800-regel: 1800 / ( ) = 42 KH-ratio instellen: 500-regel: (500 / 43) = 12 ontbijt 10u lunch 14u dinner 21u maandag SMBG KH-porties insuline/kh ratio insulinedosis correctiefactor totale insulinedosis dinsdag SMBG KH-porties insuline/kh ratio insulinedosis correctiefactor totale insulinedosis woensdag SMBG KH-porties insuline/kh ratio insulinedosis correctiefactor totale insulinedosis 6 4 8

41 3 maanden later: Casus 4 Kurt is zeer tevreden over Insulinx: maakt hem meer zeker omtrent juiste dosis die ingespoten moet worden KH-ratio werd aangepast ifv maaltijd Vaste correctiefactor HbA1c 7.1%

42 Oefening

43 Alles tesamen Jan spuit normaal E Novorapid + 22E Lantus Hij meet zijn BG: 183 mg/dl Hij wil zijn middagmaal opeten dat bestaat uit smos ham en kaas, appel en cola zero. Hoeveel KH zitten in deze maaltijd? Wat is de KH ratio? Hoeveel insuline is nodig om deze maaltijd op te vangen? Wat is de target pre-meal BG? 100 mg/dl Hoeveel insuline is nodig om te corrigeren voor 183 mg/dl? Hoeveel insuline moet Jan in totaal spuiten?

44 1800- en 500-regels: no more excuses

45 Dank voor uw aandacht

FreeStyle InsuLinx Handleiding voor de gebruiker

FreeStyle InsuLinx Handleiding voor de gebruiker FreeStyle InsuLinx Handleiding voor de gebruiker GMAKKLIJK MODUS Blood Glucose Monitoring System ABT-Insulinx Mode facile NLA5 06.indd 1 20/03/12 15:01 Blood Glucose Monitoring System FreeStyle InsuLinx

Nadere informatie

Opvolging van diabetische kinderen: de insulinebehandeling

Opvolging van diabetische kinderen: de insulinebehandeling Vernieuwd in 2007: Prof. H. Dorchy Opvolging van diabetische kinderen: de insulinebehandeling Herinnering: De insulines: Type I Humane insulines met een snelle werking (Actrapid HM, Humuline Regular) Begin

Nadere informatie

Dagprofielen in de behandeling van diabetes type 2 zin en onzin

Dagprofielen in de behandeling van diabetes type 2 zin en onzin Dagprofielen in de behandeling van diabetes type 2 zin en onzin Prof. em. dr. J. Van Damme 15 januari 2011 Maar evident is de behandeling van type 2 diabetes enorm veel meer dan de glucoseregeling: denk

Nadere informatie

DIABETES PERI- OPERATIEF/ONDERZOEKEN

DIABETES PERI- OPERATIEF/ONDERZOEKEN DIABETES PERI- OPERATIEF/ONDERZOEKEN Belang van goede glycemieregeling perioperatief Ontregelde diabetes ( hyperglycemie) in een perioperatieve periode gaat samen met een slechte outcome voor de patiënt.

Nadere informatie

Hypoglycemie. < 60 mg/dl = hypo Symptomen: Beven Zweten Duizelig Vlekken zien Honger Hoofdpijn, moeheid Bleek zien Karakterveranderingen.

Hypoglycemie. < 60 mg/dl = hypo Symptomen: Beven Zweten Duizelig Vlekken zien Honger Hoofdpijn, moeheid Bleek zien Karakterveranderingen. Hypoglycemie < 60 mg/dl = hypo Symptomen: Beven Zweten Duizelig Vlekken zien Honger Hoofdpijn, moeheid Bleek zien Karakterveranderingen. Hypoglycemie Behandeling: 1. Bij twijfel glycemiecontrole. 2. Indien

Nadere informatie

STELLING. Soorten koolhydraten. Koolhydraten en glucose. Voeding en glycemische regulatie: het advies aan de patient PROGRAMMA:

STELLING. Soorten koolhydraten. Koolhydraten en glucose. Voeding en glycemische regulatie: het advies aan de patient PROGRAMMA: Voeding en glycemische regulatie: het advies aan de patient Kirsten Berk Voeding bij CVRM en diabetes - 12 februari 2013 Diëtist in het diabetesteam van het Erasmus MC Promotieonderzoek bij de afdeling

Nadere informatie

Voeding en glycemische regulatie: het advies aan de patient

Voeding en glycemische regulatie: het advies aan de patient Voeding en glycemische regulatie: het advies aan de patient Kirsten Berk Voeding bij CVRM en diabetes - 12 februari 2013 Diëtist in het diabetesteam van het Erasmus MC Promotieonderzoek bij de afdeling

Nadere informatie

Wat is diabetes? De twee meest voortkomende types diabetes zijn:

Wat is diabetes? De twee meest voortkomende types diabetes zijn: zorgtraject Wat is diabetes? Diabetes is een chronische aandoening die wordt gekenmerkt door een onvoldoende of afwezige productie van insuline. Insuline is een hormoon dat door de alvleesklier (pancreas)

Nadere informatie

Leren spelen met insuline: 10 oefeningen met oplossingen. Dr. Frank NOBELS

Leren spelen met insuline: 10 oefeningen met oplossingen. Dr. Frank NOBELS Leren spelen met insuline: 10 oefeningen met oplossingen Dr. Frank NOBELS insuline aanpassingen : oefening 1 glycemie (mg/dl) Actrapid 10-10-10-0 E Insulatard 0-0-0-10 E 150 70 ontbijt middagmaal avondmaal

Nadere informatie

1. Snelwerkend NovoRapid (Piekwerking 1-1,5 uur na injectie) Humalog. (Piekwerking 2 4 uur na injectie) Insuman Rapid

1. Snelwerkend NovoRapid (Piekwerking 1-1,5 uur na injectie) Humalog. (Piekwerking 2 4 uur na injectie) Insuman Rapid Protocol 003 Insulinetherapie Soorten Insuline Soort Merk 1. Snelwerkend NovoRapid (Piekwerking 1-1,5 uur na injectie) Humalog 2. Kortwerkend Actrapid (=normale insuline) Humuline Regular (Piekwerking

Nadere informatie

Spelen met insuline. Dr. Frank NOBELS. Dr. Stefanie VINKEN

Spelen met insuline. Dr. Frank NOBELS. Dr. Stefanie VINKEN Spelen met insuline Dr. Frank NOBELS Dr. Stefanie VINKEN scenario soorten insuline type 1 type 2 diabetes spelen met insuline bij type 2 diabetes: opstarten dosissen aanpassen acute problemen oplossen

Nadere informatie

Hypoglycemie bij kinderen en adolescenten met diabetes mellitus

Hypoglycemie bij kinderen en adolescenten met diabetes mellitus Hypoglycemie bij kinderen en adolescenten met diabetes mellitus Dr. G. Massa in samenwerking met de Kinder- en Jeugddiabetesteam Jessa Ziekenhuis Hasselt Hypoglycemie Definitie en voorkomen Oorzaken Symptomen

Nadere informatie

Zelfregulatieschema voor intensieve insulinetherapie

Zelfregulatieschema voor intensieve insulinetherapie Zelfregulatieschema voor intensieve insulinetherapie Bij elke controle bij de diabetesverpleegkundige meebrengen DATUM: BASISSCHEMA Voor ontbijt Voor lunch Voor diner Eenheden Insuline 0 Kortwerkend (KW):

Nadere informatie

DIABETES KETENZORG ROHA 2015. Melanie Uytendaal, diabetesverpleegkundige Elise Kuipers, diёtist

DIABETES KETENZORG ROHA 2015. Melanie Uytendaal, diabetesverpleegkundige Elise Kuipers, diёtist . DIABETES KETENZORG ROHA 2015 Melanie Uytendaal, diabetesverpleegkundige Elise Kuipers, diёtist Pp PROGRpRAMM PROGRAMMA Kwaliteit en Ketenafspraken POH-er en diëtist 2015 Insuline-koolhydraatratio s Casuïstiek

Nadere informatie

Eerste hulp bij ketonen

Eerste hulp bij ketonen Eerste hulp bij ketonen Wat zijn Ketonen Wat is Keto-Acidose? Bij een tekort aan aanwezige insuline in het lichaam kunnen de koolhydraten of suikers niet in de lichaamscellen. Gevolg is dat het lichaam

Nadere informatie

Voorbereiding of nuchter voor een onderzoek? Hoe gaat u daarmee om als u diabetes heeft? Diabetes met insuline

Voorbereiding of nuchter voor een onderzoek? Hoe gaat u daarmee om als u diabetes heeft? Diabetes met insuline Voorbereiding of nuchter voor een onderzoek? Hoe gaat u daarmee om als u diabetes heeft? Diabetes met insuline Inleiding Binnenkort hebt u een afspraak voor een onderzoek in het ziekenhuis waarvoor u nuchter

Nadere informatie

Tamimount Ameziane Diabeteseducator ZNA Middelheim. Diabetessymposium Gent 8 november 2010. Ramadan

Tamimount Ameziane Diabeteseducator ZNA Middelheim. Diabetessymposium Gent 8 november 2010. Ramadan Tamimount Ameziane Diabeteseducator ZNA Middelheim Diabetessymposium Gent 8 november 2010 Ramadan diabetes heeft een hoge prevalentie onder de moslims in de Westerse samenleving jaarlijkse vastenmaand

Nadere informatie

Wanneer en hoe opstarten van injecties bij onvoldoende Diabetescontrole Dr.Winne, Dr.Ghillebert, Dr.Terryn 28 mei 2010 AZ Damiaan

Wanneer en hoe opstarten van injecties bij onvoldoende Diabetescontrole Dr.Winne, Dr.Ghillebert, Dr.Terryn 28 mei 2010 AZ Damiaan Deel 1 Wanneer en hoe opstarten van injecties bij onvoldoende Diabetescontrole Dr.Winne, Dr.Ghillebert, Dr.Terryn 28 mei 2010 AZ Damiaan Hetzorgtrajectdiabetes Inclusiecriteria 1 of 2 injecties insulinetherapie

Nadere informatie

Basaal Plus. Wat te doen als langwerkende insuline toegevoegd aan orale medicatie niet meer afdoende is? Duodagen april 2011

Basaal Plus. Wat te doen als langwerkende insuline toegevoegd aan orale medicatie niet meer afdoende is? Duodagen april 2011 Basaal Plus Wat te doen als langwerkende insuline toegevoegd aan orale medicatie niet meer afdoende is? Duodagen april 2011 2 Toetsvragen Bij Insuline Resistentie bestaat er een afname in vrije vetzuur

Nadere informatie

Normale insulinewaarden in relatie tot maaltijden

Normale insulinewaarden in relatie tot maaltijden insulinetherapie Normale insulinewaarden in relatie tot maaltijden 70 Insuline (me/l) 60 50 40 30 20 Normale insuline waarden (gemiddeld) Maaltijden 10 0 0600 0900 12001500 1800 2100 2400 0300 0600 Tijdstip

Nadere informatie

Wat te doen bij een hyperglycaemie 3 Zelfregulatie 3 Wat zijn de streefwaarden voor bloedglucose? 4 Aandachtspunten bij het bijreguleren 11 13

Wat te doen bij een hyperglycaemie 3 Zelfregulatie 3 Wat zijn de streefwaarden voor bloedglucose? 4 Aandachtspunten bij het bijreguleren 11 13 Bij een hyper is er een te hoge bloedglucose, vaak boven de 10 mmol/l. U kunt dezelfde waarschuwingssignalen ondervinden als in de periode voordat de diagnose werd gesteld. De meest opvallende verschijnselen:

Nadere informatie

PRAKTISCHE GIDS DIABETES

PRAKTISCHE GIDS DIABETES PRAKTISCHE GIDS DIABETES Insuline analogen Algemeen Ziekenhuis Diest Statiestraat 65 3290 Diest t 013 35 40 11 f 013 31 34 53 post@azdiest.be www.azdiest.be Inhoudsopgave Inleiding... 5 1 Wat is diabetes

Nadere informatie

Aanpassen van insuline: moeilijke situaties

Aanpassen van insuline: moeilijke situaties Aanpassen van insuline: moeilijke situaties Dr. Frank Nobels endocrino-diabetologie O.L.Vrouwziekenhuis Aalst o l v 8 november 2011 Insuline in moeilijke situaties onvoorspelbare fysieke activiteit verschuiven

Nadere informatie

Diabetesvoorlichting Flexibele Insuline Therapie

Diabetesvoorlichting Flexibele Insuline Therapie Diabetesvoorlichting Flexibele Insuline Therapie (met Humalog of Novorapid als maaltijdinsuline) Voordelen van Flexibele insuline therapie Er wordt een natuurlijk ritme nagestreefd van extra insuline aanbod

Nadere informatie

Wat is diabetes? De twee meest voortkomende types diabetes zijn:

Wat is diabetes? De twee meest voortkomende types diabetes zijn: diabetes en 3 injecties Wat is diabetes? Diabetes is een chronische aandoening die wordt gekenmerkt door een onvoldoende of afwezige productie van insuline. Insuline is een hormoon dat door de alvleesklier

Nadere informatie

Ultrasnelwerkende insuline (insulineanaloog[1])

Ultrasnelwerkende insuline (insulineanaloog[1]) Ultrasnelwerkende insuline (insulineanaloog[1]) Novorapid firma : Novo-Nordisk beschikbare pennen : Novopen Humalog firma : Lilly beschikbare pennen : Humapen Luxura (100 en 200 E/ml) Apidra firma : Sanofi-Aventis

Nadere informatie

Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie

Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie Informatie voor patiënten Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie insuline z Vooraf 1 U hebt diabetes mellitus (suikerziekte) en komt binnenkort naar het ziekenhuis voor

Nadere informatie

hoe bereidt u zich voor op het onderzoek?

hoe bereidt u zich voor op het onderzoek? hoe bereidt u zich voor op het onderzoek? richtlijnen voor patiënten: met diabetes mellitus () die voor het onderzoek nuchter moeten zijn Waarom deze folder? Deze folder is bestemd voor patiënten met diabetes

Nadere informatie

Werkboek Diabetes en zelfregulatie

Werkboek Diabetes en zelfregulatie Werkboek Diabetes en zelfregulatie Inleiding Dit werkboek is bedoeld voor diabetespatiënten die in overleg met hun diabetesverpleegkundige gaan werken met zelfregulatie. Het doel van zelfregulatie is het

Nadere informatie

zwangerschapsdiabetes

zwangerschapsdiabetes zwangerschapsdiabetes Wat is zwangerschapsdiabetes? Zwangerschapsdiabetes betekent dat we tijdens uw zwangerschap abnormaal hoge bloedsuikerwaarden vaststellen. Hoe ontstaat zwangerschapsdiabetes? Tijdens

Nadere informatie

Practische aspecten insuline en OAD voor verpleging

Practische aspecten insuline en OAD voor verpleging Practische aspecten en OAD voor verpleging Practische aspecten en OAD voor verpleging Inhoudstafel: Patienten behandeld met 1 injectie 2 injecties humaan meng 4 injecties humane s 4 injecties analoge s

Nadere informatie

Praktische gids diabetes: insuline analogen

Praktische gids diabetes: insuline analogen Praktische gids diabetes: insuline analogen i n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n Praktische gids diabetes: insuline analogen 2 Praktische gids diabetes 3 Inleiding 5 Wat is diabetes mellitus?

Nadere informatie

Aandachtspunten bij pompgebruik.

Aandachtspunten bij pompgebruik. Aandachtspunten bij pompgebruik. 1. Algemeen. Zorg er altijd voor een noodkit bij te hebben met daarin het volgende: Reservekatheter, reservespuit, reservenaald, serter, reservebatterijen en insuline voor

Nadere informatie

Dit is een korte beschrijving van de insulinetherapie. Voor uitwerking en verdere informatie zie de bijlage met het volledige protocol.

Dit is een korte beschrijving van de insulinetherapie. Voor uitwerking en verdere informatie zie de bijlage met het volledige protocol. Insuline protocol Auteur: Kaderhuisarts diabetes Daniel Tavenier Datum: September 2014 Dit is een korte beschrijving van de insulinetherapie. Voor uitwerking en verdere informatie zie de bijlage met het

Nadere informatie

Snelwerkende insuline analoog. Novorapid (aspart) Humalog (lispro) Apidra (glulisine)

Snelwerkende insuline analoog. Novorapid (aspart) Humalog (lispro) Apidra (glulisine) Wat gaan we doen Basiskennis diabetes Bijspuiten met 2-4-6-regel De zieke patiënt Verkeerde insuline gespoten etc. Een aantal doseringsadviezen Uitleg diabetesspreekuur.nl 2 Snelwerkende insuline analoog

Nadere informatie

Ik heb suikerziekte en word geopereerd

Ik heb suikerziekte en word geopereerd Infobrochure Ik heb suikerziekte en word geopereerd Dienst anesthesie Dienst diabetologie Tel: 011 826 227 Tel: 011 826 110 mensen zorgen voor mensen Binnenkort wordt u opgenomen voor een operatie. Operaties

Nadere informatie

Zelfregulatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Zelfregulatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Zelfregulatie U heft suikerziekte (diabetes mellitus) en gebruikt daarvoor twee of vier maal per dag insuline. In overleg met uw arts heeft u besloten dat u zelf uw diabetes mellitus gaat regelen (zelfregulatie).

Nadere informatie

Kinderen met diabetes samen onze zorg! vzw Hippo & Friends

Kinderen met diabetes samen onze zorg! vzw Hippo & Friends Kinderen met diabetes samen onze zorg! vzw Hippo & Friends www.hippoandfriends.com Informatie voor leraren en zorgverleners Leerkrachten en zorgverleners komen waarschijnlijk op een bepaald punt in aanraking

Nadere informatie

4 x daags insuline. Tips, trics, problemen. 11 april 2013

4 x daags insuline. Tips, trics, problemen. 11 april 2013 4 x daags insuline Tips, trics, problemen 11 april 2013 Randvoorwaarden insulinetherapie huisarts * Kennis en ervaring in huisartsenpraktijk bij huisarts en POH * Dietist * samenwerking diabetesverpleegkunde

Nadere informatie

H.366816.0415. Nuchter voor onderzoek of operatie en Diabetes mellitus (met gebruik van insuline/glp-1)

H.366816.0415. Nuchter voor onderzoek of operatie en Diabetes mellitus (met gebruik van insuline/glp-1) H.366816.0415 Nuchter voor of operatie en Diabetes mellitus (met gebruik van insuline/glp-1) Inleiding U heeft diabetes mellitus en gebruikt insuline of GLP-1 injectie (Victoza of Byetta ). Binnenkort

Nadere informatie

Voorbereiding onderzoek voor diabetespatiënten

Voorbereiding onderzoek voor diabetespatiënten Voorbereiding onderzoek voor diabetespatiënten Interne Geneeskunde Inhoudsopgave Hoofdstuk Pagina 1. Behandeling in de ochtend: vanaf 24.00 uur nuchter 5 2. Behandeling in de middag: nuchter of licht

Nadere informatie

INTENSIEVE INSULINETHERAPIE

INTENSIEVE INSULINETHERAPIE INTENSIEVE INSULINETHERAPIE Op de diabetespolikliniek van het Sint Franciscus Gasthuis wordt gewerkt met verschillende insulinetherapieën. In deze folder wordt de intensieve insulinetherapie besproken.

Nadere informatie

Mijn diabetes behandelen met Flash Glucose Monitoring

Mijn diabetes behandelen met Flash Glucose Monitoring Mijn diabetes behandelen met Flash Glucose Monitoring Hoe oaan met mijn bloedsuikerwaarde in functie van het resultaat op het scherm? 1 praktische situaties Werkgroep Dit document kwam tot stand dankzij

Nadere informatie

Gebruik van insuline-injecties voor en na een onderzoek of behandeling

Gebruik van insuline-injecties voor en na een onderzoek of behandeling Interne Geneeskunde Diabetes i Gebruik van insuline-injecties voor en na een onderzoek of behandeling Patiënteninformatie Indien u voorafgaand aan een onderzoek of behandeling een voorbereidingsdieet volgt,

Nadere informatie

RICHTLIJNEN VOOR DIABETESBELEID IN RUSTHUIZEN. Door diabetescentrum AZ Sint-Blasius en de coördinerende en raadgevende artsen Vehamed

RICHTLIJNEN VOOR DIABETESBELEID IN RUSTHUIZEN. Door diabetescentrum AZ Sint-Blasius en de coördinerende en raadgevende artsen Vehamed RICHTLIJNEN VOOR DIABETESBELEID IN RUSTHUIZEN Door diabetescentrum AZ Sint-Blasius en de coördinerende en raadgevende artsen Vehamed Versie 1: Mei 2014 INHOUD 1. Algemeen 3 2. Onderscheid zorgtraject/conventie

Nadere informatie

Workshop 7: Diabetes en vrije tijd

Workshop 7: Diabetes en vrije tijd Workshop 7: Diabetes en vrije tijd CASUS Casus Een 27-jarige man met type 1 diabetes gedurende 10 jaar loopt 2 x per week 10 km (1u). Op zijn vrije dag juist na het middagmaal gaat Jorre 10 km lopen samen

Nadere informatie

Diabetesbeleid in CDC 2011

Diabetesbeleid in CDC 2011 Diabetesbeleid in CDC 2011 Subcutaan insuline ipv actrapiddrip Bij korte ingrepen waarna de patient snel terug kan eten Voor een vlotte doorstroom in cdc: minder glycemieschommelingen, minder interventies,

Nadere informatie

CE-markering VOOR ONMIDDELLIJKE PUBLICATIE

CE-markering VOOR ONMIDDELLIJKE PUBLICATIE VOOR ONMIDDELLIJKE PUBLICATIE Het nieuwe Abbott FreeStyle InsuLinxbloedglucosemeetsysteem met insulinecalculator krijgt CE-markering Pers Gregory Miley +1 510-239-2761 +1 510-502-7076 greg.miley@abbott.com

Nadere informatie

Hoe de persoon met diabetes benaderen en reguleren bij multipathologie? Dr. Katrien Benhalima Dienst endocrinologie UZ Leuven 22-03-2013

Hoe de persoon met diabetes benaderen en reguleren bij multipathologie? Dr. Katrien Benhalima Dienst endocrinologie UZ Leuven 22-03-2013 Hoe de persoon met diabetes benaderen en reguleren bij multipathologie? Dr. Katrien Benhalima Dienst endocrinologie UZ Leuven 22-03-2013 Diabetologia. 2012 Jun;55(6):1577-96. Epub 2012 Apr 20. Diabetologia.

Nadere informatie

praktische tips in de behandeling en coaching van bejaarden met diabetes

praktische tips in de behandeling en coaching van bejaarden met diabetes praktische tips in de behandeling en coaching van bejaarden met diabetes 18-4-2012 K. Buyse - C. Houthoofd 1 wie zijn wij? Karolien diëtiste educator 1ste en 2de lijns Carmen verpleegkundige educator 2de

Nadere informatie

Diabeteszorg aan het eind van het leven.geen Standaard. Casuïstiek Nr. 1. Vervolg. Casuïstiek Nr. 2. Vervolg 14-6-2013

Diabeteszorg aan het eind van het leven.geen Standaard. Casuïstiek Nr. 1. Vervolg. Casuïstiek Nr. 2. Vervolg 14-6-2013 Diabeteszorg aan het eind van het leven.geen Standaard Drie patiënten, driemaal onzekerheid 1 2 Casuïstiek Nr. 1 Man, 85 jr, BMI: 28, Duur DM2:15jr Medicatie: 2dd 850 mg metformine HbA1c: 48 mmol/mol (6

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE INFORMATIE BIJ OVERWEGING INSULINEPOMPTHERAPIE

PATIËNTENINFORMATIE INFORMATIE BIJ OVERWEGING INSULINEPOMPTHERAPIE PATIËNTENINFORMATIE INFORMATIE BIJ OVERWEGING INSULINEPOMPTHERAPIE 2 INFORMATIE BIJ OVERWEGING INSULINEPOMPTHERAPIE Algemeen Middels deze folder wil Maasstad Ziekenhuis u informeren over insulinepomptherapie.

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Kind met diabetes en intensieve therapie. Algemene informatie voor kind en ouders

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Kind met diabetes en intensieve therapie. Algemene informatie voor kind en ouders Kind met diabetes en intensieve therapie Algemene informatie voor kind en ouders KIND MET DIABETES EN INTENSIEVE THERAPIE ALGEMENE INFORMATIE VOOR KIND EN OUDERS INLEIDING Je bent voor de behandeling van

Nadere informatie

Zelfregulatie voor vrouwen met zwangerschapsdiabetes die één of meerdere malen per dag insuline spuiten

Zelfregulatie voor vrouwen met zwangerschapsdiabetes die één of meerdere malen per dag insuline spuiten Interne Geneeskunde Diabetes Zelfregulatie voor vrouwen met zwangerschapsdiabetes die één of meerdere malen per dag insuline spuiten i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Deze folder geeft

Nadere informatie

DIABETISCHE NEFROPATHIE

DIABETISCHE NEFROPATHIE DIABETISCHE NEFROPATHIE Onderdeel van de micro-angiopathie bij diabetes mellitus. Insuline-afhankelijke DM 30% vd ptn krijgt nefropathie Niet-insuline-dependente DM 5% vd ptn Pathogenese: Meerdere factoren

Nadere informatie

Praktische adviezen bij een 2 keer daags insulineregime

Praktische adviezen bij een 2 keer daags insulineregime Praktische adviezen bij een 2 keer daags insulineregime Inhoudsopgave Bladzijde Streefwaarden voor de bloedglucose. 3 Bijstelregels 3 Wat te doen bij een hypoglycemie? 3 Bijstel-schema hypoglycemie 4 Voorkomen

Nadere informatie

Goochelen met insuline. Praktische tips voor de huisartspraktijk. Patricia Sunaert Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg

Goochelen met insuline. Praktische tips voor de huisartspraktijk. Patricia Sunaert Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Goochelen met insuline. Praktische tips voor de huisartspraktijk Patricia Sunaert Vakgroep Huisartsgeneeskunde en Eerstelijnsgezondheidszorg Bronnen -DiabetesProject Aalst [www.diabetesprojectaalst.be]

Nadere informatie

Praktische adviezen bij een 2 keer daags insulineregime

Praktische adviezen bij een 2 keer daags insulineregime Praktische adviezen bij een 2 keer daags insulineregime Inhoudsopgave Bladzijde Streefwaarden voor de bloedglucose. 3 Bijstelregels 3 Wat te doen bij een hypoglycemie? 3 Bijregel-schema hypoglycemie 4

Nadere informatie

Fouten bij insulinetherapie S & B 20 febr. en 21 maart Frank Visser (Kaderarts Diabetes) en Kirsten Dijkstra,diabetesverpleegkundige

Fouten bij insulinetherapie S & B 20 febr. en 21 maart Frank Visser (Kaderarts Diabetes) en Kirsten Dijkstra,diabetesverpleegkundige Fouten bij insulinetherapie S & B 20 febr. en 21 maart 2017 Frank Visser (Kaderarts Diabetes) en Kirsten Dijkstra,diabetesverpleegkundige Injectie vergeten Telefoon op HAP vanuit verzorgingshuis om 22.00

Nadere informatie

RICHTLIJNEN VOOR DIABETESBELEID IN RUSTHUIZEN. Door diabetescentrum AZ Sint-Blasius en de coördinerende en raadgevende artsen Vehamed

RICHTLIJNEN VOOR DIABETESBELEID IN RUSTHUIZEN. Door diabetescentrum AZ Sint-Blasius en de coördinerende en raadgevende artsen Vehamed RICHTLIJNEN VOOR DIABETESBELEID IN RUSTHUIZEN Door diabetescentrum AZ Sint-Blasius en de coördinerende en raadgevende artsen Vehamed Versie 2: September 2014 INHOUD 1. Algemeen 3 2. Onderscheid zorgtraject/conventie

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie

Informatie voor patiënten. Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie Informatie voor patiënten Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie z U hebt diabetes mellitus (suikerziekte) en komt binnenkort naar het ziekenhuis voor een onderzoek of

Nadere informatie

Mucoviscidose en diabetes. informatie voor patiënten

Mucoviscidose en diabetes. informatie voor patiënten Mucoviscidose en diabetes informatie voor patiënten Mucoviscidose en diabetes 2 Mucoviscidose en diabetes 3 Inleiding 5 Diabetes en mucoviscidose-gerelateerde diabetes 6 Mogelijke klachten bij mucoviscidose

Nadere informatie

Voorbereiding onderzoek bij diabetes

Voorbereiding onderzoek bij diabetes 00 Voorbereiding bij diabetes Insuline Interne geneeskunde Diabetespoli Binnenkort heeft u een afspraak voor een, waarvoor u gedurende langere tijd niets mag eten. Omdat u bekend bent met Diabetes Mellitus,

Nadere informatie

Interne geneeskunde. Insulinedosering de dag vóór het onderzoek. Dosering* normaal insuline spuit

Interne geneeskunde. Insulinedosering de dag vóór het onderzoek. Dosering* normaal insuline spuit Interne geneeskunde Hoe bereiden diabetespatiënten zich voor op een CT-scan Als u langere tijd niet mag eten... Binnenkort heeft u een afspraak in het ziekenhuis voor een CT-scan. In de folder over het

Nadere informatie

Diabetesregulatie bij operatie. Anesthesie

Diabetesregulatie bij operatie. Anesthesie Diabetesregulatie bij operatie Anesthesie Inhoudsopgave Inleiding 4 Algemene richtlijnen 5 Wat te doen bij hypoglycemie? 5 Bloedglucose controle 5 Voeding en medicatie na de operatie 5 Vragen 6 Bijlagen

Nadere informatie

Aanpassen diabetesmedicatie tijdens laxeervoorbereiding met Kleanprep of Picoprep voor colonoscopie die vóór uur plaatsvindt

Aanpassen diabetesmedicatie tijdens laxeervoorbereiding met Kleanprep of Picoprep voor colonoscopie die vóór uur plaatsvindt Aanpassen diabetesmedicatie tijdens laxeervoorbereiding met Kleanprep of Picoprep voor colonoscopie die vóór 12.00 uur plaatsvindt Diabetespolikliniek Beter voor elkaar 2 Inleiding U heeft deze folder

Nadere informatie

voorbereiding op behandeling voor diabetespatiënten

voorbereiding op behandeling voor diabetespatiënten voorbereiding op behandeling voor diabetespatiënten Inhoud 1. Behandeling s morgens: vanaf 24.00 uur nuchter... 3 2. Behandeling s middags: nuchter of licht ontbijt... 5 3. Behandeling s morgens: nuchter

Nadere informatie

Diabetes en nuchter zijn voor onderzoek

Diabetes en nuchter zijn voor onderzoek Interne geneeskunde Diabetes en nuchter zijn voor onderzoek Advies voor mensen die insuline gebruiken Als u langere tijd niet mag eten... Binnenkort heeft u een afspraak voor een onderzoek in het ziekenhuis,

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zelfregulatie bij intensieve therapie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zelfregulatie bij intensieve therapie Zelfregulatie bij intensieve therapie ZELFREGULATIE BIJ INTENSIEVE THERAPIE INLEIDING Deze folder geeft u algemene richtlijnen over zelfregulatie bij intensieve insulinetherapie. Zelfregulatie is het zelfstandig

Nadere informatie

Voorbereiding onderzoek bij diabetes Insuline

Voorbereiding onderzoek bij diabetes Insuline 00 Voorbereiding bij diabetes Insuline Interne geneeskunde Diabetespoli 1 Binnenkort heeft u een afspraak voor een, waarvoor u gedurende langere tijd niets mag eten. Omdat u bekend bent met Diabetes Mellitus,

Nadere informatie

Insulinepomptherapie: werking en gebruik van de pomp

Insulinepomptherapie: werking en gebruik van de pomp Insulinepomptherapie: werking en gebruik van de pomp informatie voor patiënten Inleiding 3 Werking 4 De rol van insuline in ons lichaam Werking van de pancreas Werking van de insulinepomp Hyperglycemie

Nadere informatie

hoe bereidt u zich voor op het onderzoek?

hoe bereidt u zich voor op het onderzoek? hoe bereidt u zich voor op het onderzoek? richtlijnen voor patiënten: met diabetes mellitus (insuline en tabletten) die voor het onderzoek nuchter moeten zijn Waarom deze folder? Deze folder is bestemd

Nadere informatie

Hypo-unawareness. Liliane Kempeneer Diabetesteam UZBrussel Gent 12 november 2012

Hypo-unawareness. Liliane Kempeneer Diabetesteam UZBrussel Gent 12 november 2012 Hypo-unawareness. Liliane Kempeneer Diabetesteam UZBrussel Gent 12 november 2012 Symptomen hypo s 2 5-12-2012 Hypo-unawareness. Wat? Niet /niet tijdig of minder goed een hypoglycemie voelen (klassieke

Nadere informatie

Wat met diabetes en medicatie bij nuchtere patiënten?

Wat met diabetes en medicatie bij nuchtere patiënten? Wat met diabetes en medicatie bij e patiënten? Paper in het kader van de opleiding tot referentieverpleegkundige in diabetes, academiejaar 2009-2010. Auteur: Lieve Adriaensen, Sint Vincentius. Begeleider:

Nadere informatie

Paul van den Broek Huisarts / Kaderarts Diabetes Yvette van Kooten - Diabetesverpleegkundige. Samenvatting. Juni 2013

Paul van den Broek Huisarts / Kaderarts Diabetes Yvette van Kooten - Diabetesverpleegkundige. Samenvatting. Juni 2013 Paul van den Broek Huisarts / Kaderarts Diabetes Yvette van Kooten - Diabetesverpleegkundige Samenvatting Juni 2013 Orale medicatie Metformine 1 e keus (500, 850 en 1000 mg) Gunstig effect op morbiditeit

Nadere informatie

Voeding en glycemische regulatie: het advies aan de patient

Voeding en glycemische regulatie: het advies aan de patient Voeding en glycemische regulatie: het advies aan de patient Kirsten Berk Voeding bij CVRM en diabetes - 12 februari 2013 Diëtist in het diabetesteam van het Erasmus MC Promotieonderzoek bij de afdeling

Nadere informatie

Onderzoek of ingreep bij diabetes:

Onderzoek of ingreep bij diabetes: Onderzoek of ingreep bij diabetes: tabletten en/of insuline als medicatie Binnenkort heeft u een afspraak voor een onderzoek of een kleine chirurgische ingreep in Gelre ziekenhuizen Zutphen. Voor dit onderzoek

Nadere informatie

Zelfregulatie bij Diabetes Mellitus

Zelfregulatie bij Diabetes Mellitus Zelfregulatie bij Diabetes Mellitus Zelfregulatie voor mensen met diabetes die: drie keer per dag (ultra)kortwerkende insuline spuiten voor de maaltijd en één keer langwerkende insuline voor de nacht.

Nadere informatie

Interne Geneeskunde Diabetesverpleegkundigen

Interne Geneeskunde Diabetesverpleegkundigen Zelfregulatie voor mensen die drie keer per dag kortwerkende insuline voor de maaltijd en één keer (middel)langwerkende insuline spuiten en zo nodig bloedglucose verlagende tabletten gebruiken Zelfregulatie

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Diabetische ketoacidose

Patiënteninformatie. Diabetische ketoacidose Patiënteninformatie Diabetische ketoacidose Inhoud Inleiding... 3 Informatie over ziektebeeld diabetische ketoacidose... 3 Leer meer over DKA en bloedketonencontrole... 3 Symptomen... 4 Wie riskeert de

Nadere informatie

Wat is een zorgtraject diabetes?

Wat is een zorgtraject diabetes? Zorgtraject Wat is een zorgtraject diabetes? 1.Voorwaarden - U kan in aanmerking komen voor het zorgtraject diabetes indien u diabetes type 2 hebt en - 1 of 2 insulinebehandelingen / dag krijgt - of de

Nadere informatie

Voor overleg met het Diabetesteam kunt u op werkdagen contact opnemen met: Tussen uur en uur en uur en uur

Voor overleg met het Diabetesteam kunt u op werkdagen contact opnemen met: Tussen uur en uur en uur en uur DIABETES DAGBOEK E I G E N A A R D I A B E T E S D A G B O E K Naam Adres Contactpersoon Telefoon E-mail O V E R L E G Voor overleg met het Diabetesteam kunt u op werkdagen contact opnemen met: Naam huisarts

Nadere informatie

Praktische gids diabetes: insuline analogen

Praktische gids diabetes: insuline analogen Praktische gids diabetes: insuline analogen informatie voor patiënten 2 Praktische gids diabetes: insuline analogen Praktische gids diabetes: insuline analogen 3 INLEIDING 5 Wat is diabetes mellitus? 6

Nadere informatie

Advies voor patiënten met diabetes mellitus die worden geopereerd

Advies voor patiënten met diabetes mellitus die worden geopereerd Advies voor patiënten met diabetes mellitus die worden geopereerd advies voor patiënten met diabetes mellitus die worden geopereerd U heeft diabetes mellitus en wordt geopereerd. U krijgt adviezen om

Nadere informatie

Diabetespoli. Zelfregulatie bij Diabetes Mellitus

Diabetespoli. Zelfregulatie bij Diabetes Mellitus Diabetespoli Zelfregulatie bij Diabetes Mellitus 1 Zelfregulatie is voor mensen met diabetes die: drie keer per dag (ultra)kortwerkende insuline spuiten voor de maaltijd en één keer langwerkende insuline

Nadere informatie

Aanpassen diabetesmedicatie tijdens voorbereiding voor gastroscopie die vóór 12.00 uur plaatsvindt

Aanpassen diabetesmedicatie tijdens voorbereiding voor gastroscopie die vóór 12.00 uur plaatsvindt Aanpassen diabetesmedicatie tijdens voorbereiding voor gastroscopie die vóór 12.00 uur plaatsvindt Diabetespolikliniek Beter voor elkaar 2 Inleiding U heeft deze folder ontvangen zodat u uw diabetesmedicatie

Nadere informatie

De inwendige pomp. Pomp ja of nee? Intraperitoneale insuline-pomp. Langerhans Cursus Utrecht, dec 2012. Insuline pompen: CSII Start en aanpassing

De inwendige pomp. Pomp ja of nee? Intraperitoneale insuline-pomp. Langerhans Cursus Utrecht, dec 2012. Insuline pompen: CSII Start en aanpassing Langerhans Cursus Utrecht, dec 2012 Insuline pompen: CSII Start en aanpassing M.H.J. Dekkers, Elkerliek, Helmond & Deurne Jan Evert Heeg, internist, Isala Klinieken, Zwolle Intraperitoneale insuline-pomp

Nadere informatie

hoe bereidt u zich voor op het onderzoek?

hoe bereidt u zich voor op het onderzoek? hoe bereidt u zich voor op het onderzoek? Richtlijnen voor patiënten: met diabetes mellitus (insuline) die voor het onderzoek een laxeerschema volgen en nuchter moeten zijn Waarom deze folder? Deze folder

Nadere informatie

DIABETESPATIENTEN IN DAGZIEKENHUIS. DR. K. Vermeulen Anesthesie, chirurgisch dagcentrum UZLeuven

DIABETESPATIENTEN IN DAGZIEKENHUIS. DR. K. Vermeulen Anesthesie, chirurgisch dagcentrum UZLeuven DIABETESPATIENTEN IN DAGZIEKENHUIS DR. K. Vermeulen Anesthesie, chirurgisch dagcentrum UZLeuven Doelstelling van diabetesbeleid Kwaliteit: veilig medisch beleid voor diabetespatienten in dagziekenhuis:

Nadere informatie

Informatie voor de omnipodgebruiker

Informatie voor de omnipodgebruiker Informatie voor de omnipodgebruiker Inhoudsopgave Informatie voor de omnipodgebruiker blz 3 Hoe te handelen bij een (onverwachte) lage glucose blz 4 Hoe te handelen bij een (onverwachte) hoge glucose blz

Nadere informatie

Diabetesbeleid rondom operatieve ingrepen. Indien de patiënt nuchter moet blijven, bij diabetes met insulinegebruik.

Diabetesbeleid rondom operatieve ingrepen. Indien de patiënt nuchter moet blijven, bij diabetes met insulinegebruik. Diabetesbeleid rondom operatieve ingrepen Indien de patiënt nuchter moet blijven, bij diabetes met insulinegebruik. Beleid als een patiënt die insuline gebruikt, nuchter moet zijn voor onderzoek of operatie.

Nadere informatie

Beweegwijzer. Samen op weg naar een actiever leven! (2) Het beweegwijzerteam bestaat uit:

Beweegwijzer. Samen op weg naar een actiever leven! (2) Het beweegwijzerteam bestaat uit: Beweegwijzer Samen op weg naar een actiever leven! (2) Het beweegwijzerteam bestaat uit: s Herenbaan 172 2840 Rumst tel.: 03/880.90.11 (algemeen) tel: 03/880.96.91 (diabetes) e-mail: diabeteszorg@hfr.be

Nadere informatie

Advies voor patiënten met diabetes mellitus die worden geopereerd.

Advies voor patiënten met diabetes mellitus die worden geopereerd. Advies voor patiënten met diabetes mellitus die worden geopereerd. Advies voor patiënten met diabetes mellitus die worden geopereerd U heeft diabetes mellitus en wordt geopereerd. U krijgt adviezen om

Nadere informatie

Kinderen met diabetes samen onze zorg! vzw Hippo & Friends

Kinderen met diabetes samen onze zorg! vzw Hippo & Friends Kinderen met diabetes samen onze zorg! vzw Hippo & Friends www.hippoandfriends.com Naar schatting telt ons land 3.000 jonge diabetespatiënten. Bij kinderen is diabetes één van de meest voorkomende chronische

Nadere informatie

Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime

Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime Inhoudsopgave Bladzijde Streefwaarden voor de bloedglucose 3 Bijstelregels 3 Wat te doen bij een hypoglycemie 3 Voorkomen van hypoglycemie bij lichamelijke

Nadere informatie

24-06-12. Sporten en diabetes type 2 Van 15 minuten per dag bewegen tot de marathon, maar eerst een fietsproef. Sport is goed voor elk?

24-06-12. Sporten en diabetes type 2 Van 15 minuten per dag bewegen tot de marathon, maar eerst een fietsproef. Sport is goed voor elk? Sporten en diabetes type 2 Van 15 minuten per dag bewegen tot de marathon, maar eerst een fietsproef Jan Evert Heeg, internist, Isala Klinieken, Zwolle 1 Lichaamsbeweging is goed Voor DM type 2: Betere

Nadere informatie

De poliklinische instelling van de insulinepomp

De poliklinische instelling van de insulinepomp De poliklinische instelling van de insulinepomp Inleiding. Je hebt Diabetes mellitus en gaat hiervoor een insulinepomp gebruiken. De kinderdiabetesverpleegkundige heeft je informatie gegeven over de instellingsfase

Nadere informatie

Hoe de insulinetherapie aanpassen?

Hoe de insulinetherapie aanpassen? Patiënten met diabetes type 2 Hoe de insulinetherapie aanpassen? L. Feyen, P. Van Crombrugge, P. Sunaert, F. Nobels samenvatting Het aantal patiënten met diabetes type 2 die met insuline worden behandeld

Nadere informatie