Bevlogen aan het werk! Werkplezier binnen de zorgsector Scholingsdag CNV Utrecht, 16 november 2010 Mark van de Grift, MSc
Ons werk is veranderd Van Naar Fysieke arbeid Mentale en emotionele arbeid Extern toezicht en controle Zelfcontrole (empowerment) Scheiding werk-privé Werk-privé interferentie Verticale hiërarchie Horizontale netwerken Monocultuur Diversiteit Gedetailleerde taakomschrijving Vrije opdracht (job crafting) Baan voor het leven Toekomstonzekerheid Stabiliteit Continue verandering, flexibiliteit Ervaring Innovatie, creativiteit Afhankelijk van organisatie Zelf verantwoordelijk (employability)
Psychologisering Psychologische kenmerken ( mentaal kapitaal ) wordt steeds belangrijker. Daarom hebben moderne arbeidsorganisaties niet langer gezonde, maar bevlogen werknemers nodig.
Bevlogenheid is een toestand van opperste voldoening bij werknemers, die gekenmerkt wordt door vitaliteit, toewijding en absorptie Schaufeli et al. (2001)
Bevlogen medewerkers hebben plezier in hun werk hebben vertrouwen in hun eigen kunnen genereren hun eigen positieve feedback hebben dezelfde waarden als de organisatie zijn moe maar voldaan na hun werk zijn niet werkverslaafd
Bevlogen medewerkers voelen zich verantwoordelijk voor hun werk en zijn er trots op presteren beter op hun werk handelen meer pro-actief en coöperatief doen graag een stapje extra voor collega s en klanten verzuimen minder en voelen zich meer verbonden met de organisatie waarvoor ze werken zijn vaak ook bevlogen buiten hun werk
Utrechtse Bevlogenheidsschaal Vitaliteit Op mijn werk bruis ik van energie Toewijding Ik ben enthousiast over mijn baan Absorptie Mijn werkt brengt mij in vervoering
Persoonlijke uitkomsten: Gezondheid Bevlogenheid hangt samen met zeer lage angst en depressie weinig burnout positieve emoties goede ervaren gezondheid reactiviteit van het fysiologische stresssysteem snel herstel na inspannend werk
Organisatie-uitkomsten: Arbeidshouding en motivatie Bevlogenheid hangt samen met arbeidssatisfactie betrokkenheid bij het werk organisatiebetrokkenheid geringe verloopneiging intrinsieke motivatie persoonlijk initiatief
Organisatie-uitkomsten: Gedrag Gedragsmatige prestatie indicatoren studieprestatie extra-rol gedrag kwaliteit van dienstverlening volgens klanten zelf gerapporteerde medische fouten bedrijfsongevallen arbeidsprestatie zoals beoordeeld door de chef innovatief gedrag
Organisatie-uitkomsten: HR- en economische indicatoren HR prestatie indicatoren ziekteverzuim frequentie personeelsverloop Economische prestatie indicatoren financiële opbrengst prestatie van de business unit (winst, productiviteit, personeelsverloop, loyaliteit van klanten)
Opwaartse spiraal Energiebronnen Geloof in eigen kunnen Salanova et al (2006; 2009); Llorens et al. (2007); Hakanen et al. (2008)
Waarom bevlogenheid? Voor de werknemer Het is gezond Je voelt je er goed bij Positief effect, ook op partner Leren en ontwikkelen Meer waardering en erkenning Voor de werkgever Het levert geld op Het verhoogt de productiviteit HRM is beter te plannen Aantrekkelijkheid van het bedrijf Maatschappelijk verantwoord ondernemen
Emotionele besmetting - Vergelijking - Empathie - Nabijheid - Veel contact Bevlogenheid van de ander Emotionele besmetting Eigen bevlogenheid Bakker et al.(2005, 2006); Bakker & Demerouti (2009)
Balans Mentale Taakeisen Emotionele Taakeisen Werkdruk Ontwikkeling Sociale Steun Autonomie
WERKSTRESSOREN HOOG LAAG BURNOUT APATISCH BEVLOGEN VERVEELD LOW LAAG HOOG ENERGIEBRONNEN
Job Demands, Artsen, N=664 WFC work overload mental emotional bureaucracy 4 5 6 7 8 Not Engaged Engaged
Job Resources, Artsen, N=664 coaching support feedback self-growth autonomy 4 4,5 5 5,5 6 6,5 7 7,5 8 Not Engaged Engaged
Werkdruk Steun Emoties Mentaal Werk Stressoren Energie Bronnen Coaching Cohesie Autonomie Tijdstip 1 Bevlogenheid.45*** Tijdstip 2.23* 2 jaar later Werkdruk Emoties Werk Stressoren Energie Bronnen Steun Coaching Mentaal Bevlogenheid Cohesie Autonomie
Strategisch HRM-Beleid Optimale personeelsbezetting Verminderen werkstress, bevorderen bevlogenheid Trainen en opleiden Verbeteren van het team- en organisatieklimaat
Organisatiestrategieën Werk Vergroten energiebronnen Leiderschap Verbeteren sociaal klimaat ( besmettelijkheid ) Stimuleren van coachend leiderschap Training Bevorderen van competentie en geloof in eigen kunnen ( opwaartse spiraal ) Loopbaanontwikkeling Houdt het werk uitdagend Schaufeli & Salanova (2007, 2008)
Individuele strategieën Genereren van positieve feedback In gang zetten van een positieve opwaartse spiraal Goal setting en motivatie Opstellen en uitvoeren van een Persoonlijk Ontwikkelingsplan Doelen opstellen en systematisch nastreven Bevorderen positieve emoties Maak gebruik van implementatie intenties
Individuele strategieën Positief sociaal gedrag Vriendelijkheid Dankbaarheid tonen Positief nieuws delen Sociale relaties koesteren Cognitieve technieken Zegeningen tellen Genieten Optimisme stimuleren Positief labelen Ouweneel, Schaufeli & Le Blanc (2009)
Onze conclusie Bevlogenheid op het werk is zowel goed voor de werknemer als voor de organisatie. Het is een win-win situatie, maar vergt wel een investering van beide kanten.