Inleiding Nederlands sociaal recht

Transcriptie

1 Inleiding Nederlands sociaal recht I'ro(. mr. (i..j. Hecrma van Voss Derde druk Boom Juridische uitgcvers Den Haag 2003

2 Inhoud Lijst van afkortingen Het begrip sociaal recht Het sociaal recht als juridisch vakgebied Geschiedenis Ongelijkheidscompensatie Flexibilisering Internationalisering Grondrechten Rechtsbronnen DEEL I INDIVIDUEEL ARBEIDSRECHT 2 De arbeidsverhouding Arbeidsovereenkomsr Opdracht en aanneming van werk Ambtenarenstatus Flexibele arbeidsrelaties Enkele bijzondere arbeidsovereenkomsten Gemengde overeenkomsten De totstandkoming van de arbeidsov Partijen Arbeidsbemiddeling Sollicitatiefase Discriminatie bij aanstelling Vorm van de arbeidsovereenkomst Bijzondere bedingen mkomst

3 A De rechtsbronnen Onderlinge verhouding van rechtsbronnen Contractvrijheid Vormen van dwingend recht De collectieve arbeidsovereenkomst De ondernemingsovereenkomst Andere rechtsbronnen De handhaving De plichten van de werknemer Arbeid verrichten Volgen aanwijzingen Geheimhoudingsplicht Concurrentieverbod Verbod van nevenarbeid Voorkomen van schade Goed werknemerschap Sancties werkgever De plichten van de werkgever Loonbetaling Tewerkstelling Gelijke behandeling Veilige werkomstandigheden Grondrechten werknemer Goed werkgeverschap Sancties werknemer Onderbreking van de arbeid Verhindering werknemer Ziekte ZwanserschaD. bevalline en adootie

4 Ouderschap Loopbaanonderbreking Kort verlof Vakantie Roostervrije dagen Bedrijfsrisico Het arbeidsomstandighedenrecht Arbeidsomstandigheden Arbeidstijden Arbeid en zorg De Arbo-dienst Medezeggenschap over arbeidsomstandigheden De arbeidsinspectie Wijziging van de arbeidsverhouding Wijzigingsbeding Taakwijziging Overplaatsing Bevordering Degradatie Werkaanpassing gehandicapten Overgang van onderneming Overstappen binnen een groepsonderneming Het ontslagrecht: de opzegging ontslagrecht Opzegging Procedure werkgever Toestemming Collectief ontslag Opzegverboden Opzegtermijn Proeftiid

5 10.9 Dringende reden Opzegging door werknemer Sancties Vernietigbare opzegging Onregelmatige opzegging Kennelijk onredelijke opzegging Herstel van de arbeidsovereenkomst Ontslagvergoeding Toekomst duaal ontslagrecht Het overige ontslagrecht Ontbinding wegens gewichtige redenen Vergoeding bij ontbinding Ontbinding wegens tekortkoming Ailoop arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd Ontbindende voorwaarde Overlij den werknemer Beeindiging met wederzijds goedvinden 166 DEEL II COLLECTIEF ARBEIDSRECHT 12 Organisatie en vertegenwoordiging Vrijheid van vakvereniging Organisaties van werkgevers en werknemers Overlegeconomie Vertegenwoordiging in organen Ondernemingsniveau Bedrijfstakniveau Regionaal niveau Nationaal niveau Europees niveau Internationale organen

6 13 De collectieve arbeidsovereenkomst Cao-overleg Bedrijfstak- en ondernemingscao Regeling van de cao Individuele gebondenheid aan de cao De ongebonden werknemer De bepalingen van de cao Afwijking van de cao Algemeenverbindendverklaring Nawerking van cao-bepalingen Decentralisatie naar de onderneming Sociaal plan Handhaving van de cao Het stakingsrecht Geschiedenis van het stakingsrecht Grondrecht op collectieve actie Grenzen aan recht op collectieve actie Rechten van derden Stakingen gericht tegen anderen Bijzondere vormen van collectieve actie Schorsing of wanprestatie Positie werkwilligen Uitsluiting Bemiddeling en geschillenbeslechting Het medezeggenschapsrecht Plaats van de ondernemingsraad Installing van de ondernemingsraad Het adviesrecht Het instemmingsrecht Het informatierecht Het beroepsrecht en andere geschillenregelingen Overige taken en bevoegdheden De personeelsvertegenwoordiging Medezeggenschap bij arbeidsomstandigheden

7 15.10 Structuurregeling Verhouding met vakbonden Het enqueterecht Fusiegedragsregels De Europese ondernemingsraad 237 DEEL III SOCIALEZEKERHEIDSRECHT 16 Het stelsel van sociale zekerheid Geschiedenis Sociale verzekeringen en sociale voorzieningen Werknemers-en volksverzekeringen Publiek-en privaatrecht Financiering Uitvoering Toezicht Handhaving Rechtsbescherming Internationale aspecten Het werkloosheidsrecht Toepasselijke regelingen Werkloosheidsbegrip Referte-eis en arbeidsverledeneis Uitsluitings- en eindigingsgronden Uitkeringen Verplichtingen Verwijtbare werkloosheid Passende arbeid Sancties Betaling van de uitkering Re'integratiemaatregelen Het arbeidsongeschiktheidsrecht Toepasselijke regelingen Loonbetaling bij ziekte

8 Vangnetvoorziening Zwangerschap en bevalling Arbeidsongeschiktheidsbegrip WAO Uitkeringen WAO Aanvullende uitkeringen werkgever Re'integratiemaatregelen Zelfstandigen WAO-problematiek De overige sociale verzekeringen Ziekenfonds Bijzondere ziektekosten Ouderdomspensioen Nabestaandenuitkering Aanvullende regelingen De sociale voorzieningen Drie cruciale begrippen Algemene bijstand Oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werklozen Jonggehandicapten Kunstenaars Toeslagen Kinderbijslag Inschakeling werkzoekenden Sociale werkvoorziening Gehandicapten Bijzondere bijstand Jurisprudentieregister Artikehreaister Trefwoordenregister