training: Conflicthantering voor PWJ en SCW

Transcriptie

1 training: Conflicthantering voor PWJ en SCW

2 >Inhoud > Over deze training 3 > Omgaan met conflicten 6 > Luisteren en reageren 11 > Conflicten oplossen 17 > Theoriebron 1: Escalatieladder van Glasl 24 > Theoriebron 2: Feedback en nee zeggen 26 > Theoriebron 3: Inhouds- en betrekkingsniveau 27 > Theoriebron 4: Conflicten oplossen 28 > Theoriebron 5: Vier vormen van agressie 29 > Werkmodel: Rollenspel 31 > Werkmodel: Conflicthantering 32 > Beoordeling 33 Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus KB Meppel Tel.: Fax: [email protected] Internet: Frederike Lunenberg en ROC Mondriaan Conflicthantering voor PWJ en SCW Auteurs Titel Vormgeving Binnenwerk: DBD design/ruurd de Boer, omslag: Tekst in Beeld/Hubi de Gast ISBN Copyright 2011 Uitgeverij Edu Actief b.v. Eerste druk/eerste oplage Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, microfilm, fotokopie of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen die desondanks menen zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich alsnog tot de uitgever wenden. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikelen 16h t/m 16m Auteurswet 1912 jo. Besluit van 27 november 2002, Stb. 575, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoeding te voldoen aan de Stichting Reprorecht te Hoofddorp (Postbus 3060, 2130 KB) of contact op te nemen met de uitgever voor het treffen van een rechtstreekse regeling in de zin van art. 16l, vijfde lid, Auteurswet 1912.

3 >Over deze training In het werkveld heb je te maken met irritaties, conflicten en agressie. Elk uit de hand gelopen conflict is begonnen met een irritatie. Hoe kleiner het conflict is, hoe makkelijker hiermee om te gaan is. Hoe sneller een conflict gehanteerd wordt, hoe minder conflicten hoog oplopen. In deze training krijg je inzicht in hoe je een conflict klein kunt houden. Je leert hoe je met verschillende soorten agressie kunt omgaan. Doelstellingen Je kunt de begrippen 'ergernis', 'irritatie', 'conflict' en 'agressie' omschrijven. Je kunt je handelen afstemmen op de bovenstaande begrippen. Je kunt oorzaken van conflicten aangeven. Je kunt verschillende soorten conflicten herkennen. Je kunt nee zeggen/weigeren met behoud van de relatie. Je kunt de stappen benoemen die nodig zijn om een conflict op te lossen. Je kunt deze stappen toepassen. Je kunt de verschillende vormen van agressie beschrijven. Je kunt maatregelen nemen om agressie te voorkomen. Je toekomstige collega Naam: Yvonne Wiegjes Leeftijd: Werkzaam als: Medewerkers: Soort werkzaamheden: Belangrijkste tool in haar werk: Uitdaging in haar werk: Grootste moeilijkheid: Wat er moet veranderen: Grootste blunder: Waaraan wil je werken: 25 jaar Jongerenwerker In de organisatie werken negentig medewerkers. Naast jongerenwerkers ook maatschappelijk werkers, opbouwwerkers en ouderenwerkers. De organisatie werkt voor alle bewoners van de gemeente. De medewerkers ondersteunen bewonersgroepen, bieden hulp bij problemen en stimuleren mensen in hun eigen ontwikkeling. De jongerenwerker werkt met jongeren die op straat rondhangen en biedt ze mogelijkheden voor ontmoeting en activiteiten. Luisteren en stimuleren. Jongeren activeren en stimuleren om zelf actie te ondernemen om hun wensen te realiseren. Buurtbewoners die jongeren geen ruimte in de wijk gunnen. Jongeren en buurtbewoners moeten samen in gesprek om elkaar te leren kennen en begrijpen. Dat ik tegen een groep agressieve jongeren in het park zei dat ze nooit iets zouden bereiken in het leven als ze zich niet beter gingen gedragen. Ik wil graag nog beter leren luisteren naar jongeren, zodat ik conflicten kan voorkomen. Uitgeverij Edu Actief b.v. 3

4 Beoordeling Je oefent tijdens de training veel. In welke mate je vooruit bent gegaan en hoe je meer inzicht hebt verworven in de theorie en praktijk, wordt als volgt beoordeeld: 1. je actieve deelname tijdens de lessen 2. een persoonlijk verslag: het trainingslogboek een reflectie volgens de STARR-methode van de training. 3. een demonstratie conflicthantering. Persoonlijk verslag Het persoonlijk verslag inleveren voor: In het persoonlijk verslag houd je bij wat je hebt gedaan en geleerd. Het persoonlijk verslag bestaat uit een trainingslogboek en een reflectie volgens de STARR-methode. Het trainingslogboek bestaat uit een schrift of snelhechter waarin je notities bewaart. Voor elke opdracht of oefening noteer je de antwoorden op de vragen. Na elke oefening leg je ook de reflectie vast op papier. Het trainingslogboek werk je netjes uit. De reflectie volgens de STARR-methode doe je aan het eind van de training. Je kiest, met behulp van je trainingslogboek, een aantal voor jou belangrijke opdrachten en oefeningen uit. Deze verwerk je in een STARR. Hieronder staat de opzet van een STARR. Werkmodel: Logboek op Situatie en Taak Omschrijf de situatie en geef daarbij aan welke taak/rol jij had. Actie en Resultaat Omschrijf welke acties/handelingen je op dat moment hebt ondernomen en wat hiervan het resultaat was. Reflectie Beschrijf hoe jij je op dat moment in de situatie voelde. Beschrijf waarom je op deze manier hebt gehandeld. Beschrijf hoe je het de volgende keer anders zou aanpakken. Demonstratie: Ruzie voorkomen Deze demonstratie doe je op: In groepen van vier studenten spelen jullie een rollenspel waarin jullie laten zien op welke manier jullie het conflict oplossen. Werkmodel: Studieplanning op 1. casus Het EK Voetbal is in volle gang en vanavond speelt Oranje een belangrijke wedstrijd. Traditiegetrouw verzamelt een groep jongeren zich op het kruispunt in het dorp. Ze hebben vlaggen bij zich, spandoeken, toeters, muziek en bier. Iedereen is uitgedost in het oranje. Jongerenwerkster Yvonne maakt een praatje met groepjes jongeren en nodigt hen uit om in het dorpshuis de voetbalwedstrijd te komen kijken. Daar is een groot scherm opgesteld. De jongeren reageren enthousiast en als de wedstrijd begint, gaan ze naar het dorpshuis. Ze kennen de regels in het dorpshuis en laten de flesjes bier buiten. 4 Conflicthantering voor PWJ en SCW

5 Na de eerste helft, waarin Oranje gescoord heeft, wordt buiten uitbundig gefeest. Steeds meer jongeren komen naar het kruispunt en veel van hen zijn aangeschoten. Wanneer de tweede helft begint, zijn er enkele jongeren die hun bier mee naar binnen wil nemen. Yvonne verbiedt dit en er ontstaat ruzie. De drie jongens beginnen te schreeuwen en doen een poging om het dorpshuis toch binnen te komen. Ze duwen tegen Yvonne aan, schelden haar uit, spugen naar haar. En een van de jongens haalt uit met een stok. 2. bijzonderheden Met een groep van vier studenten speel je de casus verder uit. De rollen: een jongerenwerkster en drie jongeren. De jongerenwerkster is een ervaren werker die gewend is met groepen jongeren om te gaan. Ze weet wat ze moet doen om deze situatie niet verder te laten escaleren. De drie jongens komen uit het dorp. Ze hangen normaal rond in het park en zorgen daar voor de nodige overlast; ze gaan alle drie naar het vmbo en zitten op voetbal. Wat ze willen, is een overdekte hangplek in het park voor hun groep. Om dat te realiseren zijn ze in gesprek met buurtbewoners en de gemeente. De afspraak is dat ze een hangplek krijgen als ze de komende tijd geen overlast veroorzaken. Het doel van het rollenspel is: laten zien op welke manier de jongerenwerker de jongeren kalmeert en escalatie weet te voorkomen. 3. voorbereiding Verzamel informatie over het beroep jongerenwerker. Wat zijn de taken van een jongerenwerker? Welke opleiding heb je nodig om jongerenwerker te worden? Welke competenties heb je nodig als jongerenwerker? Wat zijn hanggroepen? Ken je jongeren die in een hanggroep zitten? Wat vinden jullie van deze jongeren? 4. uitvoering Tijdens het rollenspel demonstreren de studenten de geleerde theorie en praktijk in het rollenspel. Ze geven er blijk van het geleerde in de training in dit rollenspel te kunnen toepassen. 5. beoordeling De punten waarop je wordt beoordeeld tijdens je demonstratie, kun je achter in dit boek vinden in het hoofdstuk Beoordeling. Taal Taal Taal Taal Neem deze training door en onderstreep de woorden die je niet kent. Neem deze woorden over in je woordenlijst en zet de betekenis erbij. Nieuwe, onbekende woorden die je tegenkomt tijdens deze training voeg je toe aan de woordenlijst. Na afloop van de training neem je dit overzicht op in je taalportfolio. Werkmodel: Woordenlijst op Uitgeverij Edu Actief b.v. 5

6 >Omgaan met conflicten We hebben allemaal wel eens een conflict. Met vrienden, ouders, op school of op het werk. Wanneer spreken we van een conflict? In dit hoofdstuk ga je de verschillende begrippen bekijken en ga je oefeningen doen die je inzicht geven in het ontstaan van een conflict. Verder leer je in dit hoofdstuk wat meer over jezelf en hoe jij met conflicten omgaat. Doelstellingen Je kunt de begrippen 'ergernis', 'irritatie', 'conflict' en 'agressie' beschrijven. Je kunt de verschillen aangeven tussen de verschillende begrippen. Je kunt vertellen en laten zien op welke manier jij reageert. Je kunt feedback geven volgens de regels. Je kunt een conflict beschrijven dat je zelf hebt meegemaakt. Je kunt aangeven waarom bij samenwerking conflicten kunnen ontstaan. 1. Opdracht: Wat is een conflict? Maak in groepjes van vier met elkaar een mindmap over het begrip 'conflict'. Werkmodel: Mindmap op 2. Opdracht: Woordzoeker Maak de woordzoeker. Zoek alle begrippen op die je niet kent. Aanpassen Agressie Assertiviteit Bekvechten Betrokkenheid Botsing Concurrentie Conflict Dader Ergernis Feedback Harmonie Interferentie Irritatie Luisteren Machtspositie Meningsverschil Oorlog Oplossen Pesten Pestkop Praten Regulatie Rivaliteit Ruzie Schreeuwen Slaan Slachtoffer Strijd Tact Vechten Vermijden Vernederen Vervelend Vrede Wedstrijd Weerbaarheid Weglopen Zinloos geweld De politie heeft macht. 6 Conflicthantering voor PWJ en SCW

7 K E I T N E R R U C N O C B Y S N E T S E P Q J A I G N V W C V E Y M R V E C H T E N S D A S N C O X P E O Y O E F I H A R M O N I E U G D Z G O R Q V W T H G N R F F T C V N E R E D E N R E V L V I E E A B R F M O D D N L N O K Q A G O L R O O M T Q D R D Z L I T Z A Q E W U K M L I O D N X R I N B S P W I I J H W D J I R T S L U I S T E R E N E C T S P N C D C W H D E R E X V F L U Y Y T L U W H R R Z L T E A A E P I X G F R B S N D I U H U U O I A R O V N L P I W E E Z N R R M K V P W U H E P J Q E O E Z S A Z E W E H L Y E F I J E E A X E M D V D S R A F G U I O E N N N V T Z N S E Q W R S B R A G V F Z C R O K M G I E R Y N G T R X Z H L E E D E E Z A J P G G E N L E K K B I K B O C C E K I L W L M O E X I E G K S O W K Z K O A F H S I V S B E E M P X Z W S A S B L P I O J P A O D G T E S D L N N L Q Y V M A N T O A E P R K R C N Y A C E E D D S O T E V I E A V B T A N Q T H B V P T H R R J D S S R B T S C L Y I N S N G A E Z R X I T G E I T I S O P S T H C A M I M I Q R I B E S R E A H J A C E S A T O E T T S L O V N N D D D S R N J X H H T N P E S I N R E G R E W K G Z Z E P I G Y L I Z Q N K O T I E T I L A V I R V Q A Z S T P Q L C S A K S W N D O B F N F E E D B A C K P V B P X I A M C E I T A L U G E R I K M V B W F P 3. Oefening: Nu kom je wel heel dichtbij! We wonen met heel veel mensen dicht op elkaar. We komen elkaar tegen, botsen tegen elkaar op en toch hebben we allemaal een 'comfortzone'. Dit is een ruimte om jezelf heen. Als mensen in die ruimte komen, kan dat heel vervelend zijn, maar ook fijn. Je vriendin bijvoorbeeld mag heel dicht bij je komen, maar wat als de verkoper in de winkel zo dicht bij je komt staan? In deze oefening kun je ervaren hoe groot jouw comfortzone is! Voorbereiding Ga in twee rijen tegenover elkaar staan; de afstand tussen de rijen is ongeveer vier meter. Uitgeverij Edu Actief b.v. 7

8 Er zijn een paar afspraken: Je mag elkaar niet aanraken. Als je vindt dat iemand te dicht bij je komt, zeg je stop. Als iemand stop zegt, kom je niet dichterbij. Een van de rijen schuift elke keer een plaats op, zodat alle leerlingen een keer tegenover elkaar hebben gestaan. Uitvoering Loop langzaam dichter naar elkaar toe. Wanneer je vindt dat iemand niet dichter bij je mag komen, zeg je stop. Op dat moment is de comfortzone bereikt met die persoon. Controle Hebben jullie elkaar tijdens de oefening niet aangeraakt? Bleef iedereen staan wanneer stop werd gezegd? Reflectie Praat met elkaar na over de oefening. Wat gebeurde er met je tijdens de oefening? Welk gevoel gaf dat? Hoe was het om zo dicht bij iemand te komen? Beschrijf in je logboek wat deze oefening bij jou teweeg bracht. 4. Oefening: Rollenspel Een conflict ontstaat niet zomaar. Er is een heleboel aan voorafgegaan. Vaak begint een conflict met een kleine ergernis. Als de situatie vaker voorkomt, kan het zijn dat je je aan die persoon gaat ergeren. Wanneer er dan niets aan wordt gedaan, kun je een conflict krijgen. Voorbereiding Bedenk in groepjes van vier een situatie waarin je ruzie had met iemand. Bespreek de volgende vragen met elkaar: Wie hebben ruzie met elkaar? Wat is het onderwerp van de ruzie? Hoe is de ruzie begonnen en waarom is het een ruzie geworden (denk daarbij aan de woorden 'ergernis', 'irritatie' en 'conflict')? Plaats de ruzie op een trede van de escalatieladder. Bedenk samen een manier om de ruzie te verminderen en een trede op de ladder te verschuiven. Maak samen een verhaal dat je kunt uitspelen als rollenspel. Uitvoering Elk groepje speelt het rollenspel. In het rollenspel moet duidelijk worden wat het onderwerp van de ruzie is, hoe deze is begonnen, waarom die uit de hand is gelopen en op welke manier de ruzie verminderd kan worden. Theoriebron 1: Escalatieladder Werkmodel: Rollenspel Controle Is het gelukt om een verhaal te bedenken over een conflict? Hebben jullie het rollenspel gespeeld volgens het verhaal? Heb je een reactie kunnen bedenken waardoor het conflict is verminderd? Reflectie Hoe was het om de ruzie na te spelen? Wat gebeurde er waardoor de ruzie erger werd? 8 Conflicthantering voor PWJ en SCW

9 Wat heb je gedaan om de ruzie te verminderen? Hoe had je de ruzie kunnen voorkomen? 5. Opdracht: Agressie tegen hulpverleners Surf naar en zoek naar het volgende nieuwsbericht: 'Campagne op Pinkpop tegen agressie tegen hulpverleners'. Zie voor meer informatie Lees het nieuwsbericht 'Campagne op Pinkpop tegen agressie tegen hulpverleners' en bekijk ook de informatie op de site In een groepje van vier studenten kiezen jullie op de site een bericht uit. Lees dat bericht goed door. Beantwoord de volgende vragen: Over wie gaat de site Wie is/zijn de initiatiefnemer de initiatiefnemer(s)? Wat vinden jullie van dit initiatief? Geef aan waarom je het initiatief wel of niet goed vindt. Jullie hebben een bericht uitgekozen: Wat gebeurt er in het bericht? Wie zijn erbij betrokken? Wat vinden jullie van het onderwerp van het bericht? Zijn er verschillen in jullie groep? Zo ja, beschrijf de verschillen. Schrijf de antwoorden op in je trainingslogboek. Per groepje volgt een terugkoppeling naar de klas. Daarbij is in elk geval aandacht voor de volgende vragen: Wat vinden jullie van het initiatief? Kun je je voorstellen dat kinderen van hulpverleners zo n site starten? Beschrijf het proces en jouw ervaringen in je trainingslogboek. 6. Oefening: Feedback geven Bij een conflict is het belangrijk om op een goede manier te reageren. Voor het reageren op situaties kun je gebruikmaken van de feedbackregels. Voorbereiding Bedenk allebei een situatie waarin je je gestoord of geërgerd hebt aan iemand. Dat kan een collega zijn, een vriend of iemand in een winkel. Benoem de situatie en vertel waarvan je last had. Theoriebron 2: Feedback en nee zeggen Uitvoering Speel in tweetallen de situaties na en geef feedback volgens de feedbackregels. Controle Heb je volgens de regels feedback gegeven? Reflectie Hoe vond je het om volgens de feedbackregels feedback te geven? Beschrijf jouw ervaringen in jouw logboek. Uitgeverij Edu Actief b.v. 9

10 7. Opdracht: De temperamententest Al bij je geboorte heb je een blauwdruk van je karakter/temperament. Dit kun je in de loop van je leven een stukje bijstellen. Je geaardheid blijft echter je geaardheid. Jouw temperament zal in veel situaties nuttig zijn in het omgaan met irritaties en conflicten. In andere gevallen werkt jouw temperament tegen om het conflict op te lossen. Surf naar en zoek naar de temperamententest. Maak de test. Beantwoord de volgende vragen: Wat herken je in je temperament uit de test? Waarvan heb jij last tijdens conflicten? Van welke eigenschappen? Bedenk wat je zou kunnen doen om minder last van de genoemde eigenschappen te hebben. Zie voor meer informatie 10 Conflicthantering voor PWJ en SCW

11 >Theoriebron 1: Escalatieladder van Glasl De escalatieladder geeft inzicht in hoe mensen zich gedragen als ze in een discussie verzeild raken. Deze ladder kent drie fasen: fase 1: het conflict als probleem fase 2: het conflict als strijd fase 3: het conflict als oorlog. Per fase kent de ladder drie treden: Fase 1: Het conflict als probleem Trede 1: Discussie Wat gebeurt er: de irritaties lopen hoger op en de standpunten verharden zich. Wat heb je nodig: probeer de partijen te ontspannen. Wat kun je doen: een goede sfeer creëren, de bereidheid vragen om het op te lossen en zorgen dat de partijen naar elkaar luisteren. Trede 2: Verharding Wat gebeurt er: de standpunten worden meer zwart-wit, de discussie wordt feller. Wat heb je nodig: probeer een sfeer/situatie van overleg te creëren. Wat kun je doen: even een pauze creëren zodat de partijen erover kunnen nadenken (even tot 10 tellen!). Er zijn vast overeenkomsten, benoem die. Trede 3: Geen woorden maar daden Wat gebeurt er: de partijen staan echt tegenover elkaar, vaak letterlijk. Wat heb je nodig: een bliksemafleider. Wat kun je doen: de aandacht van het conflict afleiden, zeggen wat je ziet gebeuren los van het onderwerp, de partijen uit elkaar halen. Fase 2: Het conflict als strijd Trede 4: Ego s Wat gebeurt er: het onderwerp van het conflict is nu bijzaak, vanaf dit moment gaat het om ego s. Dat betekent dat er veel emotie bij komt kijken! Wat heb je nodig: versterking, een heel goede babbel. Wat kun je doen: de partijen uit elkaar halen. Dat is op dit moment niet meer met praten op te lossen. Vanaf dit moment moet je vooral goed voor jezelf zorgen. De twee partijen zijn bereid de strijd aan te gaan; zorg dat je er niet tussen komt te staan. Trede 5: Gezichtsverlies Wat gebeurt er: openlijke persoonlijke aanvallen, iedereen wordt erbij gehaald en het schelden wordt grof en beledigend (bijvoorbeeld verwijzing naar een familielid). In deze fase wordt geduwd en getrokken. Een verkeerd woord en de ruzie verplaatst zich naar jou! Wat heb je nodig: ruimte en versterking. In dit geval van het bevoegd gezag en niet meer van vrienden. Wat kun je doen: letterlijk ruimte creëren. Probeer groepsvorming tegen te gaan, maar wees je vooral bewust van je eigen veiligheid. De ruziemakers denken niet meer helder na! 24 Conflicthantering voor PWJ en SCW

12 Trede 6: Bedreigingen Wat gebeurt er: over en weer worden bedreigingen geuit: Als jij, dan zal ik In deze fase van het conflict kunnen wapens worden getrokken. Het ziet de ruziemakers letterlijk zwart voor de ogen. Wat heb je nodig: versterking. In dit geval van het bevoegd gezag. Wat kun je doen: zorgen voor je eigen veiligheid. Fase 3: Het conflict als oorlog De laatste fase is meer dan een strijd. Hierbij gaat het om grotere belangen. Deze fase is in conflicten tussen twee personen niet aan de orde. Hierbij moet je bijvoorbeeld denken aan bendes, bevolkingsgroepen en landen. Uitgeverij Edu Actief b.v. 25

13 >Werkmodel: Rollenspel Het rollenspel is een toneelstukje zonder uitgeschreven tekst. Alleen de personages en de achtergronden van de personages zijn bekend. Hoe het spel zich ontwikkelt, bepalen de spelers. Met een rollenspel krijg je inzicht in groepsverschijnselen. Je kunt er sociale situaties of interacties mee oefenen. Het rollenspel is dus meer dan een improvisatietoneelstuk. Het gaat hier om het leereffect. Het rollenspel kent de volgende stappen: Voorbereiding 1. Bepalen wat je wilt bereiken met het rollenspel. Wil je leren hoe je moet omgaan met een bepaald probleem? Wil je leren hoe je iemand te woord moet staan? Is het een oefening om slecht nieuws te brengen? 2. Beschrijving van de spelsituatie. Waar speelt het spel zich af? Kan er gelopen worden of blijven de spelers op hun plaats? 3. Beschrijving van de personages Wie zijn de personages? Wat is hun achtergrond? Waarom komen ze met elkaar in contact? Zijn er problemen? Kortom; alle zaken die van belang zijn voor de spelers om een goed beeld te krijgen van de personages die zij spelen. 4. Rol van het publiek Wat is de rol van het publiek? Moet zij observeren of mag het publiek soufleren? Waar zit het publiek? Warming up De spelers krijgen de gelegenheid om zich in te leven in de personages. Eventueel krijgen de spelers bepaalde attributen of kledingstukken om zich goed te kunnen inleven. Spelen Het publiek krijgt de instructie wat ze moet doen. Bijvoorbeeld observeren, of letten op een heel specifiek gedrag. De spelers spelen vervolgens het spel terwijl het publiek toekijkt. Nabespreken De nabespreking kan direct na het spel plaatsvinden. De functie van de nabespreking is om gezamenlijk lering te trekken uit het rollenspel. Uitgeverij Edu Actief b.v. 31

14 >Beoordeling Naam deelnemer: Namen groepsgenoten: Groep: Docent: Blok/periode: Onderwerp: Onderdeel Criteria Voldoende Onvoldoende Actieve deelname Persoonlijk verslag De student was voldoende aanwezig. De student leverde een positieve bijdrage in zijn groepje. De student leverde een actieve bijdrage in de les. Persoonlijk verslag Het persoonlijk verslag bevat alle gevraagde onderdelen. Trainingslogboek Het trainingslogboek is goed bijgehouden. Het trainingslogboek is netjes en verzorgd. STARR Er is van meer opdrachten een reflectie gemaakt volgens de STARR-methode. De reflectie volgens de STARR-methode bevat de onderdelen situatie, taak, actie, resultaat en reflectie. De reflectie volgens de STARR-methode geeft aanleiding tot verbeterpunten. Demonstratie De student is in staat in een rollenspel het geleerde toe te passen. De student geeft blijk van voldoende theoretische achtergrond. Uitgeverij Edu Actief b.v. 33

15 Onderdeel Criteria Voldoende Onvoldoende Mondeling en schriftelijk taalgebruik Mondeling taalgebruik Schriftelijk taalgebruik De teksten zijn in correct Nederlands geschreven. Overig Eindbeoordeling Onvoldoende Voldoende Goed > Datum:... Paraaf docent: Paraaf deelnemer: 34 Conflicthantering voor PWJ en SCW