Inhoud. 3 Respiratoire insufficiëntie Klinische symptomen Hypoxemie en hypoxie...42

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoud. 3 Respiratoire insufficiëntie Klinische symptomen Hypoxemie en hypoxie...42"

Transcriptie

1 Inhoud 1 Geschiedenis van mechanische beademing Evolutie van de apparatuur Negatieve drukbeademing Positieve drukbeademing Evolutie van de behandeling Anatomie en fysiologie van de ademhaling Regulatie van de ademhaling Verlengde merg Pons Hersenschors Centrale chemoreceptoren Perifere chemoreceptoren Overige receptoren Luchtwegen Bovenste luchtwegen Onderste luchtwegen Thorax Benige thorax Diafragma Overige ademspieren Pleuraholte Longen Balans tussen thoraxwand en longen Pleuradruk Mediastinum Longcirculatie Pulmonale circulatie Bronchiale circulatie Lymfecirculatie Zuurstof en kooldioxide Alveolaire zuurstofdruk Ventilatie Ventilatie-perfusieverhouding Dode ruimte ventilatie Diffusie Zuurstoftransport via het bloed Kooldioxidetransport via het bloed Bohr- en Haldane-effecten Literatuur Respiratoire insufficiëntie Klinische symptomen Hypoxemie en hypoxie....42

2 Inhoud VII 3.3 Hypercapnie Hypoxemische respiratoire insufficiëntie Hypercapnische respiratoire insufficiëntie Compensatiemechanismen bij respiratoire insufficiëntie Obstructieve longaandoeningen Restrictieve aandoeningen ARDS Hoofdlijnen behandeling respiratoire insufficiëntie Literatuur Beginselen van mechanische beademing Het respiratoire systeem Flow Volume Beademingsdruk Flow, volume en druk loops Weerstand Elasticiteit en compliantie Tijdsconstante Frequentie en I:E-ratio Zuurstof Interface Literatuur Beademingsvormen Een systematische indeling Adempatroon Targetschema s Faseparameters Beademingsvormen Volume Control (VC) Pressure Control (PC) Biphasic Positive Airway Pressure (BIPAP) Adaptive Pressure Control (APC) Mandatory Minute Ventilation (MMV) Pressure Support (PS) Volume Support (VS) Proportional Assist Ventilation (PAV) Neurally Adjusted Ventilatory Assist (NAVA) Automode Adaptive Support Ventilation (ASV) SmartCare /PS Literatuur Het instellen van de beademingsmachine Doelen van mechanische beademing Beademingsvormen Ventilatieparameters....98

3 VIII Inhoud 6.4 Oxygenatie Finetuning Literatuur Strategieën en technieken bij het acute respiratory distress syndrome ARDS en multi-orgaanfalen Teugvolume en beademingsdruk Ademfrequentie en I:E-ratio Positief eind-expiratoire druk Zuurstof Buikligging Recruteermanoeuvre High frequency oscillation ventilation NO-beademing Extracorporele technieken Spierverslapping Corticosteroïden Vochtbeleid Literatuur Strategieën en technieken bij obstructieve longaandoeningen Dynamische hyperinflatie Invasieve of non-invasieve beademing Beademingsvormen Teugvolumes en beademingsdruk Beademingsfrequentie, I:E-ratio en %flowsturing PEEP Extracorporele technieken Literatuur Overige strategieën en technieken Bevochtiging en verwarming van de inademingslucht Inhalatietherapie Bronchiaal toilet Balloneren Non-invasieve beademing Gescheiden longbeademing Sedatie en analgesie Sedativa Analgetica Relaxatie Literatuur Complicaties en andere gevolgen van mechanische beademing Invloed op de circulatie Hartminuutvolume Rechter ventrikel Linker ventrikel

4 Inhoud IX Vullingsstatus Longvolume Long- en thoraxwandcompliantie Veneuze stuwing beademing Lymfedrainage Vochtretentie Kooldioxide- en zuurstofspanning Orgaanspecifieke effecten met betrekking tot de circulatie Invloed op spierfunctie Invloed op inflammatie Ventilator induced lung injury Hypercapnie Multi Organ Failure Invloed van zuurstof Invloed van de interface Endotracheale tube Tracheacanule Masker en helm Ventilator Associated Pneumonia Invloed van gebruikte medicatie Sedativa Opiaten Relaxantia Invloed op slaap Literatuur Capnografie Kooldioxideproductie Meettechniek Infraroodabsorptie Sidestream capnografie Mainstream capnografie Weergavetechniek Capnometrie Tijdgebaseerde capnografie Volumetrische capnografie Informatie verkregen uit capnografie Vitale functies Fysiologie en pathofysiologie Therapie Prognose Literatuur Ontwennen van mechanische beademing Overzicht Assertief, maar niet agressief Spontane ademtest Succes van ontwennen voorspellen

5 X Inhoud 12.5 Het moeilijke en langdurige ontwenningsproces Oorzaken moeilijk en langdurig ontwennen Ademweg en longen Ademlast luchtwegen Ademlast longen en thoraxwand Brein Centrale ademdrive Delier, onrust en depressie Cardiaal Diafragma en andere ademspieren Endocrien en metabool Extubatie Oorzaken mislukte extubatie Beoordeling voor extubatie Strategie bij hoog-risicopatiënten Literatuur Bijlagen Lijst van afkortingen en symbolen Register

6

Beademing in de praktijk!

Beademing in de praktijk! Beademing in de praktijk! Marieke Vostermans-Breuer IC-verpleegkundige &! Ventilation Practitioner 10 Februari 2017 "Back to Basics" 1 Inleiding Afgelopen decennia Evidence Based Mechanische beademing

Nadere informatie

Anatomie en Fysiologie

Anatomie en Fysiologie Anatomie en Fysiologie Dolf Weller - Ventilation Practitioner Maasstad Ziekenhuis 10 februari 2017 B2B, Anatomie en Fysiologie, Dolf Weller, Ventilation Practitioner 1 Inhoud Regulatie ademhaling Anatomie

Nadere informatie

Beademen. Sandra de Boer van Kammen Ventilation Practitioner a.vankammen@erasmusmc.nl Refereeravond HAGA 17-06-2014

Beademen. Sandra de Boer van Kammen Ventilation Practitioner a.vankammen@erasmusmc.nl Refereeravond HAGA 17-06-2014 Beademen Sandra de Boer van Kammen Ventilation Practitioner a.vankammen@erasmusmc.nl Refereeravond HAGA 17-06-2014 Programma VILI Resultaten onderzoeken VP ers Erasmus MC Hoe goed te beademen Curves NAVA

Nadere informatie

Morbide obesitas. BMI= body mass index kg / m 2 Normaal te zwaar > 30 obesitas > 40 morbide obesitas

Morbide obesitas. BMI= body mass index kg / m 2 Normaal te zwaar > 30 obesitas > 40 morbide obesitas Morbide obesitas BMI= body mass index kg / m 2 Normaal 18-25 25-30 te zwaar > 30 obesitas > 40 morbide obesitas Relatief risico voor overlijden als functie van BMI=body mass index Eigen schuld? Schuld?

Nadere informatie

Long protectief beademen (samenvatting van het onderzoek)

Long protectief beademen (samenvatting van het onderzoek) Pagina 8 Long protectief beademen (samenvatting van het onderzoek) Onderzoeksvraag Wordt er binnen de IC van het St. Antonius Ziekenhuis protectief beademd volgens de geldende evidenced based richtlijnen?

Nadere informatie

College. Beademing 1. Opleiding Intensive Care Fontys Hogescholen. Hans Verberne Teamleider Intensive care Docent respiratie/beademing

College. Beademing 1. Opleiding Intensive Care Fontys Hogescholen. Hans Verberne Teamleider Intensive care Docent respiratie/beademing College Beademing 1 Opleiding Intensive Care Fontys Hogescholen Hans Verberne Teamleider Intensive care Docent respiratie/beademing Beademing Kunst of Kunde? Respiratie Functie van de ademhaling en longen

Nadere informatie

Mechanische ventilatie

Mechanische ventilatie Published on Medics4medics.com (http://www.medics4medics.com) Home > Advanced life support > Mechanische ventilatie Videos KUNSTMATIGE http://www.medics4medics.com/sites/default/files/styles/thumb/public/video_embed_field_thumbnails/youtube/texsxox3ke4.jpg?itok=sn0pdhlv

Nadere informatie

MECHANICAL VENTILATION. A. Neyrinck, MD Department of Anesthesiology University Hospitals Leuven

MECHANICAL VENTILATION. A. Neyrinck, MD Department of Anesthesiology University Hospitals Leuven MECHANICAL VENTILATION A. Neyrinck, MD Department of Anesthesiology University Hospitals Leuven arne.neyrinck@uzleuven.be INDICATIE FUNCTIE VAN HET RESPIRATOIR STELSEL het doel van het respiratoir stelsel

Nadere informatie

ACUTE RESPIRATOIRE INSUFFICIËNTIE

ACUTE RESPIRATOIRE INSUFFICIËNTIE ACUTE RESPIRATOIRE INSUFFICIËNTIE Dr Erwin DHONDT & Dringende Geneeskundige Hulpverlening Centraal Hospitaal van de Basis Koningin Astrid, Brussel DEFENSIE KULEUVEN RESPIRATOIR SYSTEEM: componenten LONGEN

Nadere informatie

Non-Invasieve Beademing

Non-Invasieve Beademing Non-Invasieve Beademing cursus Pulmonologie Hans Verberne Teamleider Intensive care Non - invasieve Beademing Wat is het? Wanneer? Waarom? Hoe? Waar? Beademing Mechanische Ventilatie Beademingsindicaties

Nadere informatie

Back to basics. Recruteren. 10 februari Lann Jacobs 1

Back to basics. Recruteren. 10 februari Lann Jacobs 1 Back to basics Recruteren 10 februari 20117 Lann Jacobs 1 Recruteren?? Werven, halen, aantrekken In dienst roepen 10 februari 2017 Lann Jacobs 2 Alveoli Geschat aantal op 300-500 miljoen Geschat oppervlakte

Nadere informatie

NPPV. Eline van der Ven Vervolgopleiding intensive care verpleegkundige Leittext NPPV

NPPV. Eline van der Ven Vervolgopleiding intensive care verpleegkundige Leittext NPPV NPPV Inleiding NPPV bestaat inmiddels meer dan 50 jaar en in de laatste jaren is het materiaal sterk verbeterd. Ook zijn er steeds meer beademingsapparaten die afgestemd zijn op de toepassing van NPPV.

Nadere informatie

Permanente vorming Academiejaar 2009-2010

Permanente vorming Academiejaar 2009-2010 Departement HIVB Hoger Instituut Verpleegkunde en Biotechnologie Wilgenstraat 32 8800 Roeselare Tel. 051 23 23 30 Fax: 051 22 82 58 Permanente vorming Academiejaar 2009-2010 EXPERT VERPLEEGKUNDIGE RESPIRATIE

Nadere informatie

Obesitas op de recovery

Obesitas op de recovery Obesitas op de recovery Marlous Huijzer AIOS anesthesiologie UMC Utrecht Inzichten Toegenomen arbeid hart en longen Verhoogde kans metabool syndroom Verhoogde kans op DVT of longembolie Obesitas hypoventilatie

Nadere informatie

Patiënten Dit protocol is van toepassing op alle volwassen patiënten die langer dan 48 uur beademd worden.

Patiënten Dit protocol is van toepassing op alle volwassen patiënten die langer dan 48 uur beademd worden. Ontwenning van de beademing Datum vaststelling: Datum revisie: Verantwoording: Doelgroep: Bron: Februari 2014 Februari 2016 Protocollencommissie IC Artsen IC Literatuurstudie Inleiding Dit protocol beschrijft

Nadere informatie

Ademweg en ademhaling

Ademweg en ademhaling Ademweg en ademhaling Module acute zorg Hans ter Haar voor UMCU 2009 (A)irway Controle en zo nodig vrijmaken van de ademweg met inachtneming van bescherming cervicale wervelkolom (CWK) Praat de patiënt?

Nadere informatie

Thorax trauma. Casus GM. Demeyer I. OLV Ziekenhuis Aalst. 8 dec 2012 Met eigen middelen naar spoedgevallen > uren: stamp van paard op de borst

Thorax trauma. Casus GM. Demeyer I. OLV Ziekenhuis Aalst. 8 dec 2012 Met eigen middelen naar spoedgevallen > uren: stamp van paard op de borst 1 Thorax trauma Demeyer I. OLV Ziekenhuis Aalst Casus GM 8 dec 2012 Met eigen middelen naar spoedgevallen > uren: stamp van paard op de borst Blanco voorgeschiedenis 1 GM, man, 3/5/1951 Observatie: Zweet

Nadere informatie

Beademing. Module basis bewaking. Hans ter Haar voor UMCU 2009

Beademing. Module basis bewaking. Hans ter Haar voor UMCU 2009 Beademing Module basis bewaking Hans ter Haar voor UMCU 2009 Casus mw de Groot. HF 135/min, RR 159/83, sat 89% met VM 40%, temperatuur 38,8 o C ph 7.24, pco 2 51 (6.8), po 2 56 (7.4), sat 85% X thorax;

Nadere informatie

Zuurbase evenwicht. dr Bart Bohy http://www.medics4medics.com

Zuurbase evenwicht. dr Bart Bohy http://www.medics4medics.com Zuurbase evenwicht 1 Zuren 2 Base 3 4 5 6 7 oxygenatie / ventilatie 8 9 Arteriële bloedgaswaarden Oxygenatie PaO2: 80-100mmH2O SaO2: 95-100% Ventilatie: PaCO2: 35-45mmHg Zuur-base status ph: 7.35-7.45

Nadere informatie

Curves & Loops: Lees de ventilator

Curves & Loops: Lees de ventilator Curves & Loops: Lees de ventilator T. Schepens, UZ Gent, Gent en Universiteit Antwerpen, Wilrijk D. Wildemeersch, UZ Antwerpen, Edegem Een beademingstoestel of ventilator is veel meer dan een instrument

Nadere informatie

Non invasieve respiratoire ondersteuning. Emma Kinderziekenhuis AMC Amsterdam

Non invasieve respiratoire ondersteuning. Emma Kinderziekenhuis AMC Amsterdam Non invasieve respiratoire ondersteuning Anne De Anne Jaegere, De Jaegere Kinderarts Emma Kinderziekenhuis AMC Amsterdam normale longfunctie gaswisseling ~ O 2 & CO 2 o oxygenatie (O 2 ) : ratio ventilatie

Nadere informatie

Workshop beademing astma/copd. J.G. van der Hoeven NVIC Mechanische Beademingsdagen 2010

Workshop beademing astma/copd. J.G. van der Hoeven NVIC Mechanische Beademingsdagen 2010 Workshop beademing astma/copd J.G. van der Hoeven NVIC Mechanische Beademingsdagen 2010 1 Patiënt (1) Man, 24 jaar Intrinsiek asthma Onregelmatig gebruik van medicatie Reeds eenmaal eerder beademd Zeer

Nadere informatie

OPTIFLOW IN EEN ALGEMEEN ZIEKENHUIS, JA OF NEE GIJS VOS, PEDIATRISCHE INTENSIVE CARE MUMC+

OPTIFLOW IN EEN ALGEMEEN ZIEKENHUIS, JA OF NEE GIJS VOS, PEDIATRISCHE INTENSIVE CARE MUMC+ GIJS VOS, PEDIATRISCHE INTENSIVE CARE MUMC+ GIJS VOS, PEDIATRISCHE INTENSIVE CARE MUMC+ Wie gebruikt op dit moment Optiflow? Wie overweegt om te gaan starten met Optiflow? GIJS VOS, PEDIATRISCHE INTENSIVE

Nadere informatie

Respiratie NExCOB scholing december 2015 Ton Haans Verpleegkundig specialist

Respiratie NExCOB scholing december 2015 Ton Haans Verpleegkundig specialist Respiratie NExCOB scholing 15 16 december 2015 Ton Haans Verpleegkundig specialist Ton.Haans@radboudumc.nl Inhoud Bouw en functie van de longen; Diffusie Ventilatie Perfusie Doderuimte ventilatie en shunting

Nadere informatie

Reanimatie van de pasgeborene

Reanimatie van de pasgeborene Reanimatie van de pasgeborene Anne Debeer, neonatale intensieve zorgen, UZ Leuven Katleen Plaskie, neonatale intensieve zorgen, St Augustinus Wilrijk Luc Cornette, neonatale intensieve zorgen, AZ St-Jan

Nadere informatie

VENTILATIE IN DE ICU

VENTILATIE IN DE ICU VENTILATIE IN DE ICU Dr. Jan Heerman, AZ Maria Middelares, Gent Introductie Geen mens kan leven zonder zuurstof. Deze zuurstof wordt doorheen het lichaam getransporteerd door het hart en is voornamelijk

Nadere informatie

De hematologie patiënt op de IC. Mirelle Koeman, internist-intensivist

De hematologie patiënt op de IC. Mirelle Koeman, internist-intensivist De hematologie patiënt op de IC. Mirelle Koeman, internist-intensivist 3 juli 2013 Inhoud. Hoe het was. En nu? Complicaties Klinisch vraagstuk Wat gebeurt er? Rol van vroege NIV Hoe doen wij het? Conclusie

Nadere informatie

ILA-active trial Extracorporele CO2 Removal. Serge J.C. Verbrugge Afdeling Intensive Care-Anesthesiologie Sint Franciscus Gasthuis Rotterdam

ILA-active trial Extracorporele CO2 Removal. Serge J.C. Verbrugge Afdeling Intensive Care-Anesthesiologie Sint Franciscus Gasthuis Rotterdam ILA-active trial Extracorporele CO2 Removal Serge J.C. Verbrugge Afdeling Intensive Care-Anesthesiologie Sint Franciscus Gasthuis Rotterdam COPD op de IC COPD GOLD IV patienten 50% 2x/jaar acute exacerbatie

Nadere informatie

Ventilatie en oxygenatie

Ventilatie en oxygenatie Published on Medics4medics.com (http://www.medics4medics.com) Home > Pneumologie > Ventilatie en oxygenatie Videos VIDEO http://www.medics4medics.com/sites/default/files/styles/thumb/public/video_embed_field_thumbnails/youtube/vniitxul0za.jpg?itok=9ih5sl2s

Nadere informatie

Wat te doen als CPAP niet meer helpt? Universitair Medisch Centrum Groningen

Wat te doen als CPAP niet meer helpt? Universitair Medisch Centrum Groningen Wat te doen als CPAP niet meer helpt? Universitair Medisch Centrum Groningen Disclosures Sponsoring of onderzoeksgeld Philips/Respironics/ MediqTEFA / VIVISOL/ EMDAMED /RESMED/ Air Liquide / Goedegebuure

Nadere informatie

Respiratoire complicaties bij thoraxchirurgie. Bart van Silfhout Ventilation Practitioner

Respiratoire complicaties bij thoraxchirurgie. Bart van Silfhout Ventilation Practitioner Respiratoire complicaties bij thoraxchirurgie Bart van Silfhout Ventilation Practitioner Doel & inhoud Het uitwisselen van ideeën, kennis en gedachten en vooral een leuke voordracht!!! Gasuitwisseling

Nadere informatie

Samenvatting. Hoofdstuk

Samenvatting. Hoofdstuk Hoofdstuk Hoofdstuk 9 Hoofdstuk 1 Beademing is één van de pijlers van de moderne intensive care. Beademing wordt toegepast in de behandeling van patiënten met respiratoir falen. Al in de 19 e eeuw bestond

Nadere informatie

PPHN pathofysiologie en ontwikkelingen. Robin van der Lee Kinderarts neonatoloog AMC

PPHN pathofysiologie en ontwikkelingen. Robin van der Lee Kinderarts neonatoloog AMC PPHN pathofysiologie en ontwikkelingen Robin van der Lee Kinderarts neonatoloog AMC Q s Hoe zit de pathofysiologie in elkaar? Waarom is dit ziektebeeld zo uitdagend? Wat zijn de ontwikkelingen de laatste

Nadere informatie

NVZF Jaarcongres 2011 Inspanningstesten en hun klinische betekenis bij COPD

NVZF Jaarcongres 2011 Inspanningstesten en hun klinische betekenis bij COPD NVZF Jaarcongres 2011 Inspanningstesten en hun klinische betekenis bij COPD dr. A.J. van t Hul Schoondonck-centrum voor Longrevalidatie Brabantlaan 1 4817 JW Breda 076-533 14 54 a.vanthul@rcbreda.nl Basis

Nadere informatie

Ventilatoire Beperking van de Inspanning 1

Ventilatoire Beperking van de Inspanning 1 Ventilatoire Beperking van de Inspanning 1 Dyspnoe bij inspanning is één van de belangrijkste klachten van patiënten met een longziekte. Het inspanningsonderzoek kan dan ook een belangrijke rol spelen

Nadere informatie

Lange termijn complicaties bij ARDS

Lange termijn complicaties bij ARDS Lange termijn complicaties bij ARDS 2 maanden later 13 juni 2016 Loes Hoogveld, MC Acute fase Casus Vrouw, 72 jaar VG/ Blanco HET fiets vs auto: Ribfracturen re 1-12 en li 1-8, hematopneumothorax li en

Nadere informatie

Samenvatting. Hoofdstuk 1. Verwijderen van bronchiaal mucus na uitgebreide chirurgie

Samenvatting. Hoofdstuk 1. Verwijderen van bronchiaal mucus na uitgebreide chirurgie Verwijderen van bronchiaal mucus na uitgebreide chirurgie Hoofdstuk 1 Postoperatieve pulmonale complicaties werden voor het eerst geïdentificeerd in 1910. Postoperatieve longcollaps werd toegedicht aan

Nadere informatie

10-9-2014. r.ars 2013 1. Leerdoelen. BLS/Assisteren ALS module 1. Vaststellen circulatiestilstand. Circulatiestilstand vastgesteld.

10-9-2014. r.ars 2013 1. Leerdoelen. BLS/Assisteren ALS module 1. Vaststellen circulatiestilstand. Circulatiestilstand vastgesteld. BLS/Assisteren ALS module 1 Volgens de laatste richtlijnen van de ERC en NRR 2010 Leerdoelen Belang van vroegtijdige herkenning verslechterende patiënt/ ABCDE benadering Het ALS algo Belang van goed uitgevoerde

Nadere informatie

Beademingsvormen. Waar praten we over? (en wat is het beste voor de patiënt?)

Beademingsvormen. Waar praten we over? (en wat is het beste voor de patiënt?) Beademingsvormen Waar praten we over? (en wat is het beste voor de patiënt?) Wim van der Leij IC verpleegkundige UMCG Werkgroep Respiratie Ventilation Practitioner NAVANAVANA ASVASVAS Onderwerp Spraakverwarring

Nadere informatie

Mythe: Zuurstof is gevaarlijk bij COPD

Mythe: Zuurstof is gevaarlijk bij COPD Mythe: Zuurstof is gevaarlijk bij COPD Dr Leo Heunks longarts-intensivist afd intensive care April, 211 Programma Regulatie van de ademhaling Effect O2 tijdens AE-COPD Oorzaken hypercapnie tijdens AE-COPD

Nadere informatie

MECHANISCHE VENTILATIE. Bart Bohy, M.D., M.S.

MECHANISCHE VENTILATIE. Bart Bohy, M.D., M.S. MECHANISCHE VENTILATIE Bart Bohy, M.D., M.S. Woord vooraf Inhoudsopgave 1 Principes van beademing 1.1 Enkele begripsomschrijvingen... 7 1.1.1 Tidal Volume... 8 1.1.2 Ademfrequentie... 8 1.1.3 Minuutvolume...

Nadere informatie

Wanneer de patiënt ondersteuning/overname van de ademhaling nodig heeft, kennen we de volgende vormen:

Wanneer de patiënt ondersteuning/overname van de ademhaling nodig heeft, kennen we de volgende vormen: Beademing 2 Inleiding Uw familielid of naaste is opgenomen op de intensive care en wordt beademd met een beademingsapparaat. Dit apparaat ondersteunt de natuurlijke ademhaling. Wat dit voor u betekent,

Nadere informatie

ACUTE RESPIRATOIRE INSUFFICIËNTIE

ACUTE RESPIRATOIRE INSUFFICIËNTIE ACUTE RESPIRATOIRE INSUFFICIËNTIE Dr Erwin DHONDT Urgentiegeneeskunde & Dringende Geneeskundige Hulpverlening Centraal Hospitaal van de Basis Koningin Astrid, Brussel DEFENSIE Universitaire Ziekenhuizen

Nadere informatie

Respiratie 3. Functie en bouw van de luchtwegen

Respiratie 3. Functie en bouw van de luchtwegen Respiratie 3 Functie en bouw van de luchtwegen FHV2009 / Cxx54 5+6 / Anatomie & Fysiologie - Respiratie en digestivus 1 De totale dode ruimte is in rust kleiner dan bij inspanning. De anatomische dode

Nadere informatie

Respiratoire insufficiëntie

Respiratoire insufficiëntie Respiratoire insufficiëntie pathofysiologie & behandeling Prof Dr Marc Sabbe Dienst Urgentiegeneeskunde Departement Public Health and Primary Care Doel: Ademhaling Oxygenatie = respiratie => respiratoir

Nadere informatie

ECLS: Goede en minder goede indicaties. Diederik van Dijk

ECLS: Goede en minder goede indicaties. Diederik van Dijk ECLS: Goede en minder goede indicaties Diederik van Dijk Extra Corporeal Life Support Bloedsomloop en ademhaling uit de muur Extra Corporeal Life Support De ultieme vorm van life support Maar ken uw beperkingen!

Nadere informatie

Ademhalingsondersteuning

Ademhalingsondersteuning LONGGENEESKUNDE Ademhalingsondersteuning Non Invasive Positive Pressure Ventilation (NPPV) BEHANDELING Ademhalingsondersteuning U of uw familielid/naaste heeft tijdelijk ondersteuning van de ademhaling

Nadere informatie

Ontslagprocedure patiënt met thuisventilatie

Ontslagprocedure patiënt met thuisventilatie Ontslagprocedure patiënt met thuisventilatie Bouduin Stef CNM 7 juni 2012 Ontslag met thuisbeademing Wat is (thuis)beademing? Wanneer thuisbeademing? Soorten thuisbeademing Ontslagplanning bij: niet-invasieve

Nadere informatie

Mechanical ventilation. Intensive Care Training Program Radboud University Medical Centre Nijmegen

Mechanical ventilation. Intensive Care Training Program Radboud University Medical Centre Nijmegen Mechanical ventilation Intensive Care Training Program Radboud University Medical Centre Nijmegen What is optimal PSV? Optimal PS level Optimal cycle-off criterium Optimal pressurization Minimal trigger

Nadere informatie

Luchtwegen en. ademhaling: hoe zit het ook alweer?

Luchtwegen en. ademhaling: hoe zit het ook alweer? Luchtwegen en En bij het kind? ademhaling: hoe zit het ook alweer? Drs. Corine Vollbehr Docent anatomie/fysiologie bij de UMCUtrecht Academie 1 Aan de orde komen: Korte herhaling van - anatomie van luchtwegen

Nadere informatie

Kinetische Therapie: leuk voor ons of goed voor de patiënt?? Refereeravond UMC Nijmegen st. Radboud 18 februari 2004

Kinetische Therapie: leuk voor ons of goed voor de patiënt?? Refereeravond UMC Nijmegen st. Radboud 18 februari 2004 Kinetische Therapie: leuk voor ons of goed voor de patiënt?? Refereeravond UMC Nijmegen st. Radboud 18 februari 2004 Beademing in Buikligging en / of Open the Lung Concept. Fleur Nooteboom, internist Intensivist

Nadere informatie

Obesitas op de IC: Hoe te beademen?

Obesitas op de IC: Hoe te beademen? Obesitas Body Mass Index Obesitas op de IC: Hoe te beademen? Body Mass Index (BMI) = gewicht / (lengte) 2 = kg/m 2 Toename overgewicht = toename gezondheidsrisico! WHO indeling: Jasper van Bommel Intensive

Nadere informatie

Intelligente beademing: klaar voor de toekomst? Toepasbaarheid van INTELLiVENT ASV op de Intensive Care van Ziekenhuis Amstelland

Intelligente beademing: klaar voor de toekomst? Toepasbaarheid van INTELLiVENT ASV op de Intensive Care van Ziekenhuis Amstelland Intelligente beademing: klaar voor de toekomst? Toepasbaarheid van INTELLiVENT ASV op de Intensive Care van Ziekenhuis Amstelland Mark van den Brink, Ventilation Practitioner i.o. Afbeelding: Hamilton

Nadere informatie

Respiratoir falen Pathofysiologie en behandeling

Respiratoir falen Pathofysiologie en behandeling Respiratoir falen Pathofysiologie en behandeling Dr. Nicolas Müller Anesthesie en reanimatie Urgentiegeneeskunde en Intensieve zorgen AZ St. Jan Brugge Oostende, campus St. Jan Leerdoelen Ademhaling: anatomie

Nadere informatie

Ergometrie: interpretatie. Strategie. Volgorde. Fietsergometrie: Interpretatie op Tijdbasis. Waarom alle variabelen als functie van de tijd?

Ergometrie: interpretatie. Strategie. Volgorde. Fietsergometrie: Interpretatie op Tijdbasis. Waarom alle variabelen als functie van de tijd? Ergometrie: interpretatie Fietsergometrie: Interpretatie op Tijdbasis NVALT Assistentendag Juni 11 j.g.vanden.aardweg@mca.nl Hart-Long Centrum Medisch Centrum Alkmaar 1 2 Strategie 1. Logische en consequente

Nadere informatie

Bloedgasanalyse. Doelstelling. Bloedgasanalyse. 4 mei 2004 Blad 1. Sacha Schellaars IC centrum UMC Utrecht. Zuur base evenwicht Oxygenatie

Bloedgasanalyse. Doelstelling. Bloedgasanalyse. 4 mei 2004 Blad 1. Sacha Schellaars IC centrum UMC Utrecht. Zuur base evenwicht Oxygenatie Bloedgasanalyse Sacha Schellaars IC centrum UMC Utrecht Doelstelling De student kan de 4 stoornissen in het zuurbase evenwicht benoemen. De student kan compensatiemechanismen herkennen en benoemen. De

Nadere informatie

[EIT DE INDIVIDUELE PULMONALE VENTILATIE OBSERVATIE MONITOR.]

[EIT DE INDIVIDUELE PULMONALE VENTILATIE OBSERVATIE MONITOR.] 2015 Zuyderland MC Joost Wullems Ventilation Practitioner i.o. 14-10-2015 [EIT DE INDIVIDUELE PULMONALE VENTILATIE OBSERVATIE MONITOR.] - 1 - Inhoud: Inhoudopgave 2 Samenvatting 3 Introductie 3 Materiaal

Nadere informatie

Casuïstiek. stiek ROIG Intensive Care 27 mei Afdeling Intensive Care Volwassenen

Casuïstiek. stiek ROIG Intensive Care 27 mei Afdeling Intensive Care Volwassenen Casuïstiek stiek ROIG Intensive Care 27 mei 2015 Afdeling Intensive Care Volwassenen Casus 1 U wordt geroepen als onderdeel van het spoedinterventieteam bij een 73 jarige patiënte die ruim tien jaar geleden

Nadere informatie

Tussentoets Long (TT-2) Hart en Long 8WA03. Woensdag 3 april 2013 8.45-10.30

Tussentoets Long (TT-2) Hart en Long 8WA03. Woensdag 3 april 2013 8.45-10.30 Tussentoets Long (TT-2) Hart en Long 8WA03 Woensdag 3 april 2013 8.45-10.30 Faculteit Biomedische Technologie BSc opleiding Medische Wetenschappen en Technologie Verantwoordelijk docent: C. Bouten Coördinator

Nadere informatie

Anatomie en fysiologie van de ademhaling

Anatomie en fysiologie van de ademhaling 5 Anatomie en fysiologie van de ademhaling Samenvatting Met de ademhaling wordt zuurstof opgenomen en getransporteerd naar de weefsels, waar het gebruikt wordt bij de verbranding van voedingsstoffen. Hierbij

Nadere informatie

Reanimatie richtlijnen. 25 mei 2002 Utrecht

Reanimatie richtlijnen. 25 mei 2002 Utrecht Reanimatie richtlijnen 25 mei 2002 Utrecht Reanimatie richtlijnen Marcel Bontje BHV Plus Simpel(er) Noodzakelijke handelingen Hogere retentie Verbeteren uitkomst Evidence Based Niveau van bewijsvoering:

Nadere informatie

Casus Status Astmaticus

Casus Status Astmaticus Casus Status Astmaticus Gered door venoveneuze ECMO Anita Duyndam Ventilation practitioner IC Kinderen José Groenewold ECMO coördinator IC Kinderen Indeling lezing Casus bespreking Pathofysiologie Kliniek

Nadere informatie

Nol Sturmans Ventilation Practitioner i.o. 15-10-2014 Nieuwerkerk aan den IJssel. Maximale Edi-piek: Meten is weten!

Nol Sturmans Ventilation Practitioner i.o. 15-10-2014 Nieuwerkerk aan den IJssel. Maximale Edi-piek: Meten is weten! Nol Sturmans Ventilation Practitioner i.o. 15-10-2014 Nieuwerkerk aan den IJssel Maimale Edi-piek: Meten is weten! Inhoud Introductie Elektrische activiteit diafragma NAVA (Neurally Adjusted Ventilatory

Nadere informatie

Reanimatie bij hypothermie / verdrinking. Marlies Morsink SEH-arts KNMG Radboudumc

Reanimatie bij hypothermie / verdrinking. Marlies Morsink SEH-arts KNMG Radboudumc Reanimatie bij hypothermie / verdrinking Marlies Morsink SEH-arts KNMG Radboudumc Hypothermie Na expositie aan kou! Wanneer hypothermie? lichaamstemperatuur < 35 gr. C. Classificatie: Lichte hypothermie

Nadere informatie

Respiratie Functie en bouw van de luchtwegen. Een uitingsvorm van het gebruik van de hulpademhalingsspieren is neusvleugelen.

Respiratie Functie en bouw van de luchtwegen. Een uitingsvorm van het gebruik van de hulpademhalingsspieren is neusvleugelen. Respiratie 2 Functie en bouw van de luchtwegen FHV2009 / Cxx54 3+4 / Anatomie & Fysiologie - Respiratie en digestivus 1 Het uitwisselingsproces van O 2 en CO 2 tussen de cellen en de bloedbaan vindt eerder

Nadere informatie

Niet invasieve beademing (Non-invasive Positive Pressure Ventilation) (NPPV)

Niet invasieve beademing (Non-invasive Positive Pressure Ventilation) (NPPV) Niet invasieve beademing (Non-invasive Positive Pressure Ventilation) (NPPV) Deze folder is bedoeld voor uzelf en uw naasten. Hierin kunt u lezen wat niet invasieve beademing (Non-invasive Positive Pressure

Nadere informatie

Resultaten van Manoeuvres

Resultaten van Manoeuvres Resultaten van Manoeuvres Rita Grob VP i.o. Algemene IC Medisch Spectrum Twente Enschede 12 oktober 2011 1 Inhoud Inleiding Medisch Spectrum Twente Rekruteren van Alveoli Praktijkonderzoek Resultaten Uitslagen

Nadere informatie

Chapter. De Longcirculatie in Pulmonale Hypertensie. Nieuwe inzichten in Rechter Ventrikel- & Longfysiologie. Nederlandse samenvatting

Chapter. De Longcirculatie in Pulmonale Hypertensie. Nieuwe inzichten in Rechter Ventrikel- & Longfysiologie. Nederlandse samenvatting Chapter 9 Nederlandse samenvatting De Longcirculatie in Pulmonale Hypertensie Nieuwe inzichten in Rechter Ventrikel- & Longfysiologie Samenvatting Pulmonale arteriële hypertensie is een ziekte van de longvaten,

Nadere informatie

Benauwdheid in de palliatieve fase

Benauwdheid in de palliatieve fase Benauwdheid in de palliatieve fase S. M. D E H O S S O N L O N G A R T S T W I T T E R : @ S H O S S O N T W I T S 1 O K T O B E R 2 0 1 5 La médecine, c'est guérir parfois, soulager souvent, consoler

Nadere informatie

Kruispunt Diagnostiek en observaties

Kruispunt Diagnostiek en observaties Kruispunt Diagnostiek en observaties Hypoplastisch linkerhartsyndroom Tetralogie van Fallot Hypoplastisch linkerhartsyndroom Linkerhelft van het hart en de aorta onderontwikkeld Rechter ventrikel moet

Nadere informatie

Standaardhandeling Beademde patiënt, Differentiële LongVentilatie (DLV), intubatie t.b.v.

Standaardhandeling Beademde patiënt, Differentiële LongVentilatie (DLV), intubatie t.b.v. Definitie Het onafhankelijk van elkaar kunnen beademen van de longen door middel van een dubbel-lumen tube (DLT). Doel Het optimaliseren van de gasuitwisseling door beide longen, onafhankelijk van elkaar,

Nadere informatie

Inhoud. 3 Afzien van behandeling E ve n niet meer DNR Een minderwaardig leven?... 48

Inhoud. 3 Afzien van behandeling E ve n niet meer DNR Een minderwaardig leven?... 48 IX Inhoud 1 Toestemming voor behandeling................................................. 1 1.1 Hij weet niet wat hij zegt............................................................ 2 1.2 zich te onthouden

Nadere informatie

Medische protocollencommissie Intensive Care

Medische protocollencommissie Intensive Care Titel Beademing van volwassen IC-patiënten Datum vaststelling: 09-2007 Datum revisie: 09-2009 Verantwoording: Brondocument: Medische protocollencommissie Intensive Care Richtlijn Weaning van de beademing

Nadere informatie

Richtlijn Vroegtijdige opsporing van aangeboren hartafwijkingen (2005; update verwacht begin 2017)

Richtlijn Vroegtijdige opsporing van aangeboren hartafwijkingen (2005; update verwacht begin 2017) Richtlijn Vroegtijdige opsporing van aangeboren hartafwijkingen (2005; update verwacht 1. Werking van het hart Fysiologie van het hart Afbeelding 1: de normale volwassen bloedsomloop. Bronvermelding: Uitgeverij

Nadere informatie

MyAirvo bij COPD: Hoge flow in combinatie met optimale bevochtiging, een ideale combinatie? Hoe werkt het: Theorie en Praktijk

MyAirvo bij COPD: Hoge flow in combinatie met optimale bevochtiging, een ideale combinatie? Hoe werkt het: Theorie en Praktijk MyAirvo bij COPD: Hoge flow in combinatie met optimale bevochtiging, een ideale combinatie? Hoe werkt het: Theorie en Praktijk K. Cové BDM Ventilation & Respiratory Care Agenda COPD in het kort MyAivo

Nadere informatie

Casus: als de patient niet meer te beademen is Diederik Gommers

Casus: als de patient niet meer te beademen is Diederik Gommers Casus: als de patient niet meer te beademen is Diederik Gommers OLC heeft niets te maken met ventilatie modus (PC of VC) en/of ventilatie frequentie Casus: man 32 jr VG: HT 21/3 t/m 28/3 opname IC RvO:

Nadere informatie

LONGGENEESKUNDE. Behandeling van COPD. de mogelijkheden en beperkingen

LONGGENEESKUNDE. Behandeling van COPD. de mogelijkheden en beperkingen LONGGENEESKUNDE Behandeling van COPD de mogelijkheden en beperkingen Behandeling van COPD Bij u is COPD vastgesteld. Uw behandelaars geven u hier veel informatie over. Zo krijgt u uitgelegd wat COPD is,

Nadere informatie

NIPPV Non Invasive Positive Pressure Ventilation

NIPPV Non Invasive Positive Pressure Ventilation Longgeneeskunde NIPPV Non Invasive Positive Pressure Ventilation www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud De ademhaling... 3 Oorzaken van respiratoire insufficiëntie... 3 Behandeling... 4 Waar vindt NIPPV plaats?...

Nadere informatie

Eenduidigheid in extubatie criteria

Eenduidigheid in extubatie criteria Vraagstelling: Is er een verschil aan te tonen in beademingsduur, opnameduur en het aantal re-intubaties, ten opzichte van het huidige extubatiebeleid, wanneer je patiënten extubeert met meer positieve

Nadere informatie

Start, afbouw en stop van voedingstherapie bij zware neuroschade. AZ Nikolaas

Start, afbouw en stop van voedingstherapie bij zware neuroschade. AZ Nikolaas Start, afbouw en stop van voedingstherapie bij zware neuroschade Dr. C. Jadoul Neuroloog AZ Nikolaas 1 Casus: recidief slikpneumonie Dame 75 jaar Spoed: algemeen achteruit (mentaal en fysiek) Antec: Parkinson

Nadere informatie

Oorzaken shock. Hypovolemie Compressie van hart en vaten (tamponade) Cardiogene shock (hartfalen) Sepsis Neurogeen (verlies autonome bezenuwing)

Oorzaken shock. Hypovolemie Compressie van hart en vaten (tamponade) Cardiogene shock (hartfalen) Sepsis Neurogeen (verlies autonome bezenuwing) Oorzaken shock Hypovolemie Compressie van hart en vaten (tamponade) Cardiogene shock (hartfalen) Sepsis Neurogeen (verlies autonome bezenuwing) Diagnose Klinische omstandigheden Klinisch onderzoek Hemodynamisch

Nadere informatie

Thuisbeademing kinderen Indicatie en organisatie in Nederland. 12 oktober 2007 Dr. NAM Cobben, longarts-intensivist

Thuisbeademing kinderen Indicatie en organisatie in Nederland. 12 oktober 2007 Dr. NAM Cobben, longarts-intensivist Thuisbeademing kinderen Indicatie en organisatie in Nederland 12 oktober 2007 Dr. NAM Cobben, longarts-intensivist Thuisbeademing Situatie, waarin de patiënt chronisch of chronisch intermitterende ademhalingsondersteuning

Nadere informatie

ATLS vs APLS: maar één letter verschil?

ATLS vs APLS: maar één letter verschil? ATLS vs APLS: maar één letter verschil? Traumaopvang bij kinderen; niet eng, (soms) wel anders Roel Bakx Kinderchirurg, Kinderchirurgisch Centrum Amsterdam Leerdoelen Leerdoelen Specifieke aandachtspunten

Nadere informatie

Patienten met COPD in de palliatieve fase. Dr Martin Boeree Longarts en Medisch Directeur UMC St Radboud, Nijmegen ULC Dekkerswald, Groesbeek

Patienten met COPD in de palliatieve fase. Dr Martin Boeree Longarts en Medisch Directeur UMC St Radboud, Nijmegen ULC Dekkerswald, Groesbeek Patienten met COPD in de palliatieve fase Dr Martin Boeree Longarts en Medisch Directeur UMC St Radboud, Nijmegen ULC Dekkerswald, Groesbeek Dekkerswald wat doen we Ik zit hier niet als expert, maar als

Nadere informatie

Fysiologie les 7. Herhalen Lymfestelsel:

Fysiologie les 7. Herhalen Lymfestelsel: Herhalen Lymfestelsel: Fysiologie les 7 Lymfe ontstaat in het weefsel, weefselvocht (plasma zonder plasmaeiwitten) lekt de lymfecapillairen in. Deze komen samen in grotere lymfe vaten. Meerdere lymfevaten

Nadere informatie

Anatomie. Anatomie. Bloedtoevoer. Cerebrum Cerebellum Hersenstam. Schedel Hersenvliezen. Liquor cerebrospinalis Bloedvoorziening

Anatomie. Anatomie. Bloedtoevoer. Cerebrum Cerebellum Hersenstam. Schedel Hersenvliezen. Liquor cerebrospinalis Bloedvoorziening Anatomie Anatomie Cerebrum Cerebellum Hersenstam Schedel Hersenvliezen Liquor cerebrospinalis Bloedvoorziening Bloedtoevoer 1 Bewustzijnsdaling Verandering van: Bewust waarnemen van de omgeving Reactie

Nadere informatie

PiCCO Volumetrische Parameters. Mark van Iperen, anesthesioloog-intensivist

PiCCO Volumetrische Parameters. Mark van Iperen, anesthesioloog-intensivist PiCCO Volumetrische Parameters Mark van Iperen, anesthesioloog-intensivist Global oxygenation Oxygen delivery Oxygen consumption Cardiac output Arterial oxygen content Stroke volume Heart rate Oxygenation

Nadere informatie

Basis Beademing deel 2 Vervolgopleiding Eerste hulp Verpleegkundige module 2 thema beademing

Basis Beademing deel 2 Vervolgopleiding Eerste hulp Verpleegkundige module 2 thema beademing Basis Beademing deel 2 Vervolgopleiding Eerste hulp Verpleegkundige module 2 thema beademing Clifford Reinders en Lann Jacobs Ventilation Practitioners / IC verpleegkundigen Wat gaan we behandelen? Ademhaling

Nadere informatie

Fundamentals e-learningbibliotheek Met gratis 10.000 tegoed voor themaspecifieke en specialistische e-learning!*

Fundamentals e-learningbibliotheek Met gratis 10.000 tegoed voor themaspecifieke en specialistische e-learning!* Fundamentals e-learningbibliotheek Met gratis 10.000 tegoed voor themaspecifieke en specialistische e-learning!* www.expertcollege.com Zie voor de actievoorwaarden de binnenkant van deze brochure. * Uw

Nadere informatie

Buikverpleging. Informatie voor bezoek

Buikverpleging. Informatie voor bezoek Buikverpleging Informatie voor bezoek Inleiding Het is nodig uw familielid of naaste op de buik te leggen. We noemen dat buikverpleging. In deze folder staat wat buikverpleging is, waarom we dit doen

Nadere informatie

Overzicht Airway Clearance Technieken. Dr Lianne van der Giessen

Overzicht Airway Clearance Technieken. Dr Lianne van der Giessen Overzicht Airway Clearance Technieken Dr Lianne van der Giessen Behandeling voor sputumevacuatie Verneveling Airway Clearance Techniques (ACT) Sport Airway Clearance Technieken (ACT) 90% van de patienten

Nadere informatie

Optiflow in vergelijking met conventionele zuurstoftherapie Onderzoek naar de beleving van het comfort van verschillende zuurstoftherapieën

Optiflow in vergelijking met conventionele zuurstoftherapie Onderzoek naar de beleving van het comfort van verschillende zuurstoftherapieën Optiflow in vergelijking met conventionele zuurstoftherapie Onderzoek naar de beleving van het comfort van verschillende zuurstoftherapieën Niels Verburg Ventilation Practitioner i.o Intensive Care Reinier

Nadere informatie

Richtlijn behandeling van ernstige sepsis en septische shock volwassenen. Medische protocollencommissie Intensive Care

Richtlijn behandeling van ernstige sepsis en septische shock volwassenen. Medische protocollencommissie Intensive Care Titel Richtlijn behandeling van ernstige sepsis en septische shock volwassenen Datum vaststelling: 02-2013 Datum revisie: 02-2015 Verantwoording: Bron document: Medische protocollencommissie Intensive

Nadere informatie

Thuisventilatie. Ervaringen uit Nederland. Dr Mike J. Kampelmacher. Centrum voor Thuisbeademing. Universitair Medisch Centrum Utrecht

Thuisventilatie. Ervaringen uit Nederland. Dr Mike J. Kampelmacher. Centrum voor Thuisbeademing. Universitair Medisch Centrum Utrecht Thuisventilatie Ervaringen uit Nederland Dr Mike J. Kampelmacher Centrum voor Thuisbeademing Universitair Medisch Centrum Utrecht Hartelijk dank voor uw invitatie! Definitie chronische beademing Het in

Nadere informatie

Interpretatie van arteriële bloedgassen

Interpretatie van arteriële bloedgassen Interpretatie van arteriële bloedgassen Prof. Dr. Walter Vincken, Diensthoofd Pneumologie en Slaaplabo Volwassenen, AZ VU Brussel, België Inhoud: Inleiding A. Hypercapnie B. Hypoxemie C. Hypocapnie D.

Nadere informatie

Palliatieve sedatie. 21 oktober 2014 Elgin Gülpinar, ANIOS IC

Palliatieve sedatie. 21 oktober 2014 Elgin Gülpinar, ANIOS IC Palliatieve sedatie 21 oktober 2014 Elgin Gülpinar, ANIOS IC Casus Patient, 78 jr Overname ander ziekenhuis i.v.m. respiratoire insufficiëntie Voorgeschiedenis COPD, Hypertensie, DM II, PAF Nefrectomie

Nadere informatie

PiCCO Volumetrische Parameters. Mark van Iperen, anesthesioloog-intensivist

PiCCO Volumetrische Parameters. Mark van Iperen, anesthesioloog-intensivist PiCCO Volumetrische Parameters Mark van Iperen, anesthesioloog-intensivist Oxygen delivery Global oxygenation ScvO 2 Oxygen consumption Cardiac output Arterial oxygen content Stroke volume Heart rate Oxygenation

Nadere informatie

POSTOPERATIEVE VERWIKKELINGEN. Dr. Ives Hubloue Dienst Intensieve Geneeskunde Academisch Ziekenhuis V.U.B.

POSTOPERATIEVE VERWIKKELINGEN. Dr. Ives Hubloue Dienst Intensieve Geneeskunde Academisch Ziekenhuis V.U.B. POSTOPERATIEVE VERWIKKELINGEN Dr. Ives Hubloue Dienst Intensieve Geneeskunde Academisch Ziekenhuis V.U.B. POSTOPERATIEVE VERWIKKELINGEN Pulmonale verwikkelingen Cardiovasculaire verwikkelingen Renale

Nadere informatie