Hoofdstuk 7 De Knie (1)
De Knie Het kniegewricht is het grootste gewricht van het menselijk lichaam. In verband met de grote belasting zal het gewricht een grote mate van stabiliteit moeten bieden, aan de andere kant zal het gewricht ook een grote mate van bewegelijkheid, mobiliteit, moeten bieden om te kunnen lopen, knielen of hurken. De knie wordt gevormd door het femur, tibia en de patella. Er zijn anatomisch 2 gewrichten: De verbinding tussen tibia en femur De verbinding tussen femur en patella Tussen de eerste verbinding bevinden zich de mediale en laterale meniscus Binnenin de knie bevinden zich de voorste en achterste kruisbanden, aanhechtend op de tibia en het femur. Aan de mediale zijde bevindt zich het mediale ligament als verdikking van het kapsel. Lateraal is het ligamentum collaterale laterale een gescheiden band van het kapsel. Op het tibiaplateau bevinden zich de mediale en laterale menisci. Beide bestaan uit een voor- en achterhoorn met daartussen een arcus. Beide menisci zijn via ligamenten verbonden met het kapsel, de laterale meniscus is losser verbonden dan de mediale en heeft daardoor een grotere bewegingsmogelijkheid. Lateraal aanzicht van de rechterknie 1. Fibulaire insertie biceps femoris 2. Tibiale insertie biceps femoris 3. Insertie aan de laterale meniscus 4. Ligamentum collaterale laterale 5. Laterale meniscus Dos Winkel Mediale aanzicht van de rechterknie 1. Ligamentum collaterale mediale posterius 2. Ligamentum collaterale mediale, 1 en 2 normaal vast met elkaar verbonden 3. Mediale kapselband, bestaande uit ligamentum meniscotibiale mediale en ligamentum meniscofemorale mediale 4. M. Semimembranosis 5. M. Sartorius 6. M. Gracilis 7. M. Semitendinosus 8. M. Gastrocnemius, caput mediale 9. M. Popliteus 10. Patella 11. Ligamentum patella 12. Mediale meniscus 13. M. Vastus medialis 14. M. Vastus medialis obliquus 15. Pees van de adductor magnus Dos Winkel 2 kracht- en stabiliteitstraining
Knie De volgende letsels zullen worden behandeld: 1. (Partiële) Menisectomie mediaal/lateraal 2. Mediaal/Lateraal bandletsel 1. Tijdens roteren, flecteren, extenderen en combinaties van deze bewegingen kan de meniscus tussen de tibia en femur geklemd raken. Veelal gaat dit gepaard met een scheur, klein of groot. Wanneer deze inklemming niet meer op een natuurlijke manier kan worden opgeheven volgt een operatie. Hierbij zal te allen tijde worden getracht zoveel mogelijk van de meniscus intact te laten en zal er dus zo min mogelijk meniscus worden verwijderd. Zeker de laterale meniscus heeft een belangrijke functie voor de stabiliteit in combinatie met de M. popliteus. Indien de scheur in de meniscus zich bevindt in het gevasculariseerde gedeelte zal getracht worden de meniscus te hechten. Dit is een sparende techniek voor de structuren maar betekent een langdurige revalidatie. De revalidatie na een partiele menisectomie van een laterale meniscus zal meer tijd in beslag nemen dan dezelfde ingreep aan de mediale zijde. Dit komt o.a. door de langere periode van rust die genomen wordt na de operatie aan de laterale zijde. kracht- en stabiliteitstraining 3
Knie - (Partiele) mediale/laterale menisectomie, status na operatie - Revalidatieperiode Mediaal ongeveer 4/5 weken Lateraal ongeveer 6/7 weken - Volleyballer Partiële mediale menisectomie Fase 0: Ontstekingsfase Therapie Immobilisatie Volleybal 0-3 dagen na trauma Training Buikspieren Bovenbouw programma Mediale meniscus: 1 week rust, geen actieve oefentherapie geopereerde been Laterale meniscus; 2 weken rust, geen actieve oefentherapie geopereerde been Partiële mediale/laterale menisectomie Fase 1: Proliferatiefase Volleybal 1-3 dagen 21 dagen na trauma UHV Kracht Snelheid 1 Krachtuithoudingsvermogen benen Start na 7 dagen mediaal Start na 14 dagen lateraal 2 Hypertrofie 3 Loop ABC, Coördinatie 4 Aerobe capaciteit (duursport) Aëroob vermogen (spelsport/duursport) 5 Maximale kracht 6 Lactische capaciteit 7 Snelkracht 4 kracht- en stabiliteitstraining
Partiële mediale/laterale menisectomie Fase 2: Remodelleringsfase 22 dagen einde revalidatie UHV Kracht Snelheid 8 Alactische capaciteit 9 Sprong ABC 10 Explosief kracht 11 Specifieke kracht 12 Acyclisch/cyclisch 13 Alactisch vermogen 14 Plyometrie 15 Complex 16 Lactisch vermogen 17 Agility kracht- en stabiliteitstraining 5
1. Krachtuithoudingsvermogen Fietsen over het algemeen nog niet mogelijk, flexie knie nodig voor fietsen >90º is in veel gevallen niet haalbaar. Krachtuithoudingsvermogen duur/spelsporter Oefening Herh Series Pauze KG Bijz Leg press tot 90º 15 3 1 Good morning 15 3 1 Squat, halve squat 15 3 1 Step up 15 2 1 l/r Squat lunge 15 2 1 l/r Calf raise 15 3 1 Dead lift 15 3 1 Voorslaan/Clean 15 3 1 2. Hypertrofie Hypertrofie spelsporter Oefening Herh Series Pauze KG Bijz Leg press 12 4 1 Good morning 12 4 1 Squat 12 4 1 Step up 12 2 1 l/r Squat lunge 12 2 1 l/r Calf raise 20 2 1 l/r Dead lift 12 4 1 Voorslaan/Clean 12 4 1 Nordic hamstring excentrisch-concentrisch 10 3 1 6 kracht- en stabiliteitstraining
3. Loop ABC Starten in wandel maar zo snel mogelijk uitbouwen naar dribbel en looppas Tevens starten met vriendelijke richtingsveranderingen voor- achter en zijwaarts. 4. Aëroob vermogen Volleybal is een sport waarbij het aëroob vermogen relatief geen grote rol speelt, deze vorm éénmalig uitvoeren als try out. Training bijvoorbeeld 4 x 4 min. 90-95% VO2 max, lopen 5. Maximaal kracht Bij een optimaal lopende revalidatie is het rond deze periode mogelijk pijnvrij te fietsen Maximaalkracht spelsporter Oefening Herh Series Pauze KG Bijz Fietsen 10 Leg press, warming up 12/10/8 1 1 Good morning 6 3 2 Squat 4 5 2 Step up 6 3 2 l/r Squat lunge 6 3 2 l/r Calf raise 20 3 1 l/r Dead lift 3 6 2 Voorslaan/Clean 6 3 2 kracht- en stabiliteitstraining 7
6. Lactische capaciteit Snelheid 80-85% max. snelheid Ook deze vorm komt in volleybal nauwelijks voor, uitvoeren als testtraining 3 inlopen Balvormen Lactische capaciteit 5 x (8 x 20m) Richttijd:40 Pauze: 1 Uitfietsen 15 Op de plaats bal aangooien, speler speelt bal vanuit de lucht terug. Bldz boek verwop 2 benen of moeilijker op 1 been. - Bovenhands - Onder hands - Met zijwaartse verplaatsing 7. Snelkracht Snelkracht spelsporter Oefening Herh Series Pauze KG Bijz Fietsen 10 Leg press, warming up 12/10/8/6 5 2 Good morning 10 10 hh 5 2 Squat 10 10 hh 5 2 Step up 10 hh 3 2 l/r zo snel mglk Lunge 10 10 hh 3 2 l/r Calf raise 10 15 hh 3 2 l/r Dead lift 10 10 hh 5 2 Voorslaan/Clean 10 zo snel mglk 5 2 8 kracht- en stabiliteitstraining
8. Alactische capaciteit Overspelen bal 2 tal, in beweging 3 meter>6 meter, li/re 3 inlopen Speedladder 1x raken 2x raken Toniserende sprongetjes 2 benig op de plaats Versnellingsloopjes als warming up 5 (7 x 15m) Richttijd: 20 Hp: 2 SP: 5 5 (10 x 10m) Richttijd: 17 Hp: 2 SP: 5 2 rondes uitlopen 9. Sprong ABC Een belangrijke stap in de revalidatie van een volleybalspeler. Deze vorm maximaal aan bod laten komen en veelvuldig herhalen tijdens de rest van de revalidatie periode. 1 2-benig Verticaal 2 2-benig Horizontaal 3 1-benig Verticaal 4 1-benig Horizontaal 5 1-benig Zijwaarts kracht- en stabiliteitstraining 9
Opbouw stopsprongen en voorreksprongen Van: Algemene kracht Geen plyometrie Tweebenig Slow motion Cyclisch (rustig) Zwaar Zonder rotatie Lokaal Ogen open Geen materiaal Geen aanloop Stilstaand Stabiel steunvlak Laag bij de grond Één functie Groot steunvlak Naar: Specifieke kracht Plyometrie Éénbenig Explosief Acyclisch Licht Met rotatie Complex Ogen dicht Materiaal (horden, hekjes) Aanloop Met voorbeweging/inveren Labiel steunvlak Naar hoge sprongen Meerdere functies Klein steunvlak Verzwaringprincipes, willekeurige volgorde, bij sprong ABC Sprongtype Stopsprong Voorreksprong Kaatssprong Voetsprong Side sprong Kikkersprong Touwtjespringen Loopsprong Hinken li/re Sprongen overgaand in loop Hinken overgaand in loop Variatie sprongen Bodemsprongen Lange sprongen Korte sprongen Prestretch/plyometrie Uitvoeringswijze Afstand Hoogte Snelheid Contacttijd/moment Explosiviteit Ondergrond Richting Frequentie 2- of 1 benig Schaatsvormen Tijd Op commando Voorrek Variaties bij sprong ABC 10 kracht- en stabiliteitstraining
10. Explosief kracht Explosiefkracht volleybal Oefening Herh Series Pauze KG Bijz Fietsen, warming up 10 Touwtje springen 1 3 Leg press, sprongen 10 4 Squat 5 7hh 5 2 Step up advanced 7 hh zo snel mogelijk 3 2 l/r Dead lift 5 7hh 5 2 Voorslaan/clean 7 hh zo snel mogelijk 5 2 Lunge 7 hh zo snel mogelijk 3 2 l/r Calf raise 1 been 7 hh zo snel mogelijk 3 1 l/r Fietsen, cooling down 5 Bovenbouwprogramma Buikspierprogramma 300 11. Specifieke kracht Korte versnellingsloopjes 10m Toniserende kaatssprongen vanuit de enkels - Maximaal hoog springen met bal aantippen, vanuit stand - Maximaal hoog springen met bal aantippen, met aanloop - Maximaal hoog springen met bal aantippen, met aanloop, na landing direct in verdedigingsstand 2 meter achterwaarts lopen 10 rondes uitlopen/loopband 5 3 inlopen hordes 1 en 2 benig 10 x 3 series, HP:10 SP:2 10 x 3 series, HP:10 SP:2 10 x 3 series, HP:10 SP:2 kracht- en stabiliteitstraining 11
12. Acyclisch/cyclisch Loop abc met richtingsveranderingen Verlengde passen Hoedjes 1 voet, 1 ½ voet, 2 voet enz van elkaar, tot aan 5 of 6 voet. Speler 1 x raken looppas, met verlengende pas Balvormen - Bal wandelend hoog houden - 2 tal overspelen elkaar moeilijk maken - Bal mag 1x stuiten, direct terugspelen Training Acyclisch: - Staan, sprint rechtuit 10 m - Zig zag sprint 4 x 5m - Sprint met keerpunten 180º, 4 x 5m - Sprint met opdracht trainer voor/achter/zij 10 10x HP; 15 SP; 2 10x HP; 15 SP; 2 10x HP; 15 SP; 2 10x HP; 15 SP; 2 Training Cyclisch (dit is een aparte training van a-cyclisch!!): 1 x 40m 1 x 50m 1 x 60m 1 x 70m 1 x 80m 2;2 volleybal spel 10 rondes uitlopen HP: 2 Vanaf dit moment mag de speler gedeeltelijk meetrainen met de groep. Niet direct de volledige training meespelen, de speler moet in gedeeltes ingepast worden. Starten met warming up, in een aantal trainingen uitbouwen naar het meespelen van partijen 12 kracht- en stabiliteitstraining
13. Alactisch vermogen 3 inlopen Pilonnen met versnellen Passen/spelen met de groep Partijspel met de groep, zonder sprongen 10 x 5m wenden keren Maximale snelheid Klokken 5 series, SP; 3 14. Plyometrie Passen met de groep Partij met de groep Hoogtesprongen over een hekje 3 inlopen Pilonnen met versnellen - Maximale hoogte, 2 benen, voorwaarts, direct gevolgd door achterwaarts terug 5 sets sprongen, 3 series - Maximale hoogte, 1 been, zijwaarts en terug 5 sets sprongen, 3 series linkerbeen/3 series rechterbeen 15. Complex Meespelen technisch tactisch groep Meespelen kleine partijen groep Toniserende sprongen Sprongen - sprint 4 x 10 verdedigende ballen verwerken 10 rondes uitlopen/loopband 5-5 horden sprongen, 2 voet afstand van elkaar, 10 m sprint, 5x - 3 aanvalssprongen, zigzag sprint, 4 x 6m, 5x - Loopsprongen 10 stuks, 5x5m sprint met wenden keren, 5x Deze 3 vormen 2 series kracht- en stabiliteitstraining 13
16. Lactisch vermogen Deze vorm komt niet tot nauwelijks voor in het volleybalspel 1x uitvoeren eventueel als try out Training groep 18m lengte volleybalveld 2x heen terug 14, rust 14 4x heen en terug in 28, rust 28 2x heen terug 14, rust 14 4x heen en terug in 28, rust 28 SP: 4 10 rondes uitlopen Deze serie 2x 17. Agility Training groep Wenden keren met blokken en afwerken Zo snel mogelijk om pilonnen heen, met gezicht richting het net. Achter waarts Smash Blok 10 rondes uitlopen/loopband 5 5 herhalingen HP; 90 5 series SP; 4 14 kracht- en stabiliteitstraining