Werkblad beschrijving interventie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Werkblad beschrijving interventie"

Transcriptie

1 Werkblad beschrijving interventie Valanalyse 65+ Gebruik de handleiding bij dit werkblad of Contact NJi Contact NCJ Contact RIVM-CGL Gert van den Berg Trudy Dunnink Projectgroep Erkenningen De Erkenningscommissie Interventies is een landelijke en onafhankelijke commissie die de kwaliteit en effectiviteit van interventies beoordeelt voor jeugdzorg, jeugdgezondheidszorg, jeugdwelzijnswerk, ontwikkelingsstimulering, gezondheidsbevordering en preventie. De commissie is ingesteld en wordt secretarieel ondersteund door het Nederlands Jeugdinstituut, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid en RIVM Centrum Gezond Leven.

2 Achtergrondgegevens Ontwikkelaar / licentiehouder van de interventie Naam (Post)adres Postcode Plaats Telefoon Fax Website (van de interventie) VeiligheidNL Rijswijkstraat GK Amsterdam Contactpersoon Vul hier de contactpersoon voor de interventie in, wanneer deze afwijkt van de ontwikkelaar of licentiehouder Naam (Post)adres Postcode Plaats Telefoon Fax Merei Lugtenberg Rijswijkstraat GK Amsterdam Onderstaande in te vullen door Nederlands Jeugdinstituut /RIVM Documentatie voor de erkenningscommissie Aangekruiste documenten worden na de beoordeling geretourneerd. Deelcommissie Aankruisen welke deelcommissie de interventie zou moeten beoordelen. Documentnummer De volgende documentatie wordt in viervoud toegestuurd aan de erkenningscommissie: 1. Interventiebeschrijving Deelcommissie I. jeugdzorg, psychosociale en pedagogische preventie Deelcommissie II. jeugdgezondheidszorg, preventie en gezondheidsbevordering Deelcommissie III. ontwikkelingsstimulering, onderwijsgerelateerde hulpverlening en jeugdwelzijn Deelcommissie IV preventie en gezondheidsbevordering voor volwassenen en ouderen 2

3 Voor u begint Check met behulp van onderstaande lijst of u alle vereiste informatie op het werkblad kunt invullen. Als u één of meer vragen met nee moet beantwoorden, maakt uw interventie geen kans op erkenning door de erkenningscommissie. Uw interventie moet eerst verder ontwikkeld worden. Neem bij twijfel contact op met het Nederlands Jeugdinstituut of RIVM (zie voorblad). De vraagnummers in de checklist corresponderen met de onderdelen van de beschrijving op dit werkblad en met de erkenningscriteria. Op de websites van het Nederlands Jeugdinstituut en van RIVM vindt u een meer uitgebreide lijst van de criteria voor erkenning en een toelichting daarop. Criteria voor erkenning op Niveau I: theoretisch goed onderbouwd Vraag 1 Is de aard, ernst, omvang of spreiding van het probleem of risico waar de interventie zich op richt duidelijk omschreven? Ja Nee Vraag 2 Zijn er concrete doelen, zo nodig onderscheiden in einddoelen en voorwaardelijke doelen? Ja Nee Vraag 3.1 Bevat de documentatie een definitie van de doelgroep met relevante kenmerken? Vraag 4.1 Bevat de methodiek een handleiding of protocol waarin de benodigde handelingen, de volgorde ervan, de duur van de interventie, de frequentie en intensiteit van de contacten en materialen zijn vastgelegd? Vraag 4.2 Zijn de verschillende onderdelen van de interventie beschreven op het niveau van concrete activiteiten? Ja Ja Ja Nee Nee Nee Vraag 5 Is duidelijk wat de benodigde materialen, waaronder een Nederlandstalige handleiding of protocol, zijn en waar deze materialen verkrijgbaar zijn? Ja Nee Vraag 6 Is een analyse gemaakt van met het probleem samenhangende factoren (oorzaken, directe en indirecte risico- en beschermingsfactoren)? Ja Nee Is er een theoretische onderbouwing gegeven waarin de doelgroep, de doelen en de methodiek (de werkzame factoren) verantwoord worden op basis van de probleemanalyse? Ja Nee Is duidelijk hoe de doelgroep, doelen en methodiek onderling op elkaar aansluiten? Ja Nee Vraag 8 Is de interventie overdraagbaar, bijvoorbeeld door een systeem van trainingen, begeleiding, registratie, licenties, een overdrachtsprotocol, website, helpdesk of eerdere ervaringen? Ja Nee Overige Is bekend wie de ontwikkelaar, licentiehouder is en wie de uitvoerende en of ondersteunende organisaties zijn? Ja Nee 3

4 Samenvatting Het is handig de samenvatting als laatste in te vullen. Gebruik voor de samenvatting als geheel maximaal 600 woorden. Beschrijf hoofddoel(en) of meest karakteristieke (sub)doelen van de interventie. Noem de doelgroep waarop de interventie direct gericht is. Doel Het uiteindelijke doel van deze interventie is eerstelijnszorgverleners ondersteunen bij het opsporen van ouderen met een verhoogd valrisico en het geven van een advies op maat aan deze ouderen zodat meer zelfstandig wonende ouderen valpreventieve maatregelen nemen en het risico op een val, en daardoor ook het aantal valongevallen, bij deze groep verminderd wordt. Doelgroep De instrumenten die ontwikkeld zijn voor deze interventie zijn bedoeld voor eerstelijns zorgverleners. In de eerste plaats voor praktijkondersteuners van huisartsen en medewerkers van een consultatiebureau voor ouderen. Maar ook voor thuiszorgmedewerkers, fysiotherapeuten, ergotherapeuten en andere paramedici die ouderen zien. Beschrijf de structuur en de inhoud van de interventie. Aanpak De interventie bestaat uit drie onderdelen: 1. Valrisicotest 2. Valanalyse 3. Doorverwijzing Met de Valrisicotest stelt een eerstelijns zorgverlener binnen een minuut vast of de patiënt een verhoogd valrisico heeft. Hiermee spelen we in op het probleem dat veel eerstelijnszorgverleners gebrek aan tijd hebben zo hoeven ze niet bij een grote patiënten populatie een uitgebreide screening te doen maar alleen voor het kleine aantal dat inderdaad een verhoogd valrisico blijkt te hebben. Als er sprake is van een verhoogd valrisico maakt de zorgverlener vervolgens met de patiënt wel een uitgebreide valanalyse. Deze analyse kan, afhankelijk van de situatie, tot maximaal een uur duren. Hierbij worden de factoren die ten grondslag liggen aan het verhoogde valrisico vastgesteld. De analyse bevat ook aanknopingspunten voor adviezen en doorverwijsmogelijkheden. Het scoreformulier, waarin de uitkomsten van het advies op maat worden geregistreerd, kunnen worden opgenomen in het patiëntendossier. Daar waar de zorgverlener het relevant acht, worden bepaalde aspecten nader onderzocht met aanvullende tests. Ook deze uitkomsten worden ingevuld op het scoreformulier. De interventie bevat ook een hulpmiddel waarmee het aanbod van valpreventie in de eigen regio inzichtelijk gemaakt wordt, gekoppeld aan de 12 onderzochte risicofactoren. Geef aan of er een handleiding en ander materiaal is. Materiaal De complete Valanalyse bevat de volgende materialen: 1. Boekje Valanalyse met daarin onder andere: - de Valrisicotest - de Valanalyse - een handleiding/instructies voor het uitvoeren van de tests - een scoreformulier voor verslaglegging van uitslagen van de tests. - doorverwijs uitklapvel, voor de juiste doorverwijzing op het gebied van valpreventie. 4

5 2. Bureaukaart met daarop de Valrisicotest Beschrijf concluderend de resultaten van Nederlands effectonderzoek, buitenlands effectonderzoek en procesevaluaties van de interventie in maximaal 200 woorden. Meld als er geen onderzoek is: Er zijn geen studies voorhanden. Onderzoek Naar aanleiding van resultaten uit verschillende onderzoeken is de Valanalyse 65+ in 2012 herzien. Daarnaast blijkt uit onderzoek dat de Valanalyse 65+ goed gewaardeerd wordt door de gebruikers. De bekendheid van de valanalyse 65+ onder eerstelijns zorgverleners laat echter nog te wensen over. Dit is dan ook nog een punt waar in de toekomst aandacht aan besteed moet worden. 5

6 Beschrijving voor erkenning op niveau I: theoretisch goed onderbouwd A. Interventiebeschrijving: probleem, doelgroep, doel, aanpak, materialen en uitvoering 1. Risico- of probleemomschrijving Geef aan wat het probleem of het risico is waarop de interventie zich richt. Beschrijf de aard, ernst, omvang en spreiding van het probleem, en de gevolgen bij niet ingrijpen. Als deze informatie er niet is, geef dat dan ook aan. Maximaal 400 woorden. Uit gegevens van het Letsel Informatie Systeem (LIS ) blijkt dat een groot deel van de behandelingen van ouderen op de spoedeisende hulp van ziekenhuizen wordt veroorzaakt door een val. Jaarlijks ondergaan ongeveer plussers een behandeling op de Spoedeisende Hulpafdeling van een ziekenhuis, van wie naar schatting naar aanleiding van een val. Hieronder zijn plussers. Anders gezegd: In Nederland valt iedere 7 minuten een 65-plusser dusdanig dat behandeling op een Spoedeisende Hulpafdeling van een ziekenhuis noodzakelijk is. Het risico op letsel door een val neemt toe met het stijgen van de leeftijd. Voor ouderen van 55 tot en met 74 jaar is dit risico 1 op 64, voor ouderen vanaf 75 jaar 1 op 22. Bij ouderen vanaf 90 jaar is dit risico zelfs 1 op 11. Aangezien het aandeel ouderen in Nederland de komende jaren stijgt, is de verwachting dat dit probleem alleen maar groter zal worden. Hoewel het risico op een val aanzienlijk is, blijkt uit onderzoek (Den Hertog, 2011) dat de risicoperceptie van ouderen om te vallen erg laag is. Een ruime meerderheid van de 55-plussers schat de kans om de komende 12 maanden binnen- of buitenshuis te vallen in als (erg) klein, naarmate de ouderen ouder worden schatten ze het risico echter wel iets hoger in. Opvallend is echter wel dat veel ouderen de kans dat zij zelf vallen lager inschatten dan de kans dat iemand van dezelfde leeftijd valt. Het besef dat ze zelf maatregelen kunnen nemen om het grote risico te verkleinen ontbreekt. Het merendeel van de ouderen zijn dus niet zondermeer ontvankelijk voor valpreventieve adviezen aangezien ze het niet op zich zelf betrekken. Voorlichting richting de grote groep ouderen zonder dit op de persoon toe te spitsen zal dus ook niet erg effectief zijn. Het is nodig om mensen actief te helpen bij het onderkennen van het risico op een val en het nemen van maatregelen om het risico te verkleinen. Om dit efficiënt te doen is het wenselijk om deze energie te steken in mensen die ook werkelijk een verhoogd risico op een val hebben het is daarom belangrijk om de groep ouderen die een verhoogd valrisico hebben op te sporen Uit onderzoek (Aras-Lugtenberg, 2007) ), naar het motiveren, ondersteunen en informeren van huisartsen over valpreventie, komt naar voren dat huisartsenpraktijken en consultatiebureaus voor ouderen goede plaatsen zijn waar preventieve zorg geleverd kan worden, ze zijn laagdrempelig en voor iedereen toegankelijk. Huisartsen, praktijkondersteuners en medewerkers van consultatiebureaus voor ouderen kunnen medisch onderzoek uitvoeren, diagnoses trekken en adviseren. Ze lijken daarmee dé zorgverleners die verhoogd valrisico kunnen signaleren en adviseren. Zij zien ouderen ook vaak al voordat deze zijn gevallen. Uit het onderzoek komt ook naar voren dat huisartsen zelf vooral een rol zien voor praktijkondersteuners van huisartsen bij valpreventie. Daarom is in het najaar van 2008 een verkennend onderzoek (Stolte et al., 2009) uitgevoerd onder praktijkondersteuners over ouderenzorg en valpreventie. Dit onderzoek toont aan dat praktijkondersteuners valpreventie vaak wel belangrijk vinden maar dat ze er van alle onderwerpen die ze behandelen bij ouderenzorg - variërend van diabetes, voeding, bewegen tot bijvoorbeeld eenzaamheid- er het minste aandacht aan besteden. Er wordt re- 6

7 gelmatig teruggespeeld dat er sprake is van gebrek aan kennis en vaardigheden om dit te doen. Bijna een derde van de praktijkondersteuners geeft aan dat ze meer aandacht aan valpreventie zouden besteden als ze daarbij ondersteund worden. 2. Doel van de interventie Wat is het doel van de interventie? Beschrijf de einddoelen en eventuele sub- of voorwaardelijke doelen zo concreet mogelijk en bij voorkeur SMART (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden). Het hoofddoel van de Valanalyse 65+ is: eerstelijnszorgverleners ondersteunen bij het opsporen van ouderen met een verhoogd valrisico en het geven van een advies op maat aan deze ouderen zodat meer zelfstandig wonende ouderen valpreventieve maatregelen nemen en het risico op een val, en daardoor ook het aantal valongevallen, bij deze groep verminderd wordt. Om deze doelstellingen te realiseren zijn de volgende subdoelstellingen geformuleerd: Subdoelen voor intermediairs: - eerstelijnszorgverleners zijn zich bewust van het risico dat ouderen lopen om te vallen, - eerstelijnszorgverlener weten af van het bestaan van de Valanalyse 65+, - eerstelijnszorgverleners weten hoe ze de Valanalyse 65+ moeten gebruiken, - eerstelijnszorgverleners zijn in staat om zelf de Valanalyse 65+ te gebruiken/ uit te voeren. - eerstelijnszorgverleners zijn in staat om ouderen te motiveren tot het nemen van preventieve maatregelen en/of verwijzen adequaat door. Subdoelen einddoelgroep (65-plussers): - 65-plussers zijn zich bewust van de risico s die zij lopen om te vallen in het dagelijkse leven plussers zien het belang van de preventieve maatregelen die zij zelf kunnen nemen om het risico op vallen te verkleinen plussers voelen zich in staat om de preventieve maatregelen toe te passen (eventueel met ondersteuning). -65-plussers nemen (zo nodig) preventieve maatregelen om het risico op valincidenten te reduceren. 3. Doelgroep van de interventie 3.1 Voor wie is de interventie bedoeld? Wat is de einddoelgroep van de hier beschreven interventie? Noem ook een eventuele intermediaire doelgroep. Geef een zo precies mogelijke beschrijving van relevante kenmerken van de doelgroep waarop de interventie zich direct richt. De instrumenten die ontwikkeld zijn voor deze interventie Valanalyse 65+ zijn bedoeld voor eerstelijns zorgverleners. In de eerste plaats voor praktijkondersteuners van huisartsen en medewerkers van een consultatiebureau voor ouderen. Maar ook voor thuiszorgmedewerkers, fysiotherapeuten, ergotherapeuten en andere paramedici die ouderen zien. Zij komen namelijk veel in contact met ouderen en beschikken daarnaast over medische kennis en adviesvaardigheden. De eerstelijns zorgverleners zullen de doelgroep 65-plussers bereiken. Uit onderzoek (Aras-Lugtenberg, 2007) komt naar voren dat huisartsenpraktijken en consultatiebureaus voor ouderen goede plaatsen zijn waar preventieve zorg geleverd kan worden, ze zijn laagdrempelig en voor iedereen toegankelijk. Ouderen bezoeken regelmatig de huisarts(praktijk). Vaak als zij nog niet zijn gevallen, maar wel een verhoogd risico lopen om te vallen. Huisartsen, praktijkondersteuners en medewerkers van consultatiebureaus voor ouderen kunnen medisch onderzoek uitvoeren, diagnoses trekken en adviseren. Ze lijken daarmee dé zorgverleners die verhoogd valrisico kunnen signaleren en adviseren. Uit het onderzoek komt ook naar voren dat huisartsen zelf vooral een rol zien voor praktijkondersteuners van huisartsen bij valpreventie. Een verkennend onderzoek (Stolte et al., 2009) uitgevoerd onder praktijkondersteuners over ouderenzorg en valpreventie toont aan dat praktijkondersteuners valpreventie vaak ook belangrijk vinden. Bijna een derde van de praktijkondersteuners gaf destijds aan dat ze meer aandacht aan valpreventie zouden besteden als ze daarbij ondersteund worden. 7

8 3.2 Indicatie- en contra-indicatiecriteria Beschrijf indicatieen contraindicatiecriteria indien van toepassing (indien van toepassing kunnen deze criteria vereist zijn voor erkenning; zie handleiding). Meld ook hoe de doelgroep wordt geselecteerd. Noem eventueel gebruikte selectieinstrumenten en vereiste scores. Geef aan of de interventie uitsluitend, mede of niet bedoeld is voor (specifieke) migrantengroepen en voor welke. Geef ook aan of er speciale aanpassingen of voorzieningen voor deze groepen zijn. Niet van toepassing 3.3 Toepassing bij migranten De interventie is niet speciaal ontwikkeld voor migrantengroepen. Eén van de brochures, die geadviseerd wordt om te gebruiken, is de brochure: Recht op blijven staan met medicijnen. Dit is een meertalige brochure (Nederlands, Engels, Turks en Arabisch). Het programma heeft verder geen speciale faciliteiten (zoals vertaalde schriftelijke instructies of tolken) om migrantengroepen in het bijzonder te kunnen bedienen. Meld indien niet bekend of niet van toepassing: De interventie is niet speciaal ontwikkeld voor migrantengroepen. Meld indien niet bekend of niet van toepassing: Het programma heeft geen speciale faciliteiten (zoals vertaalde schriftelijke instructies of tolken) om migrantengroepen in het bijzonder te kunnen bedienen. 4. Aanpak van de interventie 4.1 Opzet van de interventie Beschrijf de structuur en de opbouw van de interventie. Denk aan de ge- Door de kennis en vaardigheden van eerstelijnshulpverleners rond valpreventie bij ouderen te vergroten, wil VeiligheidNL eerstelijns hulpverleners beter in staat stellen verhoogd valrisico bij ouderen op te sporen en ouderen met een verhoogd risico gericht door te verwijzen. Hiervoor zijn een Valrisicotest en een Valanalyse ontwikkeld voor 8

9 bruikelijke duur, indien van toepassing de frequentie en intensiteit van de contacten, de volgorde van de onderdelen, handelingen of stappen, en de setting waarin de interventie wordt uitgevoerd. Wat gebeurt er concreet bij de uitvoering? Beschrijf hoe de onderdelen van de interventie worden ingevuld of uitgevoerd, zo nodig met enkele typerende voorbeelden. eerstelijns zorgverleners. De interventie bestaat uit drie onderdelen: 1. Valrisicotest 2. Valanalyse 3. Doorverwijzing Met de Valrisicotest stelt een eerstelijns zorgverlener binnen een minuut vast of de patient een verhoogd valrisico heeft. Hiermee spelen we in op het probleem dat veel eerstelijnszorgverleners gebrek aan tijd hebben. Zo hoeven ze niet bij een grote patiënten populatie een uitgebreide screening te doen maar alleen voor het kleine aantal dat inderdaad een verhoogd valrisico blijkt te hebben. Als er sprake is van een verhoogd valrisico maakt de zorgverlener vervolgens met de patiënt wel een uitgebreide valanalyse. Deze analyse kan, afhankelijk van de situatie, tot maximaal een uur duren. Hierbij worden de factoren die ten grondslag liggen aan het verhoogde valrisico vastgesteld. De analyse bevat ook aanknopingspunten voor adviezen en doorverwijsmogelijkheden. Het scoreformulier, waarin de uitkomsten van het advies op maat worden geregistreerd, kunnen worden opgenomen in het patiëntendossier. Daar waar de zorgverlener het relevant acht, worden bepaalde aspecten nader onderzocht met aanvullende tests. Ook deze uitkomsten worden ingevuld op het scoreformulier. De interventie bevat ook een hulpmiddel waarmee het aanbod van valpreventie in de eigen regio inzichtelijk gemaakt wordt, gekoppeld aan de 12 onderzochte risicofactoren. 4.2 Inhoud van de interventie Zoals eerder beschreven bestaat de interventie uit verschillende onderdelen. De verschillende onderdelen zullen hieronder nader worden besproken en uitgelegd. Valrisicotest Met de Valrisicotest kan een zorgverlener binnen een minuut achterhalen of een 65- plusser een verhoogd valrisico heeft. De Valrisicotest bestaat uit een stroomschema met daarin twee vragen en een observatie (figuur 1). De zorgverlener volgt de pijlen voor de te nemen actie. Wanneer uit de Valrisicotest blijkt dat de patiënt een verhoogd risico heeft op een val wordt de Valanalyse gedaan voor een nadere analyse van de risicofactoren. Figuur 1 Valrisicotest 9

10 Valanalyse Bij patiënten die volgens de Valrisicotest een verhoogd valrisico hebben dient een Valanalyse te worden gedaan. Met de uitgebreide valanalyse worden alle factoren die risico verhogend kunnen werken, één-voor-één doorgenomen en getoetst. De 11 factoren die naast een anamnese doorlopen worden zijn: 1. Duizeligheid 2. Problemen met balans, lopen, spierkracht 3. Voetproblemen 4. Gewrichtsproblemen 5. Osteoporose 6. Cognitie 7. Valangst 8. Gezichtsvermogen 9. Medicijngebruik 10. Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen 11. Omgevingsfactoren Sommige factoren zijn met enkele vragen inzichtelijk te maken of er zijn gevalideerde testen opgenomen. Bij enkele risicofactoren zijn ook aanvullende testen opgenomen. De professional kan kiezen om hiermee de risicofactor nog uitgebreider te analyseren. Enkele testen die opgenomen zijn, zijn zoals de Get up and go test, Clock Drawing test, test Short Falls Efficacy Scale International) uitgebreid beschreven in het valanalyse boekje dat de handleiding vormt voor de Valanalyse 65+. Ook staat beschreven welke vervolgstappen er kunnen worden genomen door patiënt of zorgverlener op het moment dat zo'n risico verhogende factor wordt vastgesteld. De Valanalyse kan flexibel en naar eigen inzicht door de eerstelijns zorgverlener worden ingezet. Bij de Valanalyse worden de volgende stappen genomen: 1 De onderdelen uit de analyse worden stuk voor stuk doorgenomen. Voor elke factor, die ten grondslag zou kunnen liggen aan een verhoogd valrisico, zijn vragen of tests opgenomen. Er wordt begonnen met de algemene anamnese. Vervolgens worden alleen de tests die voor de patiënt relevant zijn afgenomen. 2 De uitslagen worden genoteerd op het scoreformulier. Het formulier is terug te vinden in het Valanalyse boekje en te downloaden als bewerkbare pdf op 3 De zorgverlener bespreekt de uitslag en bespreekt welke eventueel te nemen preventieve maatregelen/vervolgstappen de patiënt kan nemen, hoe hij dat zou kunnen doen 10

11 en eventueel bij welke zorgverlener hij daarvoor terecht kan. Dit wordt vooral in gesprek met de patiënt gedaan. Belangrijke input voor dit gesprek zijn naast de uitslag van de testen ook de mening, opvattingen en motivatie van patiënt over hoe hij/zij zelf ziet dat het specifieke risicofactor verkleind kan worden en op wat voor manier hij/zij actie zou kunnen ondernemen (eventueel ondersteund). In de Valanalyse staat bij elke test welk advies gegeven kan worden en naar welke professional/aanbod de patiënt doorverwezen kan worden. Deze doorverwijzingen zijn zo veel mogelijk interventies die door de Erkenningscomissie Interventies positief zijn beoordeeld (bijv. Vallen verleden tijd, In balans en Zicht op evenwicht ). Zie hieronder voor een voorbeeld. Voorbeeld van een testuitslag inclusief Advies, doorverwijzing en instantie waarna doorverwezen wordt. Uitslag van de test Advies en/of doorverwijzing Doorverwijzende organisatie Orthostatische hypotensie Geen Geen normaal Mobiliteit: Get Up and Go test geeft een score 4, dit duidt op een verhoogd valrisico door een verminderde mobiliteit Gerichte training van balans, mobiliteit en spierkracht Fysiotherapie praktijk buurtfysio die op woensdag een Cursus In Balans verzorgd in groepsverband. Voetproblemen: Verdenking van hamerstand/klauwstand Osteoperose, alle vragen met nee beantwoord Cognitie: kloktest 4 punten, dit is een normale score Valangst: uit de eerste vragen bleek een vage verdenking op valangst doordat meneer aangeeft bang te zijn om na een val niet meer op te kunnen staan. Uit de Short FES-I kwam een hoge score wat duidt op weinig bezorgd om te vallen. Gezichtsvermogen: testen goed Medicatie: gebruik van 6 verschillende medicatie waaronder rustgevende medicatie ADL: uit de Barthel Index volgt een score van 19 punten Omgevingsfactoren: Er zijn diverse punten waarop mevrouw nee of onduidelijk scoort Podotherapeut Geen Geen Gaan dragen van persoonlijke alarmeringssysteem Blijf uw ogen jaarlijks controleren bij Optometrist of opticien Afspraak met de huisarts Geen Veiligheidsadviseur - Sensorlamp op de overloop - extra telefoon op de Podotherapeut Voetfit kan adviseren over de passende therapie en mogelijk een therapeutische zool aanmeten. Geen Geen Thuiszorgwinkel De grote hulp Optometrist Het scherpe oog De huisarts kan een medicatie check doen en adviseren om een aantal medicijnen af te bouwen mogelijk ook middels / Geen Bij de Unie-KBO in het dorp zijn veiligheidsadviseurs opgeleid om een veiligheidsscreening uit te 11

12 tweede verdieping - handgreep bij toilet. voeren en te helpen met het nemen van maatregelen om de risico s in huis te minimaliseren. 5. Materialen en links 4 De uitslagen en adviezen kunnen middels het scoreformulier gearchiveerd worden in het patiëntendossier, zowel op papier als digitaal. Evaluatie van de gegeven adviezen Het wordt aanbevolen om na twee á drie maanden bij de patiënt na te vragen of de adviezen zijn opgevolgd. Hierbij kan besproken worden waarom de patiënt de adviezen wel of niet heeft opgevolgd, wat de patiënt nodig heeft om de niet opgevolgde adviezen alsnog in praktijk te brengen en wat het reeds opgevolgde advies heeft opgeleverd. Doorverwijzing In de Valanalyse 65+ wordt geadviseerd om voordat de Valanalyse voor het eerst wordt afgenomen, op te zoeken welke organisaties in de eigen regio valpreventieveondersteuning aanbiedt en bijvoorbeeld welke fysiotherapeut in de regio de cursus Vallen Verleden Tijd aanbieden. Zo kan de eerstelijnszorgverlener doorverwijzen naar een andere specifieke hulpverlener in de buurt. Vooral bij ouderen is het noodzakelijk dat de verwijzing zo concreet mogelijk is, anders is de kans groot dat er geen opvolging aan het advies wordt gegeven. In de Valanalyse 65+ staat een tabel waarmee een overzicht van lokale hulpverleners en instanties samengesteld kan worden. Hierbij zijn zoveel als mogelijk interventies opgenomen die door de Erkenningscommissie Interventies positief zijn beoordeeld. In de Valanalyse 65+ wordt geadviseerd eerst contact op te nemen met de regionale GGD, ROS en Provinciale sportraad aangezien zij soms een (deel van de) sociale kaart reeds in bezit hebben. In de opzet van de Valanalyse gaan we uit van bepaalde basisvaardigheden van de eerstelijnszorgverlener, zoals bijvoorbeeld gesteld binnen het competentieprofiel van de praktijkondersteuner, welke in opdracht van de Landelijke Huisartsen Vereniging is opgesteld. Daarin staat bijvoorbeeld dat de praktijkondersteuner samen met de patiënt de beoogde gedragsverandering vaststelt en de patiënt motiveert om de gedragsverandering te bereiken en vol te houden. Daarnaast stelt dit competentieprofiel dat praktijkondersteuners moeten participeren in een netwerk van functionele samenwerkingsrelaties, zowel binnen de eigen huisartspraktijk(en) als daarbuiten. Het gaat hierbij om het optimaal gebruik maken van elkaars expertise en het optimaal afstemmen van zorg. Welke materialen zijn er en waar zijn deze verkrijgbaar? Noem ten minste de Nederlandse handleiding. Noem ook eventuele links naar relevante websites, rapporten of andere relevante bestanden. Vermeld eventueel ook of er aparte materialen zijn voor migranten en zo ja welke. De complete Valanalyse bevat de volgende materialen: 1. Boekje Valanalyse met daarin onder andere: - de Valrisicotest - de Valanalyse - een handleiding/instructies voor het uitvoeren van de tests - een scoreformulier voor verslaglegging van uitslagen van de tests. - doorverwijs uitklapvel, voor de juiste doorverwijzing op het gebied van valpreventie. 2. Bureaukaart met daarop de Valrisicotest Voor dit complete pakket betalen gebruikers alleen de verzendkosten en administratiekosten (totaal ± 6,5 euro) Ook kunnen de Valanalyse, het scoreformulier en de sociale kaart gratis worden gedownload via 12

13 13

14 B. Onderbouwing van de interventie 6. Verantwoording: doelgroep, doelen en aanpak Geef aan hoe probleemanalyse, doel, doelgroep en methodiek op elkaar aansluiten. In uw betoog moet antwoord gegeven zijn op de volgende vragen (zie ook de handleiding bij dit werkblad): Probleemanalyse Wat zijn de factoren (determinanten) die het probleem beïnvloeden? Onderbouw dit met theorieën en/of onderzoeksliteratuur, een redenering (ratio) of een visie. Als u hiervoor gebruik maakt van een algemene theorie over gedragsverandering, maak dan aannemelijk dat deze van toepassing is op het probleem. Geef aan hoe deze factoren met elkaar samenhangen. Noem oorzakelijke, risico-, instandhoudende, verzachtende en /of beschermende factoren. Beïnvloedbare factoren Welke factoren zijn beïnvloedbaar? Laat dit alles zien met theorie/ studies of voorbeelden. Op welke veranderbare factoren richt de interventie zich? Verbinding probleemanalyse, doel, doelgroep en aanpak Kan het doel met de gekozen aanpak worden bereikt? Maak dit aannemelijk aan de hand van studies en /of ervaringen. Laat zien dat de doelgroep aansluit bij de pro- Valrisicotest en Valanalyse Valongevallen zijn de meest voorkomende oorzaak van letsel door een ongeval bij ouderen. Daarnaast zijn valongevallen ook de belangrijkste oorzaak van overlijden door letsel bij ouderen (LIS ). Het risico op letsel door een val neemt toe met het stijgen van de leeftijd. Voor ouderen van 55 tot en met 74 jaar is dit risico 1 op 64, voor ouderen vanaf 75 jaar 1 op 22. Bij ouderen vanaf 90 jaar is dit risico zelfs 1 op 11. Uit onderzoek (Den Hertog, 2011) blijkt echter dat de risicoperceptie van ouderen om te vallen erg laag is. Een ruime meerderheid van de 55-plussers schat de kans om de komende 12 maanden binnen- of buitenshuis te vallen in als (erg) klein, naarmate de ouderen ouder worden schatten ze het risico echter wel iets hoger in. Opvallend is echter wel dat veel ouderen de kans dat zij zelf vallen lager inschatten dan de kans dat iemand van dezelfde leeftijd valt. Het merendeel van de ouderen is dus niet zondermeer ontvankelijk voor valpreventieve adviezen aangezien ze het niet op zichzelf betrekken. Voorlichting richting de grote groep ouderen zonder dit op de persoon toe te spitsen zal dus ook niet erg effectief zijn. Het is nodig om mensen actief te helpen bij het onderkennen van het risico op een val en het nemen van maatregelen om het risico te verkleinen. Om dit efficiënt te doen is het wenselijk om deze energie te steken in mensen die ook werkelijk een verhoogd risico op een val hebben. Het is daarom belangrijk om de groep ouderen die een verhoogd valrisico hebben op te sporen. In dit geval is dus vooral de casefinding belangrijk. Volgens het boek Let op Letsels (Lanting en Hoeymans, 2008) kan de effectiviteit van interventies ook verhoogd worden door vooraf deelnemers te selecteren op een verhoogde kans om te vallen. De Valrisicotest is ontworpen om deze casefinding eenvoudig en vooral ook snel uit te kunnen voeren. Deze test is ontwikkelt in samenwerking met Dr. G. Peeters. In 2011 heeft Peeters een artikel gepubliceerd dat aantoont dat de drie predictoren die in de Valrisicotest aan bod komen, namelijk valgeschiedenis, valangst en loophulpmiddelengebruik, tezamen een adequate indicatie kunnen geven van de kans op een herhaalde val. Ook de Valanalyse is ontwikkeld in samenwerking met diverse inhoudelijke experts uit de wetenschap. Zodat de laatste stand van de wetenschappelijk kennis ook opgenomen is in de Valanalyse. De valanalyse is ook gebaseerd op richtlijnen zoals de CBO-richtlijn valpreventie en NHG standaarden. De valanalyse is gebaseerd op de belangrijkste risicofactoren voor een verhoogd valrisico. De richtlijn valpreventie van het CBO (2004) en Den Hertog (2011) beschrijven de volgende belangrijkste risicofactoren voor een verhoogd valrisico: Mobiliteitsstoornissen Eerdere val in voorgaande jaar Psychofamaca en polyfamacie Afhankelijkheid bij uitvoeren van ADL-activiteiten Slecht/weinig beweging/gebrek aan fysieke activiteit Aandoening van het bewegingsapparaat Stoornissen in gezichtsvermogen Urine incontinentie Ziekte van Parkinson 14

15 bleemanalyse. Werkzame factoren /mechanismen Wat zijn de werkzame factoren /mechanismen? Welke elementen mogen bij aanpassing van de interventie niet ontbreken? Verantwoording Voor de verantwoording kan gebruik worden gemaakt van Nederlands en /of internationaal onderzoek naar de theorie achter de interventie, naar onderdelen van de interventie en /of naar soortgelijke interventies, en van onderzoek naar buitenlandse versies van de interventie. Orthostatische hypotensie/duizeligheid Leeftijd en geslacht Depressie Depressieve symptomen Cognitieve stoornissen Bovenstaande risicofactoren zijn vrijwel allen opgenomen in de Valanalyse. Met de uitgebreide Valanalyse worden alle factoren die risico verhogend kunnen werken, zoals problemen met mobiliteit, angst om te vallen, visusproblemen, medicatiegebruik en duizeligheid, één-voor-één doorgenomen en getoetst. Aan de hand van deze tests kan de zorgverlener vaststellen welke vervolgstappen er genomen kunnen worden door patiënt of zorgverlener en kan de eerstelijnszorgverlener de patiënt dus van een advies op maat voorzien. Dit advies op maat bestaat uit preventieve maatregelen die voor de persoon zelf belangrijk zijn. De te nemen maatregelen en doorverwijsadviezen zijn per risicofactor verschillend en gebaseerd op de laatste stand van de literatuur, de expertise van inhoudelijke experts (van bijv. UMC Utrecht, Universiteit Maastricht, UMC St. Radboud) en richtlijnen zoals de CBO richtlijn, NHG richtlijn en KNGF richtiljn. De adviezen rondom medicatie gebruik en valangst worden hieronder als voorbeeld toegelicht. Bij het risicofactor medicijngebruik worden 65-plussers met een verhoogd valrisico door psychofarmaca en polyfarmacie factoren geadviseerd om een medicijnscreening bij de huisarts of apotheek te laten afnemen. In diverse studies (Cumming, 1998; Leipzig et al., 1999; Ziere et al., 2005; Panneman et al., 2003) is aangetoond dat het gebruik van meer dan 4 medicijnen (polyfarmacie) en/ of het gebruik van zogenaamde valrisico verhogende medicijnen, de kans op een val en ook de kans op fracturen en ander letsel vergroot. Het reduceren van het totaal aantal medicijnen (terugdringen polyfarmacie), inclusief het reduceren van de gebruikte dosis is effectief gebleken als onderdeel van multifactoriële interventies. Patiënten met valangst worden bij voorkeur doorverwezen naar de, door de erkenningscommissie erkende interventie, Vallen Verleden Tijd, mits deze beschikbaar is in de regio. Deze interventie blijkt uit onderzoek effectief (Weerdesteyn,V. 2006). Het aantal valincidenten in de oefengroep verminderde met 46% in vergelijking met het aantal vallen tijdens de baseline periode en met 46% vergeleken met de controle groep. De oefengroep had ook een 6% toename in vertrouwen in balans. De belangrijkste twee pijlers van de Valanalyse 65+ zijn dus ten eerste de casefinding (met behulp van de Valrisicotest), oftewel het vinden van mensen met een verhoogd risico om te vallen en daarna het geven van advies op maat (met behulp van de uitgebreide Valanalyse) aan deze mensen. Het geven van advies op maat, ook wel getailorde adviezen genoemd, maakt het mogelijk de inhoud van de voorlichting af te stemmen op de specifieke kenmerken, opvattingen en gedragingen van de persoon voor wie de voorlichting bedoeld is. Het basis idee achter tailoring is dat de boodschappen relevanter zijn voor een persoon, hierdoor meer aandacht krijgen en beter verwerkt worden en hierdoor weer meer effect kunnen bereiken bij een persoon (Skinner et al., 1993). Bestaande interventies die gebruik maken van tailoring laten positieve resultaten zien (Noar et al., 2007; Richards et al. 2007; Sohl et al. 2007; Kreuter et al. 2000; ). De keuze voor advies-op-maat wordt ondersteund door de volgende argumenten: Advies-op-maat voorkomt overbodige informatie en voorziet de gebruiker van meer relevante, op de persoon gerichte informatie. Advies-op-maat verhoogt de attentie en effectiviteit van de boodschap. Ook volgens Petty & Cacioppo (1986) zijn gelimiteerde en toegespitste informatie belangrijke determinanten die het lezen, begrijpen en verwerken van de (gezondheids) boodschap (positief) be- 15

16 invloeden. Zowel de valrisicotest als de valanalyse zijn ge-pretest bij eerstelijns zorgverleners (Van Marle et al., 2011). Omdat is gebleken dat het afnemen ven een uitgebreide analyse en het geven van advies-op-maat enige, verbale en communicatieve vaardigheden vereist van de eerstelijnszorgverlener zal binnen de uitwisselingsbijeenkomsten over de Valanalyse ook een basis over Motivational Interviewing worden opgenomen. Alleen het opsporen en bestempelen van mensen met een verhoogd valrisico is niet voldoende. Daarom is ook een nadere analyse, waaruit de onderwerpen volgen waarop geïntervenieerd moet worden, ontwikkeld. Alleen dat concluderen is echter ook niet voldoende. Uiteindelijk moeten mensen worden doorgesluisd naar een goed traject van effectieve interventies en tips (zoals bijvoorbeeld Vallen verleden tijd en mensen die kunnen helpen bij het nemen van maatregelen in huis). De kracht van deze interventie is dus dat er 3 stappen doorlopen worden die uiteindelijk zullen leiden tot het verlagen van het valrisico. Gebruik door eerstelijnszorgverleners Aangezien ouderen niet zelf de Valrisicotest en de valanalyse uit kunnen voeren en ook niet zelf op zoek gaan naar een professional voor valpreventief advies is het erg belangrijk dat de juiste professionals betrokken worden. Uit onderzoek (Aras-Lugtenberg, 2007), naar het motiveren, ondersteunen en informeren van huisartsen over valpreventie, komt naar voren dat huisartsenpraktijken en consultatiebureaus voor ouderen goede plaatsen zijn waar preventieve zorg geleverd kan worden, ze zijn laagdrempelig en voor iedereen toegankelijk. Huisartsen, praktijkondersteuners en medewerkers van consultatiebureaus voor ouderen kunnen medisch onderzoek uitvoeren, diagnoses trekken en adviseren. Ze lijken daarmee dé zorgverleners die verhoogd valrisico kunnen signaleren en adviseren. Zij zien ouderen ook vaak al voordat deze zijn gevallen. Uit het onderzoek (Aras-Lugtenberg, 2007) komt ook naar voren dat huisartsen zelf vooral een rol zien voor praktijkondersteuners van huisartsen bij valpreventie. Daarom is in het najaar van 2008 een verkennend onderzoek (Stolte et al., 2009) uitgevoerd onder praktijkondersteuners over ouderenzorg en valpreventie. Dit onderzoek toont aan dat praktijkondersteuners valpreventie vaak wel belangrijk vinden maar dat ze er van alle onderwerpen die ze behandelen bij ouderenzorg - variërend van diabetes, voeding, bewegen tot bijvoorbeeld eenzaamheid- er het minste aandacht aan besteden. Er wordt regelmatig teruggespeeld dat er sprake is van gebrek aan kennis en vaardigheden om dit te doen. Bijna een derde van de praktijkondersteuners geeft aan dat ze meer aandacht aan valpreventie zouden besteden als ze daarbij ondersteund worden. Waarbij ze aangeven dat ze behoefte hebben aan: - een stappenplan om een patiënt met een verhoogd valrisico te signaleren, - tips om aan patiënten mee te geven, - vragenlijsten om te achterhalen op welk gebied de patiënt advies nodig heeft. Daarnaast is er ook een onderzoek gedaan onder Consultatiebureaus voor ouderen (de Jongh, 2010) waar soortgelijke bevindingen werden gedaan. Binnen de Consultatiebureaus voor ouderen krijgt valpreventie niet veel aandacht. Medewerkers zijn echter van mening dat het onderwerp aandacht verdient en een goede samenwerking tussen preventie en zorg van belang is. Ze hebben daarbij behoefte aan een verzamelpunt van informatie over valpreventie aangezien ze benoemen dat overal het wiel uitgevonden wordt. Daarnaast willen medewerkers meer interactie met professionals op het gebied van valpreventie om kennis en ervaring uit te wisselen. 16

17 Om de eerstelijns zorgverleners, in de eerste plaats praktijkondersteuners van huisartsen en medewerkers van een consultatiebureau voor ouderen, maar ook thuiszorgmedewerkers, fysiotherapeuten, ergotherapeuten en andere paramedici die ouderen zien te ondersteunen en hun eigen effectiviteit te vergroten bij de preventie van valongevallen zijn dus de Valrisicotest en de verdiepende analysemethode ontwikkeld. Uit het pilotonderzoek blijkt de Valanalyse een handvat te zijn dat het makkelijker maakt om zaken te achterhalen en de patiënt inzicht te geven in problemen. Tevens bleek dat het voor de praktische inzetbaarheid belangrijk is dat de vorm van de Valanalyse zeer gebruiksvriendelijk is, de wensen die daarbij geformuleerd zijn: zo min mogelijk bladeren, voldoende schrijfruimte, digitalisering van het geheel zodat er eenvoudig een koppeling gemaakt kan worden met het elektronisch patiëntdossier. Deze wensen zijn in het herziening van de Valanalyse meegenomen. Uit de pilot blijkt dat het afnemen van de Valrisicotest haalbaar is binnen het dagelijks werk van poh's en medewerkers van CbO's. Dit kost enkele minuten en werd veelal geïntegreerd binnen bestaande consulten. De tijdsinvestering van de uitgebreide Valanalyse is groter (ongeveer een uur), dit wordt door de pilotdeelnemers als mogelijk probleem gezien voor implementatie. Om deze reden is in de herziening van de Valanalyse beter aangegeven welke testen per onderwerp uitgevoerd zouden moeten worden en welke alleen als aanvulling dienen. Om eerstelijnszorgverleners extra te ondersteunen bij de uitvoering van de Valanlyse 65+ worden er door VeiligheidNL: - uitwisselingsbijeenkomsten georganiseerd waarin ook tips uitgewisseld worden over de financiering van de uitgebreide consulten en het inpassen van de Valanalyse binnen bestaande werkzaamheden. - extra implementatie-activiteiten uitgevoerd richting Huisartsen. Hoewel het niet de directe doelgroep is van de Valanalyse zijn ze wel essentieel aangezien de huisartsen veelal beslissen welke activiteiten/aandachtsgebieden de praktijkondersteuners voeren (Stolte et al., 2009). Het is belangrijk dat huisartsen weten dat vallen een probleem is, valpreventie nuttig is en hen te overtuigen dat (hun) praktijkondersteuners daarin een rol kunnen spelen. De implementatieactiviteiten die we hiervoor inzetten zijn promotie via diverse nieuwsbrieven en websites, stands en workshops op congressen waar veel huisartsen aanwezig zijn zoals het NHG congres, de zuidelijke eerstelijns dag en symposium ouderenzorg Aangezien verwijzen naar erkende interventies door zorgverleners alleen zinvol is als de interventie in hun buurt wordt aangeboden. Is het samenstellen van een sociale kaart zinvol. De praktijkondersteuners uit de pilot beschreven de ondersteuning voor die in de Valanalyse is opgenomen als een goed instrument. Door het invullen ervan kregen zij meer kennis over wat in de buurt wordt aangeboden en waarnaar zij kunnen verwijzen. 7. Samenvatting onderbouwing Beschrijf in één tot drie zinnen het verband tussen probleem, doelgroep, doel en methode. Om vallen bij ouderen te voorkomen worden 65-plussers tijdens een bezoek aan de eerstelijnszorg gescreend op een verhoogd valrisico met een Valrisicotest, Als met deze test een verhoogd valrisico wordt geconstateerd, wordt via een advies-op-maat systeem, oftewel een uitgebreide valanalyse, een advies gegeven dat aansluit bij de persoonlijke situatie van deze persoon. Daarbij wordt doorverwezen naar de interventies die in het erkenningstraject positief zijn beoordeeld. 17

18 C. Overdraagbaarheid 8. Randvoorwaarden voor uitvoering en kwaliteitsbewaking Welke eisen zijn er ten aanzien van opleiding, training, certificering, licenties en/of supervisie van de uitvoerend werkers? Beschrijf deze randvoorwaarden voor de toepassing. Meld indien van toepassing: Er zijn geen specifieke eisen voor de uitvoering en begeleiding van de uitvoerend werkers. Is er voor de overdracht van de interventie een handleiding of protocol? Zijn er eerdere ervaringen waaruit blijkt dat de interventie overdraagbaar is? Meld indien van toepassing: Er is geen handleiding of protocol voor overdracht of implementatie. 8.1 Eisen ten aanzien van opleiding De interventie wordt uitgevoerd door professionals. Onder deze professionals verstaan we eerstelijns zorgverleners, in de eerste plaats praktijkondersteuners van huisartsen en medewerkers van een consultatiebureau voor ouderen, maar ook thuiszorgmedewerkers, fysiotherapeuten, ergotherapeuten en andere paramedici die ouderen ondersteunen. Randvoorwaarden die gelden voor de geschiktheid van de professionals zijn: Ze moeten: - zelf actief in contact kunnen komen met de ouderen (want ze komen niet zelf) - kunnen analyseren (testen uitvoeren, kunnen achterhalen waar probleem zit om advies op maat te kunnen geven. - kunnen adviseren (kennis van motiverende gesprekstechnieken is een pre aangezien het een groep is die niet zomaar iets aanneemt. - kunnen doorverwijzen (in de positie zitten dat doorwezen kan worden naar diverse andere professionals) - de mogelijkheid hebben om nogmaals in contact te komen om te evalueren of de gegeven adviezen opgevolgd zijn en zo waar nodig nog actief te ondersteunen. Bovenstaande randvoorwaarden worden ook besproken binnen de uitwisselingsbijeenkomst van de valanalyse. 8.2 Eisen ten aanzien van overdracht en implementatie De procedures voor de Valrisicotest en de valanalyse staan uitgebreid beschreven in het valanalyse boekje dat de handleiding vormt voor de Valanalyse 65+. Om de lokale professionals te stimuleren de Valanalyse toe te passen wordt gebruik gemaakt van een mix van strategieën: informeren, overtuigen, educatie en faciliteren. Werving: Er wordt veel gedaan aan de bewustwording van het probleem en de bekendmaking van de Valanalyse 65+. Zowel richting praktijkondersteuners maar ook richting huisartsen, paramedici. Dit doen we door samen te werken met diverse organisaties en via hun nieuwsbrieven te communiceren te denken valt aan: de branche organisaties van de praktijkondersteuners, de Nederlandse Vereniging voor Praktijkondersteuners (NVvPO), Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN), de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV), enz. Daarnaast hebben we op diverse congressen gestaan om bekendheid te geven aan het probleem en de valanalyse zoals de zuidelijke eerstelijns dag, congres voor doktersassistentes enz. Ondersteuning Hoewel de valanalyse zo ontwikkeld is dat professionals er zelf mee aan de slag kunnen bieden we bijeenkomsten aan waarin professionals een introductie krijgen op de inhoud van de Valanalyse 65+ en waarin ervaringen 18

19 uitgewisseld worden over hoe ze de valanalyse in zetten en hoe eventuele knelpunten (zoals financiering) overwonnen kunnen worden. De bijeenkomsten worden op dit moment kosteloos aangeboden op twee momenten in het jaar. In 2013 zal er een onderdeel over motiverende gesprekstechnieken aan de bijeenkomsten worden toegevoegd. Continuering en borging Het is uiteraard van belang dat het thema valpreventie niet eenmalig aandacht krijgt maar dat het thema ingebed wordt in het beleid van de organisatie. Aangezien de Valanalyse geheel in samenwerking met de intermediaire groepen is ontwikkeld, is hiermee getracht optimale aansluiting op de werkzaamheden en de missie van diverse organisaties te bereiken en zo ook de kans op borging in deze organisaties te vergroten. Daarnaast wordt er gezocht naar een mogelijkheid om de valanalyse op te nemen in de opleidingen en meer samenwerking te zoeken met ROS-sen (Regionale Ondersteunings structuur Eerste Lijn), huisartsen enz. om de Valanalyse 65+ een vaste plek te geven. Hoe wordt de kwaliteit van de interventie beoordeeld en bewaakt? Denk bijvoorbeeld aan registratie van activiteiten en resultaten. Meld indien niet bekend of niet van toepassing: De wijze van kwaliteitsbewaking wordt bepaald door de uitvoerder. 8.3 Eisen ten aanzien van kwaliteitsbewaking De opgenomen testen zijn wetenschappelijk bewezen valide testen (zoals de Get up and go test, Clock Drawing test, test Short Falls Efficacy Scall International), de maatregelen zijn effectief bevonden en de doorverwijzing gebeurd waar nodig naar interventies die door de Erkenningscomissie Interventies positief zijn beoordeeld (bijvoorbeeld Zicht op Evenwicht, In Balans, Vallen Verledentijd. De wijze van kwaliteitsbewaking wordt in principe bepaald door de uitvoerder. VeiligheidNL is eindverantwoordelijk voor de inhoud en het up-to-date houden van de Valanalyse 65+. Dit gaat in samenspraak met inhoudelijke experts en professionals uit de praktijk. Wat zijn de kosten van de uitvoering? Noem zo mogelijk kosten van licentie, materiaal, trainingen, kwaliteitsbewaking, Vermeld het jaartal waarvoor de prijzen gelden. Noem ook de tijdinvestering van betrokken professionals (uitvoering en coördinatie). Meld indien van toepassing: Er zijn bij deze interventie geen gegevens bekend over de kosten en /of de tijdsinvestering van professionals. 8.4 Kosten van de interventie De materialen voor de complete Valanalyse 65+, het boekje Valanalyse en de bureaukaart met de Valrisicotest zijn te bestellen op www. veiligheid.nl. Aanvragers betalen alleen de verzendkosten en administratiekosten (totaal ± 6,5 euro). Ook kan de Valanalyse 65+ gratis worden gedownload op Uit de pilot is gebleken dat de Valrisicotest 1 tot 3 minuten beslaat. Het uitvoeren van de uitvoerige valanalyse kost meer tijd, tot maximaal een uur maar is in de meest gevallen veel korter. Het is afhankelijk van welke test per onderwerp afgenomen worden. Dit is echter wel exl. de tijd die eventueel nodig is om mensen na het eerste adviesgesprek te ondersteunen bij het nemen van de maatregelen. 19

20 9. Onderzoek naar de uitvoering van de interventie Is er onderzoek gedaan naar de uitvoering van de interventie? Beschrijf doel, type onderzoek (bijvoorbeeld procesevaluatie, behoefteanalyse, nul-meting, haalbaarheidonderzoek, tevredenheidmeting etc.), methode en relevante uitkomsten. Geef aan wat het bereik is, de succes- en faalfactoren en waardering door de doelgroep. Geef ook aan hoe de interventie, indien noodzakelijk, wordt aangepast. Meld indien van toepassing: Er is geen onderzoek gedaan naar de uitvoering van de interventie. In de voorbereiding en tijdens de uitvoering van de interventie zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd: 1. Doelgroeponderzoek; Praktijkondersteuners en valpreventie, Een verkennend onderzoek naar wensen ten aanzien van ondersteuning bij valpreventie (Stolte, E., Klein Wolt, K. & Aras-Lugtenberg, M., 2009). Doel: Het doel van dit onderzoek was tweeledig. Ten eerste het in kaart brengen van de kennis, behoeften en wensen die praktijkondersteuners hebben op het gebied van valpreventie. Ten tweede vormde dit onderzoek een 0-meting, voor de gestelde doelstellingen voor de Valanlyse 65+, die na het uitvoeren van ondersteunende projecten kan worden herhaald om de invloed van deze projecten te bepalen. Methode: Het onderzoek is uitgevoerd door middel van een online vragenlijst. De twee beroepsverenigingen voor praktijkondersteuners waarmee is samengewerkt, de Nederlandse Vereniging voor Praktijkondersteuners (NVvPO) en de afdeling Praktijkverpleegkundigen & praktijkondersteuners van Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN pvk/poh), hebben hun leden via uitgenodigd om aan dit onderzoek deel te nemen. In totaal hebben 441 praktijkondersteuners de vragenlijst ingevuld. Het veldwerk heeft plaatsgevonden in de periode 26 september tot en met 24 oktober Relevante uitkomsten: De ondervraagde praktijkondersteuners hebben in hun werk vaak te maken met ouderenzorg, maar besteden in verhouding veel minder tijd aan valpreventie dan aan andere onderwerpen zoals diabetes, hypertensie, beweging en voeding. Dit betekent echter niet dat praktijkondersteuners zich niet bewust zijn van het probleem (84% ziet dat vallen onder ouderen een probleem is) of dat ze bij valpreventie geen rol voor zich zelf zien (82% zegt dat praktijkondersteuners hier een rol in hebben). Echter, het inschatten van het valrisico is niet altijd even makkelijk voor praktijkondersteuners: acht van de tien praktijkondersteuners geven aan geen zicht te hebben op ouderen met een verhoogd valrisico. En binnen de praktijk wordt er volgens praktijkondersteuners nog vaak te weinig tijd aan valpreventie besteed. Er is behoefte aan ondersteuning. Bijna een derde van de praktijkondersteuners geven aan dat ze meer aan valpreventie zouden doen als ze daarbij ondersteund worden. De oplossing ligt dus ook deels in voorlichting en het aanbieden van handreikingen of bestaande valpreventiematerialen. Dit blijkt des te meer uit het feit dat de meest genoemde vorm van gewenste ondersteuning een stappenplan is, gevolgd door een brochure met tips, testen om te achterhalen of iemand een valrisico heeft, checklisten en lijsten met lokale doorverwijsadressen. Redenen waarom praktijkondersteuners op dit moment geen aandacht schenken aan valpreventie hebben vooral te maken met de hoeveelheid taken die een praktijkondersteuner dagelijks al heeft (64%) en de prioriteit die het krijgt in de praktijk (48%). Deze aspecten zijn moeilijk beïnvloedbaar door de praktijkondersteuners zelf en liggen vaak bij de huisarts of praktijk. Ook is duidelijk geworden dat praktijkondersteuners niet altijd weten hoe ze kunnen bijdragen aan valpreventie (29%) en soms is er gebrek aan middelen (24%). 2. Pilotverslag; Pilotverslag screenen verhoogd valrisico door praktijkondersteuners van huisartsen en consultatiebureaus voor ouderen, Beschrijving van inhoud en resultaten pilot (Marle, A., Dijkstra, M. & Pietersma, S., 2011). Doel: Dit rapport beschrijft de pilot van een eerste versie van de Valanalyse onder praktijkondersteuners en consultatiebureau voor ouderen. Methode: De pilot liep van juli 2010 tot en met november Tien praktijkondersteuners (poh) en 3 medewerkers van een consultatiebureau voor 20

Valanalyse 65+ Interventie. Samenvatting

Valanalyse 65+ Interventie. Samenvatting Interventie Valanalyse 65+ Samenvatting Doel Het uiteindelijke doel van deze interventie is eerstelijnszorgverleners ondersteunen bij het opsporen van ouderen met een verhoogd valrisico en het geven van

Nadere informatie

STAPPENPLAN PREVENTIE VAN VALLEN IN DE EERSTE LIJN

STAPPENPLAN PREVENTIE VAN VALLEN IN DE EERSTE LIJN STAPPENPLAN PREVENTIE VAN VALLEN IN DE EERSTE LIJN Preventie van nieuwe valincidenten en letsel bij zelfstandig wonende ouderen. STAP 1: Screenen op valrisico in de eerste lijn. 1. Bent u de afgelopen

Nadere informatie

Erkenningscommissie Interventies Beoordelingsformulier. Eindoordeel van de erkenningscommissie over de interventie

Erkenningscommissie Interventies Beoordelingsformulier. Eindoordeel van de erkenningscommissie over de interventie Interventie: Families First Deelcommissie: 1 Erkenningscommissie Interventies Beoordelingsformulier Datum vergadering: 11 april 2014 Eindoordeel van de erkenningscommissie over de interventie De commissie

Nadere informatie

Werkblad beschrijving interventie

Werkblad beschrijving interventie Werkblad beschrijving interventie Gebruik de handleiding bij dit werkblad www.nji.nl/jeugdinterventies/ of www.loketgezondleven.nl/interventies/ Contact NJi Contact NCJ Contact RIVM Gert van den Berg Trudy

Nadere informatie

De Valanalyse inclusief scoreformulier

De Valanalyse inclusief scoreformulier De Valanalyse inclusief scoreformulier download dit scoreformulier www.veiligheid.nl/valanalyse Op dit scoreformulier noteert u de scores van de testen van de 12 risicofactoren van de Valanalyse. U kunt

Nadere informatie

Titel interventie. Werkblad beschrijving interventie. Gebruik de HANDLEIDING bij dit werkblad. Werkblad, versie mei 2015

Titel interventie. Werkblad beschrijving interventie. Gebruik de HANDLEIDING bij dit werkblad. Werkblad, versie mei 2015 Titel interventie Werkblad beschrijving interventie Gebruik de HANDLEIDING bij dit werkblad Werkblad, versie mei 2015 Dit is een gezamenlijk werkblad van de volgende kennisinstituten: Colofon Ontwikkelaar

Nadere informatie

Erkenningscommissie Interventies Beoordelingsformulier. Eindoordeel van de erkenningscommissie over de interventie

Erkenningscommissie Interventies Beoordelingsformulier. Eindoordeel van de erkenningscommissie over de interventie Interventie: Taallijn Deelcommissie: 3 Erkenningscommissie Interventies Beoordelingsformulier Datum vergadering: 8 oktober 2015 / 2 juni 2016 Eindoordeel van de erkenningscommissie over de interventie

Nadere informatie

Titel interventie. Werkblad beschrijving interventie. Gebruik de HANDLEIDING bij dit werkblad

Titel interventie. Werkblad beschrijving interventie. Gebruik de HANDLEIDING bij dit werkblad Titel interventie Werkblad beschrijving interventie Gebruik de HANDLEIDING bij dit werkblad Colofon Ontwikkelaar / licentiehouder van de interventie Organisatie Contactpersoon Adres Postcode Plaats E-mail

Nadere informatie

Ouderen op de SEH: na een val in beeld

Ouderen op de SEH: na een val in beeld rapport Ouderen op de SEH: na een val in beeld Onderzoek 12 t/m 25 september 2016 op de SEH Disclaimer Bij de samenstelling van deze publicatie is de grootst mogelijke zorgvuldigheid in acht genomen. VeiligheidNL

Nadere informatie

ZORGPROGRAMMA VALPREVENTIE. Versie augustus 2013

ZORGPROGRAMMA VALPREVENTIE. Versie augustus 2013 ContactpersoonA.J.Biewenga,voorzitterenhuisarts Raadhuislaan4 7981EMDiever 0521 592575 biewenga@huisartsdiever.nl InschrijfnummerKamervanKoophandel: 55332544 AGBcoderechtspersoon: 53 530470 Bankrekeningnummer:

Nadere informatie

Uitnodiging voor huisartspraktijken voor deelname aan onderzoek Valpreventie in de eerstelijnszorg

Uitnodiging voor huisartspraktijken voor deelname aan onderzoek Valpreventie in de eerstelijnszorg Uitnodiging voor huisartspraktijken voor deelname aan onderzoek Valpreventie in de eerstelijnszorg Geachte huisarts, Zorggroep RCH Midden-Brabant heef het initiatief genomen om valpreventie te implementeren

Nadere informatie

Titel interventie. Werkblad beschrijving interventie. Gebruik de HANDLEIDING bij dit werkblad. Voor meer informatie en contact

Titel interventie. Werkblad beschrijving interventie. Gebruik de HANDLEIDING bij dit werkblad. Voor meer informatie en contact Werkblad beschrijving interventie Gebruik de HANDLEIDING bij dit werkblad Voor meer informatie en contact www.nji.nl/jeugdinterventies centrumgezondleven@rivm.nl www.ncj.nl/onderwerpen/233/erkenningscommissie-interventies

Nadere informatie

Lessons Learned bij de Pilot Verbinden Erkenningstraject Interventies en Serious Games.

Lessons Learned bij de Pilot Verbinden Erkenningstraject Interventies en Serious Games. Lessons Learned bij de Pilot Verbinden Erkenningstraject Interventies en Serious Games. 2015 Nederlands Jeugdinstituut Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel

Nadere informatie

Handleiding voor het beschrijven van interventies

Handleiding voor het beschrijven van interventies Handleiding voor het beschrijven van interventies Gebruik deze handleiding bij het Werkblad beschrijving interventie (www.nji.nl/jeugdinterventies/beschrijven of www.loketgezondleven.nl/kwaliteit-van-interventies/beoordeling)

Nadere informatie

valpreventie voor psychogeriatrische cliënten

valpreventie voor psychogeriatrische cliënten valpreventie voor psychogeriatrische cliënten Aantal valincidenten in verpleeghuizen In verpleeghuizen wordt veel gevallen. Jaarlijks vallen verpleeghuiscliënten gemiddeld 2 keer. Psychogeriatrische cliënten

Nadere informatie

Thuiszorg en valpreventie

Thuiszorg en valpreventie 1 Thuiszorg en valpreventie Aantal ouderen - In Nederland sterke vergrijzing VOORUITZICHTEN - 2010 : 4.6 miljoen - 2030 : aantal ziekenhuisbezoeken t.g.v. een val gestegen met 70 %. 2 Ouderen en vallen

Nadere informatie

Beoordeling Goed Onderbouwd en Effectief

Beoordeling Goed Onderbouwd en Effectief Beoordeling Goed Onderbouwd en Effectief Criteria en procedure Datum Movisie Utrecht, maart 2015, versie 1.1 Utrecht, maart 2015, versie 1.1 * Beoordeling Goed Onderbouwd en Effectief, Criteria en procedure

Nadere informatie

Houd ouderen op de been:

Houd ouderen op de been: Houd ouderen op de been: wijkgerichte aanpak valpreventie Suzanne Polinder Erasmus MC Letsels door valongevallen Kosten vallen Directe medische kosten: Per letsel gemiddeld 8.800 o Heupfractuur 19.700

Nadere informatie

Erkenning van interventies. Criteria voor gezamenlijke kwaliteitsbeoordeling 2015-2018

Erkenning van interventies. Criteria voor gezamenlijke kwaliteitsbeoordeling 2015-2018 Erkenning van interventies Criteria voor gezamenlijke kwaliteitsbeoordeling 2015-2018 1 Algemeen De erkenningscommissie kan een interventie op de volgende niveaus erkennen: 1. Goed onderbouwd 2.1 Effectief

Nadere informatie

Regionale ketenaanpak Voorkom vallen. Beweeg! Marjolein Kuijt

Regionale ketenaanpak Voorkom vallen. Beweeg! Marjolein Kuijt Regionale ketenaanpak Voorkom vallen. Beweeg! Marjolein Kuijt Startbijeenkomst expertmeeting doel en deelnemers Zorgprofessionals eerste lijn Gooi en Vechtstreek Doel: - thema bespreken vanuit verschillende

Nadere informatie

Valproblematiek in de eerste en tweede lijn. Dr Marielle Emmelot-Vonk Klinisch geriater Geriatrie UMC Utrecht m.h.emmelotvonk@umcutrecht.

Valproblematiek in de eerste en tweede lijn. Dr Marielle Emmelot-Vonk Klinisch geriater Geriatrie UMC Utrecht m.h.emmelotvonk@umcutrecht. Valproblematiek in de eerste en tweede lijn Dr Marielle Emmelot-Vonk Klinisch geriater Geriatrie UMC Utrecht m.h.emmelotvonk@umcutrecht.nl Het komt vaak voor Het heeft belangrijke gevolgen Balans en veroudering

Nadere informatie

STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER)

STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER) STAPPENPLAN BIJ HET MODEL STUURYSTEEM DECUBITUS (PROJECT DECUBITUSZORG IN DE DAGELIJKSE PRAKTIJK; DOOR STUREN STEEDS BETER) Juni 2004 INLEIDING Voor u ligt een stappenplan dat gebaseerd is op de CBO-richtlijn

Nadere informatie

Erkenningscommissie Interventies

Erkenningscommissie Interventies Erkenningscommissie Interventies Werkwijze en procedure Machteld Zwikker - Nederlands Jeugdinstituut / NJi Djoeke van Dale en Monique Kuunders RIVM/Centrum Gezond Leven 23 juni 2009 De Erkenningscommissie

Nadere informatie

PROBLEEMINVENTARISATIE, ZORGBEHANDELPLAN EN FRADIE

PROBLEEMINVENTARISATIE, ZORGBEHANDELPLAN EN FRADIE PROBLEEMINVENTARISATIE, ZORGBEHANDELPLAN EN FRADIE De probleeminventarisatie is een overzicht van beperkingen en problemen op verschillende levensgebieden: lichamelijke gezondheid, emotioneel welbevinden,

Nadere informatie

factsheet Effectiviteit van lichamelijke oefeningen bij valpreventie

factsheet Effectiviteit van lichamelijke oefeningen bij valpreventie factsheet Effectiviteit van lichamelijke oefeningen bij valpreventie Disclaimer Bij de samenstelling van deze publicatie is de grootst mogelijke zorgvuldigheid in acht genomen. VeiligheidNL aanvaardt echter

Nadere informatie

Doel Preventie van duizeligheid en complicaties bij zelfstandig wonende ouderen.

Doel Preventie van duizeligheid en complicaties bij zelfstandig wonende ouderen. STAPPENPLAN DUIZELIGHEID IN DE EERSTE LIJN Doel Preventie van duizeligheid en complicaties bij zelfstandig wonende ouderen. STAP 1: Screenen op duizeligheid in de eerste lijn. Hebt u de afgelopen maand

Nadere informatie

Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade

Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade Factsheet Nieren en nierschade deel 5 Vroeg opsporen en voorkomen achteruitgang chronische nierschade In Nederland hebben 1,7 miljoen mensen chronische nierschade. Dit is in veel gevallen het gevolg van

Nadere informatie

Preffi 2.0: Preventie Effectmanagement Instrument. Ontwikkeling,validiteit, betrouwbaarheid en bruikbaarheid

Preffi 2.0: Preventie Effectmanagement Instrument. Ontwikkeling,validiteit, betrouwbaarheid en bruikbaarheid Preffi 2.0: Preventie Effectmanagement Instrument Ontwikkeling,validiteit, betrouwbaarheid en bruikbaarheid De gebruikers 1200 gezondheidsbevorderaars, voorlichters en preventiewerkers, werkzaam bij: GGD

Nadere informatie

Stappenplan mobiliteit

Stappenplan mobiliteit Stappenplan - Het vaststellen van beperkingen in de - Het behouden de of voorkomen van achteruitgang in bij ouderen - Het verbeteren van de bij ouderen - Het voorkomen van samenhangende problemen zoals

Nadere informatie

De Leefgezondcoach in de praktijk. Een handleiding voor professionals

De Leefgezondcoach in de praktijk. Een handleiding voor professionals De Leefgezondcoach in de praktijk Een handleiding voor professionals Waarom deze handleiding? Heeft u ook cliënten die weinig weten over gezonde voeding? Die wel minder vet willen eten, maar niet goed

Nadere informatie

Hoe benader je mensen met een (hoog) risico op diabetes? Gerjo Kok Universiteit Maastricht

Hoe benader je mensen met een (hoog) risico op diabetes? Gerjo Kok Universiteit Maastricht Hoe benader je mensen met een (hoog) risico op diabetes? Gerjo Kok Universiteit Maastricht Interventie-ontwikkeling op basis van theorie en onderzoek Proces Probleem, c.q. vraag Empirische gegevens: eerder

Nadere informatie

Figuur 1 Precede/Proceed Model

Figuur 1 Precede/Proceed Model Nederlandse samenvatting Benzodiazepinen zijn geneesmiddelen die vooral bij angstklachten en slaapstoornissen worden voorgeschreven. Ze vormen de op één na meest voorgeschreven middelen in Nederland. Tien

Nadere informatie

Workshop TraZAG. Rene v.d.heuvel Verpleegkundig Specialist Ron Warnier Verpleegkundig Specialist Liesbeth Machielsen, casemanager

Workshop TraZAG. Rene v.d.heuvel Verpleegkundig Specialist Ron Warnier Verpleegkundig Specialist Liesbeth Machielsen, casemanager Workshop TraZAG Rene v.d.heuvel Verpleegkundig Specialist Ron Warnier Verpleegkundig Specialist Liesbeth Machielsen, casemanager Opbouw Screenen van ouderen Zorgplan/proces TraZAG instrument Opbouw TraZAG

Nadere informatie

Ergotherapierichtlijn Valpreventie de highlights. Ingrid Sturkenboom, PhD, Radboudumc, afdeling Revalidatie

Ergotherapierichtlijn Valpreventie de highlights. Ingrid Sturkenboom, PhD, Radboudumc, afdeling Revalidatie Ergotherapierichtlijn Valpreventie de highlights Ingrid Sturkenboom, PhD, Radboudumc, afdeling Revalidatie Een val Gewoon samen genieten! Overzicht aanbevelingen 1. Inleiding 2. Vraaginventarisatie, analyse

Nadere informatie

Iemand met overzicht die met me meedenkt Ouderenzorgproject Midden Utrecht. Petra Cornelis

Iemand met overzicht die met me meedenkt Ouderenzorgproject Midden Utrecht. Petra Cornelis Iemand met overzicht die met me meedenkt Ouderenzorgproject Midden Utrecht Petra Cornelis OmU in de praktijk Petra Cornelis, praktijkverpleegkundige ouderen en operationeel manager 2014 Introductie Inhoud

Nadere informatie

Sport- en beweegaanbod

Sport- en beweegaanbod Coach Organisatie: Centrum voor Beweging en Onderzoek Groningen Contactpersoon: mevrouw Siska Sprenger Contactpersoon 2: mevrouw Brechje Houet Erkenningen: Goed beschreven Sport- en beweegaanbod Achtergrond

Nadere informatie

De stand van zaken. Door de bomen het bos weer zien Meer inzicht in kwaliteit en effectiviteit interventies

De stand van zaken. Door de bomen het bos weer zien Meer inzicht in kwaliteit en effectiviteit interventies Door de bomen het bos weer zien Meer inzicht in kwaliteit en effectiviteit interventies Djoeke van Dale Centrum Gezond Leven Joke van Wieringen Centrum Jeugdgezondheid De stand van zaken Schatting: minstens

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De levensverwachting van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) is gemiddeld 13-30 jaar korter dan die van de algemene bevolking. Onnatuurlijke doodsoorzaken zoals

Nadere informatie

Werkblad beschrijving interventie

Werkblad beschrijving interventie Werkblad beschrijving interventie Gebruik de handleiding bij dit werkblad www.nji.nl/jeugdinterventies of www.loketgezondleven.nl/kwaliteit-van-interventies/beoordeling (vanaf 1 juni 2009 beschikbaar)

Nadere informatie

Stappenplan urine-incontinentie in de eerste lijn

Stappenplan urine-incontinentie in de eerste lijn Stappenplan urine-incontinentie in de eerste lijn Preventie van urine-incontinentie en complicaties bij zelfstandig wonende ouderen Stap 1: Screenen op urine-incontinentie in de eerste lijn Verliest u

Nadere informatie

Verslag Themabijeenkomst Valpreventie Opsporing en risicobeoordeling

Verslag Themabijeenkomst Valpreventie Opsporing en risicobeoordeling Verslag Themabijeenkomst Valpreventie Opsporing en risicobeoordeling Amersfoort, 27 juni 2017 Op 27 juni vond een Themabijeenkomst Valpreventie plaats. Het onderwerp van de bijeenkomst was opsporing en

Nadere informatie

Werkblad beschrijving interventie

Werkblad beschrijving interventie Werkblad beschrijving interventie Preventieve Ondersteuning Mantelzorgers Gebruik de handleiding bij dit werkblad www.nji.nl/jeugdinterventies/beschrijven of www.loketgezondleven.nl/kwaliteit-van-interventies/beoordeling

Nadere informatie

aat erkende nterventies Laat erkende interventies voor je werken

aat erkende nterventies Laat erkende interventies voor je werken aat erkende nterventies Laat erkende interventies voor je werken oor je Interventiedatabase Loketgezondleven.nl Erkende interventies Het is niet eenvoudig om van leefstijl te veranderen. Toch zijn er interventies

Nadere informatie

Samenvatting SAMENVATTING

Samenvatting SAMENVATTING Samenvatting 147 Samenvatting Bezorgdheid om te vallen is een algemeen probleem onder zelfstandig wonende ouderen en vormt een bedreiging voor hun zelfredzaamheid. Deze bezorgdheid is geassocieerd met

Nadere informatie

Werkblad beschrijving interventie

Werkblad beschrijving interventie Werkblad beschrijving interventie Gedragsinterventie arbeidsveiligheid in de bouw Gebruik de handleiding bij dit werkblad www.nji.nl/jeugdinterventies/beschrijven of www.loketgezondleven.nl/interventies/

Nadere informatie

Effectief Actief. Ondersteuningsmogelijkheden voor kansrijke sport- en beweeginterventies

Effectief Actief. Ondersteuningsmogelijkheden voor kansrijke sport- en beweeginterventies Effectief Actief Ondersteuningsmogelijkheden voor kansrijke sport- en beweeginterventies Effectief Actief Ondersteuningsmogelijkheden voor kansrijke sport- en beweeginterventies Effectief Actief is een

Nadere informatie

RIVM Centrum Gezond Leven

RIVM Centrum Gezond Leven Evaluatieverslag Workshops CGL-erkenningstraject 2009-2010 RIVM Centrum Gezond Leven Lize Adriaensens (Stichting Consument en Veiligheid) Sandra van Dijk (RIVM Centrum Gezond Leven) November 2010 Evaluatie

Nadere informatie

Wat werkt? Doorstroom van zorg naar regulier sport- en beweegaanbod verbeteren

Wat werkt? Doorstroom van zorg naar regulier sport- en beweegaanbod verbeteren Wat werkt? Doorstroom van zorg naar regulier sport- en beweegaanbod verbeteren Wat werkt? Wat zijn de werkzame principes voor lokale samenwerking tussen zorg, sport en bewegen om de doorstroom van mensen

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Aanvragen van incontinentiemateriaal. een verbeteringsplan op. 1. Toelichting op de module. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur

Verdiepingsmodule. Aanvragen van incontinentiemateriaal. een verbeteringsplan op. 1. Toelichting op de module. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur : een verbeteringsplan 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Stanaard M46 van september 2006 (eerste herziening). Deze module geeft de deelnemer meer inzicht in het gebruik van

Nadere informatie

Valpoli Analyse valrisico, advies en behandeling Vakgroep Klinische Geriatrie Afdeling Fysiotherapie Afdeling Ergotherapie IJsselland Ziekenhuis

Valpoli Analyse valrisico, advies en behandeling Vakgroep Klinische Geriatrie Afdeling Fysiotherapie Afdeling Ergotherapie IJsselland Ziekenhuis Valpoli Analyse valrisico, advies en behandeling Vakgroep Klinische Geriatrie Afdeling Fysiotherapie Afdeling Ergotherapie IJsselland Ziekenhuis Inleiding Vallen komt in Nederland veel voor. Ongeveer 30%

Nadere informatie

blijf staan valpreventie in verzorgingshuizen

blijf staan valpreventie in verzorgingshuizen blijf staan valpreventie in verzorgingshuizen Valongelukken in verzorgingshuizen - de cijfers Jaarlijks raken ongeveer 3600 bewoners van verzorgingshuizen zodanig verwond dat ze op een Spoedeisende Hulpafdeling

Nadere informatie

Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken. multi.

Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken. multi. Werkt Guided Care in jouw huisartsenpraktijk? Resultaten van een pilot bij vijf Nederlandse huisartsenpraktijken multi morbiditeit Nieuwe werkwijze voor mensen met meerdere chronische aandoeningen Werkt

Nadere informatie

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Samenvatting Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Hoofdstuk 1 bevat de algemene inleiding van dit proefschrift. Dit hoofdstuk

Nadere informatie

Screenen naar colorectale kanker in de huisartspraktijk

Screenen naar colorectale kanker in de huisartspraktijk Frans Govaerts (Domus Medica) Jessy Hoste (Domus Medica) Screenen naar colorectale kanker in de huisartspraktijk Handleiding voor de moderator Handleidingen voor Kwaliteitsbevordering Antwerpen 2014 Domus

Nadere informatie

Rondetafeldiscussie 12-12-12 Dag van de Ondervoeding

Rondetafeldiscussie 12-12-12 Dag van de Ondervoeding Rondetafeldiscussie 12-12-12 Dag van de Ondervoeding Aanwezig: Kelly Duin, Christina van Duuren, Anja Evers, Ellen van der Heijden, Miranda Lassche, Marjon van der Looij, Marieke van der Plas, Ricky van

Nadere informatie

Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

Samenvatting Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 Vallen komt in alle leeftijdsgroepen voor, maar vormt vooral bij ouderen een groot gezondheidsprobleem. Onder een val wordt verstaan een gebeurtenis waarbij de betrokkene onbedoeld op de grond of een lager

Nadere informatie

De oplossing voor het opzetten van gestructureerde osteoporosezorg

De oplossing voor het opzetten van gestructureerde osteoporosezorg Osteoporosezorg in uw huisartsenpraktijk De oplossing voor het opzetten van gestructureerde osteoporosezorg Osteoporosezorg De ontwikkeling van osteoporose Osteoporose is in de loop van de laatste vijftien

Nadere informatie

valpreventie Sophia E. de Rooij internist-geriater 03 april 2008

valpreventie Sophia E. de Rooij internist-geriater 03 april 2008 valpreventie Sophia E. de Rooij internist-geriater 03 april 2008 Mw Grijpstuiver, 75 jaar oud Vroeger Nu de kans op een val is groot! - ongeveer driekwart van alle letsels, opgelopen bij een privéongeval,

Nadere informatie

3 FASEN MODEL. Inhoud: - Introductie - Fase 1 - Fase 2 - Fase 3 - Verbeteren Zelfmanagement

3 FASEN MODEL. Inhoud: - Introductie - Fase 1 - Fase 2 - Fase 3 - Verbeteren Zelfmanagement 3 FASEN MODEL Inhoud: - Introductie - Fase 1 - Fase 2 - Fase 3 - Verbeteren Zelfmanagement INTRODUCTIE Het aanmoedigen van chronisch zieke patiënten door zorgverleners in het nemen van dagelijkse beslissingen,

Nadere informatie

Door Cliënten Bekeken voor Huisartsenpraktijken. Groepspraktijk Huizen

Door Cliënten Bekeken voor Huisartsenpraktijken. Groepspraktijk Huizen Door Cliënten Bekeken voor Huisartsenpraktijken Rapportage voor: Groepspraktijk Huizen Dr. C.P. van Linschoten Drs. P. Moorer ARGO Rijksuniversiteit Groningen BV www.argo-rug.nl INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK

Nadere informatie

> Een chronische ziekte; uw zorg is onze zorg

> Een chronische ziekte; uw zorg is onze zorg > Een chronische ziekte; uw zorg is onze zorg Mijn huisarts is aangesloten bij een zorggroep, en nu? Inhoudsopgave Inleiding: Chronische zorg, hoe nu verder? 1. Wat kenmerkt een chronische ziekte? 2. Wat

Nadere informatie

GEÏNTEGREERDE THUISZORG

GEÏNTEGREERDE THUISZORG GEÏNTEGREERDE THUISZORG GEÏNTEGREERDE THUISZORG Instituut voor Zorgprofessionals biedt de cursus Geïntegreerde Thuiszorg aan. In de cursus staat het opzetten en onderhouden van een samenwerking tussen

Nadere informatie

De GroeiGids implementatie-checklist: hulp bij implementatie

De GroeiGids implementatie-checklist: hulp bij implementatie De GroeiGids implementatie-checklist: hulp bij implementatie Uw organisatie wil graag overstappen op de GroeiGids: een mooie stap naar eenduidige voorlichting. Maar hoe zorgt u ervoor dat iedereen in de

Nadere informatie

Juni 2012 Roeland van Geuns Nadja Jungmann. Naar efficiënter werken met klantprofielen

Juni 2012 Roeland van Geuns Nadja Jungmann. Naar efficiënter werken met klantprofielen Juni 2012 Roeland van Geuns Nadja Jungmann Naar efficiënter werken met klantprofielen Achtergrond Uitvoering schuldhulpverlening in transitie Loslaten beleidsdoel iedereen schulden vrij Bezuinigingen Toename

Nadere informatie

ouderenzorg & Bepaal als huisarts het beleid op ouderenzorg in de praktijk.

ouderenzorg & Bepaal als huisarts het beleid op ouderenzorg in de praktijk. Uitnodiging nascholing voor huisartsen en Praktijkondersteuner/-verpleegkundige L e e r g a n g ouderenzorg Handreikingen voor de aanpak van ouderenzorg in praktijk! Breder kijken tijdens het spreekuur

Nadere informatie

Patiëntenoordeel huisarts

Patiëntenoordeel huisarts Patiëntenoordeel huisarts Feedback van de patiëntenenquêtes 17-11-2014 Bakkum Patiëntenoordeel De Europep vragenlijst is het product van een internationaal project (van de EQUIP groep) en wordt inmiddels

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen 1. Toelichting op het onderwijsmateriaal 1 Dit onderwijsmateriaal is gebaseerd op de NHGStandaard M71 van mei 2012 Van geen enkel medicament is aangetoond dat dit effectief zou zijn bij de behandeling

Nadere informatie

Gemeente Huizen: interventies valpreventie

Gemeente Huizen: interventies valpreventie Gemeente Huizen: interventies valpreventie In dit overzicht zijn interventies opgenomen die bekend zijn binnen Voorkom vallen. Beweeg! Wilt u uw interventie ook opgenomen zien in dit schema? Vul HIER het

Nadere informatie

Monitor CGL-producten 2014

Monitor CGL-producten 2014 Monitor CGL-producten Jaarlijks monitort RIVM Centrum Gezond Leven (CGL) hoe professionals CGLproducten gebruiken. Op basis van deze kwantitatieve monitorresultaten schatten we in welke producten, hoe

Nadere informatie

Wat heeft u gisteren gedaan om uw gezondheid op peil te houden?

Wat heeft u gisteren gedaan om uw gezondheid op peil te houden? Wat heeft u gisteren gedaan om uw gezondheid op peil te houden? Nooit te oud om te leren Gelderse bijeenkomst Consultatiebureaus voor Ouderen, 12-01- 2010, Provinciehuis, Arnhem Bankjes, buurtsuper, betaalbaar

Nadere informatie

Informatiebrochure ParkinsonNet

Informatiebrochure ParkinsonNet Informatiebrochure ParkinsonNet voor Zorgverleners Het ParkinsonNet concept wordt ondersteund door: 2 De ziekte van Parkinson De ziekte van Parkinson is een veel voorkomende en complexe aandoening. Parkinson

Nadere informatie

Op weg naar de module ouderenzorg

Op weg naar de module ouderenzorg Op weg naar de module ouderenzorg Geïntegreerde zorg voor ouderen met multiproblematiek Stichting Gezondheidscentra Eindhoven Robert Vening Katinka Mijnheer 12 oktober Inhoud presentatie 1. Introductie

Nadere informatie

VALPREVENTIE MB Brochure: Vallen l Ziekenhuis Oost-Limburg

VALPREVENTIE MB Brochure: Vallen l Ziekenhuis Oost-Limburg VALPREVENTIE MB 3036 Brochure: Vallen l Ziekenhuis Oost-Limburg 1 WELKOM Een val is snel gebeurd, ook tijdens uw verblijf in het ziekenhuis. Samen met u en uw naasten willen alle ziekenhuismedewerkers

Nadere informatie

Blijf in Beweging. Een oefenprogramma voor thuis om sociaal en fysiek in beweging te blijven. Draaiboek

Blijf in Beweging. Een oefenprogramma voor thuis om sociaal en fysiek in beweging te blijven. Draaiboek Blijf in Beweging Een oefenprogramma voor thuis om sociaal en fysiek in beweging te blijven Draaiboek INLEIDING Het oefenprogramma, dat we hier voorstellen, kadert binnen Ouderen in Beweging, onze integrale

Nadere informatie

Regionaal ketenzorg protocol COPD

Regionaal ketenzorg protocol COPD Bijlage 1. Regionaal Ketenzorgprotocol Titel Regionaal ketenzorg protocol Verwijzing naar formulier Verwijzing naar protocol Protocol case finding Kwaliteitsbeleid Zorggroep Privacyreglement Zorggroep

Nadere informatie

Werkwijze Praktijktest

Werkwijze Praktijktest Januari 2016 Netwerk Kwaliteitsontwikkeling GGz Postbus 20062 3502 LB UTRECHT T: 030 282 33 02 E: secretariaat@kwaliteitsontwikkelingggz.nl Inhoud 1 Toelichting... 2 2 Werkwijze... 3 Bijlage 1. Voorbeeld

Nadere informatie

Inleiding. A Case finding B Multifactoriële C Multifactoriële. Transfer van informatie bij ontslag

Inleiding. A Case finding B Multifactoriële C Multifactoriële. Transfer van informatie bij ontslag Inleiding Het College van Geneesheren voor de dienst Geriatrie heeft in het kader van kwaliteitsverbeterende initiatieven de laatste jaren gewerkt rond het gebruik van assessment instrumenten. Aan de hand

Nadere informatie

Valpreventie voor psychogeriatrische cliënten

Valpreventie voor psychogeriatrische cliënten Valpreventie voor psychogeriatrische cliënten Blijf Staan valpreventie Aantal valincidenten in verpleeghuizen In verpleeghuizen wordt veel gevallen. Onder een valincident verstaan we een onbedoelde verandering

Nadere informatie

Inhoud. Nieuw in de NHG Standaard Angst. Vraag 2. Vraag 1. Vraag 3. Nieuw in de NHG standaard in beleid. Nieuw?! Diagnose en beleid RCT Implementatie

Inhoud. Nieuw in de NHG Standaard Angst. Vraag 2. Vraag 1. Vraag 3. Nieuw in de NHG standaard in beleid. Nieuw?! Diagnose en beleid RCT Implementatie Inhoud Nieuw in de NHG Standaard Angst Christine van Boeijen PAO H 2012 Nieuw?! Diagnose en beleid RCT Implementatie En verder Wat hebt u geleerd? Vraag 1 Waarmee presenteert een patient met een angststoornis

Nadere informatie

Bijlage Menukaart Kinderen sportief op gewicht (KSG) 2014 B-Fit 2-4 Doelgroep 0-4 jarigen

Bijlage Menukaart Kinderen sportief op gewicht (KSG) 2014 B-Fit 2-4 Doelgroep 0-4 jarigen A) Kosten en uren Geef hieronder inzicht in de kosten en uren die nodig zijn om met de interventie aan de slag te gaan. De interventie staat beschreven zoals deze er op dit moment uit ziet. Bij interventies

Nadere informatie

Voorbeeldadvies Cijfers

Voorbeeldadvies Cijfers Voorbeeldadvies GGD Twente heeft de taak de gezondheid van de Twentse jeugd, volwassenen en ouderen in kaart te brengen. In dit kader worden diverse gezondheidsmonitoren afgenomen om inzicht te verkrijgen

Nadere informatie

Concept zorgprotocol Beweeginterventies in de chronische ketenzorg 2014

Concept zorgprotocol Beweeginterventies in de chronische ketenzorg 2014 Concept zorgprotocol Beweeginterventies in de chronische ketenzorg 2014 Uitgangspunten: Beweeginterventies zijn het geheel van activiteiten dat tot doel heeft een bijdrage te leveren aan het voorkomen,

Nadere informatie

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014 Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Doelstelling Nurses on the Move Bijdragen aan verbetering kwaliteit van zorg in verpleeg- en

Nadere informatie

STAPPENPLAN ANGST IN DE EERSTE LIJN

STAPPENPLAN ANGST IN DE EERSTE LIJN STAPPENPLAN ANGST IN DE EERSTE LIJN Doel Vroegtijdige opsporing en behandeling van angst bij zelfstandig wonende ouderen. STAP 1: Screenen op angst in de eerste lijn (kruis aan). Voelde u zich de afgelopen

Nadere informatie

Rapport EASYcareGIDS-project Tilburg

Rapport EASYcareGIDS-project Tilburg Rapport EASYcareGIDS-project Tilburg Marieke Perry, huisartsonderzoeker Kenniscentrum Geriatrie, UMC St Radboud, Nijmegen september 2007 t/m september 2008 Achtergrond Door de toenemende vergrijzing gaat

Nadere informatie

Functieprofiel van de fysiotherapeut met aanvullende scholing binnen de BeweegKuur

Functieprofiel van de fysiotherapeut met aanvullende scholing binnen de BeweegKuur Functieprofiel van de fysiotherapeut met aanvullende scholing binnen de BeweegKuur NISB ontwikkelt de BeweegKuur met subsidie van het ministerie van VWS en in samenwerking met NHG, LVG, NVDA, KNGF, LHV,

Nadere informatie

Implementatie: stappen, tips en trucs

Implementatie: stappen, tips en trucs Implementatie: stappen, tips en trucs - DR. CLAUDIA LOBO (HUISARTS, DOCENT HUISARTSOPLEIDING NIJMEGEN UMC ST RADBOUD) - MARJOLEIN TEN WOLDE (MSC, HEALTHCARE POLICY, INNOVATION AND MANAGEMENT, UNIV. MAASTRICHT).

Nadere informatie

Evaluatie FysiohuisTraining

Evaluatie FysiohuisTraining Evaluatie FysiohuisTraining 2014 INLEIDING Sinds 2013 is er binnen het Fysiohuis de mogelijkheid voor oud-patiënten en andere geïnteresseerden onder begeleiding van een fysiotherapeut te trainen. Het doel

Nadere informatie

SAMENVATTING. Samenvatting

SAMENVATTING. Samenvatting SAMENVATTING. 167 Met de komst van verpleegkundigen gespecialiseerd in palliatieve zorg, die naast de huisarts en verpleegkundigen van de thuiszorg, thuiswonende patiënten bezoeken om te zorgen dat patiënten

Nadere informatie

Valkliniek: hoe complexe valproblemen multidisciplinair behandelen? Evelyn Van Cleynenbreugel

Valkliniek: hoe complexe valproblemen multidisciplinair behandelen? Evelyn Van Cleynenbreugel Valkliniek: hoe complexe valproblemen multidisciplinair behandelen? Evelyn Van Cleynenbreugel Voor wie? 65- plusser: die zich aanbiedt na een acuut valincident OF die gang- en/of evenwichtsproblemen heeft

Nadere informatie

Handleiding Presentatie t.b.v. informeren en samenwerken met verwijzers

Handleiding Presentatie t.b.v. informeren en samenwerken met verwijzers Handleiding Presentatie t.b.v. informeren en samenwerken met verwijzers Wat is ClaudicatioNet en hoe kunt u gebruik maken van dit netwerk? Wat is het doel van deze presentatie? Deze presentatie is een

Nadere informatie

Praktijk Ouderengeneeskunde Bertholet. De veertien kernpunten van onze aanpak

Praktijk Ouderengeneeskunde Bertholet. De veertien kernpunten van onze aanpak Praktijk Ouderengeneeskunde Bertholet De veertien kernpunten van onze aanpak Praktijk Ouderengeneeskunde Bertholet De veertien kernpunten van onze aanpak De Praktijk Ouderengeneeskunde Bertholet biedt

Nadere informatie

Valpreventie. Een taak van de ergocoach? /!

Valpreventie. Een taak van de ergocoach? /! 2017 Valpreventie Een taak van de ergocoach? /! Marleen de Boer 06-40259954 kr8mcc@gmail.com Wie zijn jullie? Eerste indruk; valpreventie jouw thema? Spar even met je buurman Waarom en hoe? Hebben we

Nadere informatie

Handreiking signalering en begeleiding GGZ-problematiek bij diabetes

Handreiking signalering en begeleiding GGZ-problematiek bij diabetes Handreiking signalering en begeleiding GGZ-problematiek bij diabetes September 2017 Handreiking signalering en begeleiding GGZ-problematiek tgv diabetes 1 Vooraf Patiënten met diabetes kampen met veel

Nadere informatie

Enquête. huisartsenzorg

Enquête. huisartsenzorg Enquête huisartsenzorg Mensen met psychische klachten geven huisartsen gemiddeld een voldoende op een aantal belangrijke kwaliteitsaspecten in de huisartsenzorg, zoals een goede vertrouwensrelatie en aandacht

Nadere informatie

Transmurale zorgbrug

Transmurale zorgbrug Transmurale zorgbrug 13 februari 2014 Geriatriedagen 2014 Renate Agterhof, verpleegkundig specialist Spaarne Ziekenhuis Marina Tol, onderzoekscoördinator AMC Programma Aanleiding, ontwikkeling en stand

Nadere informatie

Resultaten Evaluatie Pilot Bloeddrukmeting Augustus 2015

Resultaten Evaluatie Pilot Bloeddrukmeting Augustus 2015 Resultaten Evaluatie Pilot Bloeddrukmeting Augustus 2015 Achtergrond In september 2014 is GGD Noord- en Oost-Gelderland gestart met de implementatie van de landelijke JGZrichtlijn Overgewicht. Het NCJ

Nadere informatie

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos Bijlage 2 Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos A1 Uitbrengen jaarkrant A2 Advertentie huis aan huis bladen A3 Consultatie B1 Brochures

Nadere informatie

Uitwerking van de Stappen Voor- en vroegschoolse educatie in Salland

Uitwerking van de Stappen Voor- en vroegschoolse educatie in Salland Uitwerking van de Stappen Voor- en vroegschoolse educatie in Salland 1. Signaleren 1.1 VVE beoordeling tijdens contactmoment op het consultatiebureau Jeugdgezondheidszorg (JGZ) (Uitvoerend: JGZ) 1.2 VVE

Nadere informatie