DE NIET TE VENTILEREN PATIENT: EN WAT DAN?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DE NIET TE VENTILEREN PATIENT: EN WAT DAN?"

Transcriptie

1 Jaarboek voor de Intensievezorgenverpleegkundige 2011 DE NIET TE VENTILEREN PATIENT: EN WAT DAN? Carl Roosens, Universitair Ziekenhuis Gent, Gent Inleiding Patiënten met refractaire hypoxemie en/of hypercapnie zijn een (gelukkig) eerder zeldzaam, maar wel zeer belangrijk probleem op Intensieve Zorg. Refractaire hypoxemie en/of hypercapnie worden omschreven als het falen van lung protective ventilatie als: SaO 2 <90% gedurende 1 uur met een FiO 2 van >0,8; respiratoire acidose met ph <7,1 gedurende 1 uur; persisterende plateaudruk >30 cm H 2 O met tidal volume 4-6 ml/kg; Lung Injury Score (LIS) 3 (tabel 1). Tabel 1. Lung Injury Score, LIS = som van de componenten / aantal componenten Score PaO2/FiO2 > <100 Chest RX none 1 quadrant 2 quadrants 3 quadrants 4 quadrants PEEP < >15 Compliance > <19 Klassiek probeert men bij dergelijke patiënten in de eerste plaats maximaal conservatief te behandelen. Voor refractaire hypoxemie zijn volgende mogelijkheden voorhanden: lung protective ventilatie met hoge PEEP (tot >15 cm H20); recruteringsmanoeuvers; ventilatie in prone positie; High-frequency Oscillatory Ventilation; NO-ventilatie; corticosteroïden. Voor ernstige respiratoire acidose kan men aanpassen ademhalingsfrequentie (cave intrinsic PEEP); bufferterapie (bicarbonaat, Tham); renal replacement therapy. Bij een beperkt aantal patiënten zijn al deze therapeutische opties echter onvoldoende en is men dus genoodzaakt andere oplossingen te zoeken. In deze gevallen blijft er geen enkele andere oplossing meer over dan over te gaan op extracorporele technieken. Extracorporeal Membrane Oxygenation (ECMO): rationale Extracorporeal Membrane Oxygenation (ECMO), of zoals het ook soms omschreven wordt Extracoporeal Life Support (ECLS), is een behandelingsmodaliteit voor geventileerde patiënten met refractaire hypoxemie en respiratoire acidose, bijna steeds veroorzaakt door ARDS [1]. Deze behandeling werd reeds beschreven in de jaren 70 en 80 [2, 3] maar werd gedurende vele jaren verlaten wegens het hoge aantal complicaties en de hoge mortaliteit. Gezien de technologische evolutie, het beter anticoagulatiebeleid en de in het algemeen verbeterde outcome van de intensieve zorgpatiënt, werd de techniek recent terug opgevist [4]. Voornamelijk na de H1N1-epidemie in Australië, Nieuw-Zeeland en Canada, waar talrijke patiënten op ECMO geplaatst werden [5-8], is de

2 C. Roosens interesse in de techniek terug wat toegenomen. Recent werden de resultaten gepubliceerd van de zogenaamde CESAR-trial [9], een groots opgezette studie waarbij 180 patiënten met refractair ARDS gerandomiseerd werden voor behandeling met conventionele ventilatie of behandeling met ECMO. In de groep behandeld met ECLS was de 6 maand-overleving 63% (57/90), in de conventionele groep was dit 47% (41/87) (p=0,03). Deze studie bevat echter heel wat methodologische onvolkomenheden en kan dan ook niet beschouwd worden als het ultiem bewijs dat behandeling met ECMO superieur is ten opzichte van conventionele behandeling. Ze was dan ook het onderwerp van nogal wat (terechte) kritiek [10, 11]. De grote verdienste van deze publicatie is echter dat hiermee wel werd aangetoond dat grote groepen van patiënten met refractaire hypoxemie en respiratoire acidose kunnen behandeld worden met ECMO in gespecialiseerde centra, en dit zonder belangrijke complicaties. Een speciale (en veel minder invasieve) vorm van extracorporele terapie bij de behandeling van ARDS is de zogenaamde Extra Corporeal CO 2 Removal (ECCO 2 R). In deze behandelingsmodaliteit wordt het bloed over een circuit geleid dat het best kan vergeleken worden met een eenvoudig nierdialysecircuit. Hierbij wordt CO 2 uit het bloed verwijderd maar is er geen effect op de oxygenatie. De rationale voor deze behandeling is om de zogenaamde lung protective ventilation (die quasi steeds resulteert in CO 2 -retentie) effectiever te kunnen aanwenden [12, 13]. ECMO: indicaties ECMO/ECLS blijft tot op heden een rescue-terapie die slechts mag toegepast worden nadat alle andere therapeutische mogelijkheden uitgeprobeerd werden en onvoldoende bleken. Dit betekent dat vooraleer het aanwenden van ECMO overwogen wordt, moeten eerst klassieke lung protective ventilation met hoge PEEP, recruiteringsmaneuvers, high frequency oscillatory ventilation (HFOV), prone ventilatie en het gebruik van NO geprobeerd worden. De huidige stand van de literatuur verschaft zeker geen argumenten om ECMO vroegtijdiger in dit algoritme toe te passen. ECMO wordt ook alleen maar aangewend bij potentieel reversibel longfalen: voor patiënten die langdurig geventileerd zijn en waarbij reeds uitgebreide longfibrose aanwezig is, is ECMO geen therapeutische optie meer. De beslissing om EMO te starten is een beslissing die steeds in teamverband genomen wordt. De indicaties zijn [14, 15]: ARDS in het vroegtijdig stadium (<7 dagen of eventueel tot 10 dagen als de periode waarin hoge beademingsdrukken noodzakelijk waren <7 dagen is); leeftijd <65 jaar; potentieel reversibel longlijden; Lung Injury Score >3; (A-a) O 2 gradiënt >600; PaO 2 /FiO 2 ratio <75; long compliantie <0,5 ml/cm H 2 O/kg; ongecompenseerde hypercapnie met ph <7,2; geen contraindicatie voor volledige anticoagulatie. Contra-indicaties zijn een chronische ziekte waarvan fatale afloop binnen 5 jaar vermoed wordt, langdurig ARDS met aanwezigheid van fibrose en (relatief) BMI >40 kg/m 2. Voor ECCO 2 removal is de indicatie wat ruimer: een patiënt die onder lung protective ventilation CO 2 - retentie ontwikkelt en die enkel nog kan behandeld worden door het opdrijven van de beademingsdrukken tot voorbij de gevaarslimiet voor het ontstaan van ventilator induced lung injury. Dit betekent dat ECCO 2 removal vroegtijdiger kan toegepast worden dan klassieke ECMO en niet alleen als rescue-techniek.

3 Jaarboek voor de Intensievezorgenverpleegkundige 2011 Een schatting van het aantal patiënten dat jaarlijks in België in aanmerking kan komen voor ECMObehandeling voor acuut respiratoir falen kan gebeuren aan de hand van de cijfers uit de CESAR-trial. Daarin werden 180 patiënten geïncludeerd over een periode van 5 jaar en dit voor een bevolking van personen. Als we deze gegevens extrapoleren naar de Belgische situatie, betekent dit dat er jaarlijks patiënten in aanmerking kunnen komen voor ECMO in België. De cijfers uit de H 1 N 1 - studies overnemen is niet realistisch aangezien vrijwel iedereen het er over eens is dat in deze studies nogal liberaal met ECMO werd omgesprongen [16]. Dit aantal is vanzelfsprekend beperkt. Doch om het volledig arsenaal van therapeutische opties in de behandeling van ARDS te kunnen aanbieden, is het beschikken over een ECMO-programma actueel onontbeerlijk. De CESAR-trial toonde aan dat een tijdige doorverwijzing naar een gespecialiseerd centrum belangrijk kan zijn. Voor ECCO 2 R is het indicatiegebied ruimer doch hierover bestaan nog geen literatuurgegevens. ECMO: techniek ECMO kan gebeuren veno-arterieel (VA) of veno-veneus (VV) [17, 18]. Voor acuut respiratoir falen wordt bijna steeds gebruik gemaakt van VV ECMO (in de literatuur varieert het aantal van 75 tot 95% VV ECMO). Enkel indien ook geassocieerd hartfalen aanwezig is, wordt VA ECMO gebruikt [19]. Daarom wordt bij de opstart van ECMO voor respiratoir falen steeds eerst een echocardiografie uitgevoerd. Bij VV ECMO wordt de gasuitwisseling volledig overgenomen (zelfs in de afwezigheid van enige eigen longfunctie). Er is echter geen ondersteuning van de cardiale functie; onrechtstreeks wordt het hart echter wel wat geholpen door het afbouwen dan de mechanische ventilatie. VV ECMO kan technisch uitgevoerd worden door dubbele canulatie: een drainagekatheter in de V. Femoralis en een katheter in de V. Jugularis Interna om het geoxygeneerde bloed terug te geven aan de patiënt. Hierbij bestaat het gevaar van recirculatie: als de katheter in de V. Femoralis te hoog komt, wordt het geoxygeneerde bloed onmiddellijk terug opgezogen in het circuit van de ECMO zonder dat het in de circulatie van de patiënt terechtkomt. Om dit probleem te omzeilen, werd een dubbellumen katheter ontwikkeld die via de V. Jugularis Interna ingebracht wordt en zowel dient voor drainage van veneus bloed (uit V. Cava Superior en Inferior via 2 drainageopeningen) als voor teruggave van geoxygeneerd bloed in het rechter atrium (Avalon Elite TM Bi-Caval Dual-Lumen Catheter, zie figuur 1) [20]. Deze katheter bestaat in verschillende maten en kan ook bij kinderen aangewend worden. Figuur 1. Bicaval Dual-lumen Catheter

4 C. Roosens Deze katheters kunnen perfect percutaan ingebracht worden en behoeven dus geen chirurgische interventie. Het moet benadrukt worden dat het plaatsen van de juiste canules in het juiste bloedvat een belangrijke invloed heeft op het al dan niet slagen van ECMO. Bij VV ECMO wordt de SaO 2 bepaald door: ECMO-flow; systemische veneuze return van de patiënt (= cardiac output); recirculatie; SO 2 van het veneuze bloed; de longfunctie. Veruit de meest bepalende (en gemakkelijkst te manipuleren) factor is de ECMO-flow. ECMO: praktische uitwerking Bij VV ECMO wordt gebruik gemaakt van een extracorporeel circuit dat te vergelijken valt met extracorporele circulatie bij cardiochirurgie. Samenwerking met dienst perfusie (zeker voor starten en stoppen) is dan ook onontbeerlijk. Het dagelijks beleid kan echter door een goed georganiseerde intensive care autonoom georganiseerd worden. Voor ECCO 2 R zijn de technische vereisten veel beperkter (het gaat in principe over een eenvoudig dialysecircuit). Het plaatsen van de katheters bij VV ECMO kan perfect bedside gebeuren door de intensivist. Voor het plaatsen van de katheters voor VA ECMO (en dan vooral voor de arteriële canule) en voor het verwijderen van de katheters is echter de aanwezigheid van een chirurg (vasculair of cardiochirurg) noodzakelijk. Vanzelfsprekend moet de patiënt onder ECMO volledig geanticoaguleerd worden. Dit gebeurt door middel van heparine. Controle van de anticoagulatie (aptt of ACT) is dan ook minstens 4x/dag noodzakelijk. Trombo-elastografie kan helpen bij het opvolgen van de stolling. Een frequente controle van antitrombine III is eveneens aangewezen. In de eerste dagen na de start van ECMO treedt dikwijls een belangrijke inflammatoire respons op. Dit leidt tot de noodzaak aan vasopressoren, forse vullingsnood en een initiële toename van het longlijden met een forse deterioratie van de RX thorax ( total white out ). Wanneer deze fase voorbij is, is het van essentieel belang om de patiënt zo droog mogelijk te houden (eventueel met toediening van diuretica of dialyse). Het ventilatoire beleid tijdens de ECMO-therapie is erop gericht de zogenaamde ventilator induced lung injury (VILI) tot een minimum te beperken. Dit kan gebeuren door de beademingsdrukken en ademhalingsfrequentie drastisch te reduceren maar zeker voldoende PEEP te behouden om atelectase te vermijden. Indien de patiënt conventioneel geventileerd wordt, kan dit met pressure controlled ventilation met peak pressure van cm H 2 0, een frequentie van 6-8/min, FiO 2 <0,5 en PEEP cm H 2 0. Een zeer elegant alternatief bestaat erin om de patiënt onder HFOV te plaatsen met mean airway pressures van 20 cm H 2 O en een frequentie van 6-9 Hz. De gemiddelde duur van ECMO-therapie voor respiratoir falen varieert rond 7 tot 10 dagen. Weaning van ECMO gebeurt wanneer de onderliggende respiratoire problematiek voldoende opgeklaard is. Dit wordt geëvalueerd door afbouwen van de flow via de ECMO (tot 1-2 L/min) en het terug opdrijven van de ventilatie. Indien de patiënt op HFOV met een mean airway pressure van <30-35 cm H 2 O en een minimale ECMO-flow voldoende kan geoxygeneerd worden, kan besloten worden om de ECMO te

5 Jaarboek voor de Intensievezorgenverpleegkundige 2011 stoppen. Deze beslissing wordt steeds genomen in nauw overleg tussen (ECMO-)intensivist en perfusionist. Progressieve pulmonale hypertensie met rechter ventrikelfalen wijst bijna steeds op irreversiebel longfalen met onmogelijkheid tot weanen van ECMO. ECMO: complicaties De technologische evolutie van de laatste jaren heeft ervoor gezorgd dat ECMO veel veiliger kan aangewend worden. Nochtans blijft ECMO een zeer complexe en gesofisticeerde techniek die dan ook het risico op verschillende complicaties inhoudt (tabel 2). Het moet dan ook benadrukt worden, dat ECMO slechts aangewend mag worden als alle anderen technieken gefaald hebben. Tabel 2. Complicaties bij ECMO. Complicatie Incidentie (%) Bloedklonters (oxygenator, tubing, filter) 3,2-22 Bloeding (wonden, canules, GIB, ICB, ) 5,3-79 Pompfalen 4,7-20 Neurologische complicaties (ICB, CVA, epi-insult, ) Ischemie ledematen Canulatieproblemen 0,8-8 Nosocomiale infecties Nierfalen ECMO: conclusies ECMO heeft zijn plaats ingenomen bij de behandeling van patiënten met acuut respiratoir falen en refractaire hypoxemie en respiratoire acidose. ECMO gebeurt best in gespecialiseerde centra waar een multidisciplinaire aanpak mogelijk is. Indien ECMO aangewend wordt bij een beperkte, geselecteerde patiëntengroep kan het een levensreddende techniek zijn. Referenties [1] Bartlett RH, Roloff DW, Custer JR et al.: Extracorporeal Life Support: The University of Michigan Experience. JAMA 2000; 283: [2] Zapol WM, Snider MT, Hill JD et al.: Extracorporeal membrane oxygenation in severe acute respiratory failure: a randomized prospective study. JAMA 1979; 242: [3] Gattinoni L, Pesenti A, Mascheroni D et al.: Low-frequency positive-pressure ventilation with extracorporeal CO2 removal in severe acute respiratory failure. JAMA 1986; 256: [4] Brogan Thomas V, Thiagarajan Ravi R, Rycus Peter T et al.: Extracorporeal membrane oxygenation in adults with severe respiratory failure: a multi-center database. Intensive Care Medicine 2009; 35: [5] The Australia and New Zealand Extracorporeal Membrane Oxygenation Influenza Investigators: Extracorporeal Membrane Oxygenation for 2009 Influenza A(H1N1) Acute Respiratory Distress Syndrome. JAMA 2009; [6] The Anzic influenza investigators and australian Maternity outcomes surveillance system : Critical illness due to 2009 A/H1N1 influenza in pregnant and postpartum women: population based cohort study. BMJ 2010; 340:c1279.

6 C. Roosens [7] Kumar A, Zarychanski R, Pinto R et al.: Critically Ill Patients With 2009 Influenza A(H1N1) Infection in Canada. JAMA 2009; 302: [8] Roch A, Lepaul-Ercole R, Grisoli D et al.: Extracorporeal membrane oxygenation for severe influenza A (H1N1) acute respiratory distress syndrome: a prospective observational comparative study. Intensive Care Med 2010; 36: [9] Peek, GJ Mugford M, Tiruvoipati R et al.: Efficacy and economic assessment of conventional ventilatory support versus extracorporeal membrane oxygenation for severe adult respiratory failure (CESAR): a multicentre randomised controlled trial. Lancet 2009; 374: [10] Zwischenberger JB, Lynch JE: Will CESAR answer the adult ECMO debate? Lancet 2009; 374: [11] Moran JL, Chalwin RP, Graham PL: Extracorporeal membrane oxygenation (ECMO) reconsidered. Crit care Resusc 2010; 12: [12] Terragni PP, Del Sorbo L, Mascia L et al.: Tidal Volume Lower than 6 ml/kg Enhances Lung Protection: Role of Extracorporeal Carbon Dioxide Removal. Anesthesiology 2009; 111: [13] Dembinski R, Hochhausen N, Terbeck S et al.: Pumpless extracorporeal lung assist for protective mechanical ventilation in experimental lung injury. Crit Care Med 2007; 35: [14] Schuerer DJE, Kolovos NS, Boyd KV et al.: Extracorporeal Membrane Oxygenation: Current Clinical Practice, Coding, and Reimbursement. Chest 2008; 134: [15] Hemmila MR, Napolitano LM: Severe respiratory failure: advanced treatment options. Crit Care Med 2006; 34:S [16] Morris AH, Hirshberg E, Miller RRr et al.: Counterpoint: Efficacy of Extracorporeal Membrane Oxygenation in 2009 Influenza A(H1N1): Sufficient Evidence? Chest 2010; 138: [17] Sidebotham D, McGeorge A, McGuinness S et al.: Extracorporeal membrane oxygenation for treating severe cardiac and respiratory disease in adults: Part 1--overview of extracorporeal membrane oxygenation. J Cardiothorac Vasc Anesth 2009; 23: [18] Sidebotham D, McGeorge A, McGuinness S et al.: Extracorporeal Membrane Oxygenation for Treating Severe Cardiac and Respiratory Failure in Adults: Part 2-Technical Considerations. J Cardiothorac Vasc Anesth 2010; 24: [19] Gaffney AM, Wildhirt SM, Griffin MJ et al.: Extracorporeal life support. BMJ 2010; 341:c5317- c5317. [20] Bermudez CA, Rocha RV, Sappington PL et al.: Initial experience with single cannulation for venovenous extracorporeal oxygenation in adults. Ann Thorac Surg 2010; 90:

ILA-active trial Extracorporele CO2 Removal. Serge J.C. Verbrugge Afdeling Intensive Care-Anesthesiologie Sint Franciscus Gasthuis Rotterdam

ILA-active trial Extracorporele CO2 Removal. Serge J.C. Verbrugge Afdeling Intensive Care-Anesthesiologie Sint Franciscus Gasthuis Rotterdam ILA-active trial Extracorporele CO2 Removal Serge J.C. Verbrugge Afdeling Intensive Care-Anesthesiologie Sint Franciscus Gasthuis Rotterdam COPD op de IC COPD GOLD IV patienten 50% 2x/jaar acute exacerbatie

Nadere informatie

Intelligente beademing: klaar voor de toekomst? Toepasbaarheid van INTELLiVENT ASV op de Intensive Care van Ziekenhuis Amstelland

Intelligente beademing: klaar voor de toekomst? Toepasbaarheid van INTELLiVENT ASV op de Intensive Care van Ziekenhuis Amstelland Intelligente beademing: klaar voor de toekomst? Toepasbaarheid van INTELLiVENT ASV op de Intensive Care van Ziekenhuis Amstelland Mark van den Brink, Ventilation Practitioner i.o. Afbeelding: Hamilton

Nadere informatie

Long protectief beademen (samenvatting van het onderzoek)

Long protectief beademen (samenvatting van het onderzoek) Pagina 8 Long protectief beademen (samenvatting van het onderzoek) Onderzoeksvraag Wordt er binnen de IC van het St. Antonius Ziekenhuis protectief beademd volgens de geldende evidenced based richtlijnen?

Nadere informatie

Mythe: Zuurstof is gevaarlijk bij COPD

Mythe: Zuurstof is gevaarlijk bij COPD Mythe: Zuurstof is gevaarlijk bij COPD Dr Leo Heunks longarts-intensivist afd intensive care April, 211 Programma Regulatie van de ademhaling Effect O2 tijdens AE-COPD Oorzaken hypercapnie tijdens AE-COPD

Nadere informatie

Thorax trauma. Casus GM. Demeyer I. OLV Ziekenhuis Aalst. 8 dec 2012 Met eigen middelen naar spoedgevallen > uren: stamp van paard op de borst

Thorax trauma. Casus GM. Demeyer I. OLV Ziekenhuis Aalst. 8 dec 2012 Met eigen middelen naar spoedgevallen > uren: stamp van paard op de borst 1 Thorax trauma Demeyer I. OLV Ziekenhuis Aalst Casus GM 8 dec 2012 Met eigen middelen naar spoedgevallen > uren: stamp van paard op de borst Blanco voorgeschiedenis 1 GM, man, 3/5/1951 Observatie: Zweet

Nadere informatie

Beademen. Sandra de Boer van Kammen Ventilation Practitioner a.vankammen@erasmusmc.nl Refereeravond HAGA 17-06-2014

Beademen. Sandra de Boer van Kammen Ventilation Practitioner a.vankammen@erasmusmc.nl Refereeravond HAGA 17-06-2014 Beademen Sandra de Boer van Kammen Ventilation Practitioner a.vankammen@erasmusmc.nl Refereeravond HAGA 17-06-2014 Programma VILI Resultaten onderzoeken VP ers Erasmus MC Hoe goed te beademen Curves NAVA

Nadere informatie

Kinetische Therapie: leuk voor ons of goed voor de patiënt?? Refereeravond UMC Nijmegen st. Radboud 18 februari 2004

Kinetische Therapie: leuk voor ons of goed voor de patiënt?? Refereeravond UMC Nijmegen st. Radboud 18 februari 2004 Kinetische Therapie: leuk voor ons of goed voor de patiënt?? Refereeravond UMC Nijmegen st. Radboud 18 februari 2004 Beademing in Buikligging en / of Open the Lung Concept. Fleur Nooteboom, internist Intensivist

Nadere informatie

PPHN pathofysiologie en ontwikkelingen. Robin van der Lee Kinderarts neonatoloog AMC

PPHN pathofysiologie en ontwikkelingen. Robin van der Lee Kinderarts neonatoloog AMC PPHN pathofysiologie en ontwikkelingen Robin van der Lee Kinderarts neonatoloog AMC Q s Hoe zit de pathofysiologie in elkaar? Waarom is dit ziektebeeld zo uitdagend? Wat zijn de ontwikkelingen de laatste

Nadere informatie

Patiënten Dit protocol is van toepassing op alle volwassen patiënten die langer dan 48 uur beademd worden.

Patiënten Dit protocol is van toepassing op alle volwassen patiënten die langer dan 48 uur beademd worden. Ontwenning van de beademing Datum vaststelling: Datum revisie: Verantwoording: Doelgroep: Bron: Februari 2014 Februari 2016 Protocollencommissie IC Artsen IC Literatuurstudie Inleiding Dit protocol beschrijft

Nadere informatie

Resultaten van Manoeuvres

Resultaten van Manoeuvres Resultaten van Manoeuvres Rita Grob VP i.o. Algemene IC Medisch Spectrum Twente Enschede 12 oktober 2011 1 Inhoud Inleiding Medisch Spectrum Twente Rekruteren van Alveoli Praktijkonderzoek Resultaten Uitslagen

Nadere informatie

Bloedgasanalyse: arterieel of centraal veneus?

Bloedgasanalyse: arterieel of centraal veneus? Bloedgasanalyse: arterieel of centraal veneus? Amsterdam Symposium 2015 Martijn van Tellingen Bloedgasanalyse: arterieel of centraal veneus? Bloedgasanalyse: arterieel of (gemengd) ScvO 2 vs. SvO 2 Lactaat

Nadere informatie

Casus: als de patient niet meer te beademen is Diederik Gommers

Casus: als de patient niet meer te beademen is Diederik Gommers Casus: als de patient niet meer te beademen is Diederik Gommers OLC heeft niets te maken met ventilatie modus (PC of VC) en/of ventilatie frequentie Casus: man 32 jr VG: HT 21/3 t/m 28/3 opname IC RvO:

Nadere informatie

ECMO ondersteuning bij een patiënt met ARDS ten gevolge van een dubbelzijdige pneumonie op basis van influenza type A (H1N1)

ECMO ondersteuning bij een patiënt met ARDS ten gevolge van een dubbelzijdige pneumonie op basis van influenza type A (H1N1) NeSECC UPTODATE 2010 nr. 1; p.14 ECMO ondersteuning bij een patiënt met ARDS ten gevolge van een dubbelzijdige pneumonie op basis van influenza type A (H1N1) P.A.M. Segers EKP 1, C.M. Maas EKP 1, A.J.

Nadere informatie

Non-Invasieve Beademing

Non-Invasieve Beademing Non-Invasieve Beademing cursus Pulmonologie Hans Verberne Teamleider Intensive care Non - invasieve Beademing Wat is het? Wanneer? Waarom? Hoe? Waar? Beademing Mechanische Ventilatie Beademingsindicaties

Nadere informatie

Respiratoire complicaties bij thoraxchirurgie. Bart van Silfhout Ventilation Practitioner

Respiratoire complicaties bij thoraxchirurgie. Bart van Silfhout Ventilation Practitioner Respiratoire complicaties bij thoraxchirurgie Bart van Silfhout Ventilation Practitioner Doel & inhoud Het uitwisselen van ideeën, kennis en gedachten en vooral een leuke voordracht!!! Gasuitwisseling

Nadere informatie

The RIGHT food is the best medicine

The RIGHT food is the best medicine The RIGHT food is the best medicine Nutritie Support Team : Dr G..Lambrecht, E. Museeuw, N. Baillieul Dienst gastro-enterologie: Dr. G. Deboever Dr. G. Lambrecht Dr. M. Cool Inhoud Ondervoeding Voedingsbeleid

Nadere informatie

De rol van apc en steroiden. Intensive Care, UMC St Radboud Nijmegen

De rol van apc en steroiden. Intensive Care, UMC St Radboud Nijmegen De rol van apc en steroiden Peter Pickkers Intensive Care, UMC St Radboud Nijmegen NIVAS 2012 De controverse omtrent APC, Eli-Lilly en de Surviving Sepsis Campaign De studies De sponsering Het commentaar

Nadere informatie

Bloedgassen. Homeostase. Ronald Broek

Bloedgassen. Homeostase. Ronald Broek Bloedgassen Homeostase Ronald Broek Verstoring Homeostase Ziekte/Trauma/vergiftiging. Geeft zuur-base en bloedgasstoornissen. Oorzaken zuur-base verschuiving Longemfyseem. Nierinsufficientie Grote chirurgische

Nadere informatie

Outcome na CVVH- behandeling Mortaliteit en nierfunctieherstel bij IC-patiënten na CVVH-behandeling

Outcome na CVVH- behandeling Mortaliteit en nierfunctieherstel bij IC-patiënten na CVVH-behandeling Outcome na CVVH- behandeling Mortaliteit en nierfunctieherstel bij IC-patiënten na CVVH-behandeling Ellen Stikkelbroeck, Renal Practitioner i.o., VieCuri Venlo Inleiding Introductie CVVH in Venlo Onderzoek

Nadere informatie

CRRT: when to start? when to stop? and how much?

CRRT: when to start? when to stop? and how much? CRRT: when to start? when to stop? and how much? Gerrie Cuperus, Renal Practitioner i.o. Antonius Ziekenhuis Sneek, mei 2009 Inhoud presentatie Korte introductie ziekenhuis Vraag- en doelstelling Het onderzoek

Nadere informatie

Marlies Snoeck Medisch Spectrum Twente Ventilation Practitioner i.o. 12 oktober 2011

Marlies Snoeck Medisch Spectrum Twente Ventilation Practitioner i.o. 12 oktober 2011 Marlies Snoeck Medisch Spectrum Twente Ventilation Practitioner i.o. 12 oktober 2011 1 Inleiding Probleem-, Vraag-, Doelstelling Onderzoek Resultaten Conclusie en aanbevelingen Rol van Ventilation Practitioner

Nadere informatie

Medische protocollencommissie Intensive Care

Medische protocollencommissie Intensive Care Titel Beademing van volwassen IC-patiënten Datum vaststelling: 09-2007 Datum revisie: 09-2009 Verantwoording: Brondocument: Medische protocollencommissie Intensive Care Richtlijn Weaning van de beademing

Nadere informatie

Literatuuronderzoek. Hoe lang mag een waaknaald blijven zitten?

Literatuuronderzoek. Hoe lang mag een waaknaald blijven zitten? HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM Literatuuronderzoek Hoe lang mag een waaknaald blijven zitten? Michelle Entius 500635128 LV13-3IKZ1 Stagebegeleiders: Anetha van Waveren Samantha Carrot Literatuuronderzoek Inhoudsopgave

Nadere informatie

College. Beademing 1. Opleiding Intensive Care Fontys Hogescholen. Hans Verberne Teamleider Intensive care Docent respiratie/beademing

College. Beademing 1. Opleiding Intensive Care Fontys Hogescholen. Hans Verberne Teamleider Intensive care Docent respiratie/beademing College Beademing 1 Opleiding Intensive Care Fontys Hogescholen Hans Verberne Teamleider Intensive care Docent respiratie/beademing Beademing Kunst of Kunde? Respiratie Functie van de ademhaling en longen

Nadere informatie

Optiflow in vergelijking met conventionele zuurstoftherapie Onderzoek naar de beleving van het comfort van verschillende zuurstoftherapieën

Optiflow in vergelijking met conventionele zuurstoftherapie Onderzoek naar de beleving van het comfort van verschillende zuurstoftherapieën Optiflow in vergelijking met conventionele zuurstoftherapie Onderzoek naar de beleving van het comfort van verschillende zuurstoftherapieën Niels Verburg Ventilation Practitioner i.o Intensive Care Reinier

Nadere informatie

De Centraal Veneuze Catheter

De Centraal Veneuze Catheter De Centraal Veneuze Catheter Introductie CRRT vereist een veneuze toegang tot de bloedbaan Centraal veneuze katheters worden gebruikt voor het creëren deze toegang De toegang tot de bloedbaan wordt ook

Nadere informatie

Adequaat zuurstofgebruik in verschillende pathologieën, inclusief palliatie. Medische aspecten van BiPAP bij acuut respiratoir falen

Adequaat zuurstofgebruik in verschillende pathologieën, inclusief palliatie. Medische aspecten van BiPAP bij acuut respiratoir falen Adequaat zuurstofgebruik in verschillende pathologieën, inclusief palliatie Medische aspecten van BiPAP bij acuut respiratoir falen B. Buyse Dienst Longziekten Centrum voor Slaapmonitoring en Thuisventilatie

Nadere informatie

Diabetes: kan een Pancreastransplantatie een oplossing bieden?

Diabetes: kan een Pancreastransplantatie een oplossing bieden? Diabetes: kan een Pancreastransplantatie een oplossing bieden? Daniel Jacobs-Tulleneers-Thevissen Oncologische, Thorax- en Transplantatieheelkunde, UZ Brussel Diabetes Research Center, Vrije Universiteit

Nadere informatie

ZUURBASE. Praktisch bekeken

ZUURBASE. Praktisch bekeken ZUURBASE Praktisch bekeken Bloedgasafwijkingen en Electrolytstoornissen Enerzijds handteken van ziekte (hulp in diagnose) Anderzijds mogelijk (urgente) pathologie op zich (? nood aan behandeling) BEHANDELING

Nadere informatie

Hersenbeschadiging na sepsis en delier op de IC

Hersenbeschadiging na sepsis en delier op de IC Hersenbeschadiging na sepsis en delier op de IC Lange termijn gevolgen van IC behandeling! Mathieu van der Jagt Intensive Care Volwassenen, Erasmus MC Rotterdam m.vanderjagt@erasmusmc.nl Er is meer dan

Nadere informatie

Behandeling van het acute herseninfarct

Behandeling van het acute herseninfarct Behandeling van het acute herseninfarct VPL symposium 14-03-2014 Puck Fransen, onderzoeker neurologie, Erasmus MC Inhoud Achtergrond (epidemiologie/etiologie) Behandeling endovasculaire behandeling Huidige

Nadere informatie

Casus. PrevalenOe OSAS 17-04-16. Als OSAS je na aan t hart staat Cardiovasculaire aspecten van OSAS. Disclosures

Casus. PrevalenOe OSAS 17-04-16. Als OSAS je na aan t hart staat Cardiovasculaire aspecten van OSAS. Disclosures 170416 Disclosures Als OSAS je na aan t hart staat Cardiovasculaire aspecten van OSAS Geen (potentiële) belangenverstrengeling Bedrijfsnamen Voor bijeenkomsten mogelijk relevante relaties met bedrijven

Nadere informatie

POSTOPERATIEVE VERWIKKELINGEN. Dr. Ives Hubloue Dienst Intensieve Geneeskunde Academisch Ziekenhuis V.U.B.

POSTOPERATIEVE VERWIKKELINGEN. Dr. Ives Hubloue Dienst Intensieve Geneeskunde Academisch Ziekenhuis V.U.B. POSTOPERATIEVE VERWIKKELINGEN Dr. Ives Hubloue Dienst Intensieve Geneeskunde Academisch Ziekenhuis V.U.B. POSTOPERATIEVE VERWIKKELINGEN Pulmonale verwikkelingen Cardiovasculaire verwikkelingen Renale

Nadere informatie

Erytrocytentransfusie: van literatuur naar praktijk.

Erytrocytentransfusie: van literatuur naar praktijk. Erytrocytentransfusie: van literatuur naar praktijk. Amerik de Mol Kinderarts-neonatoloog Albert Schweitzer ziekenhuis 1 e Symposium Regionale Neonatologie Inhoud Cochrane review Eén review, één richtlijn?

Nadere informatie

Reduceer positieve lijnkweken bij C.R.R.T.! Sjors van Bedaf Renal Practitioner i.o. 26 oktober 2011

Reduceer positieve lijnkweken bij C.R.R.T.! Sjors van Bedaf Renal Practitioner i.o. 26 oktober 2011 Reduceer positieve lijnkweken bij C.R.R.T.! Sjors van Bedaf Renal Practitioner i.o. 26 oktober 2011 Inhoud 2 Introductie Probleemstelling Vraagstelling Doelstelling Werkwijze Onderzoeksopzet Resultaten

Nadere informatie

Osteoporotische indeukingsfracturen conservatief of kyphoplasty/vertebroplasty. Koen hendrix Heup/rug campus Henri Serruys Consulent UZ Gent rug

Osteoporotische indeukingsfracturen conservatief of kyphoplasty/vertebroplasty. Koen hendrix Heup/rug campus Henri Serruys Consulent UZ Gent rug Osteoporotische indeukingsfracturen conservatief of kyphoplasty/vertebroplasty Koen hendrix Heup/rug campus Henri Serruys Consulent UZ Gent rug Behandeling van osteoporotische indeukingsfracturen 1984

Nadere informatie

Steroiden bij ARDS. Evelien van Eeten ANIOS SEH/IC 31-05-2016

Steroiden bij ARDS. Evelien van Eeten ANIOS SEH/IC 31-05-2016 Steroiden bij ARDS Evelien van Eeten ANIOS SEH/IC 31-05-2016 Indeling Casus Vraagstuk Artikel Hematoloog Artikel positief Artikel not sure Artikel negatief Casus Vrouw 59 jaar, VG: MDS D1 start 1 e chemotherapie

Nadere informatie

Richtlijn behandeling van ernstige sepsis en septische shock. Medische protocollencommissie Intensive Care

Richtlijn behandeling van ernstige sepsis en septische shock. Medische protocollencommissie Intensive Care Titel Richtlijn behandeling van ernstige sepsis en septische shock Datum vaststelling: 04-2008 Datum revisie: 04-2010 Verantwoording: Bron document: Medische protocollencommissie Intensive Care Surviving

Nadere informatie

Rechter kamer falen Beademing-circulatie JMD VAN DEN BRULE CARDIOLOOG-INTENSIVIST UMC ST. RADBOUD

Rechter kamer falen Beademing-circulatie JMD VAN DEN BRULE CARDIOLOOG-INTENSIVIST UMC ST. RADBOUD Rechter kamer falen Beademing-circulatie JMD VAN DEN BRULE CARDIOLOOG-INTENSIVIST UMC ST. RADBOUD Introductie RV falen (1) Pulmonale vasculaire dysfunctie Pulmonale endotheel dysfunctie Veranderde long

Nadere informatie

Nederlanse Samenvatting. Nederlandse Samenvatting

Nederlanse Samenvatting. Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting 197 198 Samenvatting In het proefschrift worden diverse klinische aspecten van primaire PCI (Primaire Coronaire Interventie) voor de behandeling van een hartinfarct onderzocht.

Nadere informatie

PiCCO Volumetrische Parameters. Mark van Iperen, anesthesioloog-intensivist

PiCCO Volumetrische Parameters. Mark van Iperen, anesthesioloog-intensivist PiCCO Volumetrische Parameters Mark van Iperen, anesthesioloog-intensivist Oxygen delivery Global oxygenation ScvO 2 Oxygen consumption Cardiac output Arterial oxygen content Stroke volume Heart rate Oxygenation

Nadere informatie

De behandeling van sarcoïdose: een stapsgewijze benadering

De behandeling van sarcoïdose: een stapsgewijze benadering De behandeling van sarcoïdose: een stapsgewijze benadering Bij de behandeling van sarcoïdose zijn de volgende drie vragen met name van belang: welke patiënten hebben behandeling nodig, waarmee dienen deze

Nadere informatie

11/01/2013. Een minuutje geduld. Geboorte.. De mens. Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? . andere zoogdieren

11/01/2013. Een minuutje geduld. Geboorte.. De mens. Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? . andere zoogdieren Geboorte.. De mens Een minuutje geduld Vroeg- of Laattijdig afnavelen Dr. David Van Laere Neonatoloog UZ Antwerpen. andere zoogdieren Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? Zoek de verschillen?

Nadere informatie

casus presentatie Rob Roudijk, Keuzecoschap intensive care 12-1-2015

casus presentatie Rob Roudijk, Keuzecoschap intensive care 12-1-2015 Ventrikel septum ruptuur casus presentatie Rob Roudijk, Keuzecoschap intensive care 12-1-2015 Casus 70 jarige man RVO: post operatief na VSR correctie en triscuspidalisplastiek Dyspneu verdenking pneumonie,

Nadere informatie

MDO september 2014 CAT: bewijs voor nimodipine bij SAB

MDO september 2014 CAT: bewijs voor nimodipine bij SAB MDO september 2014 CAT: bewijs voor nimodipine bij SAB B. J. Snel AIOS anesthesiologie Rowland MJ, Hadjipavlou G. Delayed cerebral ischemia after subarachnoid haemorrage: looking beyond vasospasm. Br J

Nadere informatie

Reanimatie van de pasgeborene

Reanimatie van de pasgeborene Reanimatie van de pasgeborene Anne Debeer, neonatale intensieve zorgen, UZ Leuven Katleen Plaskie, neonatale intensieve zorgen, St Augustinus Wilrijk Luc Cornette, neonatale intensieve zorgen, AZ St-Jan

Nadere informatie

Niet reanimeren beleid. Grande Conference Verona, september 2012 Lodewijk Keeris, internist-intensivist

Niet reanimeren beleid. Grande Conference Verona, september 2012 Lodewijk Keeris, internist-intensivist Grande Conference Verona, september 2012 Lodewijk Keeris, internist-intensivist Inhoud presentatie Behandelbeperkingen Reanimatie en outcome/getallen Out-of-hospital Factoren van invloed op de outcome

Nadere informatie

Sepsis. Welke mean arterial pressure houden we aan? Renze Jongstra Circulation Practitioner Intensive Care Verpleegkundige

Sepsis. Welke mean arterial pressure houden we aan? Renze Jongstra Circulation Practitioner Intensive Care Verpleegkundige Sepsis Welke mean arterial pressure houden we aan? Renze Jongstra Circulation Practitioner Intensive Care Verpleegkundige Inhoud Inleiding Sepsis Behandeling sepsis Hemodynamiek bij sepsis Onderzoek Resultaten

Nadere informatie

Waarom koelen na out of hospital reanimatie? Klinische les IC-verpleegkundigen 1 december 2006 Intensive Care Laurentius ziekenhuis, Roermond

Waarom koelen na out of hospital reanimatie? Klinische les IC-verpleegkundigen 1 december 2006 Intensive Care Laurentius ziekenhuis, Roermond Waarom koelen na out of hospital reanimatie? Marlous Steeghs,, keuze co-assistent Klinische les IC-verpleegkundigen 1 december 2006 Intensive Care Laurentius ziekenhuis, Roermond Inleiding Cardiac arrest

Nadere informatie

Luchtwegen: luchtpijp. luchtwegen spirometrie. Longblaasjes: Alveolen longvolumes diffusie

Luchtwegen: luchtpijp. luchtwegen spirometrie. Longblaasjes: Alveolen longvolumes diffusie Interstitiële longziekten Prof. Dr. Guy Brusselle Dienst Longziekten UZ GENT BVP, 23/11/2013 Interstitiële longziekten (ILZ): Inleiding Kenmerken overzicht ILZ met gekende oorzaken ILZ met ongekende oorzaken:

Nadere informatie

bloedgassen Snelle interpretatie

bloedgassen Snelle interpretatie bloedgassen Snelle interpretatie Wat is de Ph Het aantal waterstofionen (H+) geteld per ml water. Hoeveel waterstofionen komen er bij een reactie vrij of gaan er verloren en/of hoeveel waterstofionen worden

Nadere informatie

Chapter 10. Samenvatting en Conclusie

Chapter 10. Samenvatting en Conclusie Chapter 10 Samenvatting en Conclusie 91 SAMENVATTING EN CONCLUSIE De thesis behandelt de resultaten van chirurgie op de thoracale sympaticusketen en bestaat inhoudelijk uit twee delen en een scharnierartikel

Nadere informatie

Zuurbase evenwicht. dr Bart Bohy http://www.medics4medics.com

Zuurbase evenwicht. dr Bart Bohy http://www.medics4medics.com Zuurbase evenwicht 1 Zuren 2 Base 3 4 5 6 7 oxygenatie / ventilatie 8 9 Arteriële bloedgaswaarden Oxygenatie PaO2: 80-100mmH2O SaO2: 95-100% Ventilatie: PaCO2: 35-45mmHg Zuur-base status ph: 7.35-7.45

Nadere informatie

To ventilate or not to ventilate, that s the question

To ventilate or not to ventilate, that s the question To ventilate or not to ventilate, that s the question Prof Jan Bakker Afdelingshoofd Intensive Care Volwassenen jan.bakker@erasmusmc.nl VRAAG Opname op Intensive Care? JA Kan ik nog niet zeggen Doet opname

Nadere informatie

Survival of the filters. Ielke van den Wildenberg Renal Practitioner i.o.

Survival of the filters. Ielke van den Wildenberg Renal Practitioner i.o. Survival of the filters Ielke van den Wildenberg Renal Practitioner i.o. Inhoud Introductie ziekenhuis Introductie onderzoek: Probleemstelling Vraagstelling Doelstelling Onderzoek Inhoud (vervolg) Onderzoeksresultaten

Nadere informatie

Neurotraumatologie. Prof. Dr. J.G. van der Hoeven UMC ST Radboud Nijmegen 12.05-12.50

Neurotraumatologie. Prof. Dr. J.G. van der Hoeven UMC ST Radboud Nijmegen 12.05-12.50 Neurotraumatologie Prof. Dr. J.G. van der Hoeven UMC ST Radboud Nijmegen 12.05-12.50 1 Primair letsel A-B-C-D-E Uitsluiten chirurgisch letsel Voorkomen secundaire schade Beperken O2 verbruik hersenen Normo-/hypothermie

Nadere informatie

Richtlijn behandeling van ernstige sepsis en septische shock volwassenen. Medische protocollencommissie Intensive Care

Richtlijn behandeling van ernstige sepsis en septische shock volwassenen. Medische protocollencommissie Intensive Care Titel Richtlijn behandeling van ernstige sepsis en septische shock volwassenen Datum vaststelling: 02-2013 Datum revisie: 02-2015 Verantwoording: Bron document: Medische protocollencommissie Intensive

Nadere informatie

Als genezing niet meer mogelijk is

Als genezing niet meer mogelijk is Als genezing niet meer mogelijk is Opname van patienten in de palliatieve fase van hun ziekte op de IC dr Erwin J.O. Kompanje Department of Intensive Care Palliatieve zorg op de IC Department of Intensive

Nadere informatie

Zuurstoftransport: DO2 en VO2 in balans C. Peeters

Zuurstoftransport: DO2 en VO2 in balans C. Peeters Zuurstoftransport: DO2 en VO2 in balans C. Peeters Shock is een circulatoir falen dat leidt tot hypoxie op weefselniveau. Dit is een algemene definitie die van toepassing is op elke vorm van shock, ongeacht

Nadere informatie

NOAC s. Bossche Samenscholingsdagen 2014 N. Péquériaux Laboratoriumarts/Medisch leider trombosedienst M. Jacobs Cardioloog

NOAC s. Bossche Samenscholingsdagen 2014 N. Péquériaux Laboratoriumarts/Medisch leider trombosedienst M. Jacobs Cardioloog NOAC s Bossche Samenscholingsdagen 2014 N. Péquériaux Laboratoriumarts/Medisch leider trombosedienst M. Jacobs Cardioloog Antistollingsmedicatie Toegepast ter preventie en behandeling van arteriële en

Nadere informatie

Ventilatie en oxygenatie

Ventilatie en oxygenatie Published on Medics4medics.com (http://www.medics4medics.com) Home > Pneumologie > Ventilatie en oxygenatie Videos VIDEO http://www.medics4medics.com/sites/default/files/styles/thumb/public/video_embed_field_thumbnails/youtube/vniitxul0za.jpg?itok=9ih5sl2s

Nadere informatie

Nutritional Risk Screening (NRS 2002)

Nutritional Risk Screening (NRS 2002) Nutritional Risk Screening (NRS 2002) Bron: Kondrup, J., Rasmussen, H. H., Hamberg, O., Stanga, Z., & ad hoc ESPEN Working Group (2003). Nutritional Risk Screening (NRS 2002): a new method based on an

Nadere informatie

Hemodynamische op/malisa/e op de IC. Jasper van Bommel Intensive Care - Erasmus MC Rotterdam

Hemodynamische op/malisa/e op de IC. Jasper van Bommel Intensive Care - Erasmus MC Rotterdam Hemodynamische op/malisa/e op de IC Jasper van Bommel Intensive Care - Erasmus MC Rotterdam Circulatoir falen Definitie SHOCK! Levensbedreigende toestand waarin te weinig bloed met zuurstof naar de organen

Nadere informatie

What matters to you? IC nivo. National institutes of health, USA. Nivo van zorg. Nederland, CBO 2006 12-5-2015

What matters to you? IC nivo. National institutes of health, USA. Nivo van zorg. Nederland, CBO 2006 12-5-2015 Beeld van een Intensive care Internationale / locale kwaliteitseisen Intensive Care JJ Koeijers St. Elisabeth Hospitaal Internist-Intensivist-Acute geneeskundige 10-5-2015, quality of care Inhoud Intensive

Nadere informatie

Citraat, meer dan een anticoagulans. Heleen M Oudemans-van Straaten Intensive Care VUmc

Citraat, meer dan een anticoagulans. Heleen M Oudemans-van Straaten Intensive Care VUmc Citraat, meer dan een anticoagulans Heleen M Oudemans-van Straaten Intensive Care VUmc Citraat Stolling citrate Zuur-base Brandstof Biocompatibiliteit Anti-oxidant Gebruiken jullie citraat? Citraat als

Nadere informatie

SHOCK EN ACUUT LONGFALEN.

SHOCK EN ACUUT LONGFALEN. SHOCK EN ACUUT LONGFALEN. Carl Roosens Intensieve Zorg UZ Gent 1 1. SHOCK 1. Indeling 2. Behandeling 2. ACUUT PERIOPERATOIR LONGFALEN 1. Omschrijving 2. Behandeling 2 2 1 1. SHOCK 1. Indeling 2. Behandeling

Nadere informatie

Bloedtransfusies op PICU : Wanneer wel? Wanneer niet? 2014 Universitair Ziekenhuis Gent

Bloedtransfusies op PICU : Wanneer wel? Wanneer niet? 2014 Universitair Ziekenhuis Gent Bloedtransfusies op PICU : Dr. Evelyn Dhont Intensieve Zorgen Pediatrie UZ Gent Inleiding Eerste bloedtransfusies beschreven rond 1600 Van dier naar dier / dier naar mens /mens naar mens Vanaf 1900 succesvolle,

Nadere informatie

Alveolar Recruitment Strategies

Alveolar Recruitment Strategies Alveolar Recruitment Strategies Marc Coolen & Paul Theunissen Ventilation Practitioners Roermond 15 januari 2008 RM s RM s (Recruitment Maneuvers) Recruteren Recruteren RESULTAAT (maximaal 20 woorden)

Nadere informatie

BTS- (2001) en ACCP richtlijn (2007) deze limiet aanbevelen. Verbeterde perioperatieve

BTS- (2001) en ACCP richtlijn (2007) deze limiet aanbevelen. Verbeterde perioperatieve Richtlijn: Preoperatieve cardiopulmonale evaluatie Of de patiënt met longkanker heelkundige resectie kan ondergaan, hangt af van meerdere factoren. Preoperatieve functionele evaluatie verloopt systematisch,

Nadere informatie

Obesitas op de recovery

Obesitas op de recovery Obesitas op de recovery Marlous Huijzer AIOS anesthesiologie UMC Utrecht Inzichten Toegenomen arbeid hart en longen Verhoogde kans metabool syndroom Verhoogde kans op DVT of longembolie Obesitas hypoventilatie

Nadere informatie

Een eenduidig beleid voor vloeistoftherapie op de intensive care van het Groene Hart Ziekenhuis bij sepsis

Een eenduidig beleid voor vloeistoftherapie op de intensive care van het Groene Hart Ziekenhuis bij sepsis Een eenduidig beleid voor vloeistoftherapie op de intensive care van het Groene Hart Ziekenhuis bij sepsis Jeroen Boom Circulation Practitioner i.o. Februari 2013 1 2 3 Inhoud Inleiding Aanleiding Probleem-,

Nadere informatie

Echogeleide chirurgie voor mammacarcinoom

Echogeleide chirurgie voor mammacarcinoom Echogeleide chirurgie voor mammacarcinoom Een prospectief gerandomiseerd onderzoek N.M.A. Krekel M.H. Haloua M.P. van den Tol S. Meijer Chirurgische oncologie VU Universitair Medisch Centrum Incidentie

Nadere informatie

Unilaterale diafragma hoogstand. MR Ghamati

Unilaterale diafragma hoogstand. MR Ghamati Unilaterale diafragma hoogstand. MR Ghamati Inleiding Etiologie Risicofactoren en oorzaken Diagnostisering Kliniek Diafragma plicatie Review Conclusie Etiologie Oorzaken van een hoogstand van hemidiafragma

Nadere informatie

Ontslagprocedure patiënt met thuisventilatie

Ontslagprocedure patiënt met thuisventilatie Ontslagprocedure patiënt met thuisventilatie Bouduin Stef CNM 7 juni 2012 Ontslag met thuisbeademing Wat is (thuis)beademing? Wanneer thuisbeademing? Soorten thuisbeademing Ontslagplanning bij: niet-invasieve

Nadere informatie

Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking?

Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking? Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking? Jeroen van Oostrum Hoofd Business Intelligence Center 24 november 2009 Stellingen Stelling 1: Patiëntuitkomstmaten, zoals heropnames, complicaties en patiënttevredenheid,

Nadere informatie

Niet-cardiogeen longoedeem bij chemotherapie voor acute myeloide leukemie. MDO IC Radboud UMC. N.Postma

Niet-cardiogeen longoedeem bij chemotherapie voor acute myeloide leukemie. MDO IC Radboud UMC. N.Postma Niet-cardiogeen longoedeem bij chemotherapie voor acute myeloide leukemie MDO IC Radboud UMC! N.Postma Casus Man, 1952! Diagnose AML - WBC 20 Start hydrea/rasburicase Casus IC opname bij dreigende respiratoire

Nadere informatie

Nol Sturmans Ventilation Practitioner i.o. 15-10-2014 Nieuwerkerk aan den IJssel. Maximale Edi-piek: Meten is weten!

Nol Sturmans Ventilation Practitioner i.o. 15-10-2014 Nieuwerkerk aan den IJssel. Maximale Edi-piek: Meten is weten! Nol Sturmans Ventilation Practitioner i.o. 15-10-2014 Nieuwerkerk aan den IJssel Maimale Edi-piek: Meten is weten! Inhoud Introductie Elektrische activiteit diafragma NAVA (Neurally Adjusted Ventilatory

Nadere informatie

Wat te doen als CPAP niet meer helpt? Universitair Medisch Centrum Groningen

Wat te doen als CPAP niet meer helpt? Universitair Medisch Centrum Groningen Wat te doen als CPAP niet meer helpt? Universitair Medisch Centrum Groningen Disclosures Sponsoring of onderzoeksgeld Philips/Respironics/ MediqTEFA / VIVISOL/ EMDAMED /RESMED/ Air Liquide / Goedegebuure

Nadere informatie

Naam richtlijn Erytrocytentransfusie op de Intensive Care bij niet-bloedende euvolemische patiënten

Naam richtlijn Erytrocytentransfusie op de Intensive Care bij niet-bloedende euvolemische patiënten Naam richtlijn Erytrocytentransfusie op de Intensive Care bij niet-bloedende euvolemische patiënten Type richtlijn Preventie/behandeling Trefwoorden Erytrocytenconcentraat, packed cells, anemie Toepassingsgebied

Nadere informatie

Nationale Intensive Care Evaluatie,

Nationale Intensive Care Evaluatie, Nationale Intensive Care Evaluatie, Dave A. Dongelmans Voorzitter Stichting NICE Bestuurslid NVIC Anesthesioloog-Intensivist AMC Adviseur stichting 113-online suïcide preventie Wat doet NICE Start 1996

Nadere informatie

Gebruik van mechanische thorax compressie apparatuur in ambulance hulpverlening en in het ziekenhuis. Advies van de Nederlandse Reanimatie Raad

Gebruik van mechanische thorax compressie apparatuur in ambulance hulpverlening en in het ziekenhuis. Advies van de Nederlandse Reanimatie Raad Gebruik van mechanische thorax compressie apparatuur in ambulance hulpverlening en in het ziekenhuis. Advies van de Nederlandse Reanimatie Raad Nederlandse Reanimatie Raad November 2014 Nederlandse Reanimatie

Nadere informatie

PREVENTIE VAN VAP. De gebundelde aanpak. Sonia Labeau. VLAAMSE VERENIGING INTENSIEVE ZORGEN VERPLEEGKUNDIGEN (vzw)

PREVENTIE VAN VAP. De gebundelde aanpak. Sonia Labeau. VLAAMSE VERENIGING INTENSIEVE ZORGEN VERPLEEGKUNDIGEN (vzw) PREVENTIE VAN VAP De gebundelde aanpak Sonia Labeau VLAAMSE VERENIGING INTENSIEVE ZORGEN VERPLEEGKUNDIGEN (vzw) Ziekenhuizen zijn geen veilige oorden Gezondheidszorggerelateerde infecties treden op in

Nadere informatie

Programma. Plasmafiltra/e. Indica/es Plasmaferese. Ziektebeelden. Samenstelling bloed. Func/e plasma- eiwizen 15-04- 15. Bloed

Programma. Plasmafiltra/e. Indica/es Plasmaferese. Ziektebeelden. Samenstelling bloed. Func/e plasma- eiwizen 15-04- 15. Bloed Programma Plasmafiltra/e Theorie ontmoet prak/jk Indica'es plasmafiltra'e een dialyse aangelegenheid? Indica/es Plasmaferese Voorkomen van een an/geen- an/lichaam reac/e LUMC: m.n. bij humorale rejec/e

Nadere informatie

CVVH, hoe doen we het nu. Heleen Oudemans-van Straaten Intensive Care

CVVH, hoe doen we het nu. Heleen Oudemans-van Straaten Intensive Care CVVH, hoe doen we het nu Heleen Oudemans-van Straaten Intensive Care CVVH Dosis Antistolling Wat is de dosis van CVVH? Wat is de aanbevolen dosis? CVVH dosering Hoeveelheid ultrafiltraat CVVH dosering

Nadere informatie

VAP Prevention. Dr. H. Jansens, Arts ziekenhuishygiëne UZ Antwerpen Voorzitter BICS (Belgian Infection Control Society)

VAP Prevention. Dr. H. Jansens, Arts ziekenhuishygiëne UZ Antwerpen Voorzitter BICS (Belgian Infection Control Society) VAP Prevention Dr. H. Jansens, Arts ziekenhuishygiëne UZ Antwerpen Voorzitter BICS (Belgian Infection Control Society) Alfabet van de pneumonie CAP community HAP hospital HCAP health-care NHAP nursing

Nadere informatie

echografie gekeken, wat het resultaat is op de vena cava collaps index.

echografie gekeken, wat het resultaat is op de vena cava collaps index. Thoraxfoto versus extra vasculair longwater index Is de interpretatie van de thoraxfoto een betrouwbare parameter bij het vaststellen van de vullingstoestand van de kritiek zieke patiënt? Abstract Doelstelling:

Nadere informatie

VENTILATIE IN DE ICU

VENTILATIE IN DE ICU VENTILATIE IN DE ICU Dr. Jan Heerman, AZ Maria Middelares, Gent Introductie Geen mens kan leven zonder zuurstof. Deze zuurstof wordt doorheen het lichaam getransporteerd door het hart en is voornamelijk

Nadere informatie

Behandeling van een trigger finger. Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar

Behandeling van een trigger finger. Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar Behandeling van een trigger finger Loes van Boxmeer & Emma Wassenaar Overzicht Inleiding PICO Zoekstrategie & Flowchart Artikelen Chirurgie Anatomie Open vs percutaan Conclusie Inleiding Klinische symptomen

Nadere informatie

Bloedgasanalyse. Doelstelling. Bloedgasanalyse. 4 mei 2004 Blad 1. Sacha Schellaars IC centrum UMC Utrecht. Zuur base evenwicht Oxygenatie

Bloedgasanalyse. Doelstelling. Bloedgasanalyse. 4 mei 2004 Blad 1. Sacha Schellaars IC centrum UMC Utrecht. Zuur base evenwicht Oxygenatie Bloedgasanalyse Sacha Schellaars IC centrum UMC Utrecht Doelstelling De student kan de 4 stoornissen in het zuurbase evenwicht benoemen. De student kan compensatiemechanismen herkennen en benoemen. De

Nadere informatie

Oost West Thuis Best!?! Klinische resultaten van thuisdialyse. Strategieën om thuisdialyse te bevorderen.

Oost West Thuis Best!?! Klinische resultaten van thuisdialyse. Strategieën om thuisdialyse te bevorderen. Oost West Thuis Best!?! Klinische resultaten van thuisdialyse. Strategieën om thuisdialyse te bevorderen. Karlien François, nefroloog 2 juni 2016 Dialyse-opties Een andere kijk op dialyse-opties Thuisdialyse

Nadere informatie

[EIT DE INDIVIDUELE PULMONALE VENTILATIE OBSERVATIE MONITOR.]

[EIT DE INDIVIDUELE PULMONALE VENTILATIE OBSERVATIE MONITOR.] 2015 Zuyderland MC Joost Wullems Ventilation Practitioner i.o. 14-10-2015 [EIT DE INDIVIDUELE PULMONALE VENTILATIE OBSERVATIE MONITOR.] - 1 - Inhoud: Inhoudopgave 2 Samenvatting 3 Introductie 3 Materiaal

Nadere informatie

SAMENVATTING ONDERWIJSDAG PRESHOPITALE ZORG 2-4-2015

SAMENVATTING ONDERWIJSDAG PRESHOPITALE ZORG 2-4-2015 SAMENVATTING ONDERWIJSDAG PRESHOPITALE ZORG 2-4-2015 ZIROP SBAR I-GEL CPAP- FLOWSAFE T-POD VACUUM MATRAS LUNGULTRASOUND (CAT) TOURNIQUETTE (CAT) ZiROP Afspraken (convenant) tussen OLVG (en andere ketenpartners)

Nadere informatie

VLAAMSE ORPADT DIALYSE ENQUETE 1992

VLAAMSE ORPADT DIALYSE ENQUETE 1992 VLAAMSE ORPADT DIALYSE ENQUETE 1992 Inleiding De structuur, werking, organisatie en verantwoordelijkheid van de algemene Verpleging in Belgie is sinds jaren goed bestudeerd en gekend. Vanuit deze algemene

Nadere informatie

Rol van de routine klinische biologie bij patiënten met sepsis

Rol van de routine klinische biologie bij patiënten met sepsis Rol van de routine klinische biologie bij patiënten met sepsis D. Benoit, MD, PhD Intensieve Zorg 12K12IB Ghent University Hospital Inleiding Zéér hoog verbruik van routine klinische biologie op IZ > Relatief

Nadere informatie

Datum vaststelling: Mei 2013 Datum revisie: Mei 2015 Verantwoording: Medische protocollencommissie Intensive Care

Datum vaststelling: Mei 2013 Datum revisie: Mei 2015 Verantwoording: Medische protocollencommissie Intensive Care Enterale en parenterale voeding op de Intensive Care voor volwassen patiënten Datum vaststelling: Mei 2013 Datum revisie: Mei 2015 Verantwoording: Medische protocollencommissie Intensive Care Brondocument:

Nadere informatie

13-05-11. De hemodynamisch instabiele pa2ent. Inhoud. Basale hemodynamische monitoring. monitoring en therapie

13-05-11. De hemodynamisch instabiele pa2ent. Inhoud. Basale hemodynamische monitoring. monitoring en therapie De hemodynamisch instabiele pa2ent monitoring en therapie NIVAZ 2011 Joris Lemson anesthesioloog en (kinder) intensivist Intensive Care UMC St Radboud Inhoud Fysiologie Hemodynamische monitoring Interpreta2e

Nadere informatie

Compella bariatrisch bed. Voor betere bariatrische zorg

Compella bariatrisch bed. Voor betere bariatrische zorg Compella bariatrisch bed Voor betere bariatrische zorg Voor betere bariatrische zorg De toenemende behoefte aan bariatrische zorg is een groeiend wereldwijd probleem Nu een derde van de bevolking te zwaar

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/39153 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/39153 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/39153 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Hommes, M. Title: The injured liver : management and hepatic injuries in the traumapatient

Nadere informatie