Parkeren in Steenwijk-Centrum
Documentatiepagina Opdrachtgever: Gemeente Steenwijkerland, de heer K. Venhuizen Stuurgroep: burgemeester H.H. Apotheker, wethouder H.J. Boxum, leden projectgroep Projectgroep: Handelsvereniging (de heren K. Groen, J. Landman en G. Piest), Kamer van Koophandel ( de heer K. van der Schaaf), Hoofd Bedrijfschap Detailhandel (O. Busch) Projectteam Goudappel Coffeng: de heren H.J. Kingma en M.R. de Haan Kenmerk rapport: STW033/Pme/0217 Datum publicatie: 28 juli 2009 pagina 2 van 25
Inleiding Waarom deze nota? In navolging van de Centrumvisie voor de kern Steenwijk, is het parkeren in en direct rondom het centrumgebied van deze kern onderzocht. Deze nota in relatie tot de Centrumvisie Voorliggende nota is een verdieping op het onderwerp parkeren dat in de Centrumvisie van BRO globaal aan de orde is gekomen. Leeswijzer De huidige situatie in beeld. Ingrediënten voor een nieuw concept. Het toekomstbeeld. Aandachtspunten. De marsroute Het financiële plaatje pagina 3 van 25
Huidige situatie Van de functiekaart Steenwijk pagina 4 van 25
Huidige situatie naar de vijf deelgebieden van het parkeeronderzoek (bron: BRO) pagina 5 van 25 Effectief zijn binnen de vesting (inclusief Oosterpoort) circa 400 parkeerplaatsen voor winkelend bezoek beschikbaar. - 493 blauwe zone plaatsen - 270 betaalde parkeerplaatsen - 725 vrije parkeerplaatsen Totaal 1502-14 vergunningplaatsen
Huidige situatie Betaald parkeren Voor het parkeren moet onder meer betaald worden op de Burg. Goeman Borgesiusstraat, Scholestraat en Markt Alle locaties waar betaald moet worden voor het parkeren, liggen op loopafstand van het winkelgebied. Het tarief dat in Steenwijk geldt ( 0,80 per uur), is in verhouding tot de omvang van het winkelaanbod,relatief hoog in vergelijking met omliggende winkelcentra (zie hieronder). De betaalde parkeerplekken in het centrum zijn gemiddeld per week 43% van de tijd bezet en worden dus goed gebruikt. 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 Lochem Bolsward Cuyk Deurne Doesburg Culemborg Haren Gn Geldrop Geldermalsen Hulst Steenwyk Harlingen Veldhoven Zwyndrecht Ymuiden Oisterwyk Oostburg Den Burg Weesp Zaltbommel Valkenburg Lb Zandvoort Zierikzee Nieuwegein Noordwyk Zh Rosmalen Landelijke tarieven betaald parkeren vergelijkbare centra Tarieven betaald parkeren omliggende centra Assen: 1,25 Emmeloord: parkeerschijf Heerenveen: 0,80 Hoogeveen: 1,20 Kampen: 0,90 Meppel: 1,00 Wolvega: gratis Zwolle: 2,00 pagina 6 van 25
Huidige situatie Parkeerdruk In de Centrumvisie is de parkeerdruk voor een werkdagmiddag, een koopavond en een zaterdagmiddag beschouwd. Gebleken is dat op bepaalde locaties de parkeerdruk erg hoog is, terwijl op andere locaties nog voldoende restcapaciteit aanwezig is (zie ook volgende pagina). De totale vraag naar parkeerplaatsen overstijgt het totale aanbod niet, maar is wel een aandachtspunt voor de toemkomst. Ook wordt er niet structureel fout (buiten de vakken) geparkeerd. Toch zijn er wel degelijk problemen (zie hiernaast). Parkeerproblematiek Op alle onderzoeksmomenten hoge parkeerdruk in het oostelijk centrumgebied, waardoor er sprake is van zoekverkeer. Het huidige systeem van ontheffingen (blauwe zone) en vergunningen (betaalde zone) functioneert naar behoren, echter daardoor is er wel sprake van een wachtlijst. De meeste parkeerterreinen waar gratis geparkeerd mag worden (zoals Gasthuispoort, Oost- en Westwijkstraat), staan s ochtends vroeg al vol. De opbrengsten van het betaald parkeren komen niet in een parkeerfonds terecht, waaruit wensen op parkeergebied gefinancierd kunnen worden. Voor de realisatie van nieuwe plannen zijn andere financiële middelen noodzakelijk. pagina 7 van 25
Huidige situatie Parkeerdruk zaterdagmiddag 13:00 uur 45 Legenda parkeerdruk lager dan 85% parkeerdruk hoger dan 85% parkeerdruk hoger dan 100% pagina 8 van 25
Huidige situatie Parkeerprestatie De parkeerprestatie is een instrument om de winkelgebieden met elkaar te vergelijken. Het geeft weer of het aanbod van parkeren wel voldoende is afgestemd op de omvang van het winkelgebied en de verwachte parkeervraag. Parkeerterreinen die bezet worden door bewoners, werkers of niet vindbaar zijn, worden niet aan de parkeerprestatie toegerekend. Rekenkundig gaat het om het aantal parkeerplaatsen binnen de invloedssfeer van het winkelgebied, vermenigvuldigd met 100 en gedeeld door het winkelvloeroppervlakte (WVO). Hoe zit dit in Steenwijk? Het kernwinkelgebied omvat 18.500 m 2 en het Steenwijkerdiep 5.600 m 2, waarmee het totaal uitkomt op 24.100 m 2 WVO. Voor een stad als Steenwijk is een parkeerprestatie van 4,0 en 5,0 gewenst. De parkeerprestatie van Steenwijk ligt lager. Dit is te zien op de volgende 2 pagina s. pagina 9 van 25
Huidige situatie De huidige parkeerprestatie (1.081 parkeerplaatsen meegerekend) Theoretische benadering deelgebied 4: woonwijk en kan niet aan het parkeeraanbod van het centrum toe worden gerekend, het P&R-terrein ligt op te grote loopafstand Alle parkeerplaatsen op loopafstand van de winkelvoorzieningen zijn meegerekend, exclusief vergunningplaatsen 4,8 4,4 deelgebied 2: het parkeerterrein bij het gemeentehuis wordt gebruikt door werknemers Gemiddelde: 4,5 pagina 10 van 25
Huidige situatie De huidige parkeerprestatie (gecorrigeerd voor beschikbare plaatsen) Praktische benadering Op basis van het huidige parkeergedrag in Steenwijk- Centrum zijn 250 parkeerplaatsen in deelgebied 2 en 3 ( en 4) zijn niet meegerekend. 4,8 2,9 deelgebied 2 ligt relatief ver van centrumgebied af en de plaatsen hier zijn populair onder werknemers en dus nauwelijks beschikbaar voor bezoekers. deelgebied 3 ligt relatief ver van centrumgebied af en is moeilijk vindbaar Gemiddelde: 3,3 pagina 11 van 25
Huidige situatie Hoe groot is het probleem nu? De parkeerprestatie van Steenwijk ligt lager dan 4-5 en dat er sprake is van een onbalans (met name de oostzijde van het kernwinkelgebied). Met kleuren is aangegeven hoe de parkeerprestatie per deelgebied scoort. Daarbij is de volgende legenda van toepassing: geen probleem vraagt aandacht ingrijpen noodzakelijk In Steenwijk zijn nu slechts 270 betaalde parkeerplaatsen. Dat levert te weinig geld op om op korte termijn grote investeringen zoals een parkeergarage mogelijk te maken. Referentie Hiervoor is het betaald parkeren in Steenwijk afgezet tegen enkele omliggende centra. Als voor deze centra ook de parkeerprestatie wordt beschouwd, ziet het beeld er als volgt uit: Assen: 3,53 Emmeloord: 5,63 Heerenveen: 3,32 Hoogeveen: 4,14 Kampen: 4,87 Meppel: 3,22 Wolvega: 3,73 Zwolle: 5,29 De huidige parkeerprestatie vraagt om investeringen in het parkeren pagina 12 van 25
Trends Onderzoek Vraag naar parkeerplaatsen groeit: Aantal inwoners groeit Autobezit groeit Automobiliteit groeit Aandeel autogebruik winkelpubliek groeit Gevolg meer autoverkeer in de centra op zoek naar een parkeerplaats. Dit leidt tot meer zoekverkeer, meer overlast in woonwijken, etc De koopavond is in de parkeerdruk minder maatgevend geworden. Ontwerp Intensiever ruimtegebruik in binnensteden is het gevolg van een toenemende vraag naar parkeerplaatsen en vervanging van straatparkeren door garageparkeren GSM- parkeren, transpondertechnologie, parkeerplaats reserveren via internet, de techniek biedt nieuwe oplossingen. Financiën Tarieven stijgen harder dan inflatie. Oorzaak: (relatieve) schaarste aan parkeeraanbod Hoge tarieven leidt tot meer opbrengsten waardoor er mogelijkheden ontstaan voor gebouwde parkeervoorzieningen. Betaald parkeren van invloed op tevredenheid klanten. Achteraf betalen wordt het meest gewaardeerd door de consument. Meer prijsdifferentiatie op basis van ligging parkeerplaats. Andere betaalmethoden dan muntgeld. Parkeerfonds als instrument om kosten en opbrengsten te beheer(s)en en investeringen uit te financieren. pagina 13 van 25
Trends Beleid Er is een logische lijn te schetsen: 1. eerste parkeerduur beperking (parkeerschijfzone) 2. betaald parkeren 3. bouwen parkeervoorzieningen in centrum 4. bouwen parkeervoorzieningen in woonwijken 5. parkeren op afstand De lijn blijft in de loop van de tijd geldig, maar moderniseert wel op onderdelen. Kleinere gemeenten zitten aan het begin, grotere aan het eind pagina 14 van 25
Ingrediënten Beheersing parkeerproblematiek: Beter benutten/reguleren bestaande parkeercapaciteit Een helder concept neerleggen (zie hieronder) en dit zo snel mogelijk realiseren. In de omgeving van de winkels betaald parkeren zodat winkelbezoekers de beste plekken hebben. Parkeren in het hart van het winkelgebied met beperkte duur (vooraf betalen) Parkeren aan de rand van het winkelgebied met onbeperkte duur Uitbreiding vergunningengebied Verder van het centrum af gratis parkeren voor bezoekers/werknemers die niet willen betalen en langere tijd in/nabij het centrum verblijven. Langs alle invalswegen dienen gratis locaties aanwezig te zijn, om overlast in de woonwijken door zoekverkeer naar een gratis plekje te voorkomen. Vooraf betaald, kortdurend Betaald, zonder beperking Blauwe zone en vergunningenparkeren Vrij parkeren pagina 15 van 25
Ingrediënten Uitgangspunt toename WVO Richting de toekomst is voorzien in een uitbreiding van circa 4.000 m 2, zodat het totaal WVO uitkomt op 28.100 m 2. Hiervan wordt circa 2.200 m 2 gerealiseerd op het Steenwijkerdiep, 1.325 m 2 in het westelijk deel van het kernwinkelgebied en 500 m 2 in het oostelijk deel van het kernwinkelgebied. Uitbreiding parkeerlocaties De voorgenomen uitbreiding van het WVO vraagt om uitbreiding van parkeerplaatsen. Daarom zijn in de toekomst in/rondom het centrum vooralsnog 120 parkeerplaatsen meer beschikbaar op het Steenwijkerdiep. Bereikbaarheid parkeervoorzieningen Om de bestaande parkeercapaciteit optimaal te benutten, worden de parkeerterreinen in deelgebied 2 en 3 beter bereikbaar gemaakt. Dit geldt met name voor de Schans. Langparkeerders (waaronder werknemers) worden gestimuleerd om verder van het centrum af te parkeren, zodat voor bezoekers de beste parkeerplaatsen beschikbaar komen. Plaats voor iedereen Iedereen (bewoners, bezoekers, werknemers) is welkom. Alleen moeten sommigen verder lopen voor ze hun bestemming bereiken. Geen wachtlijsten meer voor het verstrekken van vergunningen en ontheffingen, echter zomin mogelijk vaste plekken om dubbelgebruik mogelijk te maken. Het parkeersysteem wordt eerlijk en simpel. pagina 16 van 25
Ingrediënten Parkeergarages/parkeerdek De kosten van aanleg van parkeerplaatsen in gebouwde voorzieningen zijn hoog. Voor een parkeerdek 10.000 euro per parkeerplaats en minimaal 30.000 euro per parkeerplaats voor een ondergrondse parkeergarage. Logische locaties waar ondergrondse parkeergarages mogelijk zijn Steenwijkerdiep en Scholestraat. De huidige situatie Scholestraat biedt bovengronds fysiek te weinig ruimte voor een substantiële uitbreiding. Ondergronds is het tegen hoge kosten wel mogelijk (meer dan 1 laag). Parkeerdekken (bovengronds, enkel laag) moeten zorgvuldig ruimtelijk worden ingepast. Alleen de locatie Gasthuispoort biedt de potentie voor een goede inpassing (100 parkeerplaatsen extra,waarbij rekening moet worden gehouden met de stadswallen). Ontwerpeisen De aansluiting van een parkeergarage op het wegennet is een cruciale ontwerpopgave. De capaciteit van de in- en uitritten moet ruim genoeg zijn. Er moet voldoende opstelruimte in de garage zijn, zodat de doorstroming van het verkeer op de openbare weg niet wordt aangetast. In de praktijk kan met 1 ingang en 1 uitgang een parkeergarage voor bezoekersparkeren met een omvang van 300 tot 350 parkeerplaatsen, adequaat worden ontsloten. De toegang wordt voorzien van een slagboomsysteem met parkeerkaartuitgifte bij de ingang. Betaling vindt achteraf plaats bij de betaalautomaat in de garage. pagina 17 van 25
een efficiëntere inrichting van de Schans levert 21 extra parkeerplaatsen op. Ingrediënten De toekomstige parkeerprestatie (alle huidige parkeerplaatsen meegerekend + 121 extra) Praktische benadering ten opzichte van huidige situatie extra parkeerplaatsen op Gasthuispoort en Schans. Verwachting beter gebruik Schans door diverse maatregelen 4,8 4,2 ter hoogte van de Gasthuispoort zijn nog eens 100 extra parkeerplaatsen toegevoegd. Gemiddelde: 4,4 pagina 18 van 25
Toekomstbeeld 2011 Voorgestelde maatregelen: Langs elke invalsroute is een grootschalige gratis parkeerlocatie aanwezig. Voor verkeer vanaf de Eesveenseweg is dit de stationslocatie (voormalige P+R). Verkeer vanaf de Meppelerweg gaat naar de Schans. Verkeer vanaf de Vendelweg parkeert bij het gemeentehuis. Voor verkeer vanaf de Tukseweg liggen er terreinen aan de noordzijde van deze weg. Uitbreiding aan de westkant van het kernwinkelgebied wordt gerealiseerd bij de Gasthuispoort door middel van een parkeerdek, waarbij rekening moet worden gehouden met de stadswallen. De extra parkeercapaciteit aan de westkant van het kernwinkelgebied biedt kansen om de huidige verzoeken voor vergunningen en ontheffingen in dit gebied te honoreren. Gefaseerd invoeren betaald parkeren Oosterpoort, Gasthuispoort, Woldpoort en Steenwijkerdiep. Moment van invoering op Woldpoort is afhankelijk van het contract met de Albert Heijn. Betaald parkeren op het Steenwijkerdiep vindt plaats na herinrichting. Verbetering uitstraling parkeerterrein Schans. pagina 19 van 25
Na 2011 Mogelijke aanvullende maatregelen: Grote parkeerterreinen met betaald parkeren (Woldpoort/Paardenmark, Oosterpoort, Gasthuispoort en op termijn Steenwijkerdiep en Scholestraat) worden -als de situatie ter plekke het toelaat- voorzien van een slagboomsysteem om achteraf betaald parkeren mogelijk te maken (klantvriendelijk). Hiermee wordt tevens het dynamische parkeerverwijssysteem van informatie voorzien (ten behoeve van vol/vrijsignalering). Grote parkeerterreinen worden opgenomen in het dynamische parkeerverwijssysteem. Dit systeem geleid parkeerders vanaf alle toegangsroutes tot het centrum (Eesveenseweg, Meppelerweg, Vendelweg, Tukseweg) naar de juiste plek. pagina 20 van 25
Toekomstbeeld 2011 gratis parkeren station gratis parkeren Tukseweg vooraf betaald parkeren Woldpoort/Paardenmarkt i.o.m. Albert Heijn vooraf betaald parkeren Oosterpoort onderzoek ontwikkelingsmogelijkheden Scholestraat gratis parkeren Schans betaald parkeren Steenwijkerdiep na herinrichting vooraf betaald parkeren Gasthuispoort (met parkeerdek) gratis parkeren West- en Oostwijkstraat gratis parkeren gemeentehuis pagina 21 van 25
Aandachtspunten Uitbreiding betaald parkeren omdat: Daarmee gestuurd kan worden waar langparkeerders hun voertuig achterlaten. Daarmee bevorderd wordt om indien mogelijk met de fiets naar het centrum te gaan. Daarmee geld beschikbaar komt waarmee wensen op parkeergebied gehonoreerd kunnen worden. Succesvoorwaarde betaald parkeren: Het tarief moet concurrerend zijn ten opzichte van omliggende centra. De opbrengsten dienen ten goede te komen aan een parkeerfonds. Uit dit fonds worden alleen maatregelen betaald die een raakvlak hebben met autoparkeren en/of fietsparkeren. Fietsers Als het fietsgebruik naar het centrum gestimuleerd wordt, stijgt de vraag naar meer parkeerplaatsen minder snel. Het fietsgebruik zit in diverse steden in de lift door het aanbieden van kwalitatief hoogwaardige voorzieningen. Denk daarbij aan snelle en conflictvrije routes naar het centrum, gratis bewaakte stallingen en hoogwaardige stallingvoorzieningen. Deze wensen kunnen (deels) betaald worden uit het parkeerfonds. pagina 22 van 25
Aandachtspunten Kansen Instellen parkeerfonds i.c.m. uitbreiding betaald parkeren geeft financiële ruimte voor investeringen. Overigens is het versneld realiseren van gewenste projecten natuurlijk ook mogelijk als deze projecten voorgeschoten kunnen worden vanuit andere geldstromen. Er dienen dan heldere afspraken gemaakt te worden over de terugbetaling vanuit het parkeerfonds. Uitvoering van de centrumvisie zorgt voor uitbreiding winkelaanbod en beter kwaliteitsniveau. Dit betekent kansen voor uitbreiding van parkeerplaatsen. Bedreigingen In omringende centra (bv. Emmeloord, Heerenveen en Meppel) is reeds begonnen met de uitbreiding van het parkeeraanbod. Voor de uitvoering van plannen zijn we deels afhankelijk van ontwikkelaars. De kredietcrisis kan leiden tot minder investeringen pagina 23 van 25
Marsroute Tot en met 2011 Instellen parkeerfonds. Benutten parkeerplaatsen op eigen terrein (bijvoorbeeld de kerk aan Molenstraat). Gefaseerd invoeren vooraf betaald parkeren Woldpoort, Oosterpoort, Gasthuispoort en Steenwijkerdiep. Realiseren parkeerdek Gasthuispoort. Herijking vergunningen- en ontheffingenbeleid Verbeteren parkeerverwijssysteem. Uitstraling parkeerterrein Schans verbeteren. Onderzoek ontwikkelingsmogelijkheden Scholestraat (ruimtelijke opgave). Opstellen parkeernormen t.b.v. ruimtelijke ontwikkelingen. Communicatie burgers en bezoekers. Verkennen fietsstallingen. Monitoring parkeersituatie. Na 2011 Evaluatie parkeerbeleid waarbij de parkeersituatie opnieuw wordt gemonitoord. Te overwegen maatregelen zijn: Het instellen van parkeerduurbeperking op superplekken zoals Markt en Burg. G. Borgesiusstraat Verbeteren parkeersituatie supercooplocatie. Dynamiseren parkeerverwijssysteem Slagboomsystemen op grote terreinen t.b.v. achteraf betaald parkeren. pagina 24 van 25
Financiën Extra jaarlijkse opbrengsten Extra structurele lasten 612 betaalde plaatsen = 342 extra plaatsen t.o.v. de huidige situatie. Nieuwe betaalde plaatsen (Oosterpoort, Gasthuispoort en Woldpoort) genereren extra parkeeropbrengsten. Parkeeropbrengsten huidige betaald plaatsen zullen gering afnemen (verdunning van opbrengsten door hoger aanbod van betaalde plaatsen). Parkeerdek Gasthuispoort (uitgaande van medefinanciering provincie) Extra parkeerautomaten (rente/afschrijving) Onderhoud parkeerdek Gasthuispoort Onderhoud parkeerautomaten Uitbreiding handhaving Extra jaarlijkse opbrengsten: 214.000,- Extra jaarlijkse lasten: 162.000,- Extra incidentele lasten Herinrichting Schans: 350.000,- Aanpassing parkeerverwijssysteem: 5.000,- pagina 25 van 25