RAPPORT VAN BEVINDINGEN. Kwaliteitsonderzoek bij. obs Weidevogels

Transcriptie

1 RAPPORT VAN BEVINDINGEN Kwaliteitsonderzoek bij obs Weidevogels Plaats : Purmerend BRIN-nummer : 23EA Onderzoeksnummer : Datum schoolbezoek : 27 juni 2011 Rapport vastgesteld te Leeuwarden op: 7 september 2011

2

3 Inhoud 1 Inleiding 5 2 Bevindingen 7 3 Toezichtarrangement 13 pagina 3 van 13

4

5 1 Inleiding De Inspectie van het Onderwijs heeft op 27 juni 2011 een onderzoek uitgevoerd op obs Weidevogels te Purmerend naar aspecten van de kwaliteit van het onderwijs en de naleving van wet- en regelgeving. De aanleiding voor dit onderzoek was het volgende. Aanleiding Obs Weidevogels is in 2007 als nieuwe school gestart op het brinnummer van obs 't Eiland te Purmerend. Obs 't Eiland is inmiddels door herschikking van scholen in Purmerend opgeheven. Omdat obs Weidevogels sinds de start in 2007 nog niet eerder is bezocht heeft de Inspectie van het Onderwijs een kwaliteitsonderzoek (KO) uitgevoerd. Conform de uitgangspunten van het programmatisch handhaven onderzoekt de inspectie tevens standaard of wordt voldaan aan bepaalde wettelijke voorschriften. Onderzoeksopzet Het onderzoek bestond uit de volgende activiteiten: Een controle van de aanwezigheid van de schoolgids, het schoolplan en het zorgplan bij de inspectie. Een toets op de aanwezigheid van informatie over enkele wettelijke verplichte onderdelen in de schoolgids, het schoolplan en het zorgplan. Een controle op de onderwijstijd die de school heeft gepland. Onderzoek en analyse van documenten en gegevens over de school die bij de inspectie aanwezig zijn. Analyse van documenten die betrekking hebben op zelfevaluatieactiviteiten van de school en van andere documenten die de school voorafgaand aan het schoolbezoek heeft toegestuurd, te weten ''Opbrengsten en analyse, versie vaardigheidsscores juni 2011'' en ''Meerjarenbeleid n.a.v. ontwikkelpunten van het schoolplan'', de ''Jaarplanning leerlingzorg'' en het ''Kwaliteitszorgverslag OPSO''. Schoolbezoek, waarbij in alle (combinatie)groepen de onderwijspraktijk is geobserveerd door het bijwonen van lessen Nederlandse taal en rekenen en wiskunde. Gesprekken met de directie en de intern begeleider over de kwaliteit van de indicatoren. Een gesprek met leraren en een eindgesprek na afloop van het schoolbezoek met de directie, waarbij ook de voorzitter van het college van bestuur aanwezig was. Tijdens het onderzoek beoordeelde de inspectie indicatoren van de volgende aspecten: opbrengsten, leerstofaanbod, onderwijstijd, didactisch handelen, afstemming, zorg en begeleiding en kwaliteitszorg. Toezichtkader De inspectie heeft zich bij haar onderzoek onder andere gebaseerd op het Toezichtkader po/vo 2009 en de notitie Analyse en waarderingen van opbrengsten primair onderwijs. Beide documenten zijn te vinden op pagina 5 van 13

6 Opbouw rapport In hoofdstuk 2 staan de bevindingen uit het onderzoek naar de onderwijskwaliteit en de wettelijke vereisten. Dit wordt gevolgd door een beschouwing waarin het oordeel van de inspectie wordt toegelicht en waar mogelijk de schoolontwikkeling in samenhang wordt beschreven. Hoofdstuk 3 geeft het toezichtarrangement weer. pagina 6 van 13

7 2 Bevindingen 2.1 Kwaliteits- en nalevingsprofiel In onderstaande tabellen vermeldt de inspectie welke indicatoren in dit onderzoek zijn betrokken en tot welke bevindingen het onderzoek heeft geleid. De nummering in de tabellen verwijst naar het volledige waarderingskader primair onderwijs Indicatoren die bij een kwaliteitsonderzoek de doorslag geven of een school (zeer) zwak is, de zogeheten normindicatoren, zijn gemarkeerd met een asterisk. Voor een overzicht van alle normindicatoren zie het Toezichtkader po/vo 2009 op De bevindingen zijn weergegeven in de vorm van een score. De score geeft aan in welke mate de betreffende indicator gerealiseerd is. Legenda: 1. slecht 2. onvoldoende 3. voldoende 4. goed 5. niet te beoordelen (alleen bij opbrengsten) In verband met het programmatisch handhaven heeft de inspectie daarnaast enkele controles uitgevoerd op bepaalde wettelijke voorschriften. Of de school wel of niet voldoet aan deze wettelijke vereisten wordt tot uitdrukking gebracht met de score 'ja' of 'nee'. Kwaliteitsaspect 1 Opbrengsten 1.1 * De resultaten van de leerlingen aan het eind van de basisschool liggen ten minste op het niveau dat op grond van de kenmerken van de leerlingenpopulatie mag worden verwacht. 1.2 * De resultaten van de leerlingen voor Nederlandse taal en voor rekenen en wiskunde tijdens de schoolperiode liggen ten minste op het niveau dat op grond van de kenmerken van de leerlingenpopulatie mag worden verwacht. 1.3 De leerlingen doorlopen in beginsel de school binnen de verwachte periode van acht jaar. 1.5 De sociale competenties van de leerlingen liggen op een niveau dat mag worden verwacht. 5 pagina 7 van 13

8 Kwaliteitsaspect 2 Leerstofaanbod 2.1 * Bij de aangeboden leerinhouden voor Nederlandse taal en rekenen en wiskunde betrekt de school alle kerndoelen als te bereiken doelstellingen. 2.2 * De leerinhouden voor Nederlandse taal en voor rekenen en wiskunde worden aan voldoende leerlingen aangeboden tot en met het niveau van leerjaar De leerinhouden in de verschillende leerjaren sluiten op elkaar aan. 2.4 * De school met een substantieel aantal leerlingen met een leerlinggewicht biedt bij Nederlandse taal leerinhouden aan die passen bij de onderwijsbehoeften van leerlingen met een taalachterstand. 2.5 De school heeft een specifiek aanbod om sociale competenties te ontwikkelen. 2.6 De school heeft een aanbod gericht op bevordering van actief burgerschap en sociale integratie, met inbegrip van het overdragen van kennis over en kennismaking met de diversiteit in de samenleving. Kwaliteitsaspect 3 Tijd 3.1 De leraren maken efficiënt gebruik van de geplande onderwijstijd. Kwaliteitsaspect 5 Didactisch handelen 5.1 * De leraren geven duidelijke uitleg van de leerstof. 5.2 * De leraren realiseren een taakgerichte werksfeer. 5.3 * De leerlingen zijn actief betrokken bij de onderwijsactiviteiten. Kwaliteitsaspect 6 Afstemming 6.1 De leraren stemmen de aangeboden leerinhouden af op verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen. 6.2 De leraren stemmen de instructie af op verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen. 6.3 De leraren stemmen de verwerkingsopdrachten af op verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen. 6.4 De leraren stemmen de onderwijstijd af op verschillen in ontwikkeling tussen de leerlingen. Kwaliteitsaspect 7 Begeleiding 7.1 * De school gebruikt een samenhangend systeem van genormeerde instrumenten en procedures voor het volgen van de prestaties en de ontwikkeling van de leerlingen. 7.2 De leraren volgen en analyseren systematisch de voortgang in de ontwikkeling van de leerlingen. pagina 8 van 13

9 Kwaliteitsaspect 8 Zorg 8.1 De school signaleert vroegtijdig welke leerlingen zorg nodig hebben. 8.2 Op basis van een analyse van de verzamelde gegevens bepaalt de school de aard van de zorg voor de zorgleerlingen. 8.3 * De school voert de zorg planmatig uit. 8.4 De school evalueert regelmatig de effecten van de zorg. Kwaliteitsaspect 9 Kwaliteitszorg 9.1 De school heeft inzicht in de onderwijsbehoeften van haar leerlingenpopulatie. 9.2 De school evalueert jaarlijks de resultaten van de leerlingen. 9.3 De school evalueert regelmatig het onderwijsleerproces. 9.4 De school werkt planmatig aan verbeteractiviteiten. 9.5 De school borgt de kwaliteit van het onderwijsleerproces. 9.6 De school verantwoordt zich aan belanghebbenden over de gerealiseerde onderwijskwaliteit. 9.7 De school draagt zorg voor de kwaliteit van het onderwijs gericht op bevordering van actief burgerschap en sociale integratie, met inbegrip van het overdragen van kennis over en kennismaking met de diversiteit van de samenleving. Naleving wet- en regelgeving NT1a De inspectie is in het bezit gesteld van de geldende schoolgids (art. 16, lid 2 en 3, WPO). NT2a De inspectie is in het bezit gesteld van het geldende schoolplan (art. 16, lid 1 en 3, WPO) NT3a De inspectie is in het bezit gesteld van het geldende zorgplan (art. 19, lid 3, WPO). NT4a Er is voldoende onderwijstijd geprogrammeerd om te kunnen voldoen aan de daarvoor gestelde minima (art. 8, lid 7 onder b, WPO). NT4b Er is maximaal zevenmaal een onvolledige schoolweek geprogrammeerd voor de groepen 3 t/m 8 (artikel 8, lid 7 onder b, WPO). ja nee 2.2 Beschouwing Algemeen beeld Hoofdstuk 2.1 van dit rapport bevat een overzicht van de beoordeelde indicatoren en de bevindingen van de inspectie daarover. Uit dit overzicht valt op te maken dat op obs Weidevogels te Purmerend de kwaliteit van het onderwijs op de meeste onderzochte indicatoren op orde is. Het betreft hier met name de aspecten opbrengsten en onderwijsleerproces. Het aanbod, de zorg en begeleiding en enkele onderdelen van de kwaliteitszorg zijn aan te duiden als ontwikkelpunten. De schoolleiding is daarmee ook al aan de slag. De directie van obs Weidevogels stuurt op professionele wijze een team van zeer betrokken en gemotiveerde leerkrachten aan, die samen zorgen voor een goed pedagogisch klimaat en een taakgerichte werksfeer in de school. Het onderwijs op de school is gericht op het behalen van goede leerresultaten door de leerlingen, waarbij hun welbevinden niet uit het oog wordt verloren. pagina 9 van 13

10 Toelichting Opbrengsten De leerresultaten aan het eind van de schoolperiode zijn over drie jaar bezien als voldoende beoordeeld. In twee van de drie achtereenvolgende schooljaren (2011 en 2010) liggen de eindopbrengsten rond het niveau dat van de leerlingen verwacht mag worden. In 2009 lagen diezelfde resultaten echter onder de ondergrens die de inspectie daarvoor hanteert, die (mede) worden beïnvloed door het kleine leerlingaantal van 7 leerlingen. De tussentijdse opbrengsten zijn ook als voldoende beoordeeld, omdat de resultaten voor technisch lezen in groep 3 en 4, de resultaten voor rekenen en wiskunde in groep 4 en 6 en de resultaten voor begrijpend lezen in groep 6 allemaal op of rond het verwachte niveau liggen. Datzelfde geldt ook voor de sociale competenties van de leerlingen, gemeten met een landelijk genormeerd observatiesysteem. Aanbod en onderwijsleerproces Met uitzondering van een aanbod gericht op de bevordering van actief burgerschap en sociale integratie, voldoet het leerstofaanbod van de school aan de kerndoelen. De leerinhouden voor Nederlandse taal en rekenen en wiskunde in de verschillende leerjaren sluiten ook in voldoende mate op elkaar aan. De inspectie heeft geconstateerd dat de leerkrachten met hun les een concreet doel voor ogen hebben en duidelijk uitleggen. Er is een goede structuur in het klassenmanagement waardoor de leerlingen in alle groepen rustig kunnen werken en er efficiënt gebruik wordt gemaakt van de geplande onderwijstijd. De taakgerichte werksfeer en het gebruik van de onderwijstijd in de school zijn daarom als goed beoordeeld. De school werkt met groepsplannen waarin voor de afstemming in het aanbod, de instructie en de verwerking onderscheid wordt gemaakt in vier (niveau)groepen. Ondanks dat dit systeem nog in ontwikkeling is, stemt de school het in voldoende mate af op de verschillende onderwijsbehoeften van de leerlingen. Zorg en begeleiding De zorg voor leerlingen met extra en/of specifieke onderwijsbehoeften is nog een belangrijk ontwikkelpunt binnen de school. De school heeft een adequaat systeem van instrumenten en procedures om de resultaten van de leerlingen te volgen. Dit doet zij aan de hand van methodegebonden en landelijk genormeerde toetsen. De leraren registreren de toetsresultaten van de leerlingen op de daarvoor geëigende overzichts- en registratieformulieren. Echter, de analyse van genoemde resultaten en het trekken van conclusies zijn nog te summier om voldoende sturend te zijn voor het vervolg van het onderwijsleerproces in de vorm van herhaling dan wel verdieping. Aan de hand van genoemde toetsen signaleren de leraren wanneer leerlingen extra aandacht nodig hebben en stellen zij handelingsplannen op. Deze handelingsplannen zijn echter vaak nog onvoldoende concreet en inhoudelijk geformuleerd wat betreft de beginsituatie, de doelstelling en de evaluatie van de specifieke zorg voor individuele leerlingen. Uit de, overigens zeer eenduidige, dag- en weekplanningen van de leraren valt ook niet op te maken welke concrete activiteiten worden ondernomen om de gesignaleerde achterstanden bij individuele leerlingen weg te werken. Daardoor is de handelingsplanning onvoldoende sturend voor het handelen van leraren wat betreft de zorg aan leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften. Deze werkwijze maakt ook een goede evaluatie van de zorg wat betreft de effectiviteit en kwaliteit onmogelijk. pagina 10 van 13

11 Kwaliteitszorg De school beschikt over een adequaat zelfevaluatiesysteem waarmee zij de leerresultaten en het onderwijsleerproces evalueert, in kaart brengt en daarop gerichte verbeteractiviteiten afstemt. In de verbeterplannen zijn de doelen concreet geformuleerd en de effecten van de verbeteringen zijn in de school waarneembaar. Bij de zelfevaluatie worden ook leerlingen, ouders en leraren betrokken met behulp van vragenlijsten. De verantwoording van de onderwijskwaliteit aan belanghebbenden als ouders en bevoegd gezag wordt door de inspectie als onvoldoende beoordeeld, omdat deze feitelijk nog niet heeft plaatsgevonden. Overigens staat een dergelijke verantwoording in de vorm van een jaarverslag wel in de planning voor komend schooljaar, conform het door het bevoegde gezag opgestelde format. Tenslotte is de kwaliteit gericht op bevordering van actief burgerschap en sociale integratie nog een punt van aandacht voor directie en team. Dat betreft dan niet het aanbod, omdat met ingang van september 2011 de school beschikt over een gericht aanbod, maar het ontwikkelen en vastleggen van een visie en een systeem van evaluatie. pagina 11 van 13

12

13 3 Toezichtarrangement Kwaliteit De Inspectie van het Onderwijs kent aan obs Weidevogels te Purmerend het basisarrangement toe. Dit betekent dat de inspectie op dit moment geen reden heeft om het toezicht te intensiveren. Naleving De inspectie concludeert tevens dat er geen tekortkomingen zijn in de naleving van de wettelijke voorschriften die zijn gecontroleerd. pagina 13 van 13