Vuistregels voor het spellingonderwijs.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vuistregels voor het spellingonderwijs. http://www.klascement.be/artikels/46575/"

Transcriptie

1 Vuistregels voor het spellingonderwijs

2 Enkele constateringen Doceerlessen over de regels van het Groene Boekje. Je schrijft geen tussenletter s als het eerste deel van de samenstelling al op een s of x eindigt, bv. tennisveld, latexmatras. (Uit een veelgebruikt schoolboek) Invuloefeningen met losse letters. (Vul in: d/dd/dt/tt/t, c/k ei/ij enz.) Oefeningen met foutief gespelde woorden. Invuloefeningen met d s en t s op de computer zonder motivering of feedback. Lijstjes met moeilijke woorden die de leerlingen uit het hoofd moeten leren: o.m. alliantie, artillerie, faillissement, moratorium, pedicure en rekwisiet (eerste graad).

3 Letters en punten (2010): observaties Er is geen doorgaande spellingleerlijn vanaf lager onderwijs tot en met eind secundair onderwijs. In het secundair onderwijs worden vooral regels herhaald in een deductief gerichte aanpak. Leerkrachten Nederlands staan met hun zorg voor spellingattitudes vaak geïsoleerd. Het spellingonderwijs zou meer rekening moeten houden met de inzichten van het wetenschappelijk onderzoek (werking van het geheugen). Er is behoefte aan betere instructiemethoden en aan betere instrumenten voor de toetsing van spelling.

4 Spellingstrategieën: hoe gaan we te werk bij het spellen en het leren spellen?

5 Twee soorten strategieën (1) 1 Directe spellingstrategie ( spellen volgens schrijfmotorisch patroon ): zonder erbij na te denken. Niet door het woord vaak te lezen. Wel door het woord vaak genoeg te schrijven. Kan in principe voor elk Nederlands woord (behalve voor de werkwoordsvormen).

6 Vlgones een oznrdeeok op een Eglnese uvinretsiet mkaat het neit uit in wlkee vloogdre de ltteers in een wrood saatn, het einge wat blegnaijrk is is dat de eretse en de ltaatse ltteer op de jiutse patals saatn. De rset van de ltteers mgoen wllikueirg gpletaast wdoren en je knut vrelvogens gwoeon lzeen wat er saatt. Dit kmot odmat we neit ekle ltteer op zcih lzeen maar het wrood als gheeel. Giedlewg he!

7 Twee soorten strategieën (2) 2 Indirecte spellingstrategieën: een bepaalde denkhandeling toepassen. Vijf indirecte strategieën: 1. Fonologische strategie 2. Woordbeeldstrategie 3. Regelstrategie 4. Analogiestrategie 5. Hulpstrategie

8 Welke strategie gebruiken we het meest? De beginnende speller : vooral de fonologische strategie. De gevorderde speller : meestal de directe strategie (voor woorden die hij al vaak geschreven heeft). Geheugen bewust raadplegen voor moeilijke woorden : woordbeeldstrategie. Zelden de regelstrategie, de analogiestrategie of de hulpstrategie.

9 Conclusies Spellen leer je in de eerste plaats door te schrijven en het woordbeeld in je geheugen op te slaan. Spellingvaardigheid is in veel gevallen geen kwestie van inzicht, van intelligentie, maar vooral van geheugenkennis. Ook de juiste attitude speelt een belangrijke rol (spellinggeweten en spellingbewustzijn).

10 Vuistregels: aanbevelingen gebaseerd op de spellingstrategieën

11 1 Wees voorzichtig met de regels uit de leidraad van het Groene Boekje. Niet bedoeld als strategieën voor het spellen of voor didactische doeleinden. Opgesteld ten behoeve van de samenstellers van het Groene Boekje en van de Nederlandse woordenboeken. Technische criteria die moeten leiden tot meer consistentie in de Woordenlijst.

12 2 Wees spaarzaam met spellingregels. De taalgebruiker gebruikt die regels niet als spellingstrategie, maar doet vooral een beroep op zijn geheugen. Uitsluitend een beroep doen op regels in die gevallen waarvoor duidelijke regels te geven zijn. Meer gebruik maken van analogie: o breedte zoals hoogte o vind je zoals werk je o verbrede zoals brede

13 3 Vermijd uitzonderingsregels. Regels die betrekking hebben op enkele woorden achterwege laten en gewoon de woorden geven waar het om gaat. Regel 15.C: Als het grondwoord eindigt op een u (uitgesproken als /oe/) of een y (na een medeklinker en uitgesproken als /ie/), dan gebruiken we een apostrof in het verkleinwoord. (Groene Boekje, p. 92) Voorbeelden: haiku tje, tiramisu tje, baby tje. De enkele gevallen waar het om gaat behandelen als incidentele uitzonderingen.

14 4 Vermijd onduidelijke of inconsistente regels. GB: We schrijven doorgaans c in de uitheemse elementen cata-, cate enz., bv. catastrofe, categorisch enz. (p. 26) Wat met katalysator, katapult, katalyse enz.? GB: Een woord waarin we het uitheemse voorvoegsel niet los kunnen zien van het grondwoord behandelen we als ongeleed. Zo is coouderschap wel te herleiden tot co = gezamenlijk + ouderschap, maar coördinatie is niet co+ordinatie. (p. 54) Wat met coöperatie? Betekent dat niet: samen opereren? Vergelijk ook: sociaaleconomisch en sociaal-cultureel Eskimo s en indianen

15 5 Formuleer de regels zo eenvoudig en ondubbelzinnig mogelijk. Veel van de regels, zoals in het Groene Boekje geformuleerd: volstrekt onverteerbaar voor scholieren. Spellingregels overzichtelijker ordenen en omzetten in eenvoudige vuistregels. Schrijf tussenletter -e- als het eerste deel van de samenstelling een woord is dat eindigt op e. Bv. seconde, ziekte dus: secondewijzer, ziekteverlof.

16 6 Breng de spellingregels zoveel mogelijk inductief aan. Leerlingen leiden de regels zelf af uit voorbeelden. Zie mijn lesideeën en concreet lesverloop op Klascement. Taalbeschouwing: reflecteren op het taalsysteem. Regelkennis onmisbaar voor de spelling van de werkwoordsvormen.

17 7 Zorg ervoor dat nieuwe woorden volledig worden opgeslagen in het mentale lexicon. Niet alleen het woordbeeld, maar ook de uitspraak, de betekenis, de morfologie, de gebruikswaarde enz. Nieuwe woorden zowel auditief als visueel aanbieden. Nieuwe woorden altijd in een zinvolle context aanbieden.

18 8 Leer de leerlingen spellen met gebruikmaking van hulpmiddelen. Volwassenen gebruiken bij het schrijven hulpmiddelen: spellingcontrole van Word, spellinggids, woordenboek enz. De leerlingen moeten die hulpmiddelen leren gebruiken tijdens hun schooltijd. Oefeningen in het gebruik van de spellingcontrole en de digitale versie van het Groene Boekje.

19 9 Vermijd het invullen van letters in oefeningen. Leren spellen = woordbeelden automatisch in het geheugen opslaan door ze te kopiëren. Oefeningen: alle woorden voluit schrijven en niet alleen maar letters invullen. Fouten verbeteren door opnieuw het hele woord juist te schrijven.

20 10 Breng de leerlingen niet in verwarring. Leerlingen niet met foutieve woordbeelden confronteren. Leerlingen geen fouten laten zoeken in woordenreeksen. Leerlingen niet laten kiezen uit t, d, dt, tt, dd. Leerlingen wel in de passende context de juiste vorm van het werkwoord zelf laten produceren.

21 11 Kom tegemoet aan de concrete behoeften van de leerlingen. Klassikaal spellingonderwijs is vaak tijdverlies. Wat voor de klas als geheel geen probleem is niet klassikaal behandelen. Klassikaal behandelen wat klassikaal een probleem is, individueel wat zich tot individuen beperkt.

22 12 Zorg voor de individuele remediëring van de leerlingen. Leerlingen oefenen individueel volgens hun eigen noden. Leerlingen corrigeren zelf met behulp van een correctiemodel. Bij twijfel of vergeten raadplegen ze zelfstandig de hulpmiddelen. Leerlingen daarbij controleren en helpen.

23 13 Oefen de leerlingen in het controleren en reviseren van eigen teksten. Leerlingen hun eigen teksten leren reviseren. Leerlingen mekaars teksten laten nakijken. Leerlingen bij het nakijken van eigen of mekaars teksten gebruik leren maken van alle mogelijke hulpmiddelen.

24 14 Integreer het spellingonderwijs in het schrijfonderwijs. Om ongewenste systeemscheiding te voorkomen en de motivatie bij de leerlingen te verhogen. Spelling is maar één aspect van schrijfvaardigheid. In de eerste plaats aandacht schenken aan meer essentiële aspecten van het schrijven.

25 15 Werk aan een gezonde spellingattitude. Spelling = een product van weten, kunnen en willen. Spelfouten zijn vaak het gevolg van een gebrek aan concentratie en motivatie. Een gezonde spellingattitude: een spellinggeweten en een spellingbewustzijn. Leerlingen bewust maken van het maatschappelijk belang van spelling in formele schrijfsituaties. Leerlingen motiveren om eigen teksten op fouten te controleren.

26 Taalbeschouwing (1) Met leerlingen nagaan wat het verband is tussen spelling en tekstsoort, boodschap en taalgebruik. Leerlingen bewust maken van het verschil tussen de schrijftaal en de sms- en chattaal. Leerlingen beseffen in welke gevallen een tekst goed verzorgd moet zijn en absoluut geen spelfouten mag bevatten.

27 Taalbeschouwing (2) Taalbeschouwing: ontdekken wat de verschillen zijn tussen de spelling van het Nederlands en die van andere talen. Taalbeschouwing: onderzoeken welke maatschappelijke attitudes, oordelen en vooroordelen tegenover correct spellen bestaan. Spelling kan onderdeel zijn van het taalbeleid van de school.

28 DICTEES Grouwe gebauwen, louwe thee, holadio, holadié, word je broer dominee? Heel gemakkelijk, zo'n dictee. Jan vermeid het komietee, holadio, holadié, en de mijd bleikt heel tevre, wat gemakkelijk, zo'n dictee. Heremejee... ik heb een twee.

29 A-u, o-u, a-u-w, o-u-w of dubbel ee, word je broer moet met dt, wat een smerig rot-dictee. En 't zijn niet alleen dictees waar ik hier op school voor vrees: ook elk opstel dat ik schrijf staat van rooie strepen stijf.

30 Streep toch niet zoveel, meneer, anders durven wij niet meer, worden wij ons leven lang zelfs voor brieven schrijven bang. A-u, o-u, a-u-w, o-u-w of dubbel ee, D of t of een dt stop ermee! Stop ermee! (Willem Wilmink)

Jan Uyttendaele Katholieke Hogeschool Kempen, Departement Lerarenopleiding, Turnhout Contact:

Jan Uyttendaele Katholieke Hogeschool Kempen, Departement Lerarenopleiding, Turnhout Contact: Jan Uyttendaele Katholieke Hogeschool Kempen, Departement Lerarenopleiding, Turnhout Contact: jan.uyttendaele@khk.be Spelling op de helling Ronde 1 Volgens Van Dale wordt van zaken die dringend aan herziening

Nadere informatie

Wie ben ik? Mieke Urff

Wie ben ik? Mieke Urff Wie ben ik? Mieke Urff Overzicht van deze bijeenkomst: Wat is/doet Dedicon (en wat niet)? ICT en dyslexie Schoolboeken bestellen bij Dedicon AMIS Lezen van (jeugd)literatuur met audio-ondersteuning Vragen

Nadere informatie

Rationeel en kritisch denken, dat is toch heel vanzelfsprekend?

Rationeel en kritisch denken, dat is toch heel vanzelfsprekend? Rationeel en kritisch denken, dat is toch heel vanzelfsprekend? Eline Noorbergen Patricia Antersijn Stelling Iedereen kan van zichzelf wel rationeel en kritisch denken. 1 Rationeel en kritisch denken,

Nadere informatie

Leeratelier: Actief studeren deel 1

Leeratelier: Actief studeren deel 1 Leeratelier: Actief studeren deel 1 Leerateliers Doel: Aanleren en inoefenen van belangrijke studievaardigheden Wie: Leercoach naam (e-mailadres) Hoe: Met behulp van presentaties en oefeningen Wanneer:

Nadere informatie

Alles wat je wilt weten over dyslexie!

Alles wat je wilt weten over dyslexie! Alles wat je wilt weten over dyslexie! Is het lastig om dyslexie te hebben? Ja. Betekent dit dat je nooit kunt leren lezen en schrijven? Nee. Dyslexie heb je voor altijd. Er zijn geen medicijnen of operaties

Nadere informatie

Snel en effec(ef lezen. Annemarie van der Zeeuw www.focusoptekst.nl

Snel en effec(ef lezen. Annemarie van der Zeeuw www.focusoptekst.nl Snel en effec(ef lezen Annemarie van der Zeeuw www.focusoptekst.nl Programma Kennismaking / leerwensen Leesquiz Snellezen De nulme(ng Oogbeweging: (snellezen & concentreren) Oogfixa(es, snelheid maken,

Nadere informatie

Beelddenkers leren anders!!!! Coaching de Schildpad op eigen wijze een stap vooruit

Beelddenkers leren anders!!!! Coaching de Schildpad op eigen wijze een stap vooruit Beelddenkers leren anders!!!! Welkom! Wat zien jullie? programma Beelddenken Ad(h)d (Hoog)begaafdheid Dyslexie Autisme Hoog sensitiviteit. Faalangstig Concentratie problemen Linker en rechterhersenhelft

Nadere informatie

Dyslexie. Een definitie van dyslexie

Dyslexie. Een definitie van dyslexie Dyslexie Een definitie van dyslexie De automatisering van het lezen en foutloos schrijven van woorden ontwikkelt zich zeer onvolledig of zeer moeizaam op de basisschool. Als de school gedurende enige tijd

Nadere informatie

Montessori College ROC Eindhoven

Montessori College ROC Eindhoven Montessori College ROC Eindhoven Protocol Dyslexie en Dyscalculie Versie: augustus 2012 1 In dit protocol wil het Montessori College in grote lijnen uiteen zetten hoe leerlingen met leerstoornissen als

Nadere informatie

Medicatiefouten: Voorkomen is beter dan genezen (als er tenminste nog iets te genezen is)

Medicatiefouten: Voorkomen is beter dan genezen (als er tenminste nog iets te genezen is) Medicatiefouten: Voorkomen is beter dan genezen (als er tenminste nog iets te genezen is) Reinier van Hest Ziekenhuisapotheker HagaZiekenhuis Den Haag 19 maart 2009 Indeling VMS: Veilig melden van incidenten

Nadere informatie

Vlgones een oznrdeeok op een Eglnese uvinretsiet mkaat het niet uit in wlkee vloogdre de ltteers in een wrood saatn. Het einge wat blegnaijrk is, is

Vlgones een oznrdeeok op een Eglnese uvinretsiet mkaat het niet uit in wlkee vloogdre de ltteers in een wrood saatn. Het einge wat blegnaijrk is, is Vlgones een oznrdeeok op een Eglnese uvinretsiet mkaat het niet uit in wlkee vloogdre de ltteers in een wrood saatn. Het einge wat blegnaijrk is, is dat de eretse en de ltaatse ltter op de jiutse patals

Nadere informatie

Signalering, begeleiding en behandeling van dyslexie: Protocollen Leesproblemen en Dyslexie PO - VO

Signalering, begeleiding en behandeling van dyslexie: Protocollen Leesproblemen en Dyslexie PO - VO Thema-avond Dyslexie Hilversum 15 juni 2011 Signalering, begeleiding en behandeling van dyslexie: Protocollen Leesproblemen en Dyslexie PO - VO Evelien Krikhaar Expertisecentrum Nederlands Masterplan Dyslexie

Nadere informatie

Stuur- en werkgroep dyslexie Walcheren Informatiebulletin nr. 3; juni 2010

Stuur- en werkgroep dyslexie Walcheren Informatiebulletin nr. 3; juni 2010 Stuur- en werkgroep dyslexie Walcheren Informatiebulletin nr. 3; juni 2010 Bron: Lectrr.be;Comic House Ook een rivier begint met de eerste druppel Wat waren de highlights uit het afstemmingsdocument Ernstige

Nadere informatie

Inhoud. Studiedag VSZ 29-10-2009 1

Inhoud. Studiedag VSZ 29-10-2009 1 Studiedag VSZ 29-10-2009 1 John Vollenbroek Human Error Consultancy 1. Kennis verzamelen en verspreiden over menselijke fouten. 2. Het leren van fouten bevorderen. Consultancy Training Incidentenonderzoek

Nadere informatie

Foutloos Nederlands. Programma ochtend (spelling) Dictee: 30 woorden. 10- woorden- dictee. Actuele spelling

Foutloos Nederlands. Programma ochtend (spelling) Dictee: 30 woorden. 10- woorden- dictee. Actuele spelling Actuele spelling Foutloos Nederlands Gemeente Leiden Jany Pons www.focusoptekst.nl Programma ochtend (spelling) Dictee: 30 woorden ü Hoofdle@ergebruik ü Aaneenschrijven of koppelteken ü Tussenle@er- n

Nadere informatie

Informatieve ouderavond. OBS De Brinck. 31 oktober 2012. Erik Benkers

Informatieve ouderavond. OBS De Brinck. 31 oktober 2012. Erik Benkers Informatieve ouderavond OBS De Brinck 31 oktober 2012 Erik Benkers Vlgones een oznrdeeok op een Eglnese uvinretsiet mkaat het niet uit in wlkee vloogdre de ltteers in een wrood saatn. Het einge wat blegnaijrk

Nadere informatie

Buurtkrant De Brug. Paas Editie. Of er nog wonderen zijn hoe kun je zoiets vragen kijk naar mijn tuin van leeg naar vol in amper zeven dagen

Buurtkrant De Brug. Paas Editie. Of er nog wonderen zijn hoe kun je zoiets vragen kijk naar mijn tuin van leeg naar vol in amper zeven dagen Buurtkrant De Brug Paas Editie Of er nog wonderen zijn hoe kun je zoiets vragen kijk naar mijn tuin van leeg naar vol in amper zeven dagen Jaargang 16 - Nummer 1 April 2011 Autoshop en Automaterialen B.

Nadere informatie

Centrale Medicatiefouten Registratie CMR

Centrale Medicatiefouten Registratie CMR Centrale Medicatiefouten Registratie CMR Hayo Graatsma Ziekenhuisapotheker Apotheek Haagse Ziekenhuizen 27/11/2008 TRIP 1 Indeling presentatie Ned. Ver. van Ziekenhuis Apothekers Apotheek Haagse Ziekenhuizen

Nadere informatie

Met spelling aan de slag: Juf, hoe schrijf je hangbuikzwijn?

Met spelling aan de slag: Juf, hoe schrijf je hangbuikzwijn? Met spelling aan de slag: Juf, hoe schrijf je hangbuikzwijn? Gerri Koster Knelpunten bij het spellingonderwijs Te weinig oefening Niet betekenisvol Motivatie Succeservaringen Reflectie Toepassing Actieve

Nadere informatie

Dyslexie. Beatrijs Brand

Dyslexie. Beatrijs Brand Dyslexie Beatrijs Brand Hoe lezen wij? T s errassend oeveel ekst r emist an orden Vlgones een oznrdeeok op een Eglnese uvinretsiet mkaat het neit uit in wlkee vloogdre de lttres in een wrood saatn (c)

Nadere informatie

CPS presentatie: studiesucces met dyslexie in het mbo 1

CPS presentatie: studiesucces met dyslexie in het mbo 1 dyslexie in het mbo 1 Hersenen rijpen door tot 23-25 jaar Kwaliteit van de leeromgeving bepalend voor de optimale uitgroei van het brein dyslexie in het mbo 2 Door steun, sturing en ervaringen verdwijnen

Nadere informatie

Foutloos Nederlands. Programma ochtend (spelling) Dictee: 30 woorden. Actuele spelling

Foutloos Nederlands. Programma ochtend (spelling) Dictee: 30 woorden. Actuele spelling Actuele spelling Foutloos Nederlands Gemeente Leiden Jany Pons www.focusoptekst.nl Programma ochtend (spelling) Dictee: 30 woorden ü Hoofdle@ergebruik ü Aaneenschrijven of koppelteken ü Tussenle@er- n

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken en spelling

Opbrengstgericht werken en spelling WORKSHOP Opbrengstgericht werken en spelling Programma en doelen Is spelling moeilijk? Het waarom en wat Effectief spellingonderwijs Spellingbewustzijn Tips Afsluiting. Schema spellingsproces Gesproken

Nadere informatie

Taal: Spraak en Schrift

Taal: Spraak en Schrift Taal: Spraak en Schrift Taal is een vorm van symbolische communicatie gebaseerd op klanken, geschreven symbolen en gebaren. Alle talen hebben een grammatica, regels over hoe klanken en woorden met elkaar

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Taalvrijwilligers. Begeleiden bij schrijven

Achtergrondinformatie Taalvrijwilligers. Begeleiden bij schrijven Achtergrondinformatie Taalvrijwilligers Begeleiden bij schrijven 1 Inhoudsopgave Snippers... 3 Verder Lezen... 5 2 Snippers 1 Onderdelen schrijfproces Schrijven is zowel een denktaak als een doetaak. Denken

Nadere informatie

TAALLEESONDERWIJS - 19 tips voor betere spellingresultaten

TAALLEESONDERWIJS - 19 tips voor betere spellingresultaten TAALLEESONDERWIJS - 19 tips voor betere spellingresultaten Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze kwaliteits zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl. De

Nadere informatie

Tien eenheden per jaar, voor dertig weken spellingonderwijs (exclusief

Tien eenheden per jaar, voor dertig weken spellingonderwijs (exclusief SPELLING Zin in taal (oude versie) Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs en opbrengstgericht werken zoals deze methode zijn te vinden op www.taalpilots.nl, www.rekenpilots.nl en www.schoolaanzet.nl/opbrengstgerichtwerken.

Nadere informatie

Effectief spellingonderwijs

Effectief spellingonderwijs Effectief spellingonderwijs Foutloos kunnen spellen is een belangrijke vaardigheid om je goed en correct te kunnen uitdrukken op papier en in de digitale wereld. Maar hoe maakt u van alle leerlingen goede

Nadere informatie

TAALONTWIKKELING 2. Activiteiten bij leren. Inspiratie:

TAALONTWIKKELING 2. Activiteiten bij leren. Inspiratie: TAALONTWIKKELING 2 Boek: Activiteiten bij leren Inspiratie: Blz. 15 Blz. 18 Blz. 39 Taalactiviteiten bij een boek Leergebieden in samenhang (kerndoelen) linken naar Taalactiviteiten rond een boek Voor

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van eind groep 3 en groep 4 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van eind groep 3 en groep 4 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1. Spelling op maat 1 De programma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 1 is het eerste deel van deze leerlijn.

Nadere informatie

BLOK 2: les 1 en 2. groep 4) en leren de woorden correct te schrijven (cat. 14) REGEL: 14: Lange klanken aan het eind van een klankgroep:

BLOK 2: les 1 en 2. groep 4) en leren de woorden correct te schrijven (cat. 14) REGEL: 14: Lange klanken aan het eind van een klankgroep: BLOK 1: les 1 en 2 Het voorvoegsel be-, ge-, ver-, me-, te- in een woord hetkennen en het woord correct teschrijven (cat. 11c) 11c: Wooden met een stomme e vooraan: In woorden die beginnen met be-, ge-,

Nadere informatie

De Smart Teaching Kit van

De Smart Teaching Kit van De Smart Teaching Kit van Bevat: Hulp bij Lesplannen maken Leerdoelen stellen Prikkelende starters Do en don ts van de 8 meest voorkomende werkvormen Omgaan met weerstanden 5 krachtige specifieke werkvormen

Nadere informatie

Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven)

Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven) Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven) Naam leerling: Klas:.. Wat is het? DYSORTHOGRAFIE Moeizame automatisatie aan de klank-tekenkoppeling.

Nadere informatie

Flitsend Spellen en Lezen 1

Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 is gericht op het geven van ondersteuning bij het leren van Nederlandse woorden, om te beginnen bij de klanklettercombinaties. Doelgroep Flitsend

Nadere informatie

Tips voor betere spellingresultaten

Tips voor betere spellingresultaten TAALLEESONDERWIJS Tips voor betere spellingresultaten Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze kwaliteits zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl. De rubriek

Nadere informatie

Flitsend Spellen en Lezen 1

Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 Flitsend Spellen en Lezen 1 is gericht op het geven van ondersteuning bij het leren van Nederlandse woorden, om te beginnen bij de klanklettercombinaties. Doelgroep Flitsend

Nadere informatie

EEN E MAIL STUREN NAAR EEN DOCENT

EEN E MAIL STUREN NAAR EEN DOCENT Monitoraat op maat Academisch Nederlands 1 EEN E MAIL STUREN NAAR EEN DOCENT De communicatie tussen een student en een docent verloopt vaak per e mail. Een groot voordeel van het medium is namelijk de

Nadere informatie

Het belangrijkste doel van de studie in hoofdstuk 3 was om onafhankelijke effecten van visuele preview en spellinguitspraak op het leren spellen van

Het belangrijkste doel van de studie in hoofdstuk 3 was om onafhankelijke effecten van visuele preview en spellinguitspraak op het leren spellen van Samenvatting Het is niet eenvoudig om te leren spellen. Om een woord te kunnen spellen moet een ingewikkeld proces worden doorlopen. Als een kind een bepaald woord nooit eerder gelezen of gespeld heeft,

Nadere informatie

Hersenschrift. Grafologie aan de hand van het schrift het karakter in de vingers. Wat is grafologie?

Hersenschrift. Grafologie aan de hand van het schrift het karakter in de vingers. Wat is grafologie? Grafologie aan de hand van het schrift het karakter in de vingers Wat is grafologie? Grafologie of handschriftkunde is de studie van het karakter door middel van het analyseren van het handschrift. Een

Nadere informatie

Spelling in het voortgezet onderwijs

Spelling in het voortgezet onderwijs Spelling in het voortgezet onderwijs Algemeen In het voortgezet onderwijs wordt veel tijd besteed aan oefenen van de spelling om de beheersing ervan te onderhouden en te vergroten. Het zijn voor leerlingen

Nadere informatie

Taaljournaal, tweede versie

Taaljournaal, tweede versie SPELLING Taaljournaal, tweede versie Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs en opbrengstgericht werken zoals deze methode zijn te vinden op www.taalpilots.nl, www.rekenpilots.nl en

Nadere informatie

Fictie - Rijmschema's h3. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Fictie - Rijmschema's h3. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 22 August 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/80836 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Kim A. H. Cordewener Variatie in de Spellingvaardigheid van Kinderen: Voorspellers, Verwerving en Instructie 2014 Radboud Universiteit

Kim A. H. Cordewener Variatie in de Spellingvaardigheid van Kinderen: Voorspellers, Verwerving en Instructie 2014 Radboud Universiteit Kim A. H. Cordewener Variatie in de Spellingvaardigheid van Kinderen: Voorspellers, Verwerving en Instructie 2014 Radboud Universiteit Wanneer kinderen vier, vijf of zes jaar oud zijn, maken ze bewust

Nadere informatie

In dit nummer... ...maken we o.a. kennis met de taalambassadeurs

In dit nummer... ...maken we o.a. kennis met de taalambassadeurs In dit nummer... mei 2014...maken we o.a. kennis met de taalambassadeurs (Wie zijn ze? Wat doen ze?). We lezen de winnende gedichten van de poëzieweek We trekken naar de beroepenbeurs en we brengen een

Nadere informatie

Voor welke groepen? Voor het onderdeel spelling is er materiaal voor de groepen 4 t/m 8.

Voor welke groepen? Voor het onderdeel spelling is er materiaal voor de groepen 4 t/m 8. KWALITEITSKAART Spellen en stellen SPELLING PO Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs en opbrengstgericht werken zoals deze methode zijn te vinden op www.taalpilots.nl, www.rekenpilots.nl

Nadere informatie

ZIN IN ZINTUIGEN? Marjon Kat, ergotherapeut

ZIN IN ZINTUIGEN? Marjon Kat, ergotherapeut ZIN IN ZINTUIGEN? Marjon Kat, ergotherapeut Zin in zintuigen Waarnemen Sensomotorische informatieverwerking Ervaren De zintuigen Alertheid Verstoorde informatieverwerking Het kind met syndroom van down

Nadere informatie

Vijverlaan 15 7975 BW Uffelte (0521) 35 15 61

Vijverlaan 15 7975 BW Uffelte (0521) 35 15 61 Vereniging Juridische Studenten Recht-Even-Redig Open Universiteit Zwolle Opgericht 14 maart 1990 Voorzitter: Gert de Leur Vijverlaan 15 7975 BW Uffelte (0521) 35 15 61 Penningmeester en Cor Scholten ledenadministratie

Nadere informatie

Hoe begeleid ik mijn kind effectief bij het leren?

Hoe begeleid ik mijn kind effectief bij het leren? STUDIEBEGELEIDING AMSTELVEEN Hoe begeleid ik mijn kind effectief bij het leren? Geef een kind een vis en je geeft het voedsel voor één dag, Leer een kind vissen en het zal zich voeden zijn leven lang.

Nadere informatie

Taal actief (oud, versie 2) - Woordspel

Taal actief (oud, versie 2) - Woordspel SPELLING Taal actief (oud, versie 2) - Woordspel Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs en opbrengstgericht werken zoals deze methode zijn te vinden op www.taalpilots.nl, www.rekenpilots.nl

Nadere informatie

Van de voorzitter. Het einde nadert, van het jaar 2003 dan wel te verstaan.

Van de voorzitter. Het einde nadert, van het jaar 2003 dan wel te verstaan. Van de voorzitter Het einde nadert, van het jaar 2003 dan wel te verstaan. Dat betekent dat we net weer een invitatie-toernooi achter de rug hebben, dit jaar voor de verandering eens georganiseerd door

Nadere informatie

Protocol lees- en spellingproblemen en dyslexie

Protocol lees- en spellingproblemen en dyslexie 1 Bijlagen Protocol lees- en spellingproblemen en dyslexie Bijlage 1: Spellingprincipes en foutenanalyse SPELLINGPRINCIPES 1 Fonologisch principe Binnen alle alfabetische talen is het fonologisch principe

Nadere informatie

LTP klas 2 2014-2015. periode 1 september grammatica blok 1+2 (weging 2x)

LTP klas 2 2014-2015. periode 1 september grammatica blok 1+2 (weging 2x) LTP klas 2 2014-2015 periode 1 september grammatica blok 1+2 (weging 2x) oktober boekverslag 1 met recensie (weging 1x) spelling blok 1 + 2 (weging 1x) taalschat blok 1+2 (weging 1x) november leesvaardigheid

Nadere informatie

Wat is Digi-Spelling?

Wat is Digi-Spelling? Digi - Spelling Digi-Spelling is een webbased remediërend spellingprogramma van de Zuid-Vallei. Het programma behoort tot de reeks remediërende programma s van De Zuid-Vallei. Voor informatie over het

Nadere informatie

Colofon. Uitgave augustus 2012

Colofon. Uitgave augustus 2012 Colofon Dit is het informatie- en activiteitenblad van Stichting Senioren Essent Noord = SSEN regioafdeling Groningen. Gironr. 3098829 t.n.v. SSEN Groningen en Stichting Personeelsactiviteiten Essent Noord

Nadere informatie

1974-2014 DE KRUIN CHOCOLA WIJKBUS SEGBROEK DATA STAMPPOT AVONDEN KERST STUKJES SLIMME HERSENEN DE WIJKVERENIGING VOOR DE WIJK. Inhoud o.a.

1974-2014 DE KRUIN CHOCOLA WIJKBUS SEGBROEK DATA STAMPPOT AVONDEN KERST STUKJES SLIMME HERSENEN DE WIJKVERENIGING VOOR DE WIJK. Inhoud o.a. DE WIJKVERENIGING MET VOOR DE WIJK Port betaald Inhoud o.a. 1974-2014 DE KRUIN CHOCOLA WIJKBUS SEGBROEK DATA STAMPPOT AVONDEN KERST STUKJES SLIMME HERSENEN ACACIASTRAAT 178A JAARGANG 2013 2565 KH DEN HAAG

Nadere informatie

Proefkatern Spelling in beeld

Proefkatern Spelling in beeld Proefkatern Spelling in beeld In dit katern vindt u onderdelen uit de materialen van Spelling in beeld, groep 5: 1 Handleiding b1: algemene gedeelte en lesbeschrijvingen bij blok 4 2 Werkboek b1: introductiepagina

Nadere informatie

100 Gouden regels voor zakelijke teksten. Pyter Wagenaar & Heidi Aalbrecht

100 Gouden regels voor zakelijke teksten. Pyter Wagenaar & Heidi Aalbrecht 100 Gouden regels voor zakelijke teksten Pyter Wagenaar & Heidi Aalbrecht Inhoud Inleiding 7 Foutloos schrijven 9 Formuleren 41 Leestekens 59 Brieven 73 Offertes 87 E-mail 99 Taaletiquette 113 Verklaring

Nadere informatie

Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Effectief spellingonderwijs WWW.CPS.NL

Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Effectief spellingonderwijs WWW.CPS.NL Nationaal congres Taal en Lezen 15 oktober 2015 Effectief spellingonderwijs WWW.CPS.NL Contactgegevens Tseard Veenstra t.veenstra@cps.nl 06 55168626 Is spellingonderwijs nog relevant als we met behulp

Nadere informatie

Zandakkerlaan 17 9070 Heusden Tel.: 09 230 03 48 E-mail: zorgco@sportbasisschool.be. Sticordi-maatregelen

Zandakkerlaan 17 9070 Heusden Tel.: 09 230 03 48 E-mail: zorgco@sportbasisschool.be. Sticordi-maatregelen Zandakkerlaan 17 9070 Heusden Tel.: 09 230 03 48 Email: zorgco@sportbasisschool.be Sticordimaatregelen Doel van de invoering van sticordimaatregelen Het team een leidraad bezorgen met verschillende toepasbare

Nadere informatie

Proefkatern Spelling in beeld

Proefkatern Spelling in beeld Proefkatern Spelling in beeld In dit katern vindt u onderdelen uit de materialen van Spelling in beeld, groep 8: 1 handleiding E2: het algemene gedeelte en blok 7 2 werkboek E2: de introductiepagina s

Nadere informatie

Juf Mieke werd 50 jaar!

Juf Mieke werd 50 jaar! Schooljaar 2006-2007 jaargang 10 krant nr.31 Beste lezer, Vol goede moed stapten we met z n allen het nieuwe schooljaar binnen. De ene met wat grotere vraagtekens dan de andere, doch na enkele dagen merk

Nadere informatie

Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas

Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas 18.1. Voorleessoftware compenserend inzetten voor leerlingen met een ernstige beperking 235 18.2. Voorleessoftware leerondersteunend inzetten

Nadere informatie

Flitsend Spellen en Lezen 3

Flitsend Spellen en Lezen 3 Flitsend Spellen en Lezen 3 Flitsend Spellen en Lezen 3 is gericht op het geven van ondersteuning bij het leren van Nederlandse woorden. Het programma heet Flitsend spellen en Lezen omdat veelvuldig gebruik

Nadere informatie

DICTEES Willem Wilmink

DICTEES Willem Wilmink DICTEES Willem Wilmink Grouwe gebauwen, louwe thee, holadio, holadié, word je broer dominee? Heel gemakkelijk, zo'n dictee. Jan vermeid het komietee, holadio, holadié, en de mijd bleikt heel tevre, wat

Nadere informatie

Dyslexiebehandeling. Informatiepakket leerkracht:

Dyslexiebehandeling. Informatiepakket leerkracht: Dyslexiebehandeling Informatiepakket leerkracht: - Werkwijze bij Onderwijszorg Nederland (ONL) - Klankenschema - Stappenplan - Kopie overzichts-steunkaart - Uitleg losse steunkaarten - Uitleg steunkaart

Nadere informatie

Spelen met spellen: een dictee

Spelen met spellen: een dictee Spelen met spellen: een dictee De spelregels www.woordenlijst.org Een dag uit het leven van. Deel 1 Ellen is vanochtend al vroeg present. Het is de hele week al een en al (1) Een van haar collega s heeft

Nadere informatie

Dyslexiebeleidsplan. ( dit is GEEN grap)

Dyslexiebeleidsplan. ( dit is GEEN grap) Bijlage 5 Dyslexiebeleidsplan ( dit is GEEN grap) Vlgones een oznrdeeok op een Eglnese uvinretsiet mkaat het niet uit in wlkee vloogdre de ltteers in een wrood saatn, het einge wat blegnaijrk is is dat

Nadere informatie

Basisarrangement. Groep: AGL fase 1 Leerjaar 1 Vak: Nederlandse taal. 5x per week 45 minuten werken aan de basisdoelen

Basisarrangement. Groep: AGL fase 1 Leerjaar 1 Vak: Nederlandse taal. 5x per week 45 minuten werken aan de basisdoelen Basis Groep: AGL fase 1 Leerjaar 1 Vak: Nederlandse taal 5x per week 45 minuten werken aan de basisdoelen Deviant methode leer/werkboek VIA vooraf op weg naar 1F. De 8 thema s in het boek hebben terugkerende

Nadere informatie

kt! 2 Leren lezen en spellen, een aanpak periode in groep 3 en de hogere

kt! 2 Leren lezen en spellen, een aanpak periode in groep 3 en de hogere Leren lezen en spellen, een aanpak kt! 2 In het vorige artikel- Instructie werkt! (r), opgenomen in Praxis~ bulletin, nummer 7 - zijn een " aantal algemene tips beschreven én speciale tips voor de klankzuiuere

Nadere informatie

DE BRUG. Goed uitgerust? Clubblad van de vereniging Club Los Holandeses. Clubgebouw: Plaza Justus 1 Urb. Barranco Hondo Alfaz del Pi

DE BRUG. Goed uitgerust? Clubblad van de vereniging Club Los Holandeses. Clubgebouw: Plaza Justus 1 Urb. Barranco Hondo Alfaz del Pi een gezellig clubseizoen DE BRUG Clubblad van de vereniging Club Los Holandeses Goed uitgerust? Clubgebouw: Plaza Justus 1 Urb. Barranco Hondo 03580 Alfaz del Pi Telefoon: 966 875 342 Website: www.holandeses.nl

Nadere informatie

Info@dyslexiecentrumrotterdam.nl

Info@dyslexiecentrumrotterdam.nl Info@dyslexiecentrumrotterdam.nl INHOUD 1. Vergoede behandeling 2. Problemen dyslectici 3. Sterke kanten 4. Doelstellingen begeleiding 5. Mogelijkheden: faciliteiten 6. Mogelijkheden: spelling 7. Mogelijkheden:

Nadere informatie

Syntheseproef kerst 2013 Theoretische richtingen

Syntheseproef kerst 2013 Theoretische richtingen Syntheseproef kerst 2013 Theoretische richtingen Vooraf De syntheseproef bestaat uit een aantal onderdelen. 1. Schriftelijke taalvaardigheid Het verslag dat je maakte van de aidsgetuigenis van Kristof

Nadere informatie

Proefkatern Spelling in beeld

Proefkatern Spelling in beeld Proefkatern Spelling in beeld In dit katern vindt u onderdelen uit de materialen van Spelling in beeld, groep 4: 1 handleiding A2: het algemene gedeelte en blok 7 2 werkboek A2: de introductiepagina s

Nadere informatie

Klankzuivere werkwoorden vervoegen Methode voor beelddenkers Juf Kitty 2016

Klankzuivere werkwoorden vervoegen Methode voor beelddenkers Juf Kitty 2016 Klankzuivere werkwoorden vervoegen Methode voor beelddenkers Juf Kitty 2016 Inleiding Waarom klopt het niet als je werdt schrijft? Is het kookte of kookde? Als je onvoldoende Nederlands spreekt als tweede

Nadere informatie

OVERZICHT TUSSENDOELEN GEVORDERDE GELETTERDHEID. 1. Lees- en schrijfmotivatie

OVERZICHT TUSSENDOELEN GEVORDERDE GELETTERDHEID. 1. Lees- en schrijfmotivatie OVERZICHT TUSSENDOELEN GEVORDERDE GELETTERDHEID 1. Lees- en schrijfmotivatie 1.1 Kinderen zijn intrinsiek gemotiveerd voor lezen en schrijven. 1.2 Ze beschouwen lezen en schrijven als dagelijkse routines.

Nadere informatie

Geoffrey Reemer, Kinderen met spellingproblemen pagina 2 van 43. Inleiding

Geoffrey Reemer, Kinderen met spellingproblemen pagina 2 van 43. Inleiding Geoffrey Reemer, Kinderen met spellingproblemen pagina 2 van 43 Inleiding Ten gevolge van de weersgesteldheid verspreidden zich afgelopen zomer plantensoorten die we in onze contreien ternauwernood kenden;

Nadere informatie

Wapen je tegen neuro- mythen in het onderwijs

Wapen je tegen neuro- mythen in het onderwijs Wapen je tegen neuro- mythen in het onderwijs Wat hersenonderzoek wel en niet kan bijdragen aan het onderwijs Dr. Sandra van Aalderen Vrije Universiteit Amsterdam/ Universiteit Twente Stellingen Je gebruikt

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 7 en 8 van de basisschool, alle niveaus van het vmbo en mbo 1 en 2.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 7 en 8 van de basisschool, alle niveaus van het vmbo en mbo 1 en 2. Spelling op maat 3 De Muiswerkprogramma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 3 is het derde deel van

Nadere informatie

Bijlage 2 Functiebeschrijving Onderwijskundige zorgcoördinator t Beeckland Werkzaamheden

Bijlage 2 Functiebeschrijving Onderwijskundige zorgcoördinator t Beeckland Werkzaamheden Bijlage 2 Functiebeschrijving Onderwijskundige zorgcoördinator t Beeckland Werkterrein: onderwijsproces, -begeleiding Activiteiten: beleid voorbereiden, ontwikkelen, implementeren en evalueren De onderwijskundige

Nadere informatie

Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid. 1. Tussendoelen lees- en schrijfmotivatie. 2. Tussendoelen technisch lezen

Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid. 1. Tussendoelen lees- en schrijfmotivatie. 2. Tussendoelen technisch lezen Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid Bron: Aarnoutse, C. & Verhoeven, L. (red.), Zandt, R. van het, Biemond, H.(in voorbereiding). Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid. Een leerlijn voor groep 4 tot

Nadere informatie

Zet je hersens op scherp en daag je tegenspelers uit voor een spannende RIJMwoordenstrijd!

Zet je hersens op scherp en daag je tegenspelers uit voor een spannende RIJMwoordenstrijd! Speel de RIJMwoordenstrijd! Oefen spelenderwijs met alle verschillende spraakklanken en letters en vergroot daarbij je rijmwoordenschat! Train je auditief onderscheidingsvermogen, je geheugen en alertheid.

Nadere informatie

Anton De Kom Universiteit van Suriname

Anton De Kom Universiteit van Suriname Anton De Kom Universiteit van Suriname Institute for Graduate Studies and Research Een geїntegreerde aanpak van werkwoordspelling Interventieonderzoek naar een geїntegreerde aanpak van werkwoordspelling

Nadere informatie

[DIA MET TITEL+COVER HIER]

[DIA MET TITEL+COVER HIER] [DIA MET TITEL+COVER HIER] Bijeenkomst 1 Beter schrijven in alle vakken Programma Aanleiding Schrijven in fasen Oriëntatiefase Opdrachtfase Schrijffase Revisiefase en publicatiefase (bijeenkomst 2) Voorwerk

Nadere informatie

Lanterfanten. Een veredelde vorm van onthaasten. Langzaam als het kan, snel als het snel moet zijn.

Lanterfanten. Een veredelde vorm van onthaasten. Langzaam als het kan, snel als het snel moet zijn. Lanterfanten Een veredelde vorm van onthaasten. Langzaam als het kan, snel als het snel moet zijn. Het eerste boek wat gratis is en nooit gedrukt zal worden, maar tevens altijd een eerste druk zal blijven

Nadere informatie

Groep 3: twee blokken per jaar, start is na de kerst (80 lessen, waaronder

Groep 3: twee blokken per jaar, start is na de kerst (80 lessen, waaronder KWALITEITSKAART Spellen en stellen SPELLING Woordbouw nieuw Woordbouw nieuw PO Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs en opbrengstgericht werken zoals deze methode zijn te vinden op

Nadere informatie

Kleuteronderwijs: Ontwikkelingsdoelen Nederlands

Kleuteronderwijs: Ontwikkelingsdoelen Nederlands Kleuteronderwijs: Ontwikkelingsdoelen Nederlands 1 Nederlands - Luisteren De kleuters kunnen 1.1 een mondelinge boodschap, eventueel ondersteund door gebaar, mimiek met betrekking tot een concrete situatie

Nadere informatie

Inhoud. 1 Spelling 5. Noordhoff Uitgevers bv

Inhoud. 1 Spelling 5. Noordhoff Uitgevers bv Inhoud 1 Spelling 5 1 geschiedenis van de nederlandse spelling in vogelvlucht 11 2 spellingregels 13 Klinkers en medeklinkers 13 Spelling van werkwoorden 14 D De stam van een werkwoord 14 D Tegenwoordige

Nadere informatie

TAALBESCHOUWING: BEPALINGEN

TAALBESCHOUWING: BEPALINGEN Vakonderdeel: TAALBESCHOUWING: BEPALINGEN Doelen Verdiepen van de beweeglijkheid van zinnen. Onderscheiden van nodige en bijkomende informatieve delen. Zinnen inkorten en langer maken. Materiaal Werkboek

Nadere informatie

NIEUWE SPELLINGMETHODE OP DE BORGMANSCHOOL

NIEUWE SPELLINGMETHODE OP DE BORGMANSCHOOL NIEUWE SPELLINGMETHODE OP DE BORGMANSCHOOL Onderzoekers: Janneke Bergsma & Jojanneke van der Honing Borgmanschool, 2013 Aanleiding van het onderzoek Spelling is een dagelijks terugkerend onderdeel van

Nadere informatie

TULE inhouden & activiteiten Nederlands. Kerndoel 11. Toelichting en verantwoording

TULE inhouden & activiteiten Nederlands. Kerndoel 11. Toelichting en verantwoording TULE - NEDERLANDS KERNDOEL 11 168 TULE inhouden & activiteiten Nederlands Kerndoel 11 De leerlingen leren een aantal taalkundige principes en regels. Zij kunnen in een zin het onderwerp, het werkwoordelijke

Nadere informatie

Na de uitslag moest Rob onmiddellijk een Europese bestemming noemen. Razendsnel dacht hij na.

Na de uitslag moest Rob onmiddellijk een Europese bestemming noemen. Razendsnel dacht hij na. Tekst finale spellingwedstrijd + uitleg probleemwoorden De televisiequiz Stel je voor: je meldt je aan voor een televisiequiz. Tot je verrassing word je uitgenodigd. De vragen beantwoord je zo goed mogelijk.

Nadere informatie

Leerstofaanbod groep 4

Leerstofaanbod groep 4 Leerstofaanbod groep 4 Rekenen Rekenen Methode: RekenZeker De lessen zijn onderverdeeld in een aantal domeinen: getallen, bewerkingen (optellen, aftrekken en tafels en meten van tijd en geld. Optellen

Nadere informatie

PROGRAMMA (AALST) BIJEENKOMST VAKCOÖRDINATOREN NEDERLANDS April 2014 PROGRAMMA (SINT-NIKLAAS) PROGRAMMA (OUDENAARDE) Inleiding - rondleiding OLC

PROGRAMMA (AALST) BIJEENKOMST VAKCOÖRDINATOREN NEDERLANDS April 2014 PROGRAMMA (SINT-NIKLAAS) PROGRAMMA (OUDENAARDE) Inleiding - rondleiding OLC BIJEENKOMST VAKCOÖRDINATOREN NEDERLANDS April 2014 PROGRAMMA (AALST) Inleiding - rondleiding OLC Voorstelling vakgroep/school - ideeën uit de ontvangende school PB Intervisie Nieuws uit het vakgebied Koffie

Nadere informatie

betrokkenen? klasleerkracht logopediste ZOCO ouders leerling door diagnose: diagnose dyslexie aanvullen en, indien nodig, aanvullen maatregelen.

betrokkenen? klasleerkracht logopediste ZOCO ouders leerling door diagnose: diagnose dyslexie aanvullen en, indien nodig, aanvullen maatregelen. Naam:. Geboortedatum: GEEN diagnose dyslexie STI-(CO) diagnose dyslexie STI-CO-R-DI Diagnose dyslexie: door wie (naam + functie)? wanneer (datum + klas)? Invoer STICORDI-maatregelen: wanneer? betrokkenen?

Nadere informatie

Hoofdstuk 14 - Sneller en beter een tekst schrijven

Hoofdstuk 14 - Sneller en beter een tekst schrijven Hoofdstuk 14 - Sneller en beter een tekst schrijven 14.1. Inleiding 199 14.2. Sneller typen met woordvoorspelling 201 14.3. Beter spellen en schrijven zonder typen 203 Deel 4 - ICT als brug tussen capaciteit

Nadere informatie

MODERNE VREEMDE TALEN - ASO DUITS Het voorliggende pakket eindtermen beantwoordt aan de decretale situatie waarbij in de basisvorming in de derde

MODERNE VREEMDE TALEN - ASO DUITS Het voorliggende pakket eindtermen beantwoordt aan de decretale situatie waarbij in de basisvorming in de derde MODERNE VREEMDE TALEN - ASO DUITS Het voorliggende pakket eindtermen beantwoordt aan de decretale situatie waarbij in de basisvorming in de derde graad ASO, Duits als tweede moderne vreemde taal kan worden

Nadere informatie

Spelling voor gevorderden

Spelling voor gevorderden Spelling voor gevorderden Het Muiswerkprogramma Spelling voor Gevorderden is een programma voor het aanleren en oefenen van moeilijke woorden en van de spellingregels van het Nederlands, inclusief de werkwoordspelling.

Nadere informatie

Verslag van dataverzameling in functie van het onderzoek van de NTU naar het schrijfleven van leerlingen

Verslag van dataverzameling in functie van het onderzoek van de NTU naar het schrijfleven van leerlingen Verslag van dataverzameling in functie van het onderzoek van de NTU naar het schrijfleven van leerlingen Data verzameld in de derde graad van de basisschool en verslag opgesteld door Amber Van Geit Opleiding:

Nadere informatie

STIMULEREN EN BEGELEIDEN 1

STIMULEREN EN BEGELEIDEN 1 Naam: Geboortedatum: Diagnose dyslexie gesteld door: Diagnose dyslexie gesteld op: Begeleidingsplan voor leerling met dyslexie ACCEPTEREN 1 Kind te kennen geven dat je weet en begrijpt dat hij dyslexie

Nadere informatie

Redactie. 8e jaargang nr. 1 januari/februari 2004 Blad voor de Waterwijk - verschijnt zeswekelijks. Van de redactie

Redactie. 8e jaargang nr. 1 januari/februari 2004 Blad voor de Waterwijk - verschijnt zeswekelijks. Van de redactie Redactie Henk Bertelkamp Waterpoortweg 243 Tel: 020 770 04 17 Lucia Alleman Waterkersweg 212 Tel: 020 684 54 22 Ineke Hartman Waterrijkweg 376 Tel: 020 686 22 01 Richard Hengeveld Waterleliegracht 144

Nadere informatie