Fleringenbrink 2, 7544 XN Enschede tel.: 053-4308678 info@spoe.nl REKENVERBETERPLAN 2009-2010 Studiedag: 11-01-2010 Plaats: obs de Meander Drachten Deelnemers: Al Ummah, obs het Bijvank, obs de Esmarke, obs Roombeek, obs de Lipper, obs Wooldrik, obs Wilmink, vco Beatrix, vco Drakensteyn Vastertlanden, sbo Spinaker, sbo Tender en odbs Europa. Inleiders: Gert Gelderblom en Ina Cijvat. 1. Vertrek uit Enschede In het weekend zeer angstvallig de weerberichten gevolgd. Er zou een weerwaarschuwing zijn voor de Groningen en Friesland. Maar gelukkig ligt Drachten in Drente (dachten we). Voor dag en dauw uit bed. En allen keurig op tijd om met de bus te vertrekken naar Drachten. En de reis verliep heel voorspoedig. Het was soms een sprookje. Op tijd kwamen we aan in Drachten, waar de koffie en kruidkoek klaar stond. Heerlijk. 1
2. Opening Dhr. Anne Tolsma, directeur obs de Meander in Drachten, opende de studiemorgen met een presentatie Brede School de Drait (powerpoint) en film ( De rode draad ). Deze presentatie gaf een zeer goed overzicht over de ontwikkelingen binnen zijn brede school: van consultatiebureau tot 12-15 jaar. Een doorgaande lijn over samenwerking en afstemming. Het gaf Enschede weer veel ideeën over het zelf samenstellen van een dergelijke presentatie om de school te profileren. Interessant was eveneens de lezing van Anne Tolsma over de aanpak van het rekenverbeterplan op obs de Meander, m.n. De activiteiten in samenhang met de brede school. Herkenbaar voor Enschede. Enschede werkt met Marco Bastmeijer aan themaleren. Bij dit themaleren wordt gebruik gemaakt van meervoudige intelligentie. 2. Presentatie Ina Cijvat, cps: De rol van de schoolleider en de intern begeleider. De handout. Komt z.s.m. De discussie tussen traditioneel en realistisch rekenonderwijs in de media werd besproken. Het advies uit het KNAW-rapport: de rol van de leerkracht in de groep is essentieel. 2
Advies KNAW: Rekenonderwijs op de basisschool analyse en sleutels tot verbetering www.knaw.nl ISBN 978-90-6984-600-2 (gratis boekje, 113 pagina s, makkelijk leesbaar) Activiteit: Invullen van de kwaliteitskaart 091203: Kunnen kinderen op u rekenen? Discussie over de interventies en de effecten ervan binnen het rekenonderwijs op de participerende scholen. www.rekenpilots.nl/implementatiekoffer/kwaliteitskaarten Nabespreking: Uit de nabespreking bleek, dat de basisscholen en speciale basisscholen al vele onderdelen uit het rekenverbeterplan hebben aangepakt: dag starten met automatiseringsoefeningen werken met datamuur en groepsplan doorgaande leerlijn van groep 1 tot en met groep 8 geen eigen leerweg tot en met groep 5 aanleren van één oplossingsstrategie De scholen gaven aan, dat aan de onderwijsinhoudelijke dimensie al wordt voldaan door het leesverbeterplan: directeur als onderwijskundig leider interne begeleider als coach toepassen van het IGDI-model met convergente differentiatie doelgericht en opbrengstgericht werken 3
3. Presentatie Gert Gelderblom, Expertis: Vakdidactische pijlers onder effectief rekenonderwijs. Handout volgt zsm. Het belang van het starten met automatiseringsoefeningen en het verder dagelijks (gerichte en productief) oefenen van de stof om het geautomatiseerde vast te houden wordt uitvoerig besproken. Ook het leerkrachtgedrag, mythes in het rekenonderwijs, gecijferdheid, functioneel gebruik van rekenkennis en -routines worden aan de kaak gesteld. Het horizontaal (vanuit een realistische context) en verticaal mathematiseren (vanuit wiskundige middelen) en uitdagende oefeningen worden behandeld door middel van voorbeelden. KNAW (2009) In het oorspronkelijke concept van RR bestond er een evenwicht tussen horizontale en verticale mathematisering. In de uitwerking van RR in rekenmethoden en in de concrete praktijk van de klas kreeg verticale mathematisering steeds minder aandacht en kwam de nadruk te sterk te liggen op tijdrovende verkenningen en van contexten en op oppervlakkige toepassingen. Doordat er termen worden gebruikt waar leerlingen niet bekend mee zijn, gaat er rekentijd verloren aan het verkennen van contexten. Zaak is hierin een balans te vinden, hoeveel tijd gaat er naar het verkennen van de gebruikte termen? (Opmeer 2005) Contexten veronderstellen algemene kennis en hebben een sterk talig component gekregen. Te weinig aandacht voor standaard procedures en de interne structuur van de wiskunde. Tot slot worden de consequenties voor de schoolleider en intern begeleider besproken (zie handout). 4
4. Effectieve rekeninstructie De kwaliteitskaarten inoefenen, groepsinstructie en verlengde instructie worden doorgesproken, ook de trendanalyse ordenen/rekenen-wiskunde. Daarnaast wordt er door de scholen een stappenplan gemaakt voor de periode t/m maart. 5. Afspraken en opdracht Gert Gelderblom presenteerde een format om een trendanalyse te maken met de rekenresultaten. Advies om dit te laten uitvoeren door de leerkracht zelf. Opdracht 1: Leerlingen in groep 5 die op CITO R&W niveau E hebben en op de TTR ook op het laagste niveau scoren. Bekijk de rekenontwikkeling van deze leerlingen vanaf groep 1. Kunnen we eind groep 2 al voorspellen of een leerling problemen gaat krijgen in groep 5, Wat gaat dit betekenen voor een preventieve rekenaanpak Opdracht 2: -afname van de CITO R&W m-toetsen. -toetsgegevens na toetsronde januari opsturen naar Ad Kappen. -datamuur en groepsplan rekenen wordt besproken op de studiedag 25-01-10 De volgende bijeenkomst is maandag 15 maart in Enschede Er komt een nieuwe toets Tempo Toets Automatiseren. Volgens Boom Uitgeverij begin 2010. Boom Uitgeverij gevraagd om ons op de hoogte te houden. Zolang deze toets niet beschikbaar is, dan afname van de TTR. 5. Rondleiding door de school. Ter afsluiting onder leiding van onze gastvrouwen een zeer interessante rondleiding door de school. Ook hier hebben we weer verschillende ideeën opgedaan om in Enschede toe te passen of uit te werken. Verslag A. Sandberg A. Kappen Met dank voor de ontzettend goede verzorging. De lunch was voortreffelijk. 5