Stedenbouwkundige reactie 1. Stedenbouwkundige visie Stationsgebied Buitenpost Naast het voornemen voor de bouw van een passerelle over het spoor, is er ook een plan gemaakt voor de totale invulling van het stationsgebied Buitenpost. In de afgelopen jaren is voor Buitenpost een tweetal visies gemaakt waarin ook het stationsgebied wordt genoemd, de Stedelijke visie stationsgebied Buitenpost en de Ontwikkelingsvisie Buitenpost Centrum. Beide visies geven de richting aan voor wat betreft de herinrichting van het stationsgebied. Onderstaande uitgangspunten zijn genoemd in de Stedelijke visie stationsgebied Buitenpost en de Ontwikkelingsvisie Buitenpost Centrum en zijn gebruikt voor de planvorming van de herinrichting van het stationsgebied: Realiseren van een veilige passage van het spoor voor voetgangers Versterken van het stationsgebied als vervoerknooppunt Het stationsgebied herinrichten en afwaarderen (halteplaats bussen/taxi en halen-brengen) Opwaarderen van de verblijfskwaliteit Oplossen van het structurele parkeerprobleem (door maatregelen aan de noordzijde van het spoor) Ontsluiting van het stationsgebied via de noordelijke route Versterken van de relatie centrumgebied met stationsgebied Versterken van de relatie Kruidhof met stationsgebied Toevoegen van openbaar groen Visie herinrichting van het stationsgebied Door de bouw van een passerelle ontstaat een veilige voetgangersverbinding tussen het gebied ten noorden en ten zuiden van het spoor. Hierdoor zal de spoorwegovergang op de Jeltingalaan - Stationsstraat minder door deze doelgroep worden gebruikt. De voetgangersovergang op het station zelf zal wel blijven bestaan, dit is nodig om op het tweede perron te komen. De bouw van de passerelle zorgt ervoor dat het gehele gebied rondom het spoor kan worden heringericht. Hierdoor kan ook het structurele parkeerprobleem, dat zich in de huidige situatie voordoet, worden opgelost.
Parkeerterrein noordzijde Voor het parkeren geldt dat er structureel te weinig parkeerplaatsen zijn. In 2009 is aan de noordzijde van het spoor al een extra parkeerterrein aangelegd. Aan deze zijde van het spoor is voldoende ruimte voor een uitbreiding van de parkeercapaciteit, waardoor het parkeerprobleem kan worden opgelost. Door de passerelle wordt de afstand naar het station een stuk korter dan in de huidige situatie, waardoor het veel aantrekkelijker wordt om aan de noordzijde van het spoor te parkeren. Omdat het gebied aan de noordzijde van het spoor er nu niet al te fraai bij ligt, verdient het de voorkeur om het gehele terrein her in te richten. In de planuitwerking is er dan ook vanuit gegaan dat het gehele gebied wordt ingericht als parkeerterrein. Hierdoor ontstaat aan de noordzijde van het spoor een eenduidig karakter en een helder beeld. Bijkomend voordeel is dat hierdoor al het parkeren door de treinreizigers kan worden verplaatst naar de noordzijde, waardoor het parkeren aan de zuidzijde van het spoor kan worden afgewaardeerd. Aan de zuidzijde hoeven dan alleen parkeervoorzieningen voor invaliden, taxi s te worden gerealiseerd en een mogelijkheid voor halen/brengen. Door deze indeling zal een veilige situatie ontstaan en dit brengt de volgende verkeerskundige voordelen met zich mee; Er zal, omdat al het parkeren aan één kant plaats vindt, minder zoekgedrag zijn. Vermijding zoekgedrag zal in het algemeen een positief effect op de verkeersveiligheid opleveren (ook voor de veiligheid op de spoorwegovergang Stationsstraat Jeltingalaan). Door minder verkeersaanbod van auto s, zal voor de overige weggebruikers een veilige situatie ontstaan aan de zuidzijde van het station. Het stationsgebied aan de zuidzijde kan opnieuw worden ingericht waarbij er meer mogelijkheden ontstaan om rekening te houden met de belangen van het openbaar vervoer, fietsers, voetgangers, gehandicapten. De noordzijde van het station is gemakkelijk bereikbaar via de rondweg. Bijkomend voordeel is dat het centrum van Buitenpost daardoor wordt ontlast en de spoorwegovergang Stationsstraat Jeltingalaan minder zal worden gebruikt. Parkeerterrein zuidzijde Aan de zuidzijde van het spoor wil de gemeente het aantal autobewegingen zoveel mogelijk beperken. In de huidige situatie ligt er, naast de parkeergelegenheid op het plein, ook nog een parkeerterrein ten oosten van het gemeentehuis. Het idee is om dit terrein uitsluitend te reserveren voor het personeel van het gemeentehuis. Hierdoor kunnen de parkeerterreinen aan de noordzijde van het spoor, in het centrum, en bij De Schakel die momenteel ook door personeel van de gemeente worden gebruikt, worden ontlast. Bushaltes De bushaltes zullen aan de zuidzijde van het spoor blijven. Door de herinrichting kan het gebied meer als plein worden ingericht, waarop opstelplaatsen voor de bussen kunnen worden gerealiseerd. Dit zal in overleg met het betreffende vervoersbedrijf moeten plaatsvinden. Verbinding door passerelle De verbinding door de passerelle maakt het makkelijker om aan de noordzijde van het spoor te parkeren of de fiets te stallen. In de planvorming is dan ook rekening gehouden met de mogelijkheid om aan beide zijden van het spoor de fiets te stallen. Voor het opwaarderen van de verblijfskwaliteit in het gebied zal de passerelle aan beide zijden van het spoor uitkomen op een plein. Aan de noordzijde van het spoor bestaat de ruimte en de
mogelijkheid om een verkeersluw plein aan te leggen. Hierdoor kan het gebied en het bedrijventerrein een kwaliteitsimpuls krijgen. Aan de zuidzijde van het spoor is de ruimte beperkter en zal er vooral aandacht moeten worden besteed aan de routing naar het station, de bushaltes en de routing richting het centrum en de Kruidhof. Door de afwaardering van het parkeren aan de zuidzijde van het spoor en een andere indeling van het busstation, ontstaat ruimte voor een kwaliteitsimpuls van dit gebied. Bij het ontwerp van de passerelle wordt rekening gehouden met de plannen voor de inrichting van het aangrenzende gebied. Route Kruidhof De relatie tussen de Kruidhof en het stationsgebied kan worden verbeterd door de route op te waarderen. Deze route zou vanaf het stationsgebied direct zichtbaar moeten zijn en beleefd moeten worden. Een meerwaarde ontstaat als de route al iets van het aanbod van de Kruidhof kan laten zien zodat men nieuwsgierig wordt. In het plan wordt uitgegaan van een brede voetgangersverbinding ten noorden van de Stationsstraat. De groenstrook zou bijvoorbeeld kunnen worden ingericht met bloemen/planten/informatie die verwijzen naar de Kruidhof. Om eenheid in het gehele gebied te creëren zou de inrichting (bankjes, verlichting, boomroosters etc.) moeten worden afgestemd op de passerelle. Route centrum Er zijn verschillende routes van het centrum naar het stationsgebied. Eén van de routes is via de Stationsstraat. Deze route wordt voor een deel al opgewaardeerd als route naar de Kruidhof. Het andere deel van de route wordt meegenomen met de herinrichting van en rondom de Voorstraat/Schoolstraat. Een tweede route van het station naar het centrum is via het gebied van Herbranda. Deze route kan pas worden opgewaardeerd wanneer de locatie Herbranda wordt geherstructureerd. Dit staat los van de herinrichting van het stationsgebied. 2. Keuze hoofdvorm Passerelle. Voordat het plan voor de passerelle verder uitgewerkt kan worden, zal er een keuze moeten worden gemaakt uit vier varianten. De architect heeft vier varianten voor de hoofdvorm van de passerelle aan de gemeente voorgelegd. Bij de keuze speelt de inpassing van de passerelle in de omgeving een belangrijke rol. Op basis hiervan is een voorkeursvariant gekozen. Onderstaand zijn de verschillende varianten beschreven. Daarnaast wordt gemotiveerd welke variant de voorkeur heeft. Variant 1.
Bij variant 1 is de passerelle die gemaakt is voor het station Ruurlo, geprojecteerd in de omgeving van het station Buitenpost. Daar waar de passerelle in Ruurlo is geplaatst in een groene en ruime omgeving zonder bebouwing, komt de passerelle in Buitenpost te staan in bebouwd gebied met beperkte ruimte. Op de 3d schetsen is goed te zien dat de passerelle in de setting van Buitenpost anders uitpakt, dan in de setting van Ruurlo. De brug is door de vorm en vrije overspanning, een dicht en stevig element in de omgeving. Door de bestaande bebouwing in de omgeving, die vooral bestaat uit vierkante en hoekige gebouwen, wijkt de ronde en gebogen vorm behoorlijk af. Variant 2 Deze variant is een kopie van een bestaande passerelle in Steenwijk. Het gaat hier om een zogenaamde tuibrug, waarbij het brugdek tussen pijlers aan kabels hangt. Door deze constructie kan de passerelle een slanke vorm hebben. De lichte en slanke constructie zorgt ervoor dat deze passerelle voorstelbaar is in de omgeving van het stationsgebied in Buitenpost. Qua vormgeving is de passerelle een hoekig element. Naast de ophanging van het brugdek met aan beide zijden van het spoor pijlers, is het ook mogelijk om het brugdek aan één zijde van het spoor op te hangen aan één pijler. Hierdoor ontstaat een asymmetrische passerelle, zodat er een accent aan één zijde van het spoor wordt gemaakt. Variant 3 Variant 3 is een passerelle met een vrije overspanning. De brug bestaat uit één element waarbij geen pijlers voor ondersteuning nodig zijn. Door deze zelfdragende constructie bestaat de passerelle uit één massief element. Dit heeft consequenties voor de grootte en zwaarte van het element in de omgeving.
Door de hoekige vorm en de uitvoering van de passerelle in één element, zou deze variant in z n eenvoud passend zijn in de omgeving.
Variant 4 Deze variant is een combinatie van variant 2 en 3. Waar bij variant 2 de brug met kabels aan pijlers hangt en bij variant 3 van een zelfdragende constructie wordt uitgegaan, hangt bij deze variant de passerelle tussen twee elementen met een vrije overspanning over het spoor. Deze elementen worden als schil aan beide zijden van de brug gepositioneerd, waardoor deze zowel een functionele als esthetische functie krijgen. Qua vormgeving is deze brug voorstelbaar in de omgeving van het station van Buitenpost. De hoekige vorm sluit goed aan bij de bestaande bebouwing. Daarnaast kan met dit ontwerp een (subtiel) statement worden gemaakt naar omgeving. Afweging Beoordelingscriteria bij de keuze voor de variant welke verder zal worden uitgewerkt, zijn de hoofdvorm en inpasbaarheid in de omgeving. In hoofdzaak bestaat de keuze voor de vorm van de brug uit twee opties, een ronde en gebogen passerelle of een passerelle met een strakke, hoekige vorm. De 3d schetsen laten goed zien wat de verschillende vormen met de omgeving doen. De variant met de gebogen vorm laat zien dat deze niet aansluit bij het huidige beeld rondom het station Buitenpost. De gebogen vorm van de passerelle sluit in deze setting niet goed aan op de huidige omgeving, waardoor het element als omgevingsvreemd kan worden ervaren. Beter passend in de omgeving is een hoekig, strak element welke aansluit bij de bestaande bebouwingselementen in de omgeving van het station. Zowel variant 2, 3 als 4 voldoen aan dit aspect en zouden passen in de setting van het station Buitenpost. Ruimtelijk gezien spreekt variant 4 het meest aan. Het idee om het station van Buitenpost een stempel te geven kan hiermee goed worden vormgegeven. De asymmetrische vormgeving van de passerelle kan een meerwaarde aan het ontwerp en de omgeving geven. De passerelle zou als poort naar de Noardlike Fryske Wâlden kunnen functioneren of een verwijzing naar de Kruidhof kunnen zijn. Bij zowel variant 2 als 3 zijn deze mogelijkheden beperkter. Daarnaast sluit variant 4 door de strakke vorm het meest aan bij de bestaande bebouwing. In de uitwerking zal verder moeten worden nagedacht over materiaal, kleur, plaatsing en detaillering.