IRENESCHOOL WAGENINGEN

Transcriptie

1 IRENESCHOOL WAGENINGEN Jaarverslag - In het jaarverslag - is te lezen: -aan welke schoolontwikkelingsplannen afgelopen schooljaar is gewerkt en wat de status van die plannen is. Schoolontwikkelingsplannen zijn plannen die op organisatorisch of onderwijskundig gebied een verandering in en van de school vragen, - welke veranderingen er op personeelsbeleid (en scholing) hebben plaatsgevonden, - wat de opbrengsten zijn vanuit CITO-LOVS.

2 I. Schoolontwikkelingsplannen/kwaliteitszorg In het schooljaar - is er op de Ireneschool gewerkt aan de volgende schoolontwikkelingsplannen: 1. Kwaliteitszorg: a. Gebruik WMK-PO (twee kwaliteitskaarten) b. Verbeterpunten uit WMK-PO (kwaliteitskaarten): Keuze maken voor leerlingvolgsysteem sociale vaardigheden c. Invoeren kwaliteitsgesprekken (driehoekgesprek leerkracht-intern begeleider-directeur) 2. Onderwijs: d. Visieontwikkeling TOM in relatie tot nieuwbouw e. Effectieve instructie: inzetten activerende didactiek f. Taal/Lezen: aanpak van begrijpend lezen, woordenschat, studievaardigheden, voortgezet technisch lezen (borging methode Estafette) 3. Organisatie: g. Verkenning en plan van aanpak continurooster h. Afstemmen pedagogisch klimaat 4. Leerstofaanbod: i. Schrijfonderwijs onderbouw j. Borging Wereld in getallen (rekenen) k. Implementatie Take it Easy, bovenbouw (Engels) l. Visie en besluitvorming Engels in gehele school 5. ICT: m. Gebruik Parnassys in relatie tot groepsplannen n. Workshop social media voor teamleden 1. Kwaliteitszorg a. WMK-PO Binnen het Schoolplan is als doelstelling opgenomen om jaarlijks 2 of 3 kwaliteitskaarten (afhankelijk van grootte en onderwerp) af te nemen. Dit schooljaar zijn de volgende kaarten afgenomen: Afstemming 2 Jaarverslag - Ireneschool Wageningen

3 Beroepshouding Actieve betrokkenheid van leerlingen Kijkend naar de opbrengsten zijn er geen grote zorgpunten die aandacht vragen. Het team heeft zichzelf voldoende tot goed beoordeeld. Alleen de leerlingen werken op betrokken wijze aan hun taak scoort gemiddeld onvoldoende. Deze indicator zal volgend jaar in het jaarplan verwerkt worden. Eigen verantwoordelijkheid van leerlingen en betrokkenheid is één van de speerpunten binnen de TOM-ontwikkeling van de school. Binnen de verschillende beleidsterreinen waren nog wel een aantal indicatoren die onvoldoende scoorde. In bijlage 1 is hiervan het overzicht te vinden. Indicatoren die onvoldoende scoorden en die volgend school in het jaarplan verwerkt worden, zijn: De leraren gebruiken observatie-instrumenten Er zijn gevarieerde werkvormen die een beroep doen op uiteenlopende leerstijlen Leraren schrijven regelmatig een persoonlijk ontwikkelplan Leraren geven elkaar feedback op elkaars handelen Leraren maken gebruik van elkaars sterke kanten De leerlingen geven blijk van het nemen van verantwoordelijkheid voor hun eigen leerproces Leraren richten zich expliciet op de meer begaafde leerlingen 3 Jaarverslag - Ireneschool Wageningen

4 b. Verbeterpunten uit WMK-PO -: Keuze maken voor leerlingvolgsysteem sociale vaardigheden Twee instrumenten zijn bekeken: Viseon van Cito en Zien behorende bij Parnassys. Omdat beide instrumenten inhoudelijk voldoen, is er gekozen voor het instrument dat het beste bij de schoolsituatie en de leerlingadministratie aansluit. En dat is Zien. Zien kan als aparte module aangevraagd en ingevoegd worden in Parnassys. Dit heeft het voordeel dat alle informatie over het kind in één programma verwerkt wordt en opgeroepen kan worden. In schooljaar zal Zien worden ingevoerd. c. Invoeren kwaliteitsgesprekken (driehoekgesprek leerkracht-intern begeleider-directeur) In februari is gestart met het kwaliteitsgesprek. In tegenstelling tot voorgaande jaren waarbij de groepsbesprekingen door leerkracht en intern begeleider werden gevoerd, sloot dit keer de directeur aan. Hoewel hiermee organisatorisch het ontwikkelpunt is gerealiseerd, is het doel inhoudelijk nog niet behaald. Doel was namelijk om het analytisch vermogen met elkaar te bevorderen. Uit de gesprekken bleek echter dat de diepere analyse en de vertaalslag daarvan in groeps- en/of handelingsplannen nog verbeterd moeten worden. Het analyseren van toetsen zal volgend schooljaar op bouwvergadering structureel geagendeerd worden. 2. Onderwijs d. Visieontwikkeling TOM in relatie tot nieuwbouw In het najaar van heeft het team drie studiedagen gehad met het thema Van visie tot gebouw. Deze dagen zijn geleid door Ineke van Sijl van KPC. Het doel van deze studiedagen was het ontwikkelen van een onderwijskundige TOM-visie en de betekenis hiervan in ruimte, of te wel een nieuw schoolgebouw. Wat vraagt ons TOM-onderwijs van een schoolgebouw? Veel lokalen, veel werkplekken, enz. Het visiestuk Eerst een visie dan een gebouw is te lezen op de website van de school: Dit visiestuk zal als leidraad dienen in de TOM-ontwikkeling van de school. In het voorjaar van is hiermee reeds begonnen. Volgend schooljaar zal TOM-ontwikkeling nadrukkelijk in het jaarplan worden opgenomen. e. Effectieve instructie: inzetten activerende didactiek Bij de groepsbezoeken is effectieve instructie en activerende didactiek geobserveerd. Bij de observaties waren verschillen zichtbaar tussen leerkrachten. In de bespreking van het groepsbezoek met leerkrachten is dit punt nadrukkelijk besproken. Omdat de indicator leerlingen werken op betrokken wijze aan hun taak onvoldoende scoorde in WMK-PO, zal dit onderwerp ook volgend jaar een aandachtspunt zijn. Op de studiedag in juni is wel besloten dat alle kinderen een speciaal schrift krijgen (een van-alles-wat-schrift) waarin ze bij een instructie allemaal mee kunnen schrijven. f. Taal/Lezen: aanpak van begrijpend lezen, woordenschat, studievaardigheden, voortgezet technisch lezen (borging methode Estafette) In de bovenbouwvergaderingen is dit onderwerp met grote regelmaat aan de orde geweest. De laatste jaren is veel energie in dit onderwerp gestoken, alleen zonder dat het leidde tot hogere opbrengsten. De terechte vraag kon gesteld worden doen we de goede dingen of doen we dingen goed? Dit schooljaar heeft de school meer voor een integrale aanpak gekozen. In vakgebieden als begrijpend lezen, voortgezet technisch lezen en wereld oriëntatie is meer woordenschatonderwijs geïntegreerd. Bij begrijpend lezen is er meer nadruk voor basisvaardigheden gekomen. Hiervoor zijn materialen van Cito (hulpboek) en Giralis ingezet. Ondanks de prima aansluiting van de methode Nieuwsbegrip bij de actualiteit, blijft deze methode achter in het aanbieden van vaardigheden en strategieën. In groep 7/8 is de methode Zip ingezet voor het aanleren van zijn studievaardigheden. Naast deze methodische aanpassingen is er ook kritisch gekeken naar de toetsvaardigheid van kinderen. Worden de toetsen en de wijze van vraagstelling begrepen? Omdat de Cito-toetsen zeer talig zijn en onze 4 Jaarverslag - Ireneschool Wageningen

5 populatie leerlingen juist minder taalvaardig zijn, is de wijze van toetsing met de kinderen besproken. Deze laatste stap is na analyse van de middentoetsen in januari genomen. Omdat de opbrengsten nog niet het gewenste resultaat opleverde, is er in de analyse verder gekeken dan alleen de lessen. Of dit tot verbetering van de opbrengsten leidt, is bij het maken van dit jaarverslag nog niet bekend. Op de Cito-eindtoets was wel zichtbaar dat de opbrengsten op studievaardigheden waren verbeterd. Betere opbrengsten dit schooljaar betekent niet dat dit ontwikkelplan afgerond kan worden. Gezien het verleden en de populatie leerlingen blijft dit ook volgend jaar een ontwikkelpunt. 3. Organisatie g. Verkenning en plan van aanpak continurooster Dit schooljaar is op 31 oktober een informatieavond geweest waarin de voor- en nadelen van het continurooster zijn besproken en waarin de enquête is aangekondigd. Op 15 januari is de uitkomst van de enquête gepresenteerd. Conclusie was dat een grote meerderheid (81%) voorstander is van andere schooltijden, waarbij het continurooster de voorkeur heeft. In een continurooster blijven de kinderen op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag over op school en zijn ze vroeger uit school. Na overleg met MR en team is besloten om de andere schooltijden vanaf schooljaar in te voeren. h. Afstemmen pedagogisch klimaat Om TOM-ontwikkeling te laten slagen is een goed afgesproken pedagogisch klimaat een voorwaarde. Van groep 1 tot en met groep 8 moeten de afspraken gelijk zijn en moet hetzelfde klimaat het doel zijn. Om dit te bereiken is in mei de handelingswijzer leerlinggedrag, leerkrachtgedrag en oudergedrag opgesteld. Vanaf september is deze handelingswijzer het uitgangspunt van ons pedagogisch klimaat. Deze handelingswijzer zal op de website gepubliceerd gaan worden. 4. Leerstofaanbod i. Schrijfonderwijs onderbouw Het doel van dit schoolontwikkelplan was het organiseren van een heldere opbouw vanaf groep 1 tot en met groep 3. Om deze opbouw daadwerkelijk helder te krijgen is een het observatie instrument aangeschaft om eventuele hiaten in de motorische ontwikkeling van jonge kinderen inzichtelijk te maken. Zowel de grove als de fijne motoriek wordt met dit instrument geobserveerd. Om de grove motoriek te bevorden zijn er afspraken gemaakt om tijd te investeren in gymlessen. Hierdoor zal de beschikbare tijd voor buitenspelen worden ingekort. Activiteiten als springen, duikelen, koprollen en evenwichtsoefeningen zullen in de gymlessen aandacht krijgen. Als voorbereiding op het schrijfonderwijs in groep 3 zullen er in het nieuwe schooljaar afspraken gemaakt worden over de inzet van de methode Schrijfdans. Aan het begin van groep 3 wordt deze methode als motorische oefening al wel ingezet. Naast afspraken in de onderbouw is in de bovenbouw onderzoek gedaan naar het gebruik van pennen en/of potloden. Er is contact gezocht met kinderfysiotherapeuten en literatuur gelezen om zicht te krijgen met welk schrijfmateriaal het beste geschreven kan worden. Dit heeft er toe geleid dat er gekozen is voor een balpen met speciale, bredere grip. Voor de bovenbouw worden met ingang van volgend schooljaar pennen aangeschaft. Voor kinderen die te hard op hun pen drukken en daardoor verkrampen zullen vulpotloden worden aangeschaft. j. Borging Wereld in getallen (rekenen) Schooljaar - is het tweede schooljaar dat de methode Wereld in getallen gebruikt wordt. Door de ervaringen van het eerste jaar is de methode organisatorisch beter bruikbaar geworden. Doordat oplossingsstrategieën vanuit Wereld in getallen in een paar gevallen afweek van de vorige methode leverde 5 Jaarverslag - Ireneschool Wageningen

6 dat in het schooljaar - een aantal problemen op. Door gewenning en verkenning waren dit jaar die problemen er niet. In de bovenbouw zijn voor volgend schooljaar afspraken gemaakt in de weekplanning van de methode. k. Implementatie Take it Easy, bovenbouw (Engels) Take it easy is met succes en met plezier ingevoerd. Deze nieuwe methode is zowel bij leerkracht als leerlingen prima bevallen. Enige nadeel was dat door de oudheid van computers het programma niet het gehele jaar goed heeft gewerkt. Doordat de methode zeer gestructureerd van opzet is, leverde de implementatie weinig problemen op. Het enige probleem was het niveau. De aansluiting van de vorige methode naar Take it easy was een grote stap. Doordat Engels vanaf groep 1 ingevoerd gaat worden in het schooljaar zal de doorgaande lijn en het niveau verbeterd worden. l. Visie en besluitvorming Engels in gehele school Zoals bij k reeds beschreven heeft het team besloten om Engels in de gehele school, van groep 1 tot en met 8, als vakgebied op te nemen. De methode Take it easy biedt voor alle groepen een goed programma, waarbij de aansluiting bij de belevingswereld van de kinderen zeer goed is. De methode Take it easy zal in het schooljaar worden ingevoerd. 5. ICT m. Gebruik Parnassys in relatie tot groepsplannen Op papier leek het mogelijk om groepsplannen volledig te integreren in Parnassys. In de praktijk leverde dit echter problemen op. De werklast werd niet minder, maar meer. Daar waar de leerkrachten bij het opstellen en invoeren van het groepsplan meerdere leerlingen met het zelfde niveau kon samenvoegen, gaf dit in de evaluatie problemen. Elke leerling moest individueel geëvalueerd worden, en dat voor drie groepsplannen. Om met Parnassys toch zicht te krijgen op het niveau van de leerling is er voor een eenvoudige invoer gekozen. Namelijk alleen de melding wanneer een leerling in de verlengde instructie zit. n. Workshop social media voor teamleden Vanuit de samenwerking met de bblthk Wageningen heeft het team een workshop ict gevolgd. Het onderwerp van deze workshop was echter niet alleen social media, omdat veel teamleden hier al wel enigszins mee bekend waren, maar ook het zoeken en vinden van informatie op internet. Hoe kun zoekmachines nog beter inzetten en hoe filter je betrouwbare en onbetrouwbare informatie? Aan het einde van deze workshop kon er antwoord gegeven worden op deze vraag. Hoewel sommige tips en trucs van Google al weer ver in het geheugen liggen Conclusie Schoolontwikkelingsplannen Veel schoolontwikkelingsplannen zijn zoals gepland uitgevoerd en de meeste daarvan ook afgerond. Een aantal schoolontwikkelingsplannen vragen echter om een vervolg. De volgende onderwerpen keren volgend schooljaar dan ook terug in het jaarplan: Actiepunten uit WMK-PO: - De leraren gebruiken observatie-instrumenten - Er zijn gevarieerde werkvormen die een beroep doen op uiteenlopende leerstijlen - Leraren schrijven regelmatig een persoonlijk ontwikkelplan - Leraren geven elkaar feedback op elkaars handelen - Leraren maken gebruik van elkaars sterke kanten 6 Jaarverslag - Ireneschool Wageningen

7 - De leerlingen geven blijk van het nemen van verantwoordelijkheid voor hun eigen leerproces - Leraren richten zich expliciet op de meer begaafde leerlingen - de leerlingen werken op betrokken wijze aan hun taak Implementatie Zien Afspraken methode Schrijfdans in groep 1 en 2 Verdieping van analyse van toetsen Naast de onderwerpen die voortgang vragen, kunnen er ook al drie onderwerpen genoemd worden die voortvloeien uit dit jaarverslag: TOM-ontwikkeling Uitwerking andere schooltijden Invoering Engelse methode Take it easy 7 Jaarverslag - Ireneschool Wageningen

8 II. Opbrengsten onderwijs, volgt nog na afname toetsen De inspectie beoordeelt de resultaten tijdens de schoolperiode aan de hand van toetsresultaten op de volgende toetsen (in onderstaande tabellen zijn deze zwart omkaderd): Technisch Lezen (TL) in groep 3 en groep 4; Rekenen en Wiskunde (RW) in groep 4 en groep 6; Begrijpend Lezen (BL) in groep 6. DMT, technisch lezen Groep , ,4 35,0 Groep ,3 60, ,9 70,5 Groep , ,7 80,5 Groep , ,2 93,1 Groep , ,6 98,5 Groep , Gemiddelden Leestempo (gr. 7/8 Leestempo 2004) Groep ,8 32,7 Groep ,4 55, ,6 78,1 Groep , ,6 110,8 Groep 6 99,7 128,3 133,1 Groep , ,6 160,5 Groep 8 79,7 75,9 8 Jaarverslag - Ireneschool Wageningen

9 Leestechniek Groep ,8 142, ,8 164,9 Begrijpend lezen V-groei t.o.v. vorige toets (=norm) Groep ,2-12,9 Groep , , (5) Groep ,5 18, (+7) Groep ,5 20, (+10) Groep ,0 28, (+12) Groep ,0 36,0 Gemiddelden Luisteren, nieuwe toets Groep 3 42,8 (E) 39,0 54,9 (A) 46,5 Groep 4 47,6 Groep 5 Groep 6 Groep 7 Groep 8 9 Jaarverslag - Ireneschool Wageningen

10 Spelling V-groei t.o.v. (norm) Groep A 105.7D 103,7E 112.0B 113,2A 113,8 +10 (+4) Groep D 116.4D 115,9E 120.5B 119.5C 119,9 +4 (+4) Groep A 120.5E 125,6C 130.5B 124.7E 128, (+4) Groep B 134.9A 131,0E 135.9C 139.1A 137, (+3) Groep C 139.3B 138,0C 138.2C 142.2A 141, (2) Groep B 144,4B 141,6C Woordenschat (gr.7/8 Leeswoordenschat) Groep D 34.8D 26,4 57.5A 52.7A 57,3 Groep E 42.9D 39,6 50.3D 51.6D 55,6 Groep E 52,5 54.3E 69,2 Groep D 94.7B D 97.5D 79,0 Groep D 102.2D E 106.D Groep E 106 Taal voor kleuters Groep B 49.4C 54,9 59.7A 56.8C 60,1 Groep A 71.4A 69,3 80.1A 85.9A 75,7 10 Jaarverslag - Ireneschool Wageningen

11 Rekenen/wiskunde V-groei t.o.v. (=norm) Groep ,6 33, (+10) Groep ,3 41, ,1 52, (+9) Groep , ,0 69, (+6) Groep , ,7 83, (+6) Groep , ,6 90, (+4) Groep , Gemiddelden Rekenen voor kleuters Groep C 60.9D 64,5 74.6A 68.1C 74,7 Groep B 92.3A 85,8 87.7B 101.7A 97,3 Entreetoets/toets (schoolgroep 4) (Gewicht=52%) Groep (Gewicht 48%) Groep Korte evaluatie Cito toetsen De Cito LOVS toetsen in januari waren tegenvallend. Aanpassingen en afspraken gemaakt aan het einde van het schooljaar - leverden in opbrengsten niet het gewenste resultaat op. Met name (en wederom) viel begrijpend lezen tegen. In januari is hier een aanpassing voor gedaan. Nieuwsbegrip is in niveaugroepen gegeven en het hulpboek van Cito is gebruikt. Omdat begrijpend lezen maar één keer per jaar wordt getest zijn de resultaten van deze afspraken nog niet zichtbaar. Van de extra aandacht voor woordenschat zou gezegd kunnen worden dat het averechts heeft gewerkt. Uit de analyse van februari jl. bleek dat dit een geval was van de dingen goed doen of de goede dingen doen. Hoewel de woordenschat wel werd verrijkt, bleek dit niet aan te sluiten op de wijze 11 Jaarverslag - Ireneschool Wageningen

12 waarop getoetst wordt. Dit heeft tot bijstelling van onze afspraken geleid. De woorden die worden aangeboden worden zorgvuldiger geselecteerd en er wordt aandacht besteed aan de wijze waarop getoetst wordt. Deze afspraken hebben geleid tot grote verbetering op de Cito LOVS-toetsen. In groep 7/8 is dit schooljaar gestart met de methode Zipp voor studievaardigheden. Deze methode in combinatie met de aanpak op begrijpend lezen hebben tot grote verbetering geleid op het onderdeel studievaardigheden in de Cito toets van groep 8. Van een gemiddelde score van 22,4 naar 27,4. Op het vakgebied rekenen-wiskunde is in de tweede helft van het schooljaar veel vooruitgang geboekt door zeer gericht oplossingsstrategieën en basisvaardigheden met de kinderen te bespreken en aan te bieden. Dat de nieuwe rekenmethode Wereld in Getallen nog niet (automatisch) heeft geleid tot hogere opbrengsten is te verklaren door de hiaten vanuit de vorige methode. De leerlijnen sloten onvoldoende op elkaar aan. Vandaar ook meer nadruk op oplossingsstrategieën en basisvaardigheden. Nu de hiaten zo goed als gedicht zijn, is de verwachting dat de opbrengsten volgend jaar verbeterd zijn. 12 Jaarverslag - Ireneschool Wageningen

13 Bijlage 1: Overzicht WMK-PO - Indicator Gemiddelde eigen school Gemiddelde andere scholen Verschil eigen school en andere scholen Leraren handelen conform de missie en de visie van de school Leraren kennen de missie 3,30 3,19 +0,11 0,64 Leraren kennen d e visie 3,50 3,24 +0,26 0,50 Leraren stellen zich collegiaal op Leraren maken gebruik van elkaars sterke 2,80 2,98-0,18 0,40 kanten Leraren werken met anderen samen Leraren geven elkaar feedback op elkaars handelen 2,90 2,71 +0,19 0,54 Leraren zijn bereid zich (voortdurend) te ontwikkelen Leraren schrijven regelmatig een persoonlijk 2,44 2,63-0,18 0,96 ontwikkelplan Leraren experimenteren met innovaties 2,78 2,99-0,22 0,63 Deviatie, gemiddeld verschil tussen eigen scores Leraren zijn in staat te reflecteren op hun handelen Leraren nemen reflecties op in hun bekwaamheidsdossier 3,11 2,66 +0,45 0,99 De leraren volgen de vorderingen van hun leerlingen systematisch De leraren gebruiken observatieinstrumenten 2,89 3,14-0,25 0,74 De leraren stemmen de instructie en verwerking af op de verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen Leraren richten zich expliciet op de meer begaafde leerlingen 2,67 2,76-0,09 0,47 De leraren analyseren de vorderingen van de leerlingen om vast te stellen wat de aanpassingen van het aanbod en/of het onderwijsleerproces moeten zijn voor de groep Leraren bepalen op basis van analyse van 3,00 3,16-0,16 0,87 leerling profielen eventuele consequenties voor de afstemming van hun didactisch handelen op de kenmerken van individuele leerling en in hun groep Leraren passen het onderwijsleerproces aan op basis van een analyse van de vorderingen (passend onderwijsleerproces) 3,10 3,17-0,07 0,54 Er is een goede individuele betrokkenheid van leerlingen bij de instructie De leerling en vragen geïnteresseerd door 2,56 2,66-0,10 0,50 De leerlingen zijn actief gericht op leren De leerlingen gebruiken hun tijd efficiënt 3,20 2,75 +0,45 0,75 De leerlingen nemen zelf initiatieven 3,00 2,84 +0,16 0,63 De leerlingen werken zelfstandig 3,30 3,13 +0,17 0,46 De leraar hanteert activerende werkvormen 3,20 3,01 +0,19 0,40 De leerlingen geven blijk van het nemen van 2,80 2,40 +0,40 0,60 verantwoordelijkheid voor hun eigen leerproces Er zijn gevarieerde werkvormen die een beroep doen op uiteenlopende leerstijlen 2,60 2,75-0,15 0,92 13 Jaarverslag - Ireneschool Wageningen