Inspectie Werk en Inkmen Tezicht Gemeentelijk Dmein De Gemeenteraad Pstbus 11563 2502 AN Den Haag Prinses Beatrixlaan 82 2595 AL Den Haag Telefn (070) 304 44 44 Fax (070) 304 44 45 www.lwiweb.nl Cntactpersn mw. mr. J.C.P. van der Des/ N.J. de Weijer Datum Drkiesnummer (070) 304 46 99/ 304 46 80 Uw brief van E-mail jvddes@iwiweb.nl Ons kenmerk 2007/5513 Onderwerp Aanbieding twee -rapprten inzake de Wet kinderpvang (2007) Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij ntvangt u ter kennisname de rapprten 'Jaarverantwrding tezicht en handhaving Wet kinderpvang dr gemeenten 2006' en 'Handhaven met beleid' van de Inspectie Werk en Inkmen en het bijbehrende persbericht. Omdat beide rapprten een sterke nderlinge samenhang hebben, zijn de belangrijkste rdelen van beide nderzeken gebundeld in een samenvatting die u tevens als bijlage aantreft. De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen heeft deze rapprten vandaag naar de Eerste en Tweede kamer gestuurd. Hiermee zijn de beide rapprten penbaar gewrden. Het eerstgenemde rapprt geeft een beeld van het gemeentelijke systeem van tezicht en handhaving p de Wet kinderpvang en de resultaten in 2006. Dit inzicht in de gemeentelijke prestaties p dit gebied is gebaseerd p de infrmatie van de gemeentelijke jaarverslagen ver 2006 (vlgens artikel 67 Wet kinderpvang). De gemeentelijke resultaten ver 2005 vrmden vr de inspectie aanleiding m in 2007 een aantal activiteiten te ntwikkelen gericht p bevrdering van het gemeentelijke tezicht en handhaving. Hiervr verwijs ik u naar het tweede rapprt waarin heeft nderzcht he een aantal gemeenten hun handhavingstaak binnen de Wet kinderpvang vrmgeeft. De Inspectie Werk en Inkmen draagt dr haar tezicht bij aan het deltreffend functineren van het stelsel van werk en inkmen. is de nafhankelijke tezichthuder vr de minister van SZW.
Ons kenmerk 2007/5513 De inspectie begt hiermee bij te dragen aan een verbetering van de gemeentelijke handhaving p dit terrein. Hgachtend, Inspecteur-generaal (Mw. mr. drs. C. Kervezee) Bijl. Samenvatting rdelen Rapprten Persbericht 2/2
Inspectie Werk en Inkmen Afdeling Cmmunicatie Persbericht Pstbus 11563 2502 AN Den Haag Ons kenmerk 2007/5542 Wilhelmina van Pruisenweg 52 Datum 18 januari 2008 2595 AN Den Haag Telefn (070) 304 44 44 Fax (070) 304 44 45 www.iwiweb.nl Vruitgang in gemeentelijk tezicht kinderpvang De uitvering van de Wet kinderpvang is in 2006 ten pzichte van 2005 verbeterd. Aan de wettelijke verplichting m alle lcaties kinderpvang en gastuderbureaus te nderzeken is echter niet vldaan. In 2006 is 70 prcent van de lcaties geheel nderzcht en begin 2007 ng eens 20 prcent. Bij 10 prcent heeft geen nderzek plaatsgevnden. Dit heeft als risic dat van die lcaties nu nbekend is f de kinderpvang kwalitatief vldende is. Dit blijkt uit rapprtages van de Inspectie Werk en Inkmen ver het tezicht p de kinderpvang. In 2006 had ng maar de helft van de gemeenten een vastgesteld tezicht- en handhavingsbeleid. Eind 2007 is deze situatie verbeterd: meer dan 90 prcent heeft tezichtbeleid vastgesteld, meer dan 85 prcent handhavingsbeleid. Een handhavingsbeleid is vlgens de een nmisbare vrwaarde vr een gede handhavingspraktijk. In gemeenten met een handhavingsbeleid p het gebied van de Wet kinderpvang wrden beduidend meer tekrtkmingen gerapprteerd. En het percentage tekrtkmingen dat wrdt aangepakt, ligt k er hger dan in gemeenten znder handhavingsbeleid. Risic's vr de tekmst ziet de inspectie in situaties waar het budget leidend wrdt vr tezicht en handhaving en als het in ntwikkeling zijnde risicgestuurd tezicht niet ged wrdt ingeverd. In 2006 was het gemeentelijke kinderpvangregister bij de meeste gemeenten p rde. Het geeft uders en huders van kinderpvangbedrijven vldende zicht p de feitelijke situatie in een gemeente. Het ntbreekt veel gemeenten ng aan een gede gemeentelijke verantwrdingsadministratie. Daardr missen ze adequate sturingsinfrmatie in de relatie met de GGD. Ok is het daardr meilijk m de gemeenteraad en de minister de juiste infrmatie ver de uitvering van het tezicht in de kinderpvang te geven. Het lijkt een gede zaak als er p landelijk niveau initiatieven kmen m het vr gemeenten makkelijker te maken zich beter te verantwrden. Gemeenten zijn verantwrdelijk vr de handhaving van de kwaliteit van de kinderpvang. Het feitelijke tezicht p de kwaliteit van de kinderpvang vert de GGD uit. Ouders en kinderen meten erp kunnen rekenen dat huders van kinderpvanglcaties en
Ons kenmerk 2007/5542 gastuderbureaus de wettelijke kwaliteitseisen naleven en dat de gemeenten hierp tezicht huden en als dat ndig is k handhaven. De beleidsverantwrdelijkheid vr de Wet kinderpvang is in 2006 bij de minister van Onderwijs, cultuur en wetenschap ndergebracht. Met ingang van 1 januari 2008 is het landelijk tezicht p het gemeentelijk tezicht p kwaliteit van de kinderpvang ndergebracht bij de Inspectie van het Onderwijs. [ NOOT VOOR DE REDACTIE - NIET VOOR PUBLICATIE ] Vr een telichting kunt u bellen met Erik Stlk (070 304 4639 f 06 5102 4559). De rapprten 'Handhaven met beleid. Gemeentelijke handhaving van de Wet kinderpvang' en 'Jaarverantwrding tezicht en handhaving Wet kinderpvang dr gemeenten 2006. Landelijk beeld van het tweede uitveringsjaar' kunt u dwnladen van www.iwiweb.nl f pvragen bij de afdeling Cmmunicatie (070 304 47 63). 2/2
O Inspectie Werk en Inkmen Samenvatting rdeel Jaarverantwrding en tezicht Wet kinderpvang 2006 en Gemeentelijke handhaving Wet kinderpvang 1 De GGD-inspecties als basis vr het gemeentelijke tezicht en handhaving. Gemeenten zijn wettelijke verplicht jaarlijks iedere lcatie kinderpvang en gastuderbureaus dr de GGD te laten cntrleren. Een dergelijke cntrle bestaat uit drie elementen: de inspectie zelf, de hr en wederhr prcedure met de huder en de inzending van het GGD-rapprt aan de gemeente. Ongeveer 35 prcent van de gemeenten hebben alle bendigde wettelijke nderzeken in 2006 tijdig uitgeverd. Het blijkt dat de GGD als gevlg van capaciteitsprblemen inspecties niet fte laat uitveren. Bij 90 prcent van de kinderpvang/cafr'es en gastuderbureaus was in 2006 de verplichte inspectie uitgeverd. Daarvan is de inspectie bij 20 prcent van de lcaties eerst in 2007 afgernd. Bij 10 prcent van de lcaties heeft in 2006 geen nderzek plaatsgevnden. Indien de GGD er niet in slaagt de verplichte inspectie uit te veren, is van belang dat zich daarnder geen eerste meldingsnderzeken bevinden (bij start van een nieuwe lcatie) en geen lcaties die bij vrige nderzeken als kritisch naar vren zijn gekmen. De gemeente met daarp tezien. Het tijdig uitveren van de wettelijke GGD-inspecties is belangrijk vr handhaving. Indien niet f minder nderzeken wrden uitgeverd, ntstaan risic's vr de handhaving. Mgelijke tekrtkmingen wrden dan niet f niet tijdig gesignaleerd, waardr deze situatie te lang kan vrtbestaan. meent dat dr het niet f niet p tijd uitveren van de vereiste inspecties de gemeentelijke waarbrgfunctie in 2006 ng nvldende is ingevuld. Hierdr is er een risic mdat nu nbekend is he de niet nderzchte lcatie functineert. 2 Tezicht- en handhavingsbeleid is belangrijk vr het signaleren van tekrtkmingen, het den van handhavingsvrstellen aan de gemeenten en het plssen van tekrtkmingen Dr capaciteitsgebrek had in 2006 maar de helft van de gemeenten het tezicht- en handhavingsbeleid vr het hele verslagjaar vastgesteld. In 2007 hebben de gemeenten zich verbeterd en heeft inmiddels tussen de 85 en 90 prcent van de gemeenten het tezicht- en handhavingsbeleid vastgesteld. Het wel f niet hebben van een handhavingsbeleid is van invled p de aantallen handhavingsvrstellen van de GGD in 2006. Bij gemeenten met een handhavingsbeleid kmen vlgens de gemeentelijke verslagen in 2006 twee keer zveel vrstellen uit de GGD-inspecties vrt dan bij gemeenten znder handhavingsbeleid. Het percentage pgelste tekrtkmingen ligt bij deze gemeenten k hger dan bij de gemeenten die (ng) geen handhavingsbeleid hebben vastgesteld. Er zijn wel p GGD-niveau grte verschillen gecnstateerd in nderzeken die wel f geen vrstellen tt het inzetten van een handhavingsactie pleveren. is van mening dat het beschikken ver een handhavingsbeleidsplan een nmisbare vrwaarde is vr ged tezicht. Dat geldt als uitgangspunt k vr gemeenten met weinig kinderpvangbedrijven. Als zij tch kiezen vr maatwerk, dient z'n gemeente tenminste een aantal tetscriteria vast te stellen m de uitvering van de handhaving unifrm te laten geschieden. Inspectie Werk en Inkmen
Gemeenten kunnen daarmee sturen p de inrichting en uitvering van hun handhavingstaak. Inhudelijk verdient het de vrkeur dat het handhavingsbeleid een afwegingskader met pririteiten bevat en een beschrijving geeft van de nderlinge taken en verantwrdelijkheden van zwel gemeenten en GGD als tezichthuders. Het aanbieden van hulpmiddelen vr de uitvering van de handhavingstaak zals de VNGhandleiding 'Handreiking kwaliteit handhaven in de kinderpvang', is vlgens bevrderend vr het invullen van deze taak. Ok gemeenten die eikaars ervaringen en kennis delen, vergrten hun kansen dat de tezichttaak ged wrdt ingevuld. Tepassing van het handhavingsbeleid Naast het ntwikkelen van een handhavingsbeleid is, m tt een gede uitvering van het gemeentelijk tezicht te kmen, het van belang dat het beschreven beleid k daadwerkelijk wrdt tegepast. De inspectie ziet in het nderzek naar de uitvering van de handhaving vier risic's: Als de cntinuïteit van de handhaving in het geding kmt als de gemeente ng nvldende inzicht heeft in de bendigde persnele capaciteit m de handhaving uit te veren en als binnen de gemeente niet duidelijk is geregeld welk rganisatienderdeel verantwrdelijk is. Indien de uitvering van de handhavingsfunctie bij slechts één persn is belegd en het management in de gemeente geen waarbrgen heeft gecreëerd ingeval van ziekte f vertrek. Indien het beschikbare handhavingsbudget vr gemeenten meer maatgevend blijkt te zijn dan wat de handhaving ndig heeft bij kinderpvangbedrijven die nvldende kwaliteit bieden. Als er geen afspraken zijn gemaakt m het handhavingsbeleid peridiek te evalueren met de GGD en de huders van de kinderpvangbedrijven. Dr het vrzien in een evaluatie kan een gemeente k meer sturing geven aan de uitvering van tezicht en handhaving. Aantal handhavingsvrstellen en intrductie risicgericht tezicht in 2008 De jaarlijks wettelijk verplichte nderzeken leveren de meeste handhavingsvrstellen p. Nadere nderzeken (herinspecties) en incidentele nderzeken daarentegen weinig. Op landelijk niveau wrden p dit mment afspraken gemaakt m vanaf 2008 een vrm van risic gestuurd tezicht in te veren. Dat gaat vral plaatsvinden bij de reguliere jaarlijkse nderzeken. GGD-Nederland bereidt de invulling daarvan vr. Del daarvan is m meer tezicht uit te efenen p lcaties die slecht presteren en minder tezicht bij lcaties die ged presteren. nderschrijft deze keuze, die k bijdraagt aan tezichtlastbeperking in de kinderpvang, maar ziet k risic's gelet p de vele handhavingsvrstellen. Daarm wil vanuit haar psitie als tweedelijnstezichthuder drie belangrijke randvrwaarden nemen: Omdat juist de jaarlijkse nderzeken veel handhavingsvrstellen pleveren, welk aantal ng verder zal stijgen nu veel meer gemeenten ver een handhavingsplan beschikken (zie hiervr), is het belangrijk dat gemeenten en GGD-en de beschikking krijgen ver een ged afwegingsmdel p basis waarvan de juiste keuzes gemaakt kunnen wrden. Bij vrkeur wrdt z'n mdel landelijk vastgesteld, als waarbrg vr een unifrme tepassing. Gemeenten en GGD-en meten bij de invering van een methde van risicgestuurd tezicht begeleid wrden, de minister met kunnen vertruwen p een gede invulling die bijdraagt aan kwaliteitsverbetering in de kinderpvang en er met vrzien zijn in een peridieke evaluatie m vast te stellen f deze benadering plevert van wat de wetgever ervan verwacht. Inspectie Werk en Inkmen 2/3
iwi Een eventueel capaciteitstekrt bij de GGD mag niet leidend zijn bij de afweging m wel f geen lcaties te nderzeken. Risicgestuurd tezicht is immers geen middel m capaciteitstekrten te bestrijden. 5 Gemeentelijke kinderpvangregister vldende p rde Het beheer van het gemeentelijke kinderpvangregister is bij het grtste gedeelte van de gemeenten p rde. Hiermee hebben de gemeenten ten pzichte van 2005 een stap vrwaarts gemaakt. Het geeft uders en huders vldende zicht p de feitelijke actuele situatie. 6 Geen betruwbare sturings- en verantwrdingsinfrmatie Bij de nderzeken naar de betruwbaarheid van de dr de gemeente verstekte verantwrdingsgegevens in het verslag Wet kinderpvang 2006, blijkt dat bij het merendeel van de gemeenten de gemeentelijke verantwrdingsadministratie ng niet p rde is. Daardr hebben die gemeenten k geen adequate infrmatie vrhanden m de GGD ged te kunnen aansturen en m de gemeenteraad en minister juist te infrmeren. Het huidige mdel verantwrdingsdcument 2006 waarin gemeenten zich aan gemeenteraad en minister verantwrden, levert veel prblemen p. De Inspectie van het Onderwijs (die vanaf 1 januari 2008 het tweedelijnstezicht kinderpvang uitvert) zal initiatieven nemen m samen met de VNG en GGD-Nederland tt een aangepast mdel en in een geautmatiseerd prgramma te kmen, waarmee de verantwrdingsinfrmatie aan de gemeenteraad en de minister betruwbaarder wrdt. Inspectie Werk en Inkmen 3/3