de Samenwerkingsschool "Balans"

Transcriptie

1 RAPPORT VAN BEVINDINGEN Kwaliteitsonderzoek bij de Samenwerkingsschool "Balans" Plaats : 's-gravenhage BRIN-nummer : 26PT Onderzoeksnummer : Datum schoolbezoek : 19 mei 2011 Rapport vastgesteld te Zoetermeer op : 31 augustus 2011

2

3 Inhoud 1 Inleiding 5 2 Bevindingen 7 3 Toezichtarrangement 11 pagina 3 van 11

4

5 1 Inleiding De Inspectie van het Onderwijs heeft op 19 mei 2011 een onderzoek uitgevoerd op Samenwerkingsschool 'Balans' naar aspecten van de kwaliteit van het onderwijs en de naleving van wet- en regelgeving. Aanleiding De aanleiding voor dit onderzoek is het volgende. De inspectie heeft voor Samenwerkingsschool Balans een risicoanalyse uitgevoerd. Uit deze analyse kwam naar voren dat de opbrengsten mogelijk onvoldoende zijn op de Samenwerkingsschool Balans. Op 13 december 2010 heeft de inspectie de uitkomsten van deze risicoanalyse met het bevoegd gezag besproken. Naar aanleiding van dit gesprek is besloten een onderzoek uit te voeren om vast te stellen of het onderwijs op de school aan de kwaliteitseisen voldoet. Onderzoeksopzet Het onderzoek bestond uit de volgende activiteiten: Een controle van de aanwezigheid van de schoolgids, het schoolplan en het zorgplan bij de inspectie. Een toets op de aanwezigheid van enkele verplichte onderdelen in de schoolgids, het schoolplan en het zorgplan, die in het kader van het programmatisch handhaven zijn gecontroleerd. Schoolbezoek, waarbij in een aantal groepen de onderwijspraktijk is geobserveerd door het bijwonen van lessen Nederlandse taal en rekenen en wiskunde. Deze lesbezoeken vonden plaats in de groepen 1-2B, 1-2 G, 3C, 4C, 5A, 6B, 7B en 8B. Bovendien heeft de inspectie over de kwaliteit van de indicatoren gesprekken gevoerd met de directie en de intern begeleiders. Op uw school is verder een gesprek gevoerd met leraren. Aan het eind van het schoolbezoek heeft de inspectie de bevindingen van het onderzoek besproken met de directie en een vertegenwoordiging van het bevoegd gezag. Tijdens het onderzoek zijn meerdere indicatoren beoordeeld van de volgende aspecten opbrengsten, onderwijsleerproces, zorg en begeleiding en de kwaliteitszorg. Toezichtkader De inspectie heeft zich bij haar onderzoek onder andere gebaseerd op het Toezichtkader po/vo 2009 en de notitie Analyse en waarderingen van opbrengsten primair onderwijs. Beide documenten zijn te vinden op pagina 5 van 11

6 Opbouw rapport In hoofdstuk 2 staan de bevindingen uit het onderzoek naar de onderwijskwaliteit en de wettelijke vereisten. Dit wordt gevolgd door een beschouwing waarin het oordeel van de inspectie wordt toegelicht en waar mogelijk de schoolontwikkeling in samenhang wordt beschreven. Hoofdstuk 3 geeft het toezichtarrangement weer. pagina 6 van 11

7 2 Bevindingen 2.1 Kwaliteits- en nalevingsprofiel In onderstaande tabellen vermeldt de inspectie welke indicatoren in dit onderzoek zijn betrokken en tot welke bevindingen het onderzoek heeft geleid. De nummering in de tabellen verwijst naar het volledige waarderingskader primair onderwijs Indicatoren die bij een kwaliteitsonderzoek de doorslag geven of een school (zeer) zwak is, de zogeheten normindicatoren, zijn gemarkeerd met een asterisk. Voor een overzicht van alle normindicatoren zie het Toezichtkader po/vo 2009 op De bevindingen zijn weergegeven in de vorm van een score. De score geeft aan in welke mate de betreffende indicator gerealiseerd is. Legenda: 1. slecht 2. onvoldoende 3. voldoende 4. goed 5. niet te beoordelen (alleen bij opbrengsten) In verband met het programmatisch handhaven heeft de inspectie daarnaast enkele controles uitgevoerd op bepaalde wettelijke voorschriften. Of de school wel of niet voldoet aan deze wettelijke vereisten wordt tot uitdrukking gebracht met de score 'ja' of 'nee'. Kwaliteitsaspect 1 Opbrengsten 1.1 * De resultaten van de leerlingen aan het eind van de basisschool liggen ten minste op het niveau dat op grond van de kenmerken van de leerlingenpopulatie mag worden verwacht. 1.2 * De resultaten van de leerlingen voor Nederlandse taal en voor rekenen en wiskunde tijdens de schoolperiode liggen ten minste op het niveau dat op grond van de kenmerken van de leerlingenpopulatie mag worden verwacht. 1.5 De sociale competenties van de leerlingen liggen op een niveau dat mag worden verwacht. 5 Kwaliteitsaspect 2 Leerstofaanbod 2.1 * Bij de aangeboden leerinhouden voor Nederlandse taal en rekenen en wiskunde betrekt de school alle kerndoelen als te bereiken doelstellingen. 2.2 * De leerinhouden voor Nederlandse taal en voor rekenen en wiskunde worden aan voldoende leerlingen aangeboden tot en met het niveau van leerjaar De leerinhouden in de verschillende leerjaren sluiten op elkaar aan. 2.4 * De school met een substantieel aantal leerlingen met een leerlinggewicht biedt bij Nederlandse taal leerinhouden aan die passen bij de onderwijsbehoeften van leerlingen met een taalachterstand. pagina 7 van 11

8 Kwaliteitsaspect 3 Tijd 3.1 De leraren maken efficiënt gebruik van de geplande onderwijstijd. Kwaliteitsaspect 4 Schoolklimaat 4.7 Het personeel van de school zorgt ervoor dat de leerlingen op een respectvolle manier met elkaar en anderen omgaan. Kwaliteitsaspect 5 Didactisch handelen 5.1 * De leraren geven duidelijke uitleg van de leerstof. 5.2 * De leraren realiseren een taakgerichte werksfeer. 5.3 * De leerlingen zijn actief betrokken bij de onderwijsactiviteiten. Kwaliteitsaspect 6 Afstemming 6.2 De leraren stemmen de instructie af op verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen. 6.3 De leraren stemmen de verwerkingsopdrachten af op verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen. Kwaliteitsaspect 7 Begeleiding 7.1 * De school gebruikt een samenhangend systeem van genormeerde instrumenten en procedures voor het volgen van de prestaties en de ontwikkeling van de leerlingen. 7.2 De leraren volgen en analyseren systematisch de voortgang in de ontwikkeling van de leerlingen. Kwaliteitsaspect 8 Zorg 8.1 De school signaleert vroegtijdig welke leerlingen zorg nodig hebben. 8.2 Op basis van een analyse van de verzamelde gegevens bepaalt de school de aard van de zorg voor de zorgleerlingen. 8.3 * De school voert de zorg planmatig uit. 8.4 De school evalueert regelmatig de effecten van de zorg. Kwaliteitsaspect 9 Kwaliteitszorg 9.1 De school heeft inzicht in de onderwijsbehoeften van haar leerlingenpopulatie. 9.2 De school evalueert jaarlijks de resultaten van de leerlingen. 9.3 De school evalueert regelmatig het onderwijsleerproces. 9.4 De school werkt planmatig aan verbeteractiviteiten. 9.5 De school borgt de kwaliteit van het onderwijsleerproces. 9.6 De school verantwoordt zich aan belanghebbenden over de gerealiseerde onderwijskwaliteit. pagina 8 van 11

9 Naleving wet- en regelgeving NT1a De inspectie is in het bezit gesteld van de geldende schoolgids (art. 16, lid 2 en 3, WPO). NT2a De inspectie is in het bezit gesteld van het geldende schoolplan (art. 16, lid 1 en 3, WPO) NT3a De inspectie is in het bezit gesteld van het geldende zorgplan (art. 19, lid 3, WPO). NT4a Er is voldoende onderwijstijd geprogrammeerd om te kunnen voldoen aan de daarvoor gestelde minima (art. 8, lid 7 onder b, WPO). NT4b Er is maximaal zevenmaal een onvolledige schoolweek geprogrammeerd voor de groepen 3 t/m 8 (artikel 8, lid 7 onder b, WPO). ja nee 2.2 Beschouwing Algemeen beeld De kwaliteit van het onderwijs op de Samenwerkingsschool Balans is van voldoende niveau. De opbrengsten en alle andere normindicatoren zijn als voldoende beoordeeld. Verder beschikt de school over een team dat in de uitleg van de leerstof en de omgang met leerlingen voldoende kwaliteit(en) laat zien. Ook zijn de indicatoren leerstofaanbod en het onderwijsleerproces van voldoende niveau. Naast de vele positief beoordeelde onderdelen, heeft de inspectie ook twee verbeterpunten geconstateerd, hierbij gaat het om het analyseren van resultaten van leerlingen en het analyseren van de hulpvraag van zorgleerlingen. Hieronder volgt een toelichting op het oordeel. Context van de school De Samenwerkingsschool Balans is de afgelopen jaren sterk in leerlingen aantal gegroeid. De school is in 1998 gestart met twee groepen en telt nu 26 groepen. Dagelijks zijn er nog nieuwe aanmeldingen, die op een wachtlijst worden geplaatst. Om de school goed aan te sturen is gekozen voor een organisatiestructuur waarbij de eindverantwoordelijkheid ligt bij de directeur met ondersteuning van een managementteam bestaande uit twee adjunctdirecteuren. Eén voor de onder- en de ander voor de bovenbouw. En er zijn verschillende overlegvormen waarbij iedereen ruimte heeft om actief deel te nemen aan de schoolontwikkeling. Opbrengsten zijn voldoende Zoals in de aanleiding gesteld, waren de opbrengsten mogelijk onvoldoende. Tijdens het onderzoek bleek dat niet zo te zijn. Wat is er aan de hand? Het grootste deel van de leerlingen heeft de Cito-Eindtoets gemaakt en enkele leerlingen het Drempelonderzoek. De inspectie beschikte niet over de eindopbrengsten van het Drempelonderzoek van 2009 en 2010 waardoor zij geen compleet beeld had om het niveau van de eindresultaten te kunnen vaststellen. Tijdens dit onderzoek heeft de inspectie de eindresultaten van 2009, 2010 en 2011 van alle leerlingen ontvangen en herberekend. Hieruit blijkt dat de opbrengsten van alle jaren (2009, 2010 en 2011) voldoende zijn. Voor de waardering van de leerresultaten gedurende de schoolperiode gaat de inspectie uit van de resultaten op genormeerde toetsen voor technisch lezen in groep 3 en 4, rekenen en wiskunde in de groepen 4 en 6 en begrijpend lezen in groep 6. De resultaten gedurende de schoolperiode zijn over de gehele linie voldoende. pagina 9 van 11

10 Onderwijsleerproces en zorg en begeleiding De inspectie beoordeelt het onderwijsleerproces als voldoende. De sterke kanten zijn het didactisch handelen van leraren en de afstemming van het onderwijs. Hiervoor zijn er schoolbrede afspraken. Zo krijgen leerlingen leerstof en instructie op maat. De lessen zijn doelmatig en gestructureerd en leraren bevorderen het zelfvertrouwen van de leerlingen. Deze wijze van werken resulteert in een goede balans tussen het leerstofaanbod, het inspelen op de verschillen in ontwikkeling tussen leerlingen en de taakgerichte werksfeer. Mede als gevolg hiervan zijn de leerlingen actief gericht op leren en betrokken tijdens de les. Ook de zorg en begeleiding is over het geheel genomen voldoende. De school bepaalt de vorderingen van leerlingen met methodetoetsen en methodeonafhankelijke toetsen, aangevuld met observaties van leraren en de intern begeleider. Vervolgens stelt de school voor leerlingen die in aanmerking komen voor reguliere en planmatige zorg handelingsplannen op, die voldoen aan de eisen van de inspectie. De borging van het onderwijs is goed De inspectie beoordeelt de borging van het onderwijs als goed, omdat de school alle afspraken en procedures op behoud en bevordering van de kwaliteit van het onderwijs overzichtelijk en op eenduidige wijze heeft vastgelegd. Daarnaast bezoekt de directie de groepen om na te gaan of leraren overeenkomstig de gemaakte afspraken handelen. De directie en het team hanteren voor behoud en ontwikkeling van de kwaliteit van het onderwijs een kwaliteitszorgsysteem met structureel aandacht voor evaluatie, verbetering en borging. Dit blijkt bijvoorbeeld uit de wijze waarop de school de kwaliteit van de opbrengsten, het onderwijsleerproces en de zorg en begeleiding bepaalt, analyseert en bespreekt. Op grond daarvan worden afspraken gemaakt voor behoud en verbetering van de kwaliteit van het onderwijs mede met als doel hoge(re) opbrengsten te behalen. Verbeterpunten Indicator 7.2 Indicator 7.2 is een aandachtspunt, omdat de school het systeem om de sociaalemotionele ontwikkeling van haar leerlingen in kaart te brengen, te volgen en te bepalen hoe de leerlingen zich op dit gebied ontwikkelen nog niet heeft ingevoerd. Een volgsysteem is wel aangeschaft en de school is voornemens dit in in gebruik te nemen. Indicator 8.2 (Analyse van resultaten) In groepsplannen is het belangrijk om naast het beschrijven van de doelstellingen ook een duidelijke analyse van de toetsen te benoemen die ten grondslag ligt aan het inzetten van het groepsplan. Deze is in sommige gevallen te algemeen gesteld. Het is belangrijk dat leraren goed nagaan welke oorzaken eraan ten grondslag liggen dat deze leerlingen bepaalde fouten maken. Ook in de individuele handelingsplannen mist in een aantal gevallen een uitgebreidere diagnose van de leerbelemmeringen bij leerlingen. pagina 10 van 11

11 3 Toezichtarrangement De Inspectie van het Onderwijs kent aan de Samenwerkingsschool Balans het basisarrangement toe. Dit betekent dat de inspectie op dit moment geen reden heeft om het toezicht te intensiveren. Het basistoezicht bestaat uit een jaarlijkse risicoanalyse en, eventueel, een onderzoek in het kader van het Onderwijsverslag of themaonderzoeken of een vierjaarlijks bezoek. pagina 11 van 11