LENTESYMPOSIUM ONCOLOGIE



Vergelijkbare documenten
Avondsymposium Ouderen & Targeted Therapy

De oudere patiënt met kanker. Diny van Harten, Beleidsmedewerker Geriatrie Maart 2017

De oudere patiënt met kanker. Diny van Harten, Beleidsmedewerker Geriatrie Maart 2018

De oudere patiënt met kanker. Drs. Diny van Harten, Beleidsmedewerker Geriatrie Maart 2016

Geriatrische oncologische zorg: nieuwe ontwikkelingen voor oudere patiënten. Beter beslissen? Beter behandelen?

Geriatrische screening / CGA binnen de zorg voor oudere kankerpatiënten: stand van zaken. Cindy Kenis. Geriatrisch Oncologisch Verpleegkundige

Besluitvorming bij ouderen met kanker

Van harte welkom! Dit is een interactieve workshop Wij willen u vragen alvast de Socrative student app te downloaden op u telefoon

De bruikbaarheid van geriatrisch assessments

De eerste stapjes van de Geriatric Navigator: ervaring van de specialist en verpleegkundige

Beleving en ondersteuningsnood van oudere kankerpatiënten en hun familieleden:

Geriatrisch assessment: altijd en bij iedereen?

DE ENE OUDERE IS DE ANDERE NIET DE ROL VAN KWETSBAARHEID BIJ BEHANDELING EN BESLUITVORMING. Ingeborg Kuper. Klinisch Geriater. AVL/MC Slotervaart

Why do we treat the elderly cancer patient and how do we assess him? Cindy Kenis, Geriatrisch Oncologisch Verpleegkundige, UZ Leuven

KWETSBARE OUDEREN IN HET ZIEKENHUIS HOE VOORKOMEN WE COMPLICATIES?

Oud, geriatrisch en ook nog kanker. Mariska Boer Geriatrisch Oncologisch Verpleegkundige Groene Hart Ziekenhuis Gouda

Ouderen en kanker stand van zaken op dit moment en hoe verder in de toekomst

Comprehensive Geriatric Assessment

Frailty Screening Tools for Elderly Patients Incident to Dialysis

Analyse en behandeling bij verdenking op maligniteit bij de oudste ouderen

Comorbiditeit en oncologische zorg voor ouderen

Huidige praktijk bij oud en kwetsbaar (in de oncologie) Past dit model in Ned. zorgsysteem? Shared care en frailty, een mistig concept?

PROBLEEMINVENTARISATIE, ZORGBEHANDELPLAN EN FRADIE

9/03/16. VAL-net: de ergotherapeut binnen transmurale samenwerking bij ouderen met verhoogd valrisico. Valnet-project. Initatiefnemers en partners

BESCHRIJVING ZORGPROCES

Goede geriatrische zorg

Iemand met overzicht die met me meedenkt Ouderenzorgproject Midden Utrecht. Petra Cornelis

Cognitieve screeningsinstrumenten. Ellen De Roeck

Oncologische revalidatie, Onbegonnen werk?

ONCOLOGIE- en MILESTONEDAGEN

Workshop TraZAG. Rene v.d.heuvel Verpleegkundig Specialist Ron Warnier Verpleegkundig Specialist Liesbeth Machielsen, casemanager

SAMEN VERDER NA KANKER TRANSMURALE ONCOLOGISCHE NAZORG

Geriatrische supportteams naar Vlaams voorbeeld. Katleen Fagard, MD Mieke Deschodt, RN, MSc

WORKSHOP 21ste symposium voor verpleegkundigen en paramedici Donderdag 11 juni 2015

KCE Stichting KankerRegister

Aan de slag met Easycare en Trazag

AGED: Amsterdam Groningen Elderly Depression Study

10 jaar CARVASZ: Wat brengt de toekomst? Dr Jita Hoogerduijn Lectoraat Verpleegkundige en Paramedische Zorg voor Mensen met Chronische Aandoeningen

Patiëntvoorkeuren in het MDO Resultaten

Bedsideteaching geriatrie 19 december 2017

Geriatric assessment Back to basics

Studies bij ouderen. Overwegingen, eindpunten en een praktijkvoorbeeld uit de regio

10 e Post O.N.S. Meeting. Erik van Muilekom Verpleegkundig specialist NKI-AVL

Ouderen met kanker: epidemiologie en factoren van invloed op behandeling en overleving. Maryska Janssen-Heijnen

GRZ vanuit het perspectief van de klinisch geriater samenwerken in de ouderengeneeskunde

onder ouderen in de huisartspraktijk door regelmatig de gezondheid van ouderen in kaart te brengen (screenen & monitoring)

MANOEUVREREN TUSSEN VITALITEIT EN KWETSBAARHEID

Inleiding in de Klinische Geriatrie. Leereenheid. Vervolgopleiding tot Geriatrie Verpleegkundige

Gids voor de. oudere patiënt. behandeling van de. voor huisartsen en andere verwijzers. Tijd en aandacht voor ouderen

1/04/2015 FRAILTY & ONDERVOEDING WAT IS ER AAN DE HAND? INHOUD INLEIDING. Inleiding Frailty en voeding Model Risico

Dilemma s rondom actieve levensbeëindiging bij bejaarden. Paul Beuger, huisarts, Scenarts Jos Verkuyl, geriater

Workshop Kwetsbare Oudere

Het consultatiebureau voor ouderen. Alice Schippers, Programmaleider Versterking Cliënt en Cliëntsysteem

Multidisciplinaire besluitvorming bij oudere oncologische patiënten

Marie-Rose Morel 26 augustus februari Christian Morel jr 5 januari juni 2013

PATIËNTEN INFORMATIE. De geriatrische interne liaison (=GIL)

Een Transmuraal Palliatief Advies Team in de regio: de rol van de huisarts in de eerstelijn. dr. Eric van Rijswijk, huisarts, lid PAT team JBZ

Easycare-TOS: identificatie van kwetsbaarheid bij ouderen in de 1ste lijn

Dagziekenhuis geriatrie. Informatiebrochure voor huisartsen en geneesheren-specialisten

Nut van geriatrisch assessment in shared decision making bij ouderen met nierfalen. Ouderen met Nierfalen Patiënten in dialyse

Pieter Bolderman Albert Schweitzer ziekenhuis MGPT Intern begeleider Maarten Gijssel

Kanker bij ouderen: de waarde van een geriatrische evaluatie Ariël Vondeling

Meten is weten. ook. bij collum care

Ouderen met kanker. population-based studies van co-morbiditeit uit de oncologische praktijk Jan Willem Coebergh Kankersurveillance, Erasmus MC

Veelgestelde vragen Implementatie Transmurale zorgbrug. 2 februari 2015 Bianca Buurman Sophia de Rooij Academisch Medisch Centrum, Amsterdam

Bereiken van kwetsbare ouderen

NATIONAAL KANKERPLAN

WAAR GERIATRIE EN PALLIATIEVE ZORG ELKAAR ONTMOETEN

Ondervoeding bij ouderen

Introductiebrochure: Studenten Geriatrisch dagziekenhuis & Interne liaison.

Kwetsbaarheid bij ouderen: een uitdaging Risicofactoren, meetinstrumenten en samenhangende zorg

Verpleegkundige in de zorg aan kwetsbare ouderen

4. INVENTARISATIE OUDERENZORG

Kwetsbaarheid en slapen

De oudere patiënt met een Multipel Myeloom: een noodzaak voor geïntegreerde zorg

Tabel 6. Overzicht van gevalideerde (screenings)instrumenten voor (risico op) ondervoeding

Ouderen en kanker. Carla Agasi-Idenburg, Fysiotherapeut, Klinisch gezondheidswetenschapper

Colorectale kanker Eerste resultaten van het bevolkingsonderzoek voor darmkanker in Vlaanderen

Dienst geriatrie Interne liaison. Informatiebrochure voor de patiënt en de familie

Ouderen en verslaving Dick van Etten Verpleegkundig Specialist GGZ Centrum Maliebaan

Innovatie in de ouderenzorg in België. Prof. Dr. Anja Declercq Lucas, KU Leuven

Multi dimensioneel screenen naar kwetsbaarheid bij thuiswonende ouderen: het Comprehensive Frailty Assessment Instrument (CFAI)

Psychische kwetsbaarheid bij thuiswonende ouderen. dra. Lieve Hoeyberghs promotor: Prof. dr. Nico De Witte

Effect van voeding en malnutritie op sarcopenie. symposium 'Voeding bij de geriatrische zorgvrager'

Vergrijzing van de bevolking in België

Examenvragen Geriatrie. Prof. dr. Steven Boonen

Ouderen en kanker: epidemiologie en factoren van invloed op behandeling en overleving. Maryska Janssen-Heijnen Valery Lemmens

Het Geriatrisch Dagziekenhuis - Campus Sint-Jan - Informatiebrochure

Het APOP screeningsprogramma Nationaal Symposium Spoedzorg voor Ouderen

Ketenzorg voor Kwetsbare ouderen

Transcriptie:

LENTESYMPOSIUM ONCOLOGIE Brussel, 15.03.2014 Mevr. Renée Jacobs +32 2 891 09 35 rjacobs@klstjan.be

Staging the Aging Symposium, 15.03.2014 Mvr. Renée Jacobs

Aantal nieuwe kankerregistraties in België in 2011 64.301 geregistreerde nieuwe diagnoses* = 34.600 Mannen = 29.701 Vrouwen *uitgezonderd non-melanoma huidkankers 28.894 patiënten waren ouder dan 70 jaar = 16.362 mannen = 12.532 vrouwen +/- 45% van de patiënten was ouder dan 70 jaar Bron : Belgian Cancer Registry

Welk type kanker kwam in België het meest voor bij 70 jarigen in 2011 Bij mannen (16.362) Bij vrouwen (12.532) 1 4.437 Prostaatcarcinoom 2 2.815 Longcarcinoom 3 1.832 Darmcarcinoom 1 3.273 Borstcarcinoom 2 1.778 Darmcarcinoom 3 900 Longcarcinoom

Aantal nieuwe kankerregistraties in 2011 in de Kliniek Sint-Jan 681 nieuwe registraties bij = 321 mannen = 360 vrouwen 310 patiënten waren ouder dan 70 jaar = 150 mannen = 160 vrouwen 45,5% was ouder dan 70 jaar

Welk type kanker kwam het meest voor bij patiënten 70 jaar? Bij mannen (150) Bij vrouwen (160) 1 53 Prostaatcarcinoom 2 27 Colorectaal Carcinoom 3 22 Blaascarcinoom 4 7 Longcarcinoom 1 35 Borstcarcinoom 2 23 Colorectaal Carcinoom 3 15 Longcarcinoom

Bevolkingsvooruitzichten 2010 2060 BELGIE 2000 2010 2020 2030 2040 2050 2060 Totale bevolking 10.239.100 10.839.900 11.686.900 12.286.100 12.693.300 13.097.500 13.515.000 0-14 (%) 17,63 16,90 17,54 17,31 16,64 16,77 16,82 15-64 (%) 65,62 65,94 63,49 60,69 59,32 58,73 58,43 65+ (%) 16,75 17,16 18,97 22,00 24,04 24,50 24,75 Gem. leeftijd 65+ als index 85+ als index 39,6 40,8 41,5 42,5 43,4 43,8 43,8 92 100 119 145 164 173 180 79 100 138 152 221 292 319 Federaal Planbureau (2011)

Ouderen en kankeronderzoek Ouderen zijn tot nu toe systematisch ondervertegenwoordigd in kankeronderzoek Dus weinig gevalideerde gegevens beschikbaar SIOG = Société Internationale d Oncologie Gériatrique Belgische vertegenwoordiger in SIOG = Prof. Dr. H.Wildiers, medisch oncoloog

FOD Kankerplan Actie 24 17 geselecteerde ziekenhuizen proefproject van 7/2012 tot 7/2015 ontwikkeling van de oncogeriatrie in de Belgische ziekenhuizen Wetenschappelijk project: Prof. Dr. H. Wildiers Levenskwaliteit van de oudere oncologie-patiënten Opvolging geriatrische adviezen

Definities oncogeriatrie Optimale zorgverlening aan de oudere oncologie-patiënt Een synergie tussen de oncologie en de geriatrie om de oncologische behandelingen zo goed mogelijk af te stemmen op de oudere patiënt

Algemene aandachtspunten bij behandelingen 3 aspecten die anders zijn bij ouderen Kortere Time-To-Benefit Minder grote tolerantie voor oncologische behandelingen Veranderde patiëntpreferenties

De levensverwachting in België in 2011 LEEFTIJD MANNEN VROUWEN Op 65 jaar 17,33 20,71 Op 70 jaar 13,74 16,64 Op 75 jaar 10,46 12,75 Op 80 jaar 7,60 9,25 Op 85 jaar 5,32 6,41 Op 90 jaar 3,65 4,35 Bron : FOD economie

Maar toch zo verschillend

Frailty-Concept De oudere populatie is zeer heterogeen maar kan in grote lijnen in 3 groepen worden opgedeeld : De vitale, fitte ouderen De kwetsbare ouderen De fragiele ouderen ONCO- GERIATRIE

Screenen van oudere oncologiepatiënten Screenen op eventuele kwetsbaarheid Verschillende schalen : GRP,G8,GFI,VES-13, Kenmerken screeningsinstrument: Snel Gemakkelijk Hoge sensitiviteit Hoge negatief predictieve waarde Hoge specificiteit G8 wordt meest gebruikt in de onco-geriatrie cut-off 14/17

G8-schaal

Flowchart screening G8

Comprehensive Geriatric Assessment (CGA) 4 redenen om een CGA uit te voeren Heeft belangrijke prognostische informatie: Inschatten levensverwachting Voorspellen achteruitgang levenskwaliteit Detecteert vooraf ongekende geriatrische problemen Laat gerichte geriatrische interventies toe

Inhoud Comprehensive Geriatric Assessment (1) Evaluatie comorbiditeit CIRS-G of Charlson comorbiditeitsschaal Evaluatie van de polymedicatie Evaluatie cognitief functioneren MMSE KLOKTEST Detectie van stemmingsproblemen GDS

Inhoud Comprehensive Geriatric Assessment (2) Evaluatie van de mobiliteit Timed get up & go Tinetti Evaluatie van de voedingstoestand Albumine, prealbumine, voedingsenquete Evaluatie van incontinentie Neuro-sensorische evaluatie Zicht, gehoor, fijne motoriek

Inhoud Comprehensive Geriatric Assessment (3) Functionele evaluatie ADL IADL Sociale evaluatie Woonst Mantelzorg Thuishulp => Opstellen zorgplan en formuleren aanbevelingen

Welke kwetsbaarheid & impact ervan +/- 70% kwetsbaarheid is fysisch Comorbiditeiten, autonomie, mobiliteit +/- 60% kwetsbaarheid is psychisch of sociaal Depressie, eenzaamheid, sociaal netwerk Negatieve correlatie depressie en lage albumine-waarde voor chemotherapie

Oncogeriatrie concreet in de Kliniek Sint-Jan Proefproject in volle ontwikkeling Doelstelling = geriatrisch bilan en aanbevelingen simultaan met oncologisch bilan en beschikbaar voor de MOC Samenwerking referentieverpleegkundigen oncologie G8, begeleiding patiënten Zo mogelijk aanwezigheid geriater of geriatrisch verpleegkundige tijdens MOC Geriatrische evaluatie en aanbevelingen wordt verzonden naar de huisarts

DANK VOOR UW AANDACHT Renée Jacobs