Thema 7 Investeringsmanagement 1. Investeringsbeslissingsproces Besluitvormingsproces voor investeringen (6 fasen) (Choate & Racette, 1983) Investeringsopportuniteiten Nieuwe investeringsopportuniteiten Planningsfase Voorstellen Evaluatiefase Projecten Selectiefase Implementatiefase Controlefase Auditingfase Aanvaarde projecten Lopende projecten Beëindiging project Verworpen opportuniteiten Verworpen voorstellen Verworpen projecten Verbeteringen in planning en evaluatie procedures 1
2. Kenmerken van investeringsprojecten Hoewel investeringsprojecten vaak HETEROGEEN zijn, hebben ze de volgende gemeenschappelijke kenmerken: Mogelijk (zeer) lange (en mogelijk onduidelijke) duurtijd (Vaak hoge) uitgaven bij opstart Toekomstige inkomsten (Vaak) onzekere opbrengsten 3. Basisprincipes bij investeringsanalyse PRINCIPE 1 Projecten worden beoordeeld op de gegenereerde cashflows Wat? Zowel positieve (inkomende) als negatieve (uitgaande) cashflows Cashflows worden voorgesteld door middel van een tijdslijn waarbij cashflows per jaar netto worden weergegeven 0 1 2 3 2
PRINCIPE 2 Waarbij van toekomstige cashflows de huidige waarde wordt berekend Waarom? Hoe? Via de formule van de samengestelde intrest huidige waarde = toekomstige waarde in jaar n (1+intrest) aantal jaar(n) PRINCIPE 3 Waarbij deze berekeningen gebeuren op basis van een intrestvoet Intrestvoeten is o.a. afhankelijk van Looptijd (korte termijn vs. lange termijn) In functie van de kredietwaardigheid van de ontlener In functie van de mogelijke waarborgen verstrekt door de kredietnemer Bij analyse wordt het minimaal gewenst rendement van de investering genomen 3
4. Evaluatietechnieken voor investeringen In de bedrijfswereld bestaan verschillende methoden om investeringen te beoordelen op hun haalbaarheid. De meest voorkomende evaluatietechnieken zijn de volgende: 1. Methode van de Net Present Value (NPV) 3. Methode van de Internal Rate of Return (IRR) 4. Pay Back methode (PB) 3. Profitability Index (PI) Bron: Graham and Harvey (2000) The theory and practice of finance: evidence from the field, Journal of financial economics, 61, 187-243. 4
a. methode van de NPV Wat? Het berekenen van de HUIDIGE waarde van alle TOEKOMSTIGE cashflows. Wiskundige benadering Voorbeeld Delhaize overweegt om op zijn nieuw distributiecentrum voor verse maaltijden in Zellik (DC Fresh II), zonnepanelen te installeren. Deze zonnepalen worden geacht jaarlijks 50 MWh te genereren (gedurende 5 jaar) vanaf het volgende jaar. De opbrengst van een stroomcertificaat is 450 per MWh. Jaarlijks wordt 12.500 aan electriciteit bespaard. Er is een eenmalige onderhoudskost van 5.000 in het derde jaar. De aankoopprijs bedraagt 150.000. Intrestvoet is 3%. Is het financieel verantwoord dit uit te voeren? 5
Oplossing STAP 1 Reconstrueren van de tijdlijn STAP 2 Berekenen netto-cashflows Nu (0) 1 2 3 4 5 6
STAP 3 Bereken de huidige waarde Basisregel voor de interpretatie NPV > 0 = OK NPV < 0 = niet OK Voordelen en nadelen van de methode 7
Tabel: voordelen en nadelen van de methode van NPV VOORDELEN NADELEN Wat zijn de opties wanneer de NPV van een project niet OK is? Verlengen van de periode Verhogen van de cashflow Vervroegen van de cashflows Verlagen van de gebruikte intrestvoet Starten met een lager inititieel startbedrag 8
UITBREIDING: Belangrijk is de sensitiviteitsanalyse Sensitiviteitsanalyse voor de intrestvoet (NPV-profiel) NPV (in euro s) Intrestvoet (discontovoet) UITBREIDING: Cumulatief cashflowprofiel van het project Wat? Evolutie van de cumulatieve kasstromen over de levensduur van het project. Voorbeeld 9
Toelichting getallen Cumulatief cashflowprofiel -150000-116019,42-87741,54 Toepassing uit de financiële wereld Beoordeling van de waarde van aandelen 10
b. methode van de IRR Wat? Deze intrestvoet die de Net Present Value (NPV) van een cashstroom op nul zet Alternatieve benamingen: interne rentevoetmethode of methode van het intern rentabiliteitspercentage Interpretatie van de resultaten: IRR < gewenst rendement = niet OK IRR > gewenst rendement = OK 11
Voorbeeld Uitzonderlijke situaties Investeringen waarbij er eerst opbrengsten zijn en daarna kosten (<> gebruikelijk scenario) Investeringen waarbij er afwisselend negatieve en positieve cashflows zijn b.v. in 2009: + 1.000.000 in 2010: - 500.000 in 2011: +20.000 12
c. Pay Back methode Wat? Periode die nodig is om door middel van de netto ontvangsten, de geïnvesteerde som (eventueel verminderd met de restwaarde) terug te verdienen. Voorbeeld: Netto ontvangsten: 2010: 35.000 // 2011: 30.000 // 2012: 35.000 Geïnvesteerde som: 75.000 VOORDELEN NADELEN 13
d. Profitability Index Tot nu: Gaan we een project uitvoeren of niet? Vaak is er concurrentie tussen projecten en kan er bijvoorbeeld maar één project worden uitgevoerd omdat middelen beperkt zijn. Wat? Methode om (investerings)projecten te rangschikken op basis van de verhouding gecreërde waarde per ingezette eenheid middel Interpretatieregel Voorbeeld Project NPV (in miljoen ) Benodigde oppervlakte (als % van totaal) Profitability Index A 100 100 1 B 75 60 1,25 C 75 40 1,875 14
Voorbeeld 2 (aantal personeelsleden is 190) Project NPV Aantal personeelsleden Router 17.7 50 A 22.7 47 B 8.1 44 C 14 40 D 11.5 61 E 20.6 58 F 12.9 32 Totaal 107.5 332 Project NPV Aantal personeelsleden Router 17.7 50 0.354 A 22.7 47 0.483 B 8.1 44 0.184 C 14 40 0.350 D 11.5 61 0.189 E 20.6 58 0.355 F 12.9 32 0.403 Profitability Index Tabel met berekening Profitability Index 15
Project NPV Aantal personeelsleden A 22.7 47 0.483 F 12.9 32 0.403 E 20.6 58 0.355 Router 17.7 50 0.354 C 14 40 0.350 D 11.5 61 0.189 B 8.1 44 0.184 Profitability Index Tabel met rangschikking op basis van Profitability Index Tabel: voordelen en nadelen van de Profitability Index VOORDELEN NADELEN 16