Workshop Kwetsbaarheid werkconferentie KOMPLEET Integrale ondersteuning van kwetsbare ouderen en hun mantelzorgers 10 oktober 2013 Rob Beumer, huisarts Mary Timmermans, Specialist Ouderengeneeskunde Harmke Nijboer, Klinisch Geriater
Doel: Add life to years Behoud van: Functionaliteit Zelfstandigheid behouden en in kaart gebracht Welzijn Anticiperen op de gevolgen van ziekte en medische handelingen
Vergrijzing in Nederland Gaat samen met onvoldoende voorbereid gezondheidszorgsysteem Huidige situatie: Gefragmenteerde, aanbodgerichte zorg op een gestelde vraag uit patiënt/familie Gewenste situatie: Proactieve, samenhangende, multidisciplinaire, vraaggerichte zorg
Kwetsbare Ouderen Wat is kwetsbaar en wie zijn dat?
HET IS ZINVOL VAN EEN ONDERSCHEID TE MAKEN TUSSEN DE DERDE EN DE VIERDE LEEFTIJD
Kwetsbaarheid, wat is dit? Consensus dat kwetsbaarheid multifactorieel is MAAR... Kwetsbaarheid is een syndroom van verlies van reservecapaciteit waardoor omgevingsfactoren eerder een nadelig effect hebben Strawbridge 1998 J Gerontol 53B;S19 Onvoldoende bewijs voor één definitie van kwetsbaarheid
DE VIERDE LEEFTIJD Leeftijd een slecht gegeven voor de indicatie kwetsbaarheid!
kwetsbaarheid : onzin??? Verschillende definities: verschillende selecties Geen ziekte Geen uniform syndroom Geen pathofysiologisch verklaringsmodel (Nog) Geen triage instrument
Voorspellende factoren van kwetsbaarheid kliniek Functioneel Pathofysiologie Osteoporose Moeite met ADL Sarcopenia Zwakte Matige mobiliteit en vallen Laag VO 2 max Moeheid Weinig uithoudingsvermogen laag testosteron en traagheid Gewichtsverlies Lage activiteit niveau CRP/IL6 /fibrinogeen/tnfα Overgewicht Weinig uithoudingsvermogen en traagheid Balans Spierkracht Mobiliteit afname Comorbiditeit Cognitie Ontreddering Anaemie Moeheid Depressie Stemming laag Lally, 9 F. et al. Understanding frailty Postgrad Med J 2007
Studenski et al JAMA 2011
Evidence: Gait Speed and Disease: severity and prognostic indicator renal insufficiency CHF class Bittner JAMA 1993 COPD Gerardi et al 1995 diabetic complications 10 year hip fracture risk knee OA In many disease states, Gait speed predicts future: Health Function Utilization Survival Dementia onset Verghese NEJM 2002
Hoe nu verder? Vroegopsporing van (mogelijk) kwetsbare ouderen binnen de eerste lijn
Kenmerken Kwetsbare Ouderen in KOMPLEET Rob Beumer Huisarts Analyse van kenmerken van patiënten die geselecteerd zijn door de huisarts op basis van casefinding voor een intake door de praktijkondersteuner OZ in het kader van de pilot KOMPLEET
Vraagstelling: welke kenmerken zijn karakteristiek voor Kwetsbare Ouderen in KOMPLEET
Onderzoekspopulatie: Onderzoeksperiode april 2011 tot heden Onderzoekspopulatie: n= 41 Mannen n= 16 39% Vrouwen n= 25 61% Leeftijd bij aanmelding mannen=vrouwen gemiddeld 81,7 jaar
Reden voor aanmelding door de huisarts: 83% onvoldoende zicht op de thuissituatie 30% cognitieve stoornis, veranderd gedrag
Woon/leefsituatie Alleenstaand 67% 33% man vrouw Samenwonend 50% 50% man vrouw
Leeftijd bij aanmelding: 7 vrouwen 7 Mannen 6 6 5 5 4 3 alleen samenwonend 4 3 alleen samenwonend 2 2 1 1 0 71-75 76-80 81-85 86-90 91+ 0 76-80 81-85 86-90 91+
Resultaten uit de intake mbv de TRAZAG. alleenstaand samenwonend geheugenproblemen 80 37 Huishoudelijke Hulp 76 44 >4 medicijnen 76 62 mobiliteitsproblemen 56 44 somberheid 44 44 gehoorsverlies 36 31 ADL problemen 32 19 visusvermindering 32 25 afvallen 20 12 vallen 16 6 vaak op spreekuur 8 12 nachtelijke onrust 4 6
Conclusies Verschil tussen alleenstaand en samenwonen Vrouwen vaker alleenstaand en op oudere leeftijd kwetsbaar Geen leeftijdsverschil tussen mannen en vrouwen bij aanmelding bij samenwonen. (overbelasting mantel?) Alleenstaand, geheugenproblemen gecorreleerd aan hulp in de huishouding.
Take Home Messages Algemene definitie Kwetsbaarheid ontbreekt Medische blik volstaat niet Uit ons onderzoek komt naar voren dat we op zoek moeten naar alleenstaande vrouwen met hulp in de huishouding Bij kwetsbare patiënten staat de kwaliteit van leven van de patiënt centraal Multidisciplinaire afstemming van het beleid.