Rapportage Inspectieproject. Schoonmaak in vliegtuigen 2005

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rapportage Inspectieproject. Schoonmaak in vliegtuigen 2005"

Transcriptie

1 Rapportage Inspectieproject Schoonmaak in vliegtuigen 2005 Project A 734 Arbeidsinspectie, Den Haag April 2006

2 Schoonmaak in vliegtuigen 2005 Arbeidsinspectie, Den Haag Projectnummer A 734 Inspectieonderwerpen AI-bedrijfstakdirectie Landelijk Projectleider Landelijk Projectsecretaris Fysieke belasting Arbeidstijdenwet Gevaarlijke stoffen Biologische agentia Commerciële Dienstverlening dhr. drs. R.H.M. Peltzer (voor informatie: ( ) mw. N.E. Reijers Looptijd project 1 augustus 2005 tot 1 december 2005 Correspondentieadres Arbeidsinspectie kantoor Utrecht Postbus 820, 3500 AV Utrecht Arbeidsinspectie, Den Haag 2

3 Inhoudsopgave Pagina VOORWOORD SAMENVATTING AANLEIDING EN DOEL RELATIE TOT BEDRIJFSTAKSTRATEGIE AANLEIDING DOELSTELLING OMVANG VAN HET PROJECT WERKTERREIN/BIK CODES Branche en bedrijven Selectie van bedrijven Doelgroep LOOPTIJD EN AANTALLEN BEZOEKEN OPZET VAN HET PROJECT Globale opzet Soort project Inspectiemethodiek INSPECTIEONDERWERPEN Inspectieonderwerpen Effecten en gevolgen RESULTATEN REPRESENTATIVITEIT VAN DE RESULTATEN OVERZICHT RESULTATEN Geconstateerde overtredingen Ingezette instrumenten Resultaten monitoringvragenlijsten CONCLUSIES FOLLOW-UP Arbeidsinspectie, Den Haag 3

4 Voorwoord Het schoonmaken van het interieur van vliegtuigen is een vak apart. Het gaat om het werken in kleine ruimtes, in ongemakkelijke houdingen en meestal onder hoge tijddruk. Maar ook bij een vak apart dienen de wettelijke regels in acht te worden genomen. Signalen dat schoonmaakbedrijven zich niet aan de regels zouden houden bij het schoonmaken in vliegtuigen waren de aanleiding om dit inspectieproject uit te voeren. Signalen die de Arbeidsinspectie bereikten vanuit de branchebegeleidingscommissie (BBC) van het Arboconvenant schoonmaak- en glazenwassersbranche. Genoemd werden o.a. dat convenantafspraken niet zouden worden nageleefd en dat regelmatig overtredingen van de arbeidstijdenwet zouden voorkomen. Verder was onbekend of werknemers aan gevaarlijke stoffen (schoonmaakmiddelen) en biologische agentia (bacteriën, schimmels en virussen) werden blootgesteld en welke maatregelen daartegen waren genomen. De branche is klein en overzichtelijk en de belangrijkste schoonmaakbedrijven op een vijftal luchthavens zijn tijdens het project bezocht. De resultaten geven weliswaar aan dat er geen sprake is van ernstige en van structurele overtredingen, maar er is wel een aantal overtredingen geconstateerd. Zo is in de risico-inventarisatie en evaluatie niet altijd aandacht geschonken aan fysieke belasting en op het gebied van de arbeidstijdenwet zijn enkele overtredingen geconstateerd. Wel bleek dat schoonmaakmiddelen die binnen de branche worden gebruikt, van dien aard zijn dat werknemers niet worden blootgesteld aan gevaarlijke stoffen. Ik ben van mening dat de arbeidsomstandigheden in deze sector nog verbeterd kunnen worden. De resultaten zijn voorgelegd aan de BBC. Ik ga er vanuit dat deze commissie, op basis van de resultaten van de inspecties, de schoonmaakbedrijven ervan weet te overtuigen dat een extra inspanning om te komen tot goede arbeidsomstandigheden én arbeidstijden voor de werknemers zeker nog op z n plaats is. De Algemeen Directeur Dr. J.J.W. Uijlenbroek Arbeidsinspectie, Den Haag 4

5 1. Samenvatting Een deel van de schoonmaaksector in Nederland houdt zich bezig met het schoonmaken van het interieur van vliegtuigen. Hoewel er een Arboconvenant schoonmaak- en glazenwassersbranche is afgesloten, waren er signalen dat de bedrijven die zich bezighouden met het schoonmaken in vliegtuigen de convenantafspraken niet naleven of daaraan geen prioriteit geven. Daarnaast zou regelmatig de arbeidstijdenwet worden overschreden en/of onvoldoende worden nageleefd. Verder was weinig bekend over de blootstelling van werknemers aan gevaarlijke stoffen en biologische agentia (bacteriën, schimmels en virussen) en of daartegen maatregelen zijn genomen. Om meer inzicht in de problematiek te krijgen werd in 2005 besloten, ook naar aanleiding van een verzoek van de branchebegeleidingscommissie arboconvenant schoonmaak- en glazenwassersbranche, om via dit project specifiek aandacht te schenken aan het schoonmaken in vliegtuigen binnen de civiele sector. Daartoe werden acht hoofdaannemers in de schoonmaakbranche op de luchthavens Schiphol, Airport Rotterdam, Maastricht-Aachen Airport en Eindhoven Airport bezocht. Daarvan bleken er twee op meerdere vliegvelden werkzaam te zijn. Dat resulteerde in 6 hoofdaannemers totaal. Onderaannemers werden niet aangetroffen. Daarnaast werden 18 werknemers geïnspecteerd op hun werkzaamheden in vliegtuigen of achteraf ondervraagd over hun werkzaamheden. Onderwerpen van inspectie en monitoring waren: fysieke belasting, de arbeidstijdenwet, biologische agentia en gevaarlijke stoffen. In eerste instantie werden fysieke belasting, blootstelling aan biologische agentia en gevaarlijke stoffen via monitoring in kaart gebracht, waarna zonodig werd gehandhaafd. Op de arbeidstijdenwet werd volgens het vigerende beleid gehandhaafd. Het project is augustus 2005 gestart en de inspectiebezoeken zijn eind november 2005 afgesloten. De resultaten laten zien dat bij 5 van de 8 bezochte aannemers sprake was van één of meer overtredingen. Daarbij ging het 5 keer om een onvolledige RI&E en 5 keer is een waarschuwing gegeven op de Arbeidstijdenwet. De resultaten zijn besproken met de schoonmaaksector en de BBC Arboconvenant Schoonmaak- en glazenwasserbranche. De BBC beraadt zich over de resultaten en de te nemen stappen binnen de sector. Arbeidsinspectie, Den Haag 5

6 2. Aanleiding en doel 2.1. Relatie tot bedrijfstakstrategie In het meerjarenplan (bedrijfstakstrategie) van de Directie Commerciële Dienstverlening is de schoonmaaksector als één van de drie prioritaire bedrijfstakken aangewezen. Deze prioritering is mede gebaseerd op de uitkomst van het Arbeidsinspectie Risicoanalyse (AIRA) model; daaruit blijkt fysieke belasting in de schoonmaak één van de grote probleemgebieden te zijn. Op basis daarvan vinden er in de sector jaarlijks inspecties plaats Aanleiding In de schoonmaaksector is tussen de partijen OSB, FNV, CNV en SZW 1 een Arboconvenant afgesloten. De opgenomen onderwerpen zijn o.a. de arbeidsrisico s tillen, RSI, werkdruk en gevaarlijke stoffen. Met de branchebrede afspraken over deze arbeidsrisico s wordt beoogd de instroom in de WAO en het ziekteverzuim te reduceren. Het Arboconvenant heeft een looptijd tot 1 juli 2006, maar deze is inmiddels met een jaar verlengd. Naar aanleiding van signalen van partijen uit het convenanttraject is dit project opgezet. Schoonmaakbedrijven die op de luchthavens in Nederland de vliegtuigen schoonmaken zouden niet actief zijn in de naleving van de convenantafspraken, de problematiek ontkennen en/of geen prioriteit aan afspraken/oplossingen op dit terrein geven. Ook kon de BBC ondanks herhaalde inspanningen niet in contact komen met de betrokken schoonmaakbedrijven. Een andere aanleiding werd gevormd door tips dat werktijden overschreden worden en de Arbeidstijdenwet niet voldoende wordt nageleefd. Gezien de tijdsdruk die veelal heerst bij het reinigen van vliegtuigen ( turn-around tijd bij landen, uitladen, inladen en snel weer vertrekken) is de naleving van de arbeid- en rusttijdenverplichtingen een belangrijke stap ten aanzien van het beheersen van de werkdruk (top 3 risicowaardes in de schoonmaak). Tenslotte speelde mee dat het voor de branche opgestelde onderzoeksrapport 2 uiterst summiere informatie geeft over de blootstelling van schoonmakers aan gevaarlijke stoffen en biologische agentia bij het schoonmaken van vliegtuigen. Tevens was onbekend of werkgevers in hun standaard werkwijze maatregelen hebben opgenomen in relatie tot de kans op het uitbreken van besmettelijke ziekten, zoals in voorgaande jaren SARS en Aviaire Influenza. In dit project werd deze mogelijke problematiek nader in kaart gebracht en beoordeeld Doelstelling - Het bevorderen van de naleving van de arbo convenantafspraken door schoonmaakbedrijven, zowel die aangesloten zijn bij het OSB als die niet aangesloten zijn. - Het bevorderen van het nalevingniveau van de voorschriften op het gebied van fysieke belasting en de Arbeidstijdenwet door handhaving. - Het in kaart brengen van de problematiek op het gebied van gevaarlijke stoffen en biologische agentia bij het schoonmaken in vliegtuigen. 1 OSB = Ondernemersorganisatie Schoonmaak- en Bedrijfsdiensten, FNV = FNV Bondgenoten CNV = CNV Bedrijvenbond SZW = Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 2 In opdracht van de RAS heeft onderzoeksbureau Tauw het rapport Biologische agentia binnen de schoonmaak- en reinigingsbranche en de linnenverhuur-, wasserij- en textielreinigersbranche opgesteld datum 13 juni RAS = Raad voor Arbeidsverhoudingen schoonmaak- en glazenwassersbranche Arbeidsinspectie, Den Haag 6

7 3. Omvang van het project 3.1. Werkterrein/BIK codes Branche en bedrijven De schoonmaaksector valt binnen de categorie Overige zakelijke dienstverlening, BIK-code 747 Reiniging van gebouwen en transportmiddelen e.d.. In december 2005 is een principe-akkoord bereikt over een nieuwe CAO in de schoonmaak- en glazenwasserbedrijven met een looptijd van 3 jaar. Deze gaat met terugwerkende kracht in op 1 januari 2005 en loopt tot 31 december Op werkgevers die niet zijn aangesloten bij een werkgeversorganisatie was er geen cao van toepassing in Het Arboconvenant Schoonmaak- en Glazenwasserbranche is omgezet in de CAO Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf Arbeid en Gezondheid (looptijd 1/ t/m 31/ ). Bij indiening van de cao bij het ministerie is om algemeen verbindend verklaring verzocht. Deze procedure is nog niet afgerond. Hetzelfde geldt voor de reguliere cao Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf (looptijd 1/ t/m 31/ ) Selectie van bedrijven Acht schoonmaakbedrijven zijn bekend als hoofdaannemers van het schoonmaakwerk op de luchthavens. Mogelijk waren er nog een onbekend aantal onderaannemers werkzaam. Deze zijn echter niet aangetroffen. Men werkt gedeeltelijk met eigen personeel en gedeeltelijk met inleenkrachten via een uitzendbureau. Vijf van de zes bezochte hoofdaannemers zijn bij het OSB aangesloten. De bezochte locaties zijn: Luchthaven Schiphol, Airport Rotterdam, Maastricht - Aachen Airport, Eindhoven Airport. Daarbij zijn bezoeken gebracht aan de volgende hoofdaannemers/schoonmaakbedrijven: Schiphol: Asito, CSU, Lavos, Klüh, Crombeen Rotterdam: Lavos Maastricht: CSU Eindhoven: Ron Jeths Doelgroep Van de werknemers in de schoonmaaksector zijn er circa betrokken bij de reiniging van vervoermiddelen. Hiervan werken er naar schatting 700 op de luchthavens. Een deel daarvan is betrokken bij de schoonmaak in vliegtuigen binnen de civiele sector. Ongeveer werknemers vallen via hun werkgever onder de werkgeversorganisatie OSB. Schoonmakers die het interieur reinigen van vliegtuigen zijn het doel geweest van de inspecties Looptijd en aantallen bezoeken De bezoeken vonden plaats in de periode van 1 augustus t/m 30 november Hercontroles worden nog bij een aantal bedrijven gebracht na het verstrijken van de gestelde termijnen waarbinnen overtredingen moeten zijn opgeheven. In totaal zijn 8 bedrijven (incl. 2 bedrijven tweemaal op verschillende locaties) bezocht en zijn werkgeversprojectlijsten ingevuld. Van 18 werknemers zijn de werkzaamheden gecontroleerd en is eveneens een vragenlijst ingevuld. Daarvan is een viertal werknemers niet gecontroleerd tijdens de werkzaamheden, maar zijn zij achteraf wel geënquêteerd over hun werkzaamheden. Arbeidsinspectie, Den Haag 7

8 4. Opzet van het project 4.1. Globale opzet Soort project Gezien de aanleiding van het project is geïnspecteerd op zowel de arbeidsomstandighedenwet, zij het met een beperkt aantal onderwerpen, als op de arbeidstijdenwet. Daarbij is met betrekking tot de arbo onderwerpen eerst een monitorvragenlijst afgenomen en, indien daarbij overtredingen naar voren kwamen, ook gehandhaafd Inspectiemethodiek Voor de inspecties werden de volgende stappen gevolgd: - Voor de geïnventariseerde bedrijven werd de inspecteurs een adressenlijst met contactpersonen aangeleverd. - Met de contactpersoon van het bedrijf werd een afspraak gemaakt voor het bezoek. Daarbij werd kort aangegeven de aanpak, het doel en het tijdsbeslag van de inspectie. - De afspraak werd schriftelijk bevestigd. Bij die brief werd tegelijkertijd een informatiepakketje over het Arboconvenant meegestuurd. Bij de inspectie werd aan de werkgever de brief van het RAS 3 overhandigd met betrekking tot het convenant. - Bij het maken van de afspraak werd duidelijk verzocht de inspecteur door een ter zake deskundige vertegenwoordiger van het bedrijf te laten begeleiden naar de diverse werkplekken. - Vooraf werd het bedrijfsdossier nagezien op lopende zaken ten aanzien van de onderwerpen in dit project. - Onder begeleiding van een vertegenwoordiger van het bedrijf werd op de locatie een aantal werkplekken bezocht. - Ook situaties onder tijdsdruk (turn-around systeem) werden bezocht. - De inspecteur bepaalde zelf de te bezoeken locaties (vliegtuigen). - De werkzaamheden werden geobserveerd en geïnventariseerd ten aanzien van de fysieke belasting. - Voor de ATW werden de persoonsgegevens van de aangetroffen schoonmakers opgenomen. Overige informatie, zoals de werktijdenregistratie en productgegevens, werd bij de werkgever opgehaald/opgevraagd. - Ten aanzien van de biologische agentia en gevaarlijke stoffen werden de werksituatie en het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen geïnspecteerd en de gegevens genoteerd. - Aan de aangetroffen schoonmakers werd nadere informatie over de werkzaamheden gevraagd. - Waar vanwege een taalbarrière de informatie niet van de schoonmakers verkrijgbaar was, werd de begeleider van het schoonmaakbedrijf gevraagd om toelichting te geven. - Waar nodig werd een handhavingtraject ingezet, de handhavingfase kon mede door zaken in het bedrijfsdossier bepaald worden. - In de handhavingcorrespondentie werd aangesloten bij de termijnen van het convenant (het convenant loopt tot 1 juli 2006, inmiddels is dit op verzoek van de sociale partners verlengd tot 1 juli 2007). Indien uit de antwoorden op de vragen bleek dat fysieke belasting een probleem vormde, vond een gesprek plaats op vestigingsniveau en werd de RI&E en het daarbij behorende Plan van Aanpak gecontroleerd. Bij tekortkomingen werd een waarschuwing gegeven voor een onvolledige RI&E en om het Plan van Aanpak in te vullen, in lijn met de afspraken in het arboconvenant. Ten aanzien van het inspectieonderwerp biologische agentia en gevaarlijke stoffen, werd eerst geïnventariseerd en beoordeeld en vervolgens werd, waar nodig, een handhavingtraject ingezet. 3 RAS = Raad Arbeidsverhoudingen Schoonmaak- en Glazenwassersbranche Arbeidsinspectie, Den Haag 8

9 4.2. Inspectieonderwerpen Inspectieonderwerpen Fysieke belasting Ten behoeve van het genoemde convenant is onderzoek uitgevoerd naar de arbeidsomstandigheden in de sector. Daaruit bleek dat fysieke belasting een belangrijk probleem is bij het schoonmaken in vliegtuigen. Arbeidstijdenwet (ATW) Door het turn-around systeem is het mogelijk dat de ATW onvoldoende wordt nageleefd. Dit kan zowel het vaste als het ingeleende personeel betreffen. Correcte naleving van de ATW is een belangrijke stap in het beheersen van werkdruk. Biologische agentia en gevaarlijke stoffen In recente jaren is onder vliegtuigschoonmakers zo nu en dan onrust ontstaan over mogelijk besmettingsgevaar door besmette reizigers in relatie tot uitbraken van SARS, Aviaire influenza (vogelgriepvirus) en Tuberculose (TBC). Er is weinig bekend over de blootstelling aan gevaarlijke stoffen als gevolg van de gebruikte reinigingsmiddelen. Bij de schoonmaakwerkzaamheden die uit nat reinigen bestaan wordt er naar verwachting gebruik gemaakt van gewone huis-, tuin- en keukenmiddelen, maar het kan ook zijn dat desinfectantia worden gebruikt Effecten en gevolgen Fysieke belasting Het werken in kleine ruimten, geforceerde houdingen, en de tijdsdruk in verband met vertragingen van vluchten zijn de belangrijkste oorzaken voor de grote fysieke belasting 4. Arbeidstijdenwet (ATW) Het turn-around systeem (landen en snel weer vertrekken) bij het schoonmaken in vliegtuigen vormt tijddruk en zeker in combinatie met fysieke belasting kan dat leiden tot een verhoogde werkdruk. De branche beschikt hiertoe over een Werkdrukmeter voor het overleg tussen werkgever en werknemer. Werkdruk maakte géén onderdeel uit van de onderwerpen in dit project. Er werd verondersteld dat het schortte aan een goede naleving van de ATW. Omdat dit voor een groot deel bepalend is voor de werkdruk, werd daarom alleen gekeken naar de naleving van de ATW. De naleving van de voorschriften over fysieke belasting en de mogelijke problematiek rond blootstelling aan biologische agentia en gevaarlijke stoffen werden in eerste instantie door middel van het stellen van enkele vragen in kaart gebracht. Vervolgens werd nagegaan of handhaving moest worden ingezet. Biologische agentia en gevaarlijke stoffen Beschikbaar onderzoek m.b.t. blootstelling aan biologische agentia geeft weinig uitsluitsel. 4 TNO rapport: Fysiek belasting in de IGK branche. Arbeidsinspectie, Den Haag 9

10 5. Resultaten 5.1. Representativiteit van de resultaten Bij de inspecties werden de hoofdaannemers in hun rol als directe werkgever betrokken. Uit de resultaten blijkt dat alle hoofdaannemers zijn bezocht en dat van de werknemers een deel is aangetroffen op locatie. Volgens de inspecteurs van de arbeidsinspectie, die de inspecties hebben uitgevoerd, zou een uitbreiding van het aantal inspecties géén extra of andere resultaten hebben opgeleverd. Op basis hiervan kan worden gesteld dat de projectresultaten een goed beeld geven van de werkelijke situatie binnen de branche Overzicht resultaten Tijdens de inspecties zijn 6 hoofdaannemers bezocht. Twee hoofdaannemers zijn echter op twee verschillende vliegvelden aangetroffen en zijn als afzonderlijke bezoeken meegeteld. Bij de resultaten wordt steeds van die 8 bezoeken (zaken) uitgegaan Geconstateerde overtredingen Van de 8 zaken (waarvan 2 bedrijven op 2 verschillende locaties) zijn er 3 waar geen enkele overtreding is aangetroffen. Bij 1 zaak zijn twee ATW en 1 Arbo overtreding gevonden, bij 1 zaak 2 Arbo en 1 ATW overtreding, bij 1 zaak werden 2 Arbo overtredingen geconstateerd en bij 2 zaken 1 ATW overtreding. In orde/niet in orde 38% 63% in orde niet in orde Arbo Bij 3 van de 8 zaken (38%) zijn in totaal 5 overtredingen van de arbowetgeving geconstateerd (op 18 werknemers). Waarbij bij 2 zaken 2 overtredingen werden geconstateerd. De overtredingen betroffen allemaal de onvolledigheid van de RI&E. Het betrof 1 maal geen aandacht in de RI&E voor gevaarlijke stoffen (schoonmaakmiddelen), 3 maal dat de gevaren voor de gezondheid niet of onvoldoende in de RI&E waren beoordeeld met betrekking tot het schoonmaken van zitplaatsen en het stofzuigen van de vloer in het vliegtuig (fysieke belasting) en 1 maal dat de risico s van de werkzaamheden niet in de RI&E waren benoemd. Arbeidsinspectie, Den Haag 10

11 ATW Met betrekking tot de arbeidstijdenwet zijn bij 4 van de 8 zaken in totaal 5 overtredingen geconstateerd (op 18 werknemers). Bij één zaak werden 2 overtredingen geconstateerd. 3 maal ging het om een overtreding voor een te lange arbeidstijd voor volwassenen, 1 maal voor onvoldoende rusttijd en 1 maal betrof het een te lange arbeidstijd inclusief overwerk. ri&e aanpassen w anneer noodzakelijk ihkv de ri&e veiligheids- en gezondheidsaspecten fysieke belasting beoordelen Arbeidstijd incl overw erk (06:00-02:00) p. dienst dagelijkse onafgebroken rusttijd onvolledige ri&e Arbeidstijd volw assene, per dienst Ingezette instrumenten Voor de geconstateerde overtredingen zijn zowel met betrekking tot de arbowet als de ATW waarschuwingen gegeven. Instrumentinzet waarschuwing ATW 5 waarschuwing Arbo Resultaten monitorvragenlijsten Aan zowel werkgevers als werknemers is een vragenlijst voorgelegd waarin werd ingegaan op blootstelling aan gevaarlijke stoffen en biologische agentia. Ten aanzien van dat laatste werd specifiek een aantal vragen gesteld in relatie tot prikincidenten. Uit de monitorvragenlijst werkgevers kwam naar voren dat de schoonmaakopdrachten afkomstig zijn van vliegmaatschappijen en/of afhandelingservices. Blootstelling aan gevaarlijke stoffen door gebruik van reinigingsmiddelen is niet in elke RI&E opgenomen. Indien dit risico wel in de RI&E was Arbeidsinspectie, Den Haag 11

12 onderkend, dan is dat niet gebaseerd op informatie uit het eventueel aanwezige veiligheidsinformatieblad (VIB). Het komt zelden voor dat injectienaalden bij het schoonmaken worden tegengekomen. Bij één bedrijf 2 tot 3 keer per jaar, bij een ander bedrijf slechts één keer. Prikincidenten hebben zich niet voorgedaan. Specifieke maatregelen zijn daardoor niet genomen. Uitbraak van infectieziekten zoals SARS, Aviaire influenza hebben alleen in de betreffende periode bij 6 van de 8 bedrijven geleid tot extra maatregelen. Deze bestonden uit het verstrekken van mondkapjes. Bij de overige 2 bedrijven was hier in de RI&E al aandacht aan besteed. In de meeste RI&E s (5 van de 8) is iets opgenomen over de risico s van blootstelling aan biologische agentia. Werknemers Aan de werknemers werd onder andere gevraagd welke schoonmaakmiddelen worden gebruikt in het vliegtuig, of zij injectienaalden tegenkomen en of er door de werkgever maatregelen zijn genomen tegen SARS en Aviaire influenza. Als laatste werd gevraagd wat het smerigste is wat moet worden schoongemaakt. De bedrijven gebruiken verschillende schoonmaakmiddelen, bij 4 van de 8 bedrijven is sprake van dezelfde schoonmaakmiddelen. Slechts bij één bedrijf was een veiligheidsinformatieblad aanwezig m.b.t. het gebruikte schoonmaakmiddel. De middelen worden meestal sterk verdund in water gebruikt. De geïnterviewde werknemers waren tijdens hun werkzaamheden geen injectienaalden tegengekomen. Ook wordt door de werknemers aangegeven dat door de bedrijven geen maatregelen zijn genomen om bijvoorbeeld prikincidenten te voorkomen. Tijdens de perioden dat SARS of Aviaire influenza speelden zijn volgens de werknemers door 4 bedrijven extra maatregelen genomen. Bij één van die bedrijven werd dit echter door maar één van de drie werknemers aangegeven. Maatregelen bestonden uit het verstrekken van mondkapjes. Bij de overige bedrijven waren er, volgens de werknemers, al voldoende maatregelen getroffen om de risico s te ondervangen. Op de vraag wat het smerigste is om schoon te maken gaven 8 werknemers aan dat het dan vooral gaat om toiletten die besmeurd zijn met uitwerpselen en om braaksel. Arbeidsinspectie, Den Haag 12

13 6. Conclusies Het schoonmaken in vliegtuigen wordt door een klein aantal schoonmaakbedrijven (hoofdaannemers) uitgevoerd, die alle zijn bezocht. Er zijn tijdens de inspecties geen (werknemers van) onderaannemers aangetroffen. De resultaten geven een goed beeld binnen de sector van de naleving van de geïnspecteerde onderwerpen van de Arbeidsomstandighedenwet en de Arbeidstijdenwet. Uit de resultaten komt naar voren dat er geen sprake is van misstanden of excessen. Hoewel de aanleiding voor het project onder andere signalen betroffen over niet naleving van de convenantafspraken en het stelselmatig overtreden van de arbeidstijdenwet, zijn er geen aanwijzingen gevonden voor structurele overtredingen op de geïnspecteerde inspectiepunten. Ten aanzien van fysieke belasting zijn geen zware overtredingen aangetroffen. Wel dient de aandacht daarvoor en de beoordeling daarvan in de RI&E bij een viertal bedrijven verbeterd te worden. Gevaarlijke stoffen, waarbij maatregelen dienen te worden getroffen ter bescherming van de gezondheid van werknemers, zijn niet aangetroffen. Wel zullen 3 bedrijven in de RI&E meer aandacht dienen te schenken aan biologische agentia (bacteriën, schimmels en virussen). Met betrekking tot de arbeidstijdenwet zijn geen excessen aangetroffen. Bij vier bedrijven zijn overtredingen geconstateerd op arbeid- en rusttijden. Deze bedrijven dienen méér aandacht te schenken aan de voorgeschreven arbeid- en rusttijden. 7. Follow-up De resultaten van dit inspectieproject zijn besproken in het overleg van de BBC Arboconvenant schoonmaak- en glazenwasserbranche van 18 januari De uitkomsten van het inspectieonderzoek kunnen de BBC helpen een aantal vervolgstappen te nemen richting sector. Alle in het kader van het Arboconvenant ontwikkelde instrumenten en normen zijn door sociale partners vastgelegd in de cao Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijven Arbeid en Gezondheid. Het expertice-centrum van de arbeidsinspectie heeft meegewerkt aan onderzoeken welke deze ontwikkeling mogelijk maakte. Tevens geven deze onderzoeken een goed beeld van de stand der techniek binnen de sector. Verder wordt door de branche een eigen controle dienst opgezet die het naleven van de gemaakte afspraken kan afdwingen. Wanneer na afloop van het convenant blijkt dat de implementatie van afspraken, instrumenten en normen binnen de sector onvoldoende is, kan de arbeidsinspectie het inspectieonderzoek herhalen. Arbeidsinspectie, Den Haag 13

Projectverslag. Vakkenvullen jeugdigen supermarkten 2004

Projectverslag. Vakkenvullen jeugdigen supermarkten 2004 Projectverslag Vakkenvullen jeugdigen supermarkten 2004, Den Haag Inspectieonderwerpen - Verboden arbeid door kinderen - Werkdagen en werktijden voor kinderen AI bedrijfstakdirectie Commerciële Dienstverlening

Nadere informatie

In het project zijn verder de volgende inspectiepunten meegenomen: -verdrinkingsgevaar, -instructie, -persoonlijke beschermingsmiddelen en -werkdruk

In het project zijn verder de volgende inspectiepunten meegenomen: -verdrinkingsgevaar, -instructie, -persoonlijke beschermingsmiddelen en -werkdruk projectverslag A27 hotelschepen projectverslag A27-999 Hotelschepen "Arbeids - & Rusttijden Horecapersoneel aan boord van Nederlandse en buitenlandse hotelschepen" Versie: 20 juni 2000 Uitvoeringsperiode:

Nadere informatie

Vakantiewerk (en bijbaantjes) 2005 van 1 juli 2005 t/m 28 februari 2006 A715

Vakantiewerk (en bijbaantjes) 2005 van 1 juli 2005 t/m 28 februari 2006 A715 Vakantiewerk (en bijbaantjes) 2005 van 1 juli 2005 t/m 28 februari 2006 A715 Juni 2006 2 Vakantiewerk en bijbaantjes 2005 Inspectieonderwerpen Arbeidstijdenwet en Nadere Regeling Kinderarbeid CO 2 en N

Nadere informatie

Aan de slag met de Stoffenmanager Schoonmaak. Zo werk je prettiger!

Aan de slag met de Stoffenmanager Schoonmaak. Zo werk je prettiger! Aan de slag met de Stoffenmanager Schoonmaak Zo werk je prettiger! Vooraf Schoonmakers werken dagelijks met allerlei schoonmaak- en onderhoudsmiddelen. Hierin zitten stoffen die schadelijk kunnen zijn

Nadere informatie

Jaargang 2013 / nieuwsbrief 16 / Juli en augustus 2013 INHOUD:

Jaargang 2013 / nieuwsbrief 16 / Juli en augustus 2013 INHOUD: Jaargang 2013 / nieuwsbrief 16 / Juli en augustus 2013 INHOUD: Zwangere vrouwen ervaren weinig tolerantie op het werk Werkgevers zouden een gezonde levensstijl moeten kunnen eisen Legionellose Werkgevers

Nadere informatie

ARBOCONVENANT SCHOONMAAK- EN GLAZENWASSERSBRANCHE

ARBOCONVENANT SCHOONMAAK- EN GLAZENWASSERSBRANCHE ARBOCONVENANT SCHOONMAAK- EN GLAZENWASSERSBRANCHE INZAKE fysieke belasting (tillen, RSI), werkdruk (psychosociale belasting), oplosmiddelen en allergenen, biologische agentia, cytostatica en arbobeleid,

Nadere informatie

Projectverslag Inspectieproject Intramurale Zorg 2003 A575 Looptijd van: van 1 maart 2003 tot en met 31 augustus 2003

Projectverslag Inspectieproject Intramurale Zorg 2003 A575 Looptijd van: van 1 maart 2003 tot en met 31 augustus 2003 Projectverslag Inspectieproject Intramurale Zorg 2003 A575 Looptijd van: van 1 maart 2003 tot en met 31 augustus 2003 Den Haag, januari 2004 Jacques van der Pols, Landelijk Projectleider 026-3557111 Samenvatting

Nadere informatie

PROJECT Legionella Binnenvaart 2000 A412

PROJECT Legionella Binnenvaart 2000 A412 PROJECT Legionella Binnenvaart 2000 A412 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Versie: januari 2002 Postadres: Postbus 90801 te 2509 LV DEN HAAG Bezoekadres: Anna van Hannoverstraat 4 te DEN

Nadere informatie

PROJECTVERSLAG MONITORPROJECT UNIVERSITEITEN A796

PROJECTVERSLAG MONITORPROJECT UNIVERSITEITEN A796 PROJECTVERSLAG MONITORPROJECT UNIVERSITEITEN A796 1 0 colofon Arbeidsinspectie, Den Haag maart 2007 Projectverslag status Projectnummer: concept A796 Looptijd project: september 2006 t/m december 2006

Nadere informatie

PROJECTPLAN INSPECTIEPROJECT. Ambulancezorg A 895. Onderwerpen:. Fysieke belasting.. Agressie & geweld (PSA). Biologische agentia

PROJECTPLAN INSPECTIEPROJECT. Ambulancezorg A 895. Onderwerpen:. Fysieke belasting.. Agressie & geweld (PSA). Biologische agentia PROJECTPLAN INSPECTIEPROJECT Ambulancezorg A 895 Onderwerpen:. Fysieke belasting. Agressie & geweld (PSA). Biologische agentia. Arbeidstijden Inspectieperiode 1 september 2008 tot en met 31 december 2008

Nadere informatie

De Nationale Politie Arbeidstijden en Agressie en Geweld geïnspecteerd

De Nationale Politie Arbeidstijden en Agressie en Geweld geïnspecteerd De Nationale Politie Arbeidstijden en Agressie en Geweld geïnspecteerd De Nationale Politie slaagt er nog onvoldoende in om de Arbeidstijdenwet en de bepalingen rondom Agressie en Geweld van de Arbeidsomstandighedenwet

Nadere informatie

ARBOCONVENANT. LINNENVERHUUR-, WASSERIJ- en TEXTIELREINIGINGSBEDRIJVEN INZAKE

ARBOCONVENANT. LINNENVERHUUR-, WASSERIJ- en TEXTIELREINIGINGSBEDRIJVEN INZAKE ARBOCONVENANT LINNENVERHUUR-, WASSERIJ- en TEXTIELREINIGINGSBEDRIJVEN INZAKE fysieke belasting, werkdruk, klimaat, geluid, biologische agentia, cytostatica en arbo-infrastructuur Den Bosch, 21 november

Nadere informatie

Arbocatalogus Tuincentra

Arbocatalogus Tuincentra Arbocatalogus Tuincentra Arbocatalogus Tuincentra Voorwoord Voor u ligt de Arbocatalogus Tuincentra, het oplossingenboek voor arborisico s in tuincentra. In de tuincentra denken we bij veiligheid automatisch

Nadere informatie

Intentieverklaring Arbeidsomstandigheden Schoonmaak- en reinigingssector

Intentieverklaring Arbeidsomstandigheden Schoonmaak- en reinigingssector Intentieverklaring Arbeidsomstandigheden Schoonmaak- en reinigingssector Ondergetekenden, De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de heer drs. J.F. Hoogervorst, hierna te noemen: de overheid

Nadere informatie

EUROPEAN CONSTRUCTION CAMPAIGN 2004

EUROPEAN CONSTRUCTION CAMPAIGN 2004 VERSLAG EUROPEAN CONSTRUCTION CAMPAIGN 2004 (Project A663 - Actieperiode juni) Informatie: Arbeidsinspectie, kantoor Groningen Drs. J.R. Boer Landelijk Projectleider Postbus 30016 9700 RM GRONINGEN (050)5225880

Nadere informatie

Verslag inspecties Woningcorporaties A871

Verslag inspecties Woningcorporaties A871 Verslag inspecties Woningcorporaties A871 Verslag inspecties Woningcorporaties Inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Samenvatting 7 2 Projectopzet en uitvoering 9.1 Aanleiding, uitgangspunten en doelstellingen 9.2

Nadere informatie

Risico-inventarisatie & evaluatie en Preventiemedewerker

Risico-inventarisatie & evaluatie en Preventiemedewerker Interne Instructie Risico-inventarisatie & evaluatie en Preventiemedewerker Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Wettelijke grondslag 3. Aanpak 3.1. Toezicht en handhaving 3.2. Werkwijze 3.3. Basis toetskader

Nadere informatie

Inspectierapport. Autowas- en autopoetsbedrijven

Inspectierapport. Autowas- en autopoetsbedrijven Inspectierapport Autowas- en autopoetsbedrijven Inspecties bij autowas- en autopoetsbedrijven van mei tot en met september 2009 Inhoudsopgave 2 Voorwoord 3 1. Opzet en uitvoering van de inspectie 5 1.1.

Nadere informatie

Gezond & veilig werken in kleinschalige zorgvoorzieningen dát maakt zorg beter

Gezond & veilig werken in kleinschalige zorgvoorzieningen dát maakt zorg beter Gezond & veilig werken in kleinschalige zorgvoorzieningen dát maakt zorg beter De Inspectie SZW 1 inspecteerde van maart 2011 tot en met februari 2012 zorgboerderijen en andere kleinschalige zorgvoorzieningen.

Nadere informatie

VERSLAG INSPECTIEPROJECT WASGOEDKETEN ZORG A 754. Onderwerpen: Biologische agentia, Cytostatica, Fysieke belasting

VERSLAG INSPECTIEPROJECT WASGOEDKETEN ZORG A 754. Onderwerpen: Biologische agentia, Cytostatica, Fysieke belasting VERSLAG INSPECTIEPROJECT WASGOEDKETEN ZORG A 754 Onderwerpen: Biologische agentia, Cytostatica, en Fysieke belasting Inspectieperiode 1 januari 2006 tot en met 30 april 2006 Arnhem, 31 augustus 2006 definitief

Nadere informatie

Inspectie naar naleving Arbowet en aandacht arbeidsomstandigheden in de Bijzondere Zorg

Inspectie naar naleving Arbowet en aandacht arbeidsomstandigheden in de Bijzondere Zorg Inspectie naar naleving Arbowet en aandacht arbeidsomstandigheden in de Bijzondere Zorg Arbeidsinspectie te Den Haag COLOFON: Inspectieproject: Bijzondere Zorg 2003 (A621) Directie: Publieke Dienstverlening

Nadere informatie

Voorlichting, onderricht & Toezicht

Voorlichting, onderricht & Toezicht Interne instructie Arbeidsinspectie Voorlichting, onderricht & Toezicht INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Inspectie 2.3 Handhaving 3. SCHEMA STAPPEN BIJ HANDHAVING Vastgesteld

Nadere informatie

Projectrapportage inspectieproject. Facilitaire diensten in de zorg

Projectrapportage inspectieproject. Facilitaire diensten in de zorg Projectrapportage inspectieproject Facilitaire diensten in de zorg Inhoudsopgave Voorwoord 3 1 Aanleiding, doelstelling, doelgroep en communicatie 4 Aanleiding 4 Doelstelling 4 Doelgroep 4 Communicatie

Nadere informatie

Eindverslag inspectieproject OPS 2001 A491

Eindverslag inspectieproject OPS 2001 A491 Eindverslag inspectieproject OPS 2001 A491 Den Haag, december 02 Colofon Contactpersoon: mw. Y.A.J. Montforts tel.nr.: 0475-356603 Titel : Eindverslag inspectieproject OPS 2001 Project nr. : A491 Uitvoeringsperiode

Nadere informatie

Gezond. veilig werken. Sectoraanpak Zorg en Welzijn 2012-2015. dát maakt zorg beter

Gezond. veilig werken. Sectoraanpak Zorg en Welzijn 2012-2015. dát maakt zorg beter Gezond veilig werken Sectoraanpak Zorg en Welzijn 2012-2015 dát maakt zorg beter De Inspectie SZW werkt samen aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen Voor mensen die met heel

Nadere informatie

EVALUATIEVERSLAG. LANDELIJK INSPECTIEPROJECT THUISWERK IN DE GRAFISCHE INDUSTRIE TEXTIEL INDUSTRIE METAALPRODUKTEN INDUSTRIE

EVALUATIEVERSLAG. LANDELIJK INSPECTIEPROJECT THUISWERK IN DE GRAFISCHE INDUSTRIE TEXTIEL INDUSTRIE METAALPRODUKTEN INDUSTRIE EVALUATIEVERSLAG. LANDELIJK INSPECTIEPROJECT THUISWERK IN DE GRAFISCHE INDUSTRIE TEXTIEL INDUSTRIE METAALPRODUKTEN INDUSTRIE PROJECTNUMMER A444 UITVOERING AUGUSTUS 2000 TOT/MET MAART 2001 SAMENSTELLING;

Nadere informatie

Projectverslag. Agressie en Geweld Detailhandel 2003

Projectverslag. Agressie en Geweld Detailhandel 2003 Projectverslag Agressie en Geweld Detailhandel 2003 December 2004 2 Inspectieonderwerpen Beleid en uitvoering gebied agressie en geweld -preventieve maatregelen -instructie en voorlichting werknemers -slachtofferhulp

Nadere informatie

Risico-inventarisatie & evaluatie

Risico-inventarisatie & evaluatie Interne instructie Arbeidsinspectie Risico-inventarisatie & evaluatie INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Inspectie 2.3 Handhaving 3. ACHTERGRONDINFORMATIE 3.1 Algemeen 3.2

Nadere informatie

Stofzuigers en schrobmachines

Stofzuigers en schrobmachines Stofzuigers en schrobmachines Ergonomische eisen en aanbevelingen Zo werk je prettiger! Stofzuigen is voor veel schoonmakers dagelijkse kost. Schoonmakers van kantoren, vliegtuigen, treinen en bussen besteden

Nadere informatie

Meta(al)morfose Inspecties op het gebied van machineveiligheid, geluid en arbobeleid in de metaalindustrie

Meta(al)morfose Inspecties op het gebied van machineveiligheid, geluid en arbobeleid in de metaalindustrie Meta(al)morfose Inspecties op het gebied van machineveiligheid, geluid en arbobeleid in de metaalindustrie Projectnummer: A568 Contactpersoon: mevr. Y. Montforts Tel: 0475-356603 Den Haag, 14 mei 2004

Nadere informatie

Let op je huid! Zo werk je prettiger!

Let op je huid! Zo werk je prettiger! Let op je huid! Zo werk je prettiger! Vooraf Jeuk, een rode huid, ruwe plekjes, kloofjes en blaasjes. Handeczeem. Wist je dat één op de tien mensen daar minstens één keer per jaar last van heeft? In sommige

Nadere informatie

Thema Nieuwsbrief. In dit plan presenteert de Inspectie SZW de aandachtspunten voor controles op de werkvloer. Dit zijn:

Thema Nieuwsbrief. In dit plan presenteert de Inspectie SZW de aandachtspunten voor controles op de werkvloer. Dit zijn: Jaarlijks publiceert de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) (ook bekend als de Arbeidsinspectie) een jaarplan. Zo ook voor 2014. In dit plan presenteert de Inspectie SZW de aandachtspunten

Nadere informatie

PROJECTVERSLAG ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN IN HET

PROJECTVERSLAG ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN IN HET PROJECTVERSLAG ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN IN HET ONDERWIJS 2001, nr. A457 Informatie: Arbeidsinspectie, regio Noordwest P. Terstall, Landelijk projectsecretaris Tel. 020-5812 535 INHOUDSOPGAVE 1. SAMENVATTING...

Nadere informatie

Projectverslag. Pilot Wet minimumloon en minimum vakantiebijslag. Project A745

Projectverslag. Pilot Wet minimumloon en minimum vakantiebijslag. Project A745 Projectverslag Pilot Wet minimumloon en minimum vakantiebijslag Project A745 21 februari 2006 Pilot WML Arbeidsinspectie, Den Haag Inspectieonderwerpen Wet minimumloon en minimum vakantiebijslag AI bedrijfstakdirectie

Nadere informatie

Let op je lijf! Zo werk je prettiger!

Let op je lijf! Zo werk je prettiger! Let op je lijf! Zo werk je prettiger! Tillen, draaien, bukken, kracht zetten. Werken in de schoonmaak kan best zwaar zijn. Dat is op zich niet zo erg. Als je het maar op een gezonde manier doet. En gezond

Nadere informatie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Arbeidsinspectie EINDVERSLAG INSPECTIEPROJECT AUDIOVISUELE SECTOR 2002 2003

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Arbeidsinspectie EINDVERSLAG INSPECTIEPROJECT AUDIOVISUELE SECTOR 2002 2003 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Arbeidsinspectie EINDVERSLAG INSPECTIEPROJECT AUDIOVISUELE SECTOR 2002 2003 (Inspectieproject m.b.t. werktijden, werkdruk en fysieke belasting in de audiovisuele

Nadere informatie

Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden

Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden Frank Rijshouwer Hogere Veiligheidskundige 20 juni 2006 1 Arbowetgeving Arbeidsomstandighedenwet Arbeidsomstandighedenbesluit Arbeidsomstandighedenregeling Arbo-

Nadere informatie

Projectrapportage Beveiligingsbedrijven A869

Projectrapportage Beveiligingsbedrijven A869 Projectrapportage Beveiligingsbedrijven A869 Projectrapportage Beveiligingsbedrijven Inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Samenvatting 7 2 Inleiding 9 2.1 Doelstelling/beoogde effecten 9 2.2 Uitvoering project

Nadere informatie

EVALUATIERAPPORTAGE STOFKAMACTIE BOUW

EVALUATIERAPPORTAGE STOFKAMACTIE BOUW EVALUATIERAPPORTAGE STOFKAMACTIE BOUW PROJECTNUMMER A451 3 oktober 2000 ARBEIDSINSPECTIE MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Inleiding De Arbeidsinspectie heeft een stofkamoperatie, een intensieve

Nadere informatie

Projectverslag. naleving Wet arbeid vreemdelingen. schoonmaaksector 2005

Projectverslag. naleving Wet arbeid vreemdelingen. schoonmaaksector 2005 Projectverslag Inspectie naleving Wet arbeid vreemdelingen in de schoonmaaksector 2005 Arbeidsinspectie, Den Haag 3 april 2006 Status goedgekeurd Inspectieonderwerp naleving Wet arbeid vreemdelingen AI-directie

Nadere informatie

Werkdruk omlaag! Zo werk je prettiger!

Werkdruk omlaag! Zo werk je prettiger! Werkdruk omlaag! Zo werk je prettiger! Ook wel eens het gevoel dat je tijd te kort komt om je werk goed te doen? Je bent niet de enige. Want werken in de schoonmaak is hard werken. Dat is op zich niet

Nadere informatie

Verslag Vrijstellingsregeling Asbest m.b.t rem- en frictiematerialen bij liften

Verslag Vrijstellingsregeling Asbest m.b.t rem- en frictiematerialen bij liften Verslag Vrijstellingsregeling Asbest m.b.t rem- en frictiematerialen bij liften Projectnummer A403. 1 oktober 2000 t/m 15 februari 2001 Landelijk Projectsecretaris: R.W. van Wijk november 2001 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Pas op voor prikaccidenten! Zo werk je prettiger!

Pas op voor prikaccidenten! Zo werk je prettiger! Pas op voor prikaccidenten! Zo werk je prettiger! Vooraf Een stuk glas met bloed eraan. Een gebruikte injectienaald. Een bebloede zakdoek. Een plas bloed. Als schoonmaker kún je in contact komen met het

Nadere informatie

Veilig omgaan met cytostatica. Zo werk je prettiger!

Veilig omgaan met cytostatica. Zo werk je prettiger! Veilig omgaan met cytostatica Zo werk je prettiger! Vooraf Kanker. Je kent vast wel iemand die erdoor getroffen is. Of misschien ben je er zelf door getroffen (geweest). Dan weet je hoe zwaar de medicijnen

Nadere informatie

Problemen? Praat erover! Zo werk je prettiger!

Problemen? Praat erover! Zo werk je prettiger! Problemen? Praat erover! Zo werk je prettiger! Vooraf Problemen. Iedereen heeft ze wel eens. Je zit de hele dag te piekeren en slaapt slecht. Gelukkig lossen veel problemen zich vanzelf op. En hoeft je

Nadere informatie

Colofon. Arbeidsinspectie, Den Haag, mei 2006. Afdeling Persvoorlichting, 070-333 4444. Looptijd project januari 2005 januari 2006.

Colofon. Arbeidsinspectie, Den Haag, mei 2006. Afdeling Persvoorlichting, 070-333 4444. Looptijd project januari 2005 januari 2006. PROJECTVERSLAG INSPECTIEPROJECT KINDEROPVANG Inspectieonderwerp: Fysieke belasting werknemers Colofon Arbeidsinspectie, Den Haag, mei 2006 Inspectieonderwerp AI-bedrijfstakdirectie Landelijk Projectleider

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht)

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening en is

Nadere informatie

Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie

Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie 1 De Arbeidsinspectie in het kort De Arbeidsinspectie (AI) maakt deel uit van het ministerie van Sociale Zaken en

Nadere informatie

VERSLAG INSPECTIES PROJECT SOCIALE WERKVOORZIENING (A866)

VERSLAG INSPECTIES PROJECT SOCIALE WERKVOORZIENING (A866) VERSLAG INSPECTIES PROJECT SOCIALE WERKVOORZIENING (A866) ARBEIDSINSPECTIE DEN HAAG, NOVEMBER 2008 1 Inhoudsopgave Voorwoord 3 1 Samenvatting 4 2 Projectopzet en uitvoering 5 2.1 Aanleiding en doelstellingen

Nadere informatie

Resultaat Atex 137 toezicht in 2007

Resultaat Atex 137 toezicht in 2007 Resultaat Atex 137 toezicht in 2007 Pagina 1 van 9 Samenvatting In 2007 zijn door de directie MHC bij 41 BRZO99 en Arie bedrijven Atex 137 inspecties uitgevoerd op een wijze als beschreven in het toezichtbeleid

Nadere informatie

SAMENWERKINGSAFSPRAKEN ARBEIDSINSPECTIE VOEDSEL EN WAREN AUTORITEIT

SAMENWERKINGSAFSPRAKEN ARBEIDSINSPECTIE VOEDSEL EN WAREN AUTORITEIT SAMENWERKINGSAFSPRAKEN ARBEIDSINSPECTIE en VOEDSEL EN WAREN AUTORITEIT SAMENWERKINGSAFSPRAKEN ARBEIDSINSPECTIE-VOEDSEL EN WAREN AUTORITEIT De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, handelend

Nadere informatie

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID ALGEMEEN VERBINDEND VERKLARING VAN GEWIJZIGDE BEPALINGEN VAN DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST IN HET SCHOONMAAK- EN GLAZENWASSERSBEDRIJF INZAKE VRIJWILLIG

Nadere informatie

Inspectie naar de actualiteit van de KEW vergunningen

Inspectie naar de actualiteit van de KEW vergunningen Projectplan KEW 2007 Inspectie naar de actualiteit van de KEW vergunningen Arbeidsinspectie, Den Haag Projectnummer A823 Status projectplan Definitief Inspectieonderwerp Ioniserende straling AI-bedrijfstak

Nadere informatie

Aandachtspunten Arbeidsomstandigheden Schoonmaak INTERIEUR GEBOUWEN (kantoren, scholen etc.)

Aandachtspunten Arbeidsomstandigheden Schoonmaak INTERIEUR GEBOUWEN (kantoren, scholen etc.) Bijlage 7: Aandachtspunten Arbeidsomstandigheden Schoonmaak (AAS-lijst) Bedrijfsnaam opdrachtgever: Adres: Telefoon: Email: Aandachtspunten Arbeidsomstandigheden Schoonmaak INTERIEUR GEBOUWEN (kantoren,

Nadere informatie

Samen op weg naar veilig en gezond werk

Samen op weg naar veilig en gezond werk Samen op weg naar veilig en gezond werk Aanpak transport en logistiek 2012-2015 De Inspectie SZW werkt samen aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen Voorwoord Bij de sector

Nadere informatie

Veiligheid van speeltoestellen op het schoolplein

Veiligheid van speeltoestellen op het schoolplein Veiligheid van speeltoestellen op het schoolplein Inspectieresultaten 2010 31 augustus 2011 Veiligheid van speeltoestellen op het schoolplein - Inspectieresultaten 2010 31 augustus 2011 Colofon Projectnaam

Nadere informatie

CAO. Collectieve arbeidsovereenkomst in het schoonmaak- en glazenwassersbedrijf

CAO. Collectieve arbeidsovereenkomst in het schoonmaak- en glazenwassersbedrijf CAO Collectieve arbeidsovereenkomst in het schoonmaak- en glazenwassersbedrijf 2014-2016 COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST ARBEID EN GEZONDHEID VOOR HET SCHOONMAAK- EN GLAZENWASSERSBEDRIJF van 1 januari

Nadere informatie

Hollen & stilstaan bij werkdruk

Hollen & stilstaan bij werkdruk Hollen & stilstaan bij werkdruk dát maakt zorg beter De Inspectie SZW 1 inspecteerde van april 01 tot oktober 01 op het onderwerp psychosociale arbeidsbelasting (PSA) in zorginstellingen. PSA is in de

Nadere informatie

ARBOCONVENANT SUIKERVERWERKENDE INDUSTRIE EN SUIKERWERK- EN CHOCOLADEVERWERKENDE INDUSTRIE. inzake RSI, Werkdruk en Vroegtijdige reïntegratie

ARBOCONVENANT SUIKERVERWERKENDE INDUSTRIE EN SUIKERWERK- EN CHOCOLADEVERWERKENDE INDUSTRIE. inzake RSI, Werkdruk en Vroegtijdige reïntegratie ARBOCONVENANT SUIKERVERWERKENDE INDUSTRIE EN SUIKERWERK- EN CHOCOLADEVERWERKENDE INDUSTRIE inzake RSI, Werkdruk en Vroegtijdige reïntegratie Ondergetekenden, De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,

Nadere informatie

Rapportage inspectieproject A643 Inspecties naar de (mobiele) toepassing van röntgenstraling in de veterinaire praktijk

Rapportage inspectieproject A643 Inspecties naar de (mobiele) toepassing van röntgenstraling in de veterinaire praktijk Rapportage inspectieproject A643 Inspecties naar de (mobiele) toepassing van röntgenstraling in de veterinaire praktijk Arbeidsinspectie, Den Haag, 30 september 2005 Inspectieonderwerpen Ioniserende straling

Nadere informatie

Asbestonderzoek bij scheepswerven en treinonderhoudsplaatsen deelproject asbestobjecten 2010. Datum 16 mei 2011 Status Definitief

Asbestonderzoek bij scheepswerven en treinonderhoudsplaatsen deelproject asbestobjecten 2010. Datum 16 mei 2011 Status Definitief Asbestonderzoek bij scheepswerven en treinonderhoudsplaatsen deelproject asbestobjecten 2010 Datum 16 mei 2011 Status Definitief Colofon VROM-Inspectie Directie Uitvoering Milieugevaarlijke Stoffen Nieuwe

Nadere informatie

Voorwoord: status model RI&E SW

Voorwoord: status model RI&E SW Voorwoord: status model RI&E SW De Model RI&E voor de SW-branche kan gebruikt worden als basis voor een RI&E in uw SW-organisatie. De model RI&E is nadrukkelijk geen goedgekeurde branche RI&E en de inhoud

Nadere informatie

Nieuwsbrief Arbo. Via deze nieuwsbrief informeren wij u over de arbocatalogus en over actualiteiten op dit gebied.

Nieuwsbrief Arbo. Via deze nieuwsbrief informeren wij u over de arbocatalogus en over actualiteiten op dit gebied. April 2010 Nieuwsbrief Arbo Inhoudsopgave Website gezondverbond.nl Nieuwe rubriek op de website: In de praktijk Workshop OR-leden aan de slag met de Arbocatalogus, 11 mei 2010 Verbond attendeert arbodiensten

Nadere informatie

Werkdruk, Agressie en Geweld in Zorg & Welzijn Inspecties in ziekenhuizen, opvanghuizen en asielzoekerscentra

Werkdruk, Agressie en Geweld in Zorg & Welzijn Inspecties in ziekenhuizen, opvanghuizen en asielzoekerscentra Werkdruk, Agressie en Geweld in Zorg & Welzijn Inspecties in ziekenhuizen, opvanghuizen en asielzoekerscentra Aanleiding Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) is al jaren een van de grootste arbeidsrisico

Nadere informatie

Arbeid door Jongeren -beneden de 18 jaar-

Arbeid door Jongeren -beneden de 18 jaar- Basisinspectiemodule Arbeid door Jongeren -beneden de 18 jaar- Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie

Nadere informatie

Veilig werken met schoonmaakmiddelen. Zo werk je prettiger!

Veilig werken met schoonmaakmiddelen. Zo werk je prettiger! Veilig werken met schoonmaakmiddelen Zo werk je prettiger! Vooraf Als schoonmaker maak je schoon. Logisch natuurlijk. Helaas worden veel dingen niet schoon door er met een doekje overheen te wrijven. En

Nadere informatie

Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid

Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid pagina van 5 Branchetoetsdocument: Arbo en veiligheid Versie 4. VERVALLEN - Vervangen door RI&E en Preventiemedewerker (alle branche) Deelbranche(s) Camper en Caravan Algemene beschrijving & doelstelling

Nadere informatie

Vakjargon uit Arbowet en arbocatalogus. FNV Woordenlijst

Vakjargon uit Arbowet en arbocatalogus. FNV Woordenlijst Vakjargon uit Arbowet en arbocatalogus FNV Woordenlijst Woordenboekje: jargon rond Arbowet en arbocatalogus arbeidshygiënische strategie arbeidsinspectie arbeidsrisico arbo arbobeleid arbobeleidsregels

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Schoonmaakbedrijven Deze branchebeschrijving gaat over: Schoonmaakbedrijven die zich richten op het schoonmaken van het interieur in allerlei sectoren (61%); Gespecialiseerde schoonmaakbedrijven, vooral

Nadere informatie

Werkoverleg werkt! Zo werk je prettiger! Werkoverleg, een aantal hulpmiddelen

Werkoverleg werkt! Zo werk je prettiger! Werkoverleg, een aantal hulpmiddelen Werkoverleg, een aantal hulpmiddelen Werkoverleg werkt! Opleidingsmodule Coachend Leidinggeven Tweedaagse cursus voor alle leidinggevenden: voorlieden, objectleiders en rayonleiders. De cursus wordt op

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid BESLUIT:

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid BESLUIT: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Besluit van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, van 6 maart 2006, Directie Arbeidsomstandigheden, nr. ARBO/A&V/2006/14012 houdende/tot

Nadere informatie

ARBOCONVENANT UITZENDBRANCHE (ABU-CAO), inzake de aanpak van arbopreventie, ziekteverzuim en vroegtijdige reïntegratie

ARBOCONVENANT UITZENDBRANCHE (ABU-CAO), inzake de aanpak van arbopreventie, ziekteverzuim en vroegtijdige reïntegratie ARBOCONVENANT UITZENDBRANCHE (ABU-CAO), inzake de aanpak van arbopreventie, ziekteverzuim en vroegtijdige reïntegratie Den Haag, 20 augustus 2003 Ondergetekenden, De Staatssecretaris van Sociale Zaken

Nadere informatie

Arbeidsrisico s in de glazenwassersbranche

Arbeidsrisico s in de glazenwassersbranche Arbeidsrisico s in de glazenwassersbranche Gerichte inspecties in uw branche Deze brochure is een uitgave van: Arbeidsinspectie Postbus 820 3500 AV Utrecht www.arbeidsinspectie.nl Bestelnummer 686 versie

Nadere informatie

Geachte., Deze overtredingen worden hieronder nader toegelicht: Psychosociale arbeidsbelasting: Werkdruk:

Geachte., Deze overtredingen worden hieronder nader toegelicht: Psychosociale arbeidsbelasting: Werkdruk: Geachte., In de periode Juni t/m Augustus 2013 is er een klacht over arbeidsomstandigheden onderzocht in uw onderneming. Het onderzoek is uitgevoerd in zowel het distributiecentrum (DC) als in enkele filialen.

Nadere informatie

Arbeidsomstandighedenbeleid

Arbeidsomstandighedenbeleid Arbeidsomstandighedenbeleid informatie voor werkgevers en werknemers 170.indd 1 30-12-2008 10:38:37 170.indd 2 30-12-2008 10:38:38 Veilig en gezond werken is belangrijk. De overheid stelt doelen vast voor

Nadere informatie

PROJECTVERSLAG INSPECTIEPROJECT VERPLEGING EN VERZORGING A 795. Onderwerpen:. fysieke belasting.. biologische agentia..

PROJECTVERSLAG INSPECTIEPROJECT VERPLEGING EN VERZORGING A 795. Onderwerpen:. fysieke belasting.. biologische agentia.. PROJECTVERSLAG INSPECTIEPROJECT VERPLEGING EN VERZORGING A 795 Onderwerpen:. fysieke belasting. biologische agentia. agressie & geweld. bedrijfshulpverlening Inspectieperiode 1 september 2006 tot en met

Nadere informatie

Voorkom grondstofallergie. Dat loont!

Voorkom grondstofallergie. Dat loont! Voorkom grondstofallergie. Dat loont! Grondstofallergie Loopneus, niezen, droge huid, eczeem, hevige jeuk, kortademigheid, chronisch hoesten Allemaal verschijnselen die te maken kunnen hebben met grondstofallergie.

Nadere informatie

...NOG LANG NIET UITGESPEELD

...NOG LANG NIET UITGESPEELD Nieuwsbrief 14MSV3:Opmaak 1 7/9/07 12:16 PM Page 1...NOG LANG NIET UITGESPEELD De evaluatie van het Arbo(plus)convenant De highlights van het congres Gezond Uitgeven!... nog lang niet uitgespeeld Gezond

Nadere informatie

RSI. Informatie voor werknemers en werkgevers

RSI. Informatie voor werknemers en werkgevers RSI Informatie voor werknemers en werkgevers RSI RSI (Repetitive Strain Injury) is de veelgebruikte verzamelnaam voor klachten aan nek, bovenrug, schouders, armen, polsen en handen. Deze klachten komen

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht)

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening en is

Nadere informatie

Risico-inventarisatie en -evaluatie

Risico-inventarisatie en -evaluatie b Bedrijfshulpverlening Risico-inventarisatie en -evaluatie MKB-inforeeks Reeks Arbo Arbo in in het de MKB praktijk De arbochecklist voor veiligheid en gezondheid op de werkplek Risico s terugdringen in

Nadere informatie

Van risico s naar beheersmaatregelen. Door: Huib Arts, ArboProfit

Van risico s naar beheersmaatregelen. Door: Huib Arts, ArboProfit BI&E ipv RI&E Van risico s naar beheersmaatregelen Door: Huib Arts, ArboProfit Waarom een RI&E? OMDAT HET MOET? +??? Wetgeving gri&e Waar moet een RI&E aan voldoen? 3 Hij moet volledig zijn? Frequentie:

Nadere informatie

Inspectie SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid TITELPAGI NA. Hollen. Stilstaan bij Werkdruk. dát maakt zorg beter.

Inspectie SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid TITELPAGI NA. Hollen. Stilstaan bij Werkdruk. dát maakt zorg beter. Inspectie SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid TITELPAGI NA Hollen Stilstaan bij Werkdruk dát maakt zorg beter Anita Hertogh Waarom is Zorg en Welzijn een van de prioritaire sectoren voor

Nadere informatie

Opslag brandbare vloeistoffen in bovengrondse tanks. Resultaten plan van aanpak implementatie PGS 29

Opslag brandbare vloeistoffen in bovengrondse tanks. Resultaten plan van aanpak implementatie PGS 29 Opslag brandbare vloeistoffen in bovengrondse tanks Resultaten plan van aanpak implementatie PGS 29 Opslag brandbare vloeistoffen in bovengrondse tanks Resultaten landelijke afspraken implementatie PGS

Nadere informatie

Werkplekinrichting (aangepast aan Arbowet 1 januari 2007)

Werkplekinrichting (aangepast aan Arbowet 1 januari 2007) Interne instructie Arbeidsinspectie Werkplekinrichting (aangepast aan Arbowet 1 januari 2007) INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. WETTELIJKE GRONDSLAG 3. INSPECTIE 3.1 Beoordeling van de werkplek 3.1.1 Zitwerkplek

Nadere informatie

BEVOEGD GEZAG WET MILIEUBEHEER Eindrapport Inspectieproject Onderhoudsstops Brzo/ARIE 2010-2012

BEVOEGD GEZAG WET MILIEUBEHEER Eindrapport Inspectieproject Onderhoudsstops Brzo/ARIE 2010-2012 BEVOEGD GEZAG WET MILIEUBEHEER Eindrapport Inspectieproject Onderhoudsstops Brzo/ARIE 2010-2012 Pagina 1 Inhoudsopgave paginanummer 0. Managementsamenvatting 2 1. Inleiding 5 1.1. Aanleiding van het project

Nadere informatie

Interne instructie Arbeidsinspectie. Beeldschermwerk. 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Indicatie beeldschermwerk 2.3 Inspectie 2.

Interne instructie Arbeidsinspectie. Beeldschermwerk. 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Indicatie beeldschermwerk 2.3 Inspectie 2. Interne instructie Arbeidsinspectie Beeldschermwerk INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Indicatie beeldschermwerk 2.3 Inspectie 2.4 Handhaving 3. ACHTERGRONDINFORMATIE 3.1

Nadere informatie

Psychisch verzuim voorkomen kán! Zo werk je prettiger!

Psychisch verzuim voorkomen kán! Zo werk je prettiger! Psychisch verzuim voorkomen kán! Zo werk je prettiger! Vooraf Psychisch verzuim Problemen. Op het werk of privé. Die Psychisch verzuim is ziekteverzuim vanwege hebben we allemaal wel eens. Uw psychische

Nadere informatie

Arbowet, -beleid en arbeidsomstandigheden. Alle procedures op een rij!

Arbowet, -beleid en arbeidsomstandigheden. Alle procedures op een rij! Arbowet, -beleid en arbeidsomstandigheden Alle procedures op een rij! Inhoud Hoofdstuk 1: Arbodienstverlening 5 1.1 Liberalisering verplichte arbocontractering 6 1.2 Maatwerk en eigen regie 6 Hoofdstuk

Nadere informatie

Meldingsplichtige arbeidsongevallen. Meld ze bij de Arbeidsinspectie

Meldingsplichtige arbeidsongevallen. Meld ze bij de Arbeidsinspectie Meldingsplichtige arbeidsongevallen Meld ze bij de Arbeidsinspectie Meldingsplichtige arbeidsongevallen Na een (ernstig) arbeidsongeval heerst meestal grote verslagenheid in een bedrijf. Op zo n moment

Nadere informatie

Projectverslag. Agressie en Geweld Benzinestations 2003. Project A605

Projectverslag. Agressie en Geweld Benzinestations 2003. Project A605 Projectverslag Agressie en Geweld Benzinestations 2003 Project A605 Arbeidsinspectie, Den Haag december 2004 2 Agressie en Geweld Benzinestation 2003 Inspectieonderwerpen Agressie en Geweld Veiligheid

Nadere informatie

NIEUWSBULLETIN GEZOND UITGEVEN! RSI

NIEUWSBULLETIN GEZOND UITGEVEN! RSI NIEUWSBULLETIN GEZOND UITGEVEN! RSI Nummer 12, december 2006 NIEUWSBULLETIN GEZOND UITGEVEN! Dit is het laatste nieuwsbulletin van het Arboconvenant Gezond Uitgeven!, bestemd voor alle P&O-ers, OR-leden

Nadere informatie

Arboplusconvenant Contractcatering

Arboplusconvenant Contractcatering SZW inzake verzuim- en reïntegratiebeleid, werkdruk en lichamelijke belasting Zeist, 30 maart 2005 Ondergetekenden, de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, handelend als bestuursorgaan,

Nadere informatie

Rijkstoezicht op beroepsziekten

Rijkstoezicht op beroepsziekten Inspectie SZW Rijkstoezicht op beroepsziekten NVAB 19 juni 2015 Mw. ir M.A. Zuurbier Directeur Arbeidsomstandigheden 1. De Inspectie SZW 2. Beroepsziekten - meldingen 3. Versterken bedrijfsarts - wetgeving

Nadere informatie

Meldingsplichtige arbeidsongevallen. Meld ze bij de Arbeidsinspectie

Meldingsplichtige arbeidsongevallen. Meld ze bij de Arbeidsinspectie Meldingsplichtige arbeidsongevallen Meld ze bij de Arbeidsinspectie 1 Meldingsplichtige arbeidsongevallen Na een (ernstig) arbeidsongeval heerst meestal grote verslagenheid in een bedrijf. Op zo n moment

Nadere informatie

Coachend Leidinggeven. Zo werk je prettiger!

Coachend Leidinggeven. Zo werk je prettiger! Coachend Leidinggeven Zo werk je prettiger! Wensen voor een gezonde onderneming Directies grotere betrokkenheid medewerkers bij het bedrijf kwaliteiten van de mensen aan bod laten komen beter met klanten

Nadere informatie

Wat doet de Inspectie SZW?

Wat doet de Inspectie SZW? Wat doet de Inspectie SZW? De Inspectie SZW werkt samen aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen 2 Wat doet de Inspectie SZW? 1 Organisatie Meer effect met één Inspectie SZW

Nadere informatie

Rapport. Risico-inventarisatie & -evaluatie daken. Gymzaal

Rapport. Risico-inventarisatie & -evaluatie daken. Gymzaal Rapport Risico-inventarisatie & -evaluatie daken Gymzaal Rapport Risico-inventarisatie & -evaluatie daken Opdrachtgever : Gemeente Veiligheid Valgevaar 23 6583 QQ Veiligstad Tel. 009-555 777 E-mail info@gemeenteveiligheid.nl

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 226 775 20 20november 2008 Besluit van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 7 november 2008, nr. ARBO/A&V/2008/14423,

Nadere informatie

Inspectie- en monitoringproject Kantoorwerk. Projectrapportage A645

Inspectie- en monitoringproject Kantoorwerk. Projectrapportage A645 Inspectie- en monitoringproject Kantoorwerk Projectrapportage A645 Projectrapportage Inspectie- en monitoringproject Kantoorwerk A645 Arbeidsinspectie 2006 Colofon: Arbeidsinspectie, Den Haag juli 2006

Nadere informatie