Thuiszorg en valpreventie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Thuiszorg en valpreventie"

Transcriptie

1 1 Thuiszorg en valpreventie

2 Aantal ouderen - In Nederland sterke vergrijzing VOORUITZICHTEN : 4.6 miljoen : aantal ziekenhuisbezoeken t.g.v. een val gestegen met 70 %. 2

3 Ouderen en vallen Aantal valongelukken bij ouderen (jaarlijks) ouderen medisch behandeld na een valongeval ouderen die in het ziekenhuis moet blijven ouderen die overlijden Bron: Letsel Informatie Systeem Consument en Veiligheid

4 De kans op... - Inbraak : 1 op 53 huishoudens De kans op een val is groot! - Beroving: 1 op 1000 mensen wordt beroofd op straat - Brand: 1 op huishoudens krijgt een brand in de woning - Ernstig letsel als gevolg van een val: 1 op 43 bij 55-plussers - Ernstig letsel als gevolg van een val: 1 op 22 bij 75-plussers 4

5 De kans op een val is groot! - Ongeveer 75% van alle letsels ontstaan door een val! - 88 % van de dodelijke privé-ongevallen zijn veroorzaakt door een val. 5

6 De kans op een val is groot! - Iedere 4 minuten raakt een 55-plusser gewond door een val! - Jaarlijks ouderen behandeld in een ziekenhuis 6

7 Gevolgen van een val - Van klein letsel tot blijvende invaliditeit - Blauwe plek - Botbreuken - Angst voor vallen - Zelfstandigheid en zelfredzaamheid - Mobiliteit Kans om in een vicieuze cirkel te komen! 7

8 Jaarlijkse kosten Gevolgen van een val - Ruim 370 miljoen euro aan direct medische kosten 230 miljoen euro, zelfstandig wonende ouderen - Per zelfstandig wonend oudere slachtoffer is dit euro. 8

9 Gevolgen van een ongeval: Type letsel Meer dan de helft van SEH-behandelingen zijn fracturen 43% 19% 11% Heup/bekken fractuur Polsfractuur Andere fracturen Overige letsels 26% 9

10 Ongevalgegevens Oorzaken van vallen van zelfstandig wonende ouderen 54% 18% 8% 6% Gestruikeld Vallen van hoogte Val van trap Uitglijden Val door ziekte/onwel Zwikken Overig 6% 5% 3% 10

11 Plaats van het ongeval Ruim de helft in en om het huis Ongevalgegevens Top 6 1. Vaste trap 2. Woonkamer 3. Slaapkamer 4. Badkamer of douche 5. Keuken Toilet

12 Risicofactoren Omgeving Persoon Val 12

13 Omgeving / extrinsiek - Woning inrichting - Gebruikte (hulp)middelen - In openbare ruimte Risicofactoren 13

14 Risicofactoren omgeving Risicofactoren in de woning, bv. : - Gladde vloeren - Obstakels op vloer of trap - Onvoldoende licht - Onvoldoende ruimte - Klemmende deur - Deurklink waaraan men blijft haken - enz. 14

15 Risicofactoren omgeving Risicofactoren bij gebruikte (hulp)middelen - Slechte keukentrap - Geen onderhoud uitgevoerd aan rollator - Glad schoeisel - Boodschappentas zonder wielen - Wandelstok die valt - enz. 15

16 Risicofactoren omgeving Risicofactoren in openbare ruimten - Losliggende tegels - Slechte verlichting - Blokkades - Onverwachte hoogte verschillen - Gladde ondergrond bijvoorbeeld door mos of bladeren - enz. 16

17 Persoonlijk / intrinsiek - Te weinig beweging - Onveilig gedrag - Gebruik van medicijnen - Het ouder wordende lichaam Risicofactoren 17

18 Risicofactor persoonlijk Veranderingen van het lichaam - Spierkracht - Lenigheid - Brossere botten - Zicht en gehoor - Evenwicht - Reactievermogen - Moeite met lopen - Specifieke ziekten (CVA, de ziekte van Parkinson enz.) 18 - enz.

19 Risicofactoren Omgeving Persoon Val 19

20 Veiligheidsbeleving Hoe denken ouderen er zelf over? - Nemen het onderwerp serieus. - Schatten kans dat zij zelf slachtoffer worden is laag. - Dat overkomt mij niet. - Bij mij gaat het al jaren goed. - Weten niet bij wie ze aan kunnen kloppen. 20

21 Ouderen en vallen Kortom - Er gebeuren veel ongelukken bij 75-plussers - Ouderen zijn een kwetsbare groep - Oorzaak combinatie van omgeving en persoon - Gevolg vaak ernstig - Ouderen zijn zich niet bewust van het risico - Voldoende mogelijkheden om kans op val te verkleinen 21

22 Valpreventie Verkleinen van de kans op een val - Niet altijd ingewikkeld - Thuiszorgmedewerker hebben een rol binnen de valpreventie 22

23 Valpreventie Waarom juist thuiszorgmedewerkers? - Komt bij patiënt >>> risico s van omgeving en middelen - Kent de patiënt >>> risico s van persoon - Band met patiënt >>> aannemen van adviezen 23

24 Valpreventie Hoe kan de rol worden ingevuld? - Aansluitend bij eigen taken - Zonder extra tijdsinvestering - (Aansluitend bij Arbeidswetgeving ) - Aansluiten bij de missie van de thuiszorg 24

25 Volgorde van valpreventie - Bewustwording - Kennis Valpreventie 25

26 Valpreventie Gericht op verschillende factoren - Bewustwording van lichamelijke verandering - Lichaamsbeweging, conditie - Bewustwording riskante gewoonte - Verantwoord omgaan met medicijnen - Woning aanpassen - Veiligere producten en of hulpmiddelen - Openbare ruimten 26

27 Valpreventie Wat kan de thuiszorgmedewerker doen? - Signaleren - Adviseren / voorlichten - Doorverwijzen 27

28 Doel bijeenkomst voor thuiszorgmedewerkers - Kennis: - risico s - oplossingen - doorverwijzingen. - Vaardigheden - risico s signaleren - adviseren 28

29 Signaleren Patiënten zien het risico niet - Risico s binnen de woning - Risico s door het wel (of niet) gebruik van producten en hulpmiddelen - Risico s door gewoonten van patiënten - Risico's door lichamelijke gesteldheid van patiënten - Gebruik van checklist Val niet thuis 29

30 Adviseren Bestaat uit verschillende stappen - Bespreekbaar maken >>> over beginnen - Informatie overbrengen >>> begrijpt de patiënten het? - Overtuigen >>> wil de patiënten het veranderen? - Afspraken maken >>> wat gaat de patiënten doen? - Tijd in de gaten houden - Niet alles in 1 keer 30

31 Adviseren Stap 1: Bespreekbaar maken - Op een rustig moment - Sluit het aan bij belevingswereld van de patiënten - Staat de patiënt er voor open? - Wat weet de patiënt hier al van? > gesprek aanpassen 31

32 Adviseren Stap 2: Informatie overbrengen - Uitleg van risico en maatregel - Begrijpbaar, taalgebruik >>> controleren - Duidelijk, eenduidig - Toon, niet belerend - Ingaan op reactie 32

33 Adviseren Stap 3: Overtuigen - Bespreek voor en nadelen - Doel en belang van advies - Mening van patiënt 33

34 Stap 4: Afspraken maken - Afsluiting - samenvatting - herhaling afspraken Adviseren - Eenvoudige instructies >>> wie, wat, wanneer - Haalbaar? - Volgende keer op terug komen 34

35 Doorverwijzen Waarom wordt het advies niet opgevolgd? - Patiënt kan niet - Patiënt weet het niet Oplossing: doorverwijzen naar lokaal persoon of organisatie 35

36 Doorverwijzen Sociale kaart - Overzichtelijk - Lokale organisatie - Duidelijk voor wat te benaderen? 36

37 Doorverwijzen Intern - Meer zorg - Andere zorg 37

38 Vragen Bij eigen thuiszorgorganisatie Bij Consument en Veiligheid - ( Campagnes > Halt! U valt ) - Service Desk van Consument en Veiligheid (Maandag t/m vrijdag van 9.00 tot 13:00 uur) 38

Ongevallen in de woning

Ongevallen in de woning Ongevallen in de woning Kosten en baten van preventie Anke van Marle Consument en Veiligheid Inhoud presentatie - Kort voorstellen Consument en Veiligheid - Cijfers over ongevallen in huis - Wat is de

Nadere informatie

Val in sanitaire ruimten (55 jaar en ouder)

Val in sanitaire ruimten (55 jaar en ouder) Val in sanitaire ruimten (55 jaar en ouder) Samenvatting De ernst van het probleem rond vallen bij ouderen blijkt uit het grote aantal Spoedeisende hulpbehandelingen (SEH), het hoge aandeel opname na SEH-behandeling,

Nadere informatie

Infobrochure Valpreventie

Infobrochure Valpreventie Infobrochure Valpreventie Welkom Tijdens je opname in het St-Franciskus Ziekenhuis heb je misschien wel gemerkt dat valpreventie een belangrijk thema is. Er wordt gevraagd om veilig schoeisel mee te nemen,

Nadere informatie

Valpreventie kwetsbare ouderen

Valpreventie kwetsbare ouderen Valpreventie kwetsbare ouderen 2 Vallen komt veel voor. Eén op de drie thuiswonende ouderen van 65 jaar en ouder valt minstens één keer per jaar. Een dergelijke val kan nare gevolgen hebben. Het is dan

Nadere informatie

Adviezen om vallen te voorkomen voor verzorgingshuisclienten

Adviezen om vallen te voorkomen voor verzorgingshuisclienten Valpreventie Adviezen om vallen te voorkomen voor verzorgingshuisclienten Inleiding Jaarlijks komen duizenden ouderen in een ziekenhuis als gevolg van een ongeval in of om het huis. Een val is het meest

Nadere informatie

Valpoli Analyse valrisico, advies en behandeling Vakgroep Klinische Geriatrie Afdeling Fysiotherapie Afdeling Ergotherapie IJsselland Ziekenhuis

Valpoli Analyse valrisico, advies en behandeling Vakgroep Klinische Geriatrie Afdeling Fysiotherapie Afdeling Ergotherapie IJsselland Ziekenhuis Valpoli Analyse valrisico, advies en behandeling Vakgroep Klinische Geriatrie Afdeling Fysiotherapie Afdeling Ergotherapie IJsselland Ziekenhuis Inleiding Vallen komt in Nederland veel voor. Ongeveer 30%

Nadere informatie

Val in en om huis (55 jaar en ouder)

Val in en om huis (55 jaar en ouder) Val in en om huis (55 jaar en ouder) Samenvatting Een valongeval is de meest voorkomende oorzaak van letsel door een ongeval bij ouderen. Bijna de helft van de ouderen die op een SEH-afdeling komen na

Nadere informatie

Ongevalscijfers. J.A. Draisma. Uitgegeven door VeiligheidNL Postbus 75169 1070 AD Amsterdam. April 2015

Ongevalscijfers. J.A. Draisma. Uitgegeven door VeiligheidNL Postbus 75169 1070 AD Amsterdam. April 2015 Ongevalscijfers J.A. Draisma Uitgegeven door VeiligheidNL Postbus 75169 1070 AD Amsterdam April 2015 Bij de samenstelling van deze publicatie is de grootst mogelijke zorgvuldigheid in acht genomen. VeiligheidNL

Nadere informatie

Valpreventie Inleiding

Valpreventie Inleiding Valpreventie Inleiding Vallen is bij veel mensen die langdurend zorg ontvangen een regelmatig voorkomend probleem. Vooral voor ouderen heeft vallen vaak grote gevolgen. In de eerste plaats hebben ouderen

Nadere informatie

Veiligheid in de Woning Resultaten van de checklist in Borgloon

Veiligheid in de Woning Resultaten van de checklist in Borgloon Veiligheid in de Woning Resultaten van de checklist in Borgloon INLEIDING Vallen is bij ouderen een van de belangrijkste doodsoorzaken. Met de toenemende vergrijzing van de bevolking is het waarschijnlijk

Nadere informatie

Geschikt Wonen Comfortabel en veilig zelfstandig wonen. Stichting Verankering Ouderenproof Prinsenbeek (SVOP)

Geschikt Wonen Comfortabel en veilig zelfstandig wonen. Stichting Verankering Ouderenproof Prinsenbeek (SVOP) Geschikt Wonen Comfortabel en veilig zelfstandig wonen Stichting Verankering Ouderenproof Prinsenbeek (SVOP) 1 De wereld om ons heen Samenredzaamheid: zelf doen en met elkaar langer thuis blijven wonen;

Nadere informatie

Valpreventie. bij ouderen. Informatie voor oudere patiënten die een verhoogde kans hebben om te vallen of die kort geleden zijn gevallen.

Valpreventie. bij ouderen. Informatie voor oudere patiënten die een verhoogde kans hebben om te vallen of die kort geleden zijn gevallen. Valpreventie bij ouderen Informatie voor oudere patiënten die een verhoogde kans hebben om te vallen of die kort geleden zijn gevallen. Inhoudsopgave Blz. 1 Inleiding... 1 2 Risicofactoren... 1 3 Verklein

Nadere informatie

Veilig thuis: Concrete tips om vallen te voorkomen

Veilig thuis: Concrete tips om vallen te voorkomen Veilig thuis: Concrete tips om vallen te voorkomen Valpartijen thuis Enkele cijfers Eén op de drie van de thuiswonende 65-plussers valt één maal per jaar. Bij personen ouder dan 80 jaar loopt dat percentage

Nadere informatie

Vallen voorkomen Thuis en in het ziekenhuis

Vallen voorkomen Thuis en in het ziekenhuis Vallen voorkomen Thuis en in het ziekenhuis Afdeling fysiotherapie Inleiding Eén op de drie thuiswonende ouderen en de helft van de verpleeghuisbewoners valt minstens eenmaal per jaar. Jaarlijks vinden

Nadere informatie

Laten we ouderen vallen?

Laten we ouderen vallen? Laten we ouderen vallen? STICHTING SENIORENBELANGEN GELDROP-MIERLO 12 november 2015 Geldrop Doel van deze bijeenkomst Het aantal valincidenten en de gevolgen worden onderschat en daarom willen we U bewust

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zorg dat u niet valt! Neem eenvoudige maatregelen

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zorg dat u niet valt! Neem eenvoudige maatregelen Zorg dat u niet valt! Neem eenvoudige maatregelen ZORG DAT U NIET VALT! NEEM EENVOUDIGE MAATREGELEN ZORG VOOR EEN GOEDE CONDITIE Houd uw conditie op peil door regelmatig te bewegen. Met een half uurtje

Nadere informatie

U bent aan zet! Techniek en andere aanpassingen aan de woning. Hugo van den Beld Udenhout, 26 juni 2012

U bent aan zet! Techniek en andere aanpassingen aan de woning. Hugo van den Beld Udenhout, 26 juni 2012 U bent aan zet! Techniek en andere aanpassingen aan de woning Hugo van den Beld Udenhout, 26 juni 2012 Woningen in Brabant moeten klaargemaakt worden voor de vergrijzing o Helemaal mee oneens o Gedeeltelijk

Nadere informatie

Valpreventie: oefeningen ter bevordering van lenigheid, kracht en evenwicht

Valpreventie: oefeningen ter bevordering van lenigheid, kracht en evenwicht Valpreventie: oefeningen ter bevordering van lenigheid, kracht en evenwicht Inleiding: Vallen is een omvangrijk probleem in Nederland, waarbij 24% tot 35% van de thuiswonende 65plussers minstens 1 keer

Nadere informatie

Valpreventie en vallen na ontslag uit het ziekenhuis

Valpreventie en vallen na ontslag uit het ziekenhuis Valpreventie en vallen na ontslag uit het ziekenhuis Oorzaken van een val. Een val kan een duidelijke (enkelvoudige) oorzaak hebben; bijvoorbeeld een struikelpartij of een plotse bewustzijnsdaling. Vaak

Nadere informatie

valpreventie voor psychogeriatrische cliënten

valpreventie voor psychogeriatrische cliënten valpreventie voor psychogeriatrische cliënten Aantal valincidenten in verpleeghuizen In verpleeghuizen wordt veel gevallen. Jaarlijks vallen verpleeghuiscliënten gemiddeld 2 keer. Psychogeriatrische cliënten

Nadere informatie

Geriatrie. Veiligheid en valpreventie in en om het huis

Geriatrie. Veiligheid en valpreventie in en om het huis Geriatrie Veiligheid en valpreventie in en om het huis In deze folder treft u algemene adviezen die kunnen bijdragen aan de veiligheid in huis. Het doel is om risicosituaties te verkleinen en risicogedrag

Nadere informatie

Samen voorkomen dat u valt

Samen voorkomen dat u valt www.tantelouise-vivensis.nl Valpreventie Samen voorkomen dat u valt Als u ouder wordt, is de kans groter dat u valt. Toch is het niet zo dat vallen nu eenmaal bij het ouder worden hoort. U kunt zelf veel

Nadere informatie

Hoe voorkomt u dat u thuis valt?

Hoe voorkomt u dat u thuis valt? Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Hoe voorkomt u dat u thuis valt? z Bij het ouder worden loopt u een groter risico om te vallen. Een derde van de thuiswonende

Nadere informatie

Checklist valpreventie. Hoe kan u een valincident vermijden?

Checklist valpreventie. Hoe kan u een valincident vermijden? Checklist valpreventie Hoe kan u een valincident vermijden? Inleiding Vallen is soms erger dan u denkt. Een domme val kan heel wat ellende veroorzaken. Om valpartijen te voorkomen, moet uw woning een veilige

Nadere informatie

Valpreventie voor ouderen

Valpreventie voor ouderen Valpreventie voor ouderen Inhoudsopgave Inleiding Te weinig beweging Duizeligheid Medicatiegebruik Laat je zicht controleren Veiligheid in en om het huis Wat als je gevallen bent? Nuttige tips Heeft u

Nadere informatie

Michèle Van Rompaey Interne Liaison Geriatrie AZ Monica. T 03 240 27 98 michele.van.rompaey@azmonica.be

Michèle Van Rompaey Interne Liaison Geriatrie AZ Monica. T 03 240 27 98 michele.van.rompaey@azmonica.be Valpreventie Inleiding Uit onderzoek blijkt dat één op drie 65-plussers minstens één keer valt per jaar. De meeste ongevallen gebeuren bovendien thuis. Om ongevallen te voorkomen moet u zich bewust zijn

Nadere informatie

Infobrochure Valpreventie WELKOM BIJ HET H. HARTZIEKENHUIS MOL

Infobrochure Valpreventie WELKOM BIJ HET H. HARTZIEKENHUIS MOL Infobrochure Valpreventie WELKOM BIJ HET H. HARTZIEKENHUIS MOL Kwaliteit en Veiligheid Wij doen mee! Onze kwaliteit aantoonbaar maken Ons ziekenhuis heeft zich geëngageerd om het accreditatielabel van

Nadere informatie

Checklist veiligheid in en om uw huis

Checklist veiligheid in en om uw huis Checklist veiligheid in en om uw huis - Algemene controlepunten - Trap, gangen en overloop - Woonkamer - Keuken - Slaapkamer - Badkamer en toilet - Buiten Algemene controlepunten In orde? Opmerkingen Liggen

Nadere informatie

Een (te) lage bloeddruk of een plotse daling van de bloeddruk bij het rechtkomen, het bukken of na de maaltijd.

Een (te) lage bloeddruk of een plotse daling van de bloeddruk bij het rechtkomen, het bukken of na de maaltijd. Vallen voorkomen Vallen voorkomen Een valpartij is snel gebeurd. Meestal beperken de gevolgen zich tot kleine letsels zoals schaafwonden of een paar blauwe plekken. Bij ouderen kan vallen echter een ernstige

Nadere informatie

Eenzaamheid onder ouderen

Eenzaamheid onder ouderen Eenzaamheid onder ouderen Een inventarisatie van de stand van zaken en van een mogelijke aanpak in Ede (versie 31 oktober 2011) Op 3 februari 2011 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen over eenzaamheid

Nadere informatie

Een goede conditie helpt vallen voorkomen. Praktische tips om gezond en fit te blijven

Een goede conditie helpt vallen voorkomen. Praktische tips om gezond en fit te blijven Een goede conditie helpt vallen voorkomen Praktische tips om gezond en fit te blijven Met een goede conditie voelt u zich zowel lichamelijk als geestelijk fit. Dat is een voorwaarde om lekker te doen en

Nadere informatie

MET VALLEN EN OPSTAAN

MET VALLEN EN OPSTAAN MET VALLEN EN OPSTAAN VALPREVENTIE - Patiëntinformatie - Inleiding Ongeveer 30% van de 65-plussers valt minstens eenmaal per jaar. Bij de 80-jarigen verhoogt dit percentage zelfs tot 50 %. Zowel persoons-

Nadere informatie

Chapter 9. Samenvatting

Chapter 9. Samenvatting Chapter 9 Samenvatting 137 138 Een valongeval wordt beschouwd als een onverwachte gebeurtenis waarbij de betrokkene neerkomt op de vloer of op een ander lager gelegen niveau. Bij een val verliest een persoon

Nadere informatie

Klinische geriatrie Valpreventie, wat u er zelf aan kunt doen

Klinische geriatrie Valpreventie, wat u er zelf aan kunt doen Klinische geriatrie Valpreventie, wat u er zelf aan kunt doen Informatie voor oudere patiënten die een verhoogde kans hebben om te vallen of die recentelijk gevallen zijn. Voorkomen van vallen bij ouderen

Nadere informatie

Vallen of fixeren? Een keuze voor bewegingsvrijheid. Niet kunnen kiezen is verliezen, Keuzevrijheid in het wzc 18/02/2016

Vallen of fixeren? Een keuze voor bewegingsvrijheid. Niet kunnen kiezen is verliezen, Keuzevrijheid in het wzc 18/02/2016 Vallen of fixeren? Een keuze voor bewegingsvrijheid Niet kunnen kiezen is verliezen, Keuzevrijheid in het wzc 18/02/2016 Welke van volgende maatregelen zijn vrijheidsbeperking? Alle onvrijwillige toegepaste

Nadere informatie

Valpreventieparcours

Valpreventieparcours Valpreventieparcours Spreektekst voor de scheidsrechter 1. Ervaar hoe het voelt om een wankel gangpatroon te hebben en wandel met 'samengebonden' voeten tot aan de volgende kegel. 2. Zoals je ziet neemt

Nadere informatie

Infobrochure valpreventie

Infobrochure valpreventie Infobrochure valpreventie Inleiding We willen u met deze informatie helpen om uw valrisico te verminderen. Het vallen gebeurt meestal wanneer u alleen bent en het meest in de thuissituatie. Wanneer u eens

Nadere informatie

Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson. Neurologie

Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson. Neurologie Paramedische begeleiding bij de ziekte van Parkinson Neurologie Inleiding U bent in behandeling bij de neuroloog en de Parkinsonverpleegkundige in het ziekenhuis in verband met de ziekte van Parkinson.

Nadere informatie

Pr oj e ct pla n Ou de r e n e n V e iligh e id in Sch ij n de l

Pr oj e ct pla n Ou de r e n e n V e iligh e id in Sch ij n de l Projectplan Ouderen en Veiligheid in Schijndel Pagina 1 van 14 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Achtergrondinformatie 3 3. Doelstelling 5 4. Doelgroep 5 5. Samenwerking 5 6. Projectorganisatie 6 7. Projectaanpak

Nadere informatie

Zorg dat u thuis niet valt

Zorg dat u thuis niet valt Zorg dat u thuis niet valt Tips om vallen te voorkomen Dit is een uitgave van VeiligheidNL. Deze publicatie is samengesteld met de grootst mogelijke zorgvuldigheid. VeiligheidNL aanvaardt geen verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Behandeling van osteoporose

Behandeling van osteoporose Behandeling van osteoporose Botontkalking mca.nl Inhoudsopgave Wat is osteoporose? 3 Wie krijgen osteoporose? 3 Behandeling van osteoporose 4 Wat kunt u doen om uw botten te beschermen? 4 Het is belangrijk

Nadere informatie

VALLEN. blijf er even bij stil staan. 32.023N-130701 Diensthoofd Geriatrie. Jan Yperman Ziekenhuis Briekestraat 12 8900 Ieper www.yperman.

VALLEN. blijf er even bij stil staan. 32.023N-130701 Diensthoofd Geriatrie. Jan Yperman Ziekenhuis Briekestraat 12 8900 Ieper www.yperman. VALLEN blijf er even bij stil staan 32.023N-130701 Diensthoofd Geriatrie Jan Yperman Ziekenhuis Briekestraat 12 8900 Ieper www.yperman.net Deze brochure is bestemd voor personen die een verhoogde kans

Nadere informatie

Vallen (privé en sport)

Vallen (privé en sport) Vallen (privé en sport) Ongevalscijfers 0 tot en met 12 jaar Samenvatting Een val is de belangrijkste oorzaak van letsel bij kinderen. In 2013 zijn 67.000 kinderen van 0 tot en met 12 jaar op een SEH-afdeling

Nadere informatie

Waar ga ik in mijn huis mee aan de slag? Wat schort er aan of wat is een goed idee?

Waar ga ik in mijn huis mee aan de slag? Wat schort er aan of wat is een goed idee? Doe de thuisscan >>> Lang zult u wonen Waar ga ik in mijn huis mee aan de slag? Wat schort er aan of wat is een goed idee? Handig boekje over langer zelfstandig blijven wonen in uw eigen huis. Met een

Nadere informatie

Checklist voor een veilige huisinrichting

Checklist voor een veilige huisinrichting Checklist voor een veilige huisinrichting Doe de test Vallen, het is soms erger dan je denkt. Een domme val kan heel wat ellende veroorzaken. Om valpartijen te voorkomen moet je huis een veilig huis zijn.

Nadere informatie

Valpreventie. Kennisbundel. Voor docenten Zorg & Welzijn. 2 Leeswijzer 4 De actualiteit 13 Aan de slag met valpreventie.

Valpreventie. Kennisbundel. Voor docenten Zorg & Welzijn. 2 Leeswijzer 4 De actualiteit 13 Aan de slag met valpreventie. Kennisbundel Valpreventie Voor docenten Zorg & Welzijn In deze kennisbundel: 2 Leeswijzer 4 De actualiteit 13 Aan de slag met valpreventie Instrumenten / casuïstiek 27 Vindplaats De inhoud van deze kennisbundel

Nadere informatie

Langer thuis wonen? Wil Peters Enocent Mobility Solutions. Easysteppers.nl Daar trap je van op!

Langer thuis wonen? Wil Peters Enocent Mobility Solutions. Easysteppers.nl Daar trap je van op! Langer thuis wonen? Wil Peters Enocent Mobility Solutions Doel van bewegen Kinderen: ontwikkelen, vaardigheid en conditie vergroten Volwassenen: trainen en behoud conditie Senioren: zo lang mogelijk behouden

Nadere informatie

een nieuwe kijk op zorgproducten altijd een veilig idee!

een nieuwe kijk op zorgproducten altijd een veilig idee! een nieuwe kijk op zorgproducten altijd een veilig idee! SecuCare is een nieuw merk dat veilige woon-oplossingen biedt voor kwetsbaren: kinderen en ouderen. Maak kennis met onze nieuwe zorgproducten...

Nadere informatie

VALPREVENTIE: Wat kan je er zelf aan doen?

VALPREVENTIE: Wat kan je er zelf aan doen? PATIËNTENBROCHURE VALPREVENTIE: Wat kan je er zelf aan doen? INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 3 2. Te weinig beweging... 5 3. Duizeligheid. 7 4. Medicatiegebruik.... 8 5. Laat je zicht controleren 9 6. Veiligheid

Nadere informatie

Valpreventie bij ouderen. Patiënteninformatie

Valpreventie bij ouderen. Patiënteninformatie Patiënteninformatie Valpreventie bij ouderen Informatie voor oudere patiënten die een verhoogde kans hebben om te vallen of die recentelijk zijn gevallen Valpreventie bij ouderen Informatie voor oudere

Nadere informatie

Ongevalscijfers. Arbeidsongevallen

Ongevalscijfers. Arbeidsongevallen Ongevalscijfers Arbeidsongevallen Arbeidsongevallen Ongevalscijfers Malou Eilering Uitgegeven door VeiligheidNL Postbus 75169 1070 AD Amsterdam www.veiligheid.nl januari 2016 Disclaimer Bij de samenstelling

Nadere informatie

Bewegen door Senioren

Bewegen door Senioren Dianne Laarhoven-Klein, algemeen fysiotherapeut met aandacht voor geriatrie 2030: 4 miljoen Nederlanders ouder dan 65 jaar. 2030: 4 miljoen Nederlanders ouder dan 65 jaar. Dat is bijna 25% van de totale

Nadere informatie

Wilt u advies van een specialist over een onderwerp? Vink dit dan aan in de laatste kolom.

Wilt u advies van een specialist over een onderwerp? Vink dit dan aan in de laatste kolom. Thuiscomfort Checklist Hoe comfortabel, veilig en toegankelijk woon ik? Is uw woning geschikt om er uw leven lang zelfstandig en comfortabel te wonen? De Thuiscomfort Checklist stelt per ruimte in huis

Nadere informatie

Vermijd vallen in de thuissituatie

Vermijd vallen in de thuissituatie Vermijd vallen in de thuissituatie Wat kunt u er zelf aan doen? Nederrij 133 2200 Herentals t 014 24 61 11 f 014 24 61 26 www.azherentals.be Inleiding Bij het ouder worden of bij ziekte verandert de lichamelijke

Nadere informatie

Academia Press 2014. Vallen werd lange tijd beschouwd als een onvoorspelbaar incident dat niet kon. 1 Inleiding

Academia Press 2014. Vallen werd lange tijd beschouwd als een onvoorspelbaar incident dat niet kon. 1 Inleiding 147 1 Inleiding Vallen werd lange tijd beschouwd als een onvoorspelbaar incident dat niet kon worden vermeden (Miller, 2012). Het is nog maar twintig jaar dat vallen gezien wordt als een ernstig en multifactorieel

Nadere informatie

Osteoporose Botontkalking Hou je je broze botten heel? Vakgroep Reumatologie P. van Oijen, reumatoloog J. van der Donk, osteoporoseverpleegkundige

Osteoporose Botontkalking Hou je je broze botten heel? Vakgroep Reumatologie P. van Oijen, reumatoloog J. van der Donk, osteoporoseverpleegkundige Osteoporose Botontkalking Hou je je broze botten heel? Vakgroep Reumatologie P. van Oijen, reumatoloog J. van der Donk, osteoporoseverpleegkundige Wat is botontkalking? Definitie osteoporose Een systemische

Nadere informatie

Thuis blijven wonen. Woonadvies en ergobegeleiding

Thuis blijven wonen. Woonadvies en ergobegeleiding Thuis blijven wonen Woonadvies en ergobegeleiding Je vertrouwde omgeving: thuis! Zorgen een ziekte, een handicap, ongeval of je leeftijd ervoor dat je dagelijkse activiteiten in huis moeilijk worden? Enkele

Nadere informatie

Inleiding. 1. Waarom is bewegen goed voor de gezondheid? 3. Doel. 2. Trainingsvormen

Inleiding. 1. Waarom is bewegen goed voor de gezondheid? 3. Doel. 2. Trainingsvormen Inleiding U bent opgenomen of onder behandeling in het Leids Universitair Medisch Centrum. Wanneer u door uw opname minder aan lichaamsbeweging doet, kan uw conditie achteruit gaan. Door actief te blijven,

Nadere informatie

Infobrochure. Valvrij door het leven. mensen zorgen voor mensen

Infobrochure. Valvrij door het leven. mensen zorgen voor mensen Infobrochure Valvrij door het leven mensen zorgen voor mensen Vallen vormt een grote bedreiging voor oudere mensen. Voor een 75-plusser is vallen één van de meest voorkomende oorzaken/aanleidingen van

Nadere informatie

Een goede conditie helpt vallen voorkomen

Een goede conditie helpt vallen voorkomen Een goede conditie helpt vallen voorkomen Gemeente Oude IJsselstreek, januari 2011 Een goede conditie helpt vallen voorkomen Ouderen hoeven niet meer te vallen in Oude IJsselstreek Het is een typisch gezondheidsprobleem

Nadere informatie

H.40001.0915. Zorg voor kwetsbare ouderen

H.40001.0915. Zorg voor kwetsbare ouderen H.40001.0915 Zorg voor kwetsbare ouderen 2 Inleiding Uw naaste is opgenomen in het ziekenhuis. Een oudere patiënt is kwetsbaar als er sprake is van een wankel evenwicht in de gezondheid en het dagelijks

Nadere informatie

GEZONDHEIDSVOORLICHTING VOOR EN DOOR SENIOREN

GEZONDHEIDSVOORLICHTING VOOR EN DOOR SENIOREN GEZONDHEIDSVOORLICHTING VOOR EN DOOR SENIOREN www.ggdbzo.nl Zorgen voor onze gezondheid begint bij onszelf. Voorlichting kan helpen om goed met onze gezondheid om te gaan. Wanneer we ouder worden, verandert

Nadere informatie

Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis. Handleiding voor patiënten

Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis. Handleiding voor patiënten Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Handleiding voor patiënten Waarom deze handleiding? Deze handleiding hoort bij de patiëntveiligheidskaart Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis

Nadere informatie

Protocol voor het handelen bij ongevallen

Protocol voor het handelen bij ongevallen Protocol voor het handelen bij ongevallen Maart 2016 Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbowet, is de werkgever verplicht om ongevallen op te nemen in een ongevallenregister en ernstige

Nadere informatie

Informatie hartrevalidatie / Adviezen voor thuis

Informatie hartrevalidatie / Adviezen voor thuis Revalidatie / Cardiologie Hartrevalidatie Informatie hartrevalidatie / Adviezen voor thuis Inleiding Er is met u gesproken over het hartrevalidatieprogramma. Om te beoordelen of u in aanmerking komt voor

Nadere informatie

\ Thuiszorg. Zorg en hulp bij u thuis. BrabantZorg, met aandacht

\ Thuiszorg. Zorg en hulp bij u thuis. BrabantZorg, met aandacht \ Thuiszorg Zorg en hulp bij u thuis BrabantZorg, met aandacht 2 Alle aandacht en zorg bij u thuis \ Thuiszorg Thuis wonen in uw vertrouwde omgeving met alle hulp en zorg die u nodig heeft. BrabantZorg

Nadere informatie

zorgproducten een nieuwe kijk op altijd een veilig idee! K= 90 K= 75 K= 50 K= 35 K= 25 K= 45 8 art. nr. 1010.080.40, uitgave november 2013

zorgproducten een nieuwe kijk op altijd een veilig idee! K= 90 K= 75 K= 50 K= 35 K= 25 K= 45 8 art. nr. 1010.080.40, uitgave november 2013 C= 100 C= 100 C= 100 C= 40 M= 10 M= 60 M= 100 M= 40; een nieuwe kijk op zorgproducten SecuCare is een merk van SECUPRODUCTS BV Boekweitstraat 23 2153GK - Nieuw-Vennep - NL Tel. +31-252-620901 Fax +31-252-676321

Nadere informatie

Melding incidenten in de zorg

Melding incidenten in de zorg Melding incidenten in de zorg Doel Op dit formulier registreert u iedere melding die betrekking heeft op incidenten in de zorg om preventieve maatregelen te kunnen treffen. Werkwijze 1. U vinkt aan welk

Nadere informatie

ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE

ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE In deze folder geeft het Ruwaard van Putten ziekenhuis u enkele algemene leefregels na de beroerte (= CVA (Cerebro Vasculair Accident) die u heeft gehad. Dit kan zijn

Nadere informatie

Ouderen in ziekenhuis Tjongerschans. Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis

Ouderen in ziekenhuis Tjongerschans. Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Ouderen in ziekenhuis Tjongerschans Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Inhoudsopgave Inleiding... 1 Beter naar huis... 1 Tips... 2 Familieparticipatie... 9 Vragen... 9 Inleiding Ouderen lopen

Nadere informatie

feitenwijzer voor ouders en MR

feitenwijzer voor ouders en MR fysieke veiligheid op school feitenwijzer voor ouders en MR versie BO-FW.2011.01 Veiligheidsbeleid: de feiten In deze Feitenwijzer kunt u voor een aantal specifieke veiligheidsthema s lezen welke wettelijke

Nadere informatie

Met ontslag van afdeling A2. Maag/Darm/Leverziekten

Met ontslag van afdeling A2. Maag/Darm/Leverziekten Met ontslag van afdeling A2 Maag/Darm/Leverziekten Lees dit eerst door en vul daarna voor uzelf deze checklist in. Patiëntsticker Inleiding Al tijdens uw opname in het ziekenhuis is het belangrijk dat

Nadere informatie

Woon zo lang mogelijk comfortabel én veilig in je eigen huis

Woon zo lang mogelijk comfortabel én veilig in je eigen huis Woon zo lang mogelijk comfortabel én veilig in je eigen huis Inleiding: pas nu je woning aan voor later Tips die voor elke ruimte gelden. Online U kunt deze publicatie online raadplegen op www.woonzorgbrussel.be

Nadere informatie

Dit onderzoek heeft als doel het in kaart brengen van de wensen van de cliënt en het waar nodig verbeteren/ optimaliseren van de dienstverlening.

Dit onderzoek heeft als doel het in kaart brengen van de wensen van de cliënt en het waar nodig verbeteren/ optimaliseren van de dienstverlening. Cliënt tevredenheidsonderzoek 2014-2015 Inleiding en samenvatting 1 In het kader van een cliënt tevredenheidsonderzoek heeft Olcea een vragenlijst samengesteld. Deze vragenlijst is bedoeld voor thuiswonenden

Nadere informatie

Fietsongevallen. Ongevalscijfers. Samenvatting. Fietsers kwetsbaar. Vooral ouderen slachtoffer van dodelijk fietsongeval

Fietsongevallen. Ongevalscijfers. Samenvatting. Fietsers kwetsbaar. Vooral ouderen slachtoffer van dodelijk fietsongeval Fietsongevallen Ongevalscijfers Samenvatting In 212 zijn 2 personen aan de gevolgen van een fietsongeval overleden. De dodelijke fietsongevallen zijn slechts het topje van de ijsberg van alle fietsongevallen.

Nadere informatie

Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis

Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Wat kunt u zelf doen? mca.nl Inhoudsopgave Patiëntveiligheidskaart 3 Gebruiksaanwijzing 3 Bereid uw ziekenhuisopname voor 4 Laat u ook uw naasten de brochure

Nadere informatie

Valpreventie. Noodzaak. Doel. Factoren die het vallen beïnvloeden: Meest voorkomende kwetsuren:

Valpreventie. Noodzaak. Doel. Factoren die het vallen beïnvloeden: Meest voorkomende kwetsuren: Valpreventie Noodzaak 1 op 3 thuiswonende ouderen vallen eens per jaar Bij de helft van de valpartijen raakt de betrokkene gewond vallen en de gevolgen ervan zijn de belangrijkste oorzaak van overlijden

Nadere informatie

behoud. Uw zelfstandigheid. Informatie over: Een beroerte

behoud. Uw zelfstandigheid. Informatie over: Een beroerte behoud. Informatie over: Een beroerte Uw zelfstandigheid. Uw leven zo goed mogelijk oppakken na een beroerte. Samen met Laurens. Lees meer over wat Laurens voor u kan betekenen. meer dan zorg De medische

Nadere informatie

7. Hoe vallen voorkomen? BOLIH!!

7. Hoe vallen voorkomen? BOLIH!! 7. Hoe vallen voorkomen? BOLIH!! Hoe kunnen we VALLEN voorkomen? De regel van 5! BOLIH! B O L I H Er zijn 5 gouden basisregels om vallen te voorkomen: B : BLIJF in beweging!!!! O : Omgeving veilig maken

Nadere informatie

Woont ú al veilig en comfortabel?

Woont ú al veilig en comfortabel? Woont ú al veilig en comfortabel? Ga het na met dit thuisscanboekje Wij weten nu waar het in ons huis nog beter kan! Kijk snel voor meer informatie op: www.langzultuwonen.nl Woonkamer Automatische bediening

Nadere informatie

Vallen hoort niet bij de ouderdom. Frank van Eijkeren, fysiotherapeut Truuke Kamminga, klinisch geriater Dokter op dinsdag, 29 mei 2012

Vallen hoort niet bij de ouderdom. Frank van Eijkeren, fysiotherapeut Truuke Kamminga, klinisch geriater Dokter op dinsdag, 29 mei 2012 1 2 Vallen hoort niet bij de ouderdom Frank van Eijkeren, fysiotherapeut Truuke Kamminga, klinisch geriater Dokter op dinsdag, 29 mei 2012 3 Vragen vooraf Hoort vallen bij de ouderdom? Is valangst een

Nadere informatie

Osteopenie. Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Wat is osteopenie? Wat zijn de gevolgen van osteopenie? Oorzaak van osteopenie

Osteopenie. Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Wat is osteopenie? Wat zijn de gevolgen van osteopenie? Oorzaak van osteopenie Osteopenie Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Inhoudsopgave 1 Wat is osteopenie? 1 Wat zijn de gevolgen van osteopenie? 1 Oorzaak van osteopenie 1 Wie krijgen er last van osteopenie?

Nadere informatie

Traumatisch hersenletsel

Traumatisch hersenletsel Traumatisch hersenletsel Ongevalscijfers Samenvatting Jaarlijks lopen naar schatting 85. mensen traumatisch hersenletsel op. Gemiddeld bezochten lijks 3. personen de SEH-afdeling van een ziekenhuis met

Nadere informatie

Hartrevalidatie. Revalidatie / Cardiologie. Informatie / Adviezen voor thuis

Hartrevalidatie. Revalidatie / Cardiologie. Informatie / Adviezen voor thuis Revalidatie / Cardiologie Hartrevalidatie Informatie / Adviezen voor thuis Inleiding Er is met u gesproken over het hartrevalidatieprogramma. Om te beoordelen of u in aanmerking komt voor dit programma

Nadere informatie

Leren van ongevallen. Storybuilder: een schat aan informatie. Leren van ongevallen: het proces. Producten. Vraag aan u

Leren van ongevallen. Storybuilder: een schat aan informatie. Leren van ongevallen: het proces. Producten. Vraag aan u Leren van Landelijke Arbo Congres 18 mei 2015 Vera Sol, Adri Frijters. 2 Leren van : het proces Storybuilder: een schat aan informatie Stap 0 Stap 1 Stap 2 Stap 3 Stap 4 Stap 5 Een database met analyse

Nadere informatie

Valproblematiek in de eerste en tweede lijn. Dr Marielle Emmelot-Vonk Klinisch geriater Geriatrie UMC Utrecht m.h.emmelotvonk@umcutrecht.

Valproblematiek in de eerste en tweede lijn. Dr Marielle Emmelot-Vonk Klinisch geriater Geriatrie UMC Utrecht m.h.emmelotvonk@umcutrecht. Valproblematiek in de eerste en tweede lijn Dr Marielle Emmelot-Vonk Klinisch geriater Geriatrie UMC Utrecht m.h.emmelotvonk@umcutrecht.nl Het komt vaak voor Het heeft belangrijke gevolgen Balans en veroudering

Nadere informatie

Ongevallen met speeltoestellen

Ongevallen met speeltoestellen Ongevallen met speeltoestellen J.A. Draisma Uitgegeven door Stichting Consument en Veiligheid Postbus 75169 1070 AD Amsterdam Oktober 2010 Bij de samenstelling van deze publicatie is de grootst mogelijke

Nadere informatie

www.woningaanpassing.be

www.woningaanpassing.be 02 240 80 81 www.woningaanpassing.be Online U kunt deze publicatie online raadplegen op www.woningaanpassing.be Verantwoordelijke uitgever: KENNISCENTRUM WOONZORG BRUSSEL vzw Herwig Teugels Lakensestraat

Nadere informatie

Uitkomsten onderzoek Ondernemingsplan Mitros 2014-2017

Uitkomsten onderzoek Ondernemingsplan Mitros 2014-2017 Uitkomsten onderzoek Ondernemingsplan Mitros 2014-2017 Mitros is bezig met het maken van plannen voor de periode 2014-2017. Wat Mitros in die periode gaat doen, wordt aangegeven in een zogenaamd ondernemingsplan.

Nadere informatie

Advies- en behandelcentrum. Fysiotherapie. Verbeteren van uw dagelijks bewegen

Advies- en behandelcentrum. Fysiotherapie. Verbeteren van uw dagelijks bewegen Advies- en behandelcentrum Fysiotherapie Verbeteren van uw dagelijks bewegen Advies- en behandelcentrum Fysiotherapie is één van de vakgroepen van het Advies- en behandelcentrum, dat deel uitmaakt van

Nadere informatie

Voorkom een botbreuk of heupfractuur

Voorkom een botbreuk of heupfractuur Voorkom een botbreuk of heupfractuur Grote schokopvang Dag en nacht draagbaar Medisch getest Comfortabel & onzichtbaar Uitneembare beschermelementen Vervormt niet Aanbevolen door specialisten Comfort Hip

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Vallen voorkomen. Wat kan je er zelf aan doen

PATIËNTEN INFORMATIE. Vallen voorkomen. Wat kan je er zelf aan doen PATIËNTEN INFORMATIE Vallen voorkomen Wat kan je er zelf aan doen Inhoudsopgave Tip: blijf in beweging...4 Tip: let op je schoeisel en draag zorg voor je voeten...4 Tip: probeer duizeligheid te voorkomen...5

Nadere informatie

Veilig betalen in Nederland

Veilig betalen in Nederland De meeste consumenten zijn positief over de veiligheid van het Nederlandse betalingsverkeer. Dat blijkt uit onderzoek dat dnb heeft uitgevoerd, onder meer naar aanleiding van de toename van pinpasfraude

Nadere informatie

Checklist woningbezichtiging Onderhandelmakelaar

Checklist woningbezichtiging Onderhandelmakelaar Checklist woningbezichtiging Onderhandelmakelaar Datum: Adres: Postcode: Bouwjaar: Vraagprijs: Woning Oppervlakte totaal: m 2 Oppervlakte woning: m 2 Oppervlakte achtertuin: m 2 Oppervlakte voortuin: m

Nadere informatie

Vragen & Antwoorden Veiligheidsbingo

Vragen & Antwoorden Veiligheidsbingo Vragen & Antwoorden Veiligheidsbingo Woonzorgcentra Deel I: juist/fout-ronde. 1. Mannen vallen meer dan vrouwen. Vrouwen (30%) vallen vaker dan mannen (15%). 2. Hoe meer je beweegt, hoe minder kans je

Nadere informatie

Na uw ziekenhuisopname weer naar huis checklist voor patiënten die het ziekenhuis gaan verlaten na een opname

Na uw ziekenhuisopname weer naar huis checklist voor patiënten die het ziekenhuis gaan verlaten na een opname Na uw ziekenhuisopname weer naar huis checklist voor patiënten die het ziekenhuis gaan verlaten na een opname Na uw ziekenhuisopname weer naar huis checklist voor patiënten die het ziekenhuis gaan verlaten

Nadere informatie

Voorkomen van vallen (in de thuissituatie)

Voorkomen van vallen (in de thuissituatie) 1/5 Geriatrie Voorkomen van vallen (in de thuissituatie) Inleiding Vallen is een groot probleem onder ouderen. Bij het ouder worden, neemt de reactiesnelheid af, net als het evenwicht en de spierkracht,

Nadere informatie

Valpreventie INFORMATIE VOOR PATIËNTEN

Valpreventie INFORMATIE VOOR PATIËNTEN Valpreventie INFORMATIE VOOR PATIËNTEN 2 INHOUDSTAFEL Inleiding 4 1. Vallen: hoe en waarom? 5 2. Voorkomen is beter dan genezen 7 3. Nuttige tips 14 4. Wat als je gevallen bent? 15 3 INLEIDING Vallen is

Nadere informatie

Is de fietser kwetsbaar?

Is de fietser kwetsbaar? Is de fietser kwetsbaar? Jorrit Harbers Traumachirurg UMCG 19 februari 2014, pag. 2 ACHTERGROND FIETSONGELUKKEN Chirurgen zien een stijging van het aantal letsels door fietsongelukken. De overheid moet

Nadere informatie