Bachelorscripties Financiële Econometrie 2006

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bachelorscripties Financiële Econometrie 2006"

Transcriptie

1 Bachelorscripties Financiële Econometrie 2006 Met ingang van het studiejaar is een volledig afgeronde BSc opleiding een strikte eis voor toelating tot de Master programma s die vallen onder de MSc in Econometrics and Management Science van de Faculteit der Economische en Bedrijfseconomische Wetenschappen (FBEW) van de Erasmus Universiteit Rotterdam. In overleg met de opleidingsdirectie Econometrie is daarom besloten een zogenaamde Bachelor-class te vormen die ervoor moet zorgen dat de BSc scripties op tijd worden afgerond. De Bachelorclass houdt voor de BSc Financiële econometrie in dat er keuze is uit twee scriptieonderwerpen, met daarbij strikte deadlines voor het inleveren van een onderzoeksopzet, een tussenverslag en de eindversie van de scriptie, zoals hieronder uitgewerkt. Deelname aan de Bachelor-class is niet verplicht. Besluit je echter niet deel te nemen, dan ben je zelf verantwoordelijk voor het vinden van een geschikt onderwerp, voor het vinden van een begeleider, en voor het tijdig afronden van de scriptie. Belangrijke datums Bachelor-class Financiële econometrie mei: Kenbaar maken wat je voor je BSc scriptie doet, per aan Dick van Dijk en Erik Kole Ook als je niet deelneemt aan de Bachelor-class (geef in dat geval je eigen onderwerp door, inclusief begeleider(s)! De rest van het tijdschema hieronder vervalt). 10 mei: Inleveren onderzoeksopzet voor 12:00u, per aan Dick van Dijk en Erik Kole Hierop krijg je zo spoedig mogelijk feedback van 1 staflid. 5 juni: Inleveren tussenverslag voor 12:00u, per aan Dick van Dijk en Erik Kole Hierop krijg je zo spoedig mogelijk feedback van 1 staflid. 17 juli: Inleveren eindversie BSc scriptie voor 12:00u, twee harde kopieën in H11-1. En een electronische versie via de Blackboard pagina s van het werkcollege. Eerder inleveren van onderzoeksopzet, tussenverslag en eindversie mag uiteraard. Beoordeling Volgens de examenrichtlijnen zullen 2 stafleden onafhankelijk van elkaar een cijfer voor de BSc scriptie bepalen. Het scriptiecijfer is het (afgeronde) gemiddelde van die 2 cijfers. Zie voor informatie over de beoordelingscriteria. Een onvoldoende betekent dat je in september 2006 niet aan het Master programma kunt beginnen. In geval van twijfel wordt je uitgenodigd je scriptie mondeling te verdedigen of een aantal aanpassingen te maken en een nieuwe versie in te leveren. Eisen/beperkingen aan onderzoeksopzet, tussen- en eindversie scriptie Onderzoeksopzet: Maximaal 2 pagina s. Tussenverslag en eindversie: Maximaal 20 pagina s, inclusief inleiding, schema's, noten, literatuurlijst; exclusief bijlagen. Font Times New Roman 12pt, regelafstand 1,5.

2 Samenwerken met andere studenten De tekst van de scriptie moet volledig door zelfstandig worden geschreven. De eindversie van de scriptie wordt met behulp van SafeAssignment gecontroleerd op plagiaat. Je mag samenwerken voor wat betreft programmeren e.d., voor zover dit nodig is om resultaten te verkrijgen. Je mag niet samenwerken als het gaat om concepten. Dus bijvoorbeeld de manier waarop je het onderzoek aanpakt. Vb: Je mag wel elkaar helpen met het programmeren van het recursief schatten van modellen in onderwerp 2, maar niet hoe je de schattingsresultaten gebruikt voor modelevaluatie en selectie. Begeleiding We verwachten dat jullie redelijk zelfstandig de problemen kunnen oplossen. Per scriptieonderwerp zal 1 staflid 1 uur per week beschikbaar zijn voor het beantwoorden van vragen. Onderwerp 1: Erik Kole, H11-10, dinsdagen van u Onderwerp 2: Dick van Dijk, H11-15, woensdagen van u (wijzigingen zullen per worden doorgegeven) Vragen per zullen in principe ook alleen maar direct na het consultatie-uur worden beantwoord dus 1x per week. Onderwerpen Een uitgebreide beschrijving van de twee onderwerpen vindt je hieronder. Beide onderwerpen zullen tijdens de eindsessies van het werkcollege kort worden geïntroduceerd en toegelicht.

3 Onderwerp 1 - Copulae in financiering: het modelleren van financiële samenhang De samenhang tussen risicovolle effecten neemt een centrale plaats in binnen financiering. De constructie van optimale portefeuilles heeft tot doel de diversificatiemogelijkheden die effecten bieden ten volle te benutten. Risico management poogt een inzicht te geven in de risico's van een portefeuille, met name hoe groot de kansen zijn op grote verliezen op alle effecten in de portefeuille en in hoeverre het ene effect een verlies op het andere effect kan goed maken. Uit de theorie over koersvorming van effecten volgt dat deze koersvorming voor een groot deel afhangt van de samenhang van een effect met de systematische risicocomponenten op een financiële markt. Opties worden steeds vaker geschreven op meerdere onderliggenden (basket opties), zodat bij het prijzen van deze opties samenhang tussen de onderliggenden een belangrijke rol speelt. Traditioneel wordt samenhang beschreven aan de hand van correlatie, maar recent onderzoek toont aan dat correlatie weliswaar een goede maat is voor samenhang, maar niet altijd een goed model is voor samenhang. Embrechts et al. (2002) laat dit in theoretische zin zien, empirisch bewijs volgt uit Longin and Solnik (2001), Bae et al. (2003) en Hartmann et al. (2004). Het blijkt dat correlaties met name te kort schieten om de kansen op grote koersdalingen te bepalen. De kansen hierop worden namelijk structureel onderschat. Copulae vormen een aantrekkelijk alternatief voor de correlatie benadering. Een copula is een cumulatieve kansdichtheidsfunctie (cdf) die de gezamenlijke kans op een verzameling gebeurtenissen modelleert als een functie van de marginale kansen van iedere gebeurtenis afzonderlijk. Laat X = ( X, X, K X ) 1 2 n een vector van kansvariabelen zijn met marginale cdf's F i, i = 1,2, K, n en copula C, dan kunnen we de cumulatieve kans op realisatie x = ( x, x, Kx ) 1 2 n berekenen als Pr[ X x] = Pr[ X 1 x1, X 2 x2, K X n xn ] = C( Pr[ X 1 x1 ], Pr[ X 2 x2 ], KPr[ X n xn ]) = C( F ( x ), F ( x ), K, F ( x )) Hieruit blijkt meteen waarin de aantrekkingskracht van copulae schuilt. Ze bieden namelijk de mogelijkheid om de marginale verdeling van iedere stochast X i los van de samenhang te modelleren. Joe (1997) en Nelsen (1999) behandelen in algemene zin theorie over copulae. Cherubini et al. (2004) en Bouyé et al. (2000) benaderen copulae vanuit financieringsoogpunt. Er zijn bijzonder veel verschillende copulae beschikbaar. Standaard copulae zijn de Gaussische copula, de Student's t copula en de Gumbel copula. De Gaussische copula hangt samen met de normale verdeling en de traditionele correlatie benadering. De Student's t copula komt voort uit de Student s t verdeling. De Gumbel copula is een extreme waardencopula en gaat expliciet in op de kansen van gezamenlijke extreme gebeurtenissen (zie Bouyé, 2002). Vanuit de financiële theorie kunnen we echter maar beperkt afleiden welke copulae nu geschikt zijn voor het modelleren van samenhang tussen financiële variabelen zoals aandelenkoersen, rentes of wisselkoersen. Het selecteren van een copula is daarom vooral een empirische aangelegenheid. Het doel van dit project is een aantal copulae met elkaar te vergelijken voor een financiële toepassing. Kole et al. (2006) vergelijken copulae voor het modelleren van het risico op een beleggingsportefeuille. Patton (2006) gebruikt copulae om na te gaan of wisselkoersen sterker samenhangen tijdens depreciaties dan tijdens appreciaties. Mashal et al. 2 n n

4 (2003) onderzoeken de effectenvan de Gaussische en Student's t copulae op de uitbetaling van een specifiek krediet-derivaat. Malevergne and Sornette (2003) beschouwen copulae voor samenhang in de prijsontwikkeling op de goederen-termijnmarkt, samenhang op de aandelenmarkt en samenhang op de valutamarkt. We kunnen deze opdracht opsplitsen in een aantal stappen. 1. Bepaal een toepassing waarvoor je dit onderzoek wilt doen. 2. Verzamel de data die je daarvoor nodig hebt. Via DataStream zijn financiële reeksen eenvoudig verkrijgbaar. Denk ook na over de datafrequentie (maandelijks, wekelijks, dagelijks). 3. Bepaal de marginale verdelingen voor je toepassing. Je kunt hierbij een conditionele (GARCH) benadering kiezen, maar ook een onconditionele benadering kiezen (zie Dan ³elsson and de Vries, 2000; de Jong and Huisman, 2000). 4. Bepaal welke copulae je wilt gebruiken. Neem in ieder geval de Gaussische copula op. Andere kandidaten zijn de Student's t, Gumbel, Frank, Clayton of mixed copulae. 5. Schat de marginale verdelingen en de copulae op de data. Een eenvoudige benadering is de Inference Functions for Margins (IFM) methode (zie Joe, 1997). In deze methode schat je in stap een de marginale verdelingen, en dan in stap 2 de copula-parameters, waarbij je de uitkomsten van stap 1 als gegeven beschouwt. 6. Vergelijk de copulae in statistische zin. Kunnen we op statistische gronden een preferentie voor een bepaalde copula aangeven? Standaard econometrische methoden zoals AIC en BIC kunnen worden gebruikt, maar ook de goodness-of-fit tests van Kole et al. (2006), die van Chen et al. (2004) of die van Fermanian (2003). 7. Vergelijk de copulae in economische zin. Hoe sterk maakt het voor de onderhavige toepassing uit welke copula je gebruikt? Mogelijk kun je hiervoor volstaan met een simpele berekening. Simulatie technieken voor copulas staan beschreven in Aas (2004). Alle referenties in deze opdracht zijn in principe nuttig voor de opdracht. Om een begin te maken zijn met name het boek van Cherubini et al. (2004) en de artikelen van Bouyé et al. (2000), Kole et al. (2006) en Patton (2006) nuttig. Deze zijn te vinden op Blackboard. Het onderzoeksvoorstel voor deze opdracht moet duidelijk maken voor welke toepassing je een onderzoek gaat doen, en welke data je daarvoor wilt gebruiken. Bedenk ook hoe je de economische vergelijking vorm wilt geven. Referenties Aas, K. (2004). Modelling the dependence structure of financial assets: A survey of four copulas. Research report SAMBA/22/04, Norwegian Computing Center. Bae, K.-H., Karolyi, A., and Stulz, R. M. (2003). A new approach to measuring financial contagion. Review of Financial Studies, 16(3):717{763. Bouyé, E. (2002). Multivariate extremes at work for portfolio risk management. Working paper, City University Business School, London, UK.

5 Bouyé, E., Durrleman, V., Nikeghbali, A., Riboulet, G., and Roncalli, T. (2000). Copulas for finance: A reading guide and some applications. Groupe de Recherche Opérationelle, Crédit Lyonnais, Paris, France. Chen, X., Fan, Y., and Patton, A. (2004). Simple tests for models of dependence between multiple financial time series, with applications to US equity returns and exchange rates. Working paper, New York Univeristy, NY, USA. Cherubini, U., Luciano, E., and Vecchiato, W. (2004). Copula Methods in Finance. Wiley Series in Financial Engineering. Wiley, Chichester, UK. Daníelsson, J. and de Vries, C. G. (2000). Value-at-risk and extreme returns. Annales d' Économie et de Statistique, 60: de Jong, C. and Huisman, R. (2000). From skews to a skewed-t: modelling option-implied returns by a skewed student-t. Working paper F&A, ERIM, Erasmus University Rotterdam, Rotterdam, The Netherlands. Embrechts, P. M. E., McNeil, A. J., and Straumann, D. (2002). Correlation and dependency in risk management: Properties and pitfalls. In Dempster, M., editor, Risk Management: Value at Risk and Beyond, pages Cambridge University Press, UK. Fermanian, J.-D. (2003). Goodness of fit for copulas. Working paper , INSEE, CREST, Malakoff, France. Hartmann, P., Straetmans, S., and de Vries, C. G. (2004). Asset market linkages in crisis periods. Review of Economics and Statistics, 86(1). Joe, H. (1997). Multivariate Models and Dependence Concepts, volume 73 of Monographs on Statistics and Applied Probability. Chapman & Hall, London, UK. Kole, E., Koedijk, K., and Verbeek, M. (2006). Testing copulas to model financial dependence. Working paper, Econometric Institute, Erasmus University Rotterdam, Rotterdam, The Netherlands. Longin, F. M. and Solnik, B. (2001). Extreme correlation of international equity markets. Journal of Finance, 56(2): Malevergne, Y. and Sornette, D. (2003). Testing the gaussian copula hypothesis for financial assets dependences. Quantitative Finance, 3(4): Mashal, R., Naldi, M., and Zeevi, A. (2003). Comparing the dependence structure of equity and asset returns. Risk, 16(10): Nelsen, R. B. (1999). An Introduction to Copulas, volume 139 of Lecture Notes in Statistics. Springer, New York, NJ, USA. Patton, A. J. (2006). Modelling asymmetric exchange rate dependece. International Economic Review, forthcoming.

6 Onderwerp 2 - Style switching: wanneer heeft groei meer waarde dan waarde? Aandeel-beleggers kiezen veelal voor een bepaalde stijl, in die zin dat ze overwegend in een bepaald type aandelen beleggen. Een belegger heeft bijvoorbeeld een momentum stijl wanneer zij vooral belegd in momentum aandelen, dat wil zeggen aandelen die een relatief hoog rendement hebben laten zien in de afgelopen maanden. 1 Een mogelijke verklaring voor het bestaan van zulke beleggings-stijlen is de aanwezigheid van zogenaamde anomaliën in de aandelenmarkt. Anomaliën zijn systematische patronen in aandeelrendementen die niet verklaard kunnen worden met behulp van het CAPM of een ander asset pricing model. Voorbeelden van bekende anomaliën zijn het small firm effect of size effect (aandelen van relatief kleine bedrijven geven gemiddeld een hoger rendement dan aandelen van grote bedrijven, zelfs na correctie voor risico) en het January effect (aandeelrendementen zijn in januari gemiddeld hoger dan in andere maanden van het jaar). Deze anomaliën suggereren dat sommige beleggings-stijlen aantrekkelijker zijn dan andere. Het value effect, ofwel het gegeven dat waarde aandelen gemiddeld een hoger rendement geven dan groei aandelen, suggereert bijvoorbeeld dat een waarde-stijl winstgevender is dan een groei-strategie. Toch volgen niet alle aandeel-beleggers een waarde-strategie. Sommigen volgen juist een groeistrategie, terwijl weer andere beleggers van tijd tot tijd veranderen van stijl. Dit laatste wordt wel style switching of style rotation genoemd, en is het centrale thema in dit onderzoek. Waarom zou een belegger willen switchen tussen verschillende stijlen, in plaats van consequent één bepaalde stijl te volgen? Hoewel waarde-aandelen gemiddeld een betere performance hebben dan groei aandelen, zijn er ook langere perioden waarin waarde-aandelen juist slechter renderen dan groei-aandelen denk bijvoorbeeld aan de internet bubble aan het einde van de vorige eeuw. Wanneer ook de performance van een portefeuille op kortere termijn van belang is voor een belegger (zoals fondsmanagers) is het niet optimaal een passieve waarde-strategie te volgen. Bovendien lijkt de value-growth spread (waarde-groei premie, gedefinieerd als het verschil tussen de rendementen op een portefeuille bestaande uit waarde-aandelen en een portefeuille bestaande uit groei-aandelen) of value premium systematisch te variëren met het sentiment in de markt en met de conjunctuur-cyclus. Wanneer deze variatie (tot op zekere hoogte) voorspelbaar is, kan het zinvol zin om een actieve strategie te volgen, waarbij van tijd tot tijd wordt geswitched tussen waarde- en groeiportefeuilles. In dit project onderzoeken we of (het teken van) de value premium in een van de G10 landen gemodeleerd kan worden met behulp van financiële en macroeconomische variabelen. Het doel is om een model te construeren dat voorspellingen oplevert voor deze premium in toekomstige perioden, die gebruikt kunnen worden in een value-growth style rotation strategie, zoals in Levis and Liodakis (1999) en Bauer, Derwall and Molenaar (1999). Een niet-uitputtende lijst van punten die daarbij een rol spelen is de volgende: 1. Type model: is het beter om een lineair regressie model voor de grootte van de value premium te gebruiken, of een logit/probit model voor het teken van de value premium (of de kans dat de value premium positief is)? [Gegeven dat voor bepaalde style rotation 1 Investment styles can also be classified relative to a benchmark portfolio: in that case the portfolio of an investor with a momentum style puts a larger weight on momentum stocks than the benchmark. Put differently, the investor's portfolio is tilted towards momentum stocks.

7 strategieën een voorspelling van het teken van de spread voldoende is.] Zie Levis and Liodakis (1999) voor een vergelijking. 2. Model/Variabelen selectie: Veel analyses van style rotation kiezen de volgende algement aanpak: (in navolging van Pesaran and Timmermann (1995)): Op elk tijdstip construeert de belegger een voorspelling van de style premium op basis van informatie die op dat moment publiekelijk beschikbaar is. De belegger heeft daartoe de beschikking over een verzameling van k financiële en macroeconomische variabelen, die mogelijk relevant zijn voor het maken van deze voorspelling. De belegger probeert die deelverzameling van variabelen te vinden die het beste voorspellende model opleveren. Dit wil zeggen dat de belegger op elk tijdstip 2 k verschillende modellen schat en evalueert, en hieruit één model selecteert op basis van een statistisch of financieel criterium. Dit beste model wordt vervolgens gebruikt voor het maken van de voorspelling van de spread in de volgende periode(n). Dit proces van model/variabele selectie wordt iedere periode opnieuw gedaan, met het achterliggende idee dat de voorspellende waarde van financiële en macroeconomische variabelen voor de style spread varieert door de tijd. Het beste model kan dus van periode tot periode verschillen. Bovenstaande roept een aantal vragen op: i. Variabelen-selectie: Is er enige toegevoegde waarde in dit variabelen-selectie proces? Levert het gebruik van een model met een vaste set van variabelen op elk tijdstip veel slechtere resultaten op? ii. Selectie criteria: Het aantal beschikbare model/variabelen selectie criteria is groot, zoals AIC, BIC, adjusted R2, de fractie correct voorspelde tekens, of de Sharpe ratio (zie Pesaran and Timmermann (1995)). Geven sommige criteria betere resultaten dan andere? Is er bijvoorbeeld sprake van een systematisch verschil tussen statistische criteria en financiële criteria? Is het beter om in-sample criteria (zoals AIC) of out-of-sample criteria (zoals de voorspelkwaliteit over een bepaalde training periode) te gebruiken (zie Bauer et al. (2004))? iii. Model selectie versus model combinatie: is it zinvol om één enkel model te gebruiken voor het maken van een voorspelling van de style spread? Het is mogelijk dat andere modellen maar marginaal slechter presteren op het selectie criterium dat wordt gebruikt, en waardevolle aanvullende informatie over de spread bevatten. Een alternatief voor model/variabelen-selectie zoals hierboven beschreven is gebruik te maken van de informatie in alle modellen/variabelen door het combineren van voorspellingen van deze modellen, zie Aiolfi and Favero (2005). Hoe presteert deze alternatieve aanpak ten opzichte van de standaard methode van model/variabelenselectie? 3. Schattingsperiode: Het feit dat de belegger een voorspelling van de style premium maakt op basis van informatie die op dat tijdstip publiekelijk beschikbaar is betekent (onder andere) dat de parameters in de verschillende modellen elke periode opnieuw worden geschat. Is het beter om hiervoor alle op dat tijdstip beschikbare waarnemingen te gebruiken ( expanding window ) of alleen de m meest recente waarnemingen ( moving window )? Een reden voor de laatste keuze zou kunnen zijn het idee dat de voorspellende waarde van financiële en macro-economische variabelen voor de style spread varieert door de tijd, hetgeen zich vertaalt in veranderingen in de model-parameters. Wat is in dat geval een zinvolle keuze voor het aantal te gebruiken waarnemingen m? Zie Pesaran and Timmermann (2002) voor discussie.

8 4. Voorspelhorizon: Wat is de optimale voorspelhorizon? Is het beter om alleen een voorspelling voor de volgende maand (de frequentie van de variabelen in de beschikbare data set) te maken, of kan beter de (gemiddelde) spread over een langere perioden (drie maanden, bijvoorbeeld) worden voorspeld? Zie Bauer et al. (2004) voor discussie. 5. Transactiekosten: Een style rotation startegie betekent dat van tijd tot tijd (en soms zelfs zeer regelmatig) een waarde-poretefeuille ingewisseld wordt voor een groei-portefeuille en vice versa, wanneer de voorspelling van de spread daartoe aanleiding geeft. Transactiekosten spelen daarom een niet-triviale rol en moeten meegenomen worden in de evaluatie van de (relatieve) performance van verschillende strategieën. 6. Beleggingsstrategie: Veel analyses van style rotation maken gebruik van een alles-ofniets strategie, waarbij de portefeuille op ieder tijdstip volledig bestaat uit waardeaandelen, of volledig uit groei-aandelen. Alternatieve strategieën zijn uiteraard denkbaar. Een specifiek voorbeeld is het beleggen van een fractie van de portefeuille in waardeaandelen, gelijk aan de kans dat de style spread positief is; zie ook Levis and Liodakis (1999) en Bauer et al. (2004) voor andere mogelijkheden). How beïnvloedt de keuze van de beleggingsstrategie de resultaten? Jouw Project Onderzoek de mogelijkheden om gebruik te maken van value-growth style rotation in een van de G10 landen (op basis van de MSCI Value and Growth Indices). Besteedt hierbij aandacht aan de vragen die hierboven gesteld worden, en eventueel andere relevante punten. [Voor het halen van een voldoende cijfer is het niet strikt noodzakelijk om alle acht vragen uitputtend te onderzoeken. Uiteraard geldt wel dat hoe meer vragen je op een goede en zinvolle manier meeneemt in je onderzoek, hoe hoger je cijfer waarschijnlijk zal zijn.] Het onderzoeksvoorstel moet duidelijk maken op welke manier je de verschillende vragen denkt aan te gaan pakken. Data De MSCI Value en Growth index data zijn te verkrijgen door een te sturen naar Dick van Dijk Overige variabelen dien je zelf te verzamelen via Datastream en internet. Referenties Aiolfi, M. and C.A. Favero (2005), Model uncertainty, thick modelling and the predictability of stock returns, Journal of Forecasting 24, Bauer, R., J. Derwall and R. Molenaar (2004), The real-time predictability of the size and value premium in Japan, Pacific-Basin Finance Journal 12, Levis, M. and M. Liodakis (1999), The profitability of style rotation strategies in the United Kingdom, Journal of Portfolio Management (Fall), Marquering, W. and M. Verbeek (2004), The economic value of predicting stock index returns and volatility, Journal of Financial and Quantitative Analysis 39, Pesaran, M.H. and A. Timmermann (1995), Predictability of stock returns: robustness and economic significance, Journal of Finance 50, Pesaran, M.H. and A. Timmermann (2002), Market timing and return prediction under model instability, Journal of Empirical Finance 9,

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) In de afgelopen twintig jaar zijn patronen in rendementen van aandelen gevonden die niet vanuit de neo-klassieke economische theorie kunnen worden verklaard. Modellen als

Nadere informatie

Robeco Emerging Conservative Equities

Robeco Emerging Conservative Equities INVESTMENT OPPORTUNITY oktober 2013 Voor professionals INTERVIEW MET PORTFOLIO MANAGER PIM VAN VLIET Robeco Emerging Conservative Equities Beleggen in opkomende markten met een lagere kans op grote koersdalingen.

Nadere informatie

NEA Paper De techniek van ALM modellen. 17 December 2010 Theo Nijman, Bart Oldenkamp en Hens Steehouwer

NEA Paper De techniek van ALM modellen. 17 December 2010 Theo Nijman, Bart Oldenkamp en Hens Steehouwer NEA Paper De techniek van ALM modellen 17 December 2010 Theo Nijman, Bart Oldenkamp en Hens Steehouwer Inhoud Doel paper en presentatie Outline paper Strategisch risico management Liquiditeitsrisico en

Nadere informatie

Waarom, wanneer en hoe te beleggen in Europese smallcaps? Daniel Haesen

Waarom, wanneer en hoe te beleggen in Europese smallcaps? Daniel Haesen Waarom, wanneer en hoe te beleggen in Europese smallcaps? Daniel Haesen De meeste institutionele beleggers volgen een top-downbenadering 1 voor hun assetallocatie, waarbij ze kiezen tussen obligaties,

Nadere informatie

Portefeuillekeuze voor lange-termijn beleggers met liquiditeitsrisico's. Joost Driessen 26 maart 2013

Portefeuillekeuze voor lange-termijn beleggers met liquiditeitsrisico's. Joost Driessen 26 maart 2013 Portefeuillekeuze voor lange-termijn beleggers met liquiditeitsrisico's Joost Driessen 26 maart 2013 Illiquide assets voor lange-termijn beleggers? David Swensen, CIO Yale endowment: "Accepting illiquidity

Nadere informatie

Tactische Asset Allocatie

Tactische Asset Allocatie Tactische Asset Allocatie Enno Veerman Volendam, 2 maart 2012 Tactische Asset Allocatie (TAA) Strategische Asset Allocatie (SAA): portefeuille samenstellen op basis van lange-termijn voorspellingen TAA:

Nadere informatie

Chasing Bulls and Fleeing Bears Cross-Countries

Chasing Bulls and Fleeing Bears Cross-Countries Erasmus Universiteit Rotterdam Bachelorscriptie Financiële Econometrie Chasing Bulls and Fleeing Bears Cross-Countries Auteur: J.J. van Opdurp (295114) Begeleider: Dr. H.J.W.G. Kole 17 juli 2009 Samenvatting

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Operationeelrisicomodeleren

Operationeelrisicomodeleren Operationeelrisicomodeleren Eencombinatievanrisicomanagmenten procesmodelereninhetfinanciëledomein RolandSwinkels Juli2009 Plan van Aanpak Master Thesis Operationeel risico modelleren afstudeernummer:

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over laagvolatiel beleggen 2012

Veelgestelde vragen over laagvolatiel beleggen 2012 Augustus 2012 Voor professionele beleggers Veelgestelde vragen over laagvolatiel beleggen 2012 Door Pim van Vliet, PhD, Senior Portfolio Manager, Robeco Conservative Equities Robeco onderzoekt sinds 2005

Nadere informatie

De povere prestaties van beleggingsfondsen

De povere prestaties van beleggingsfondsen De povere prestaties van beleggingsfondsen Auteur(s): Horst, J. ter (auteur) Nijman, T. (auteur) Roon, F. de (auteur) Ter Horst en Nijman: Katholieke Universiteit Brabant, De Roon: Erasmus Universiteit

Nadere informatie

Verschillen tussen Economische opleidingen

Verschillen tussen Economische opleidingen Verschillen tussen Economische opleidingen Economie (en Bedrijfseconomie) Bedrijfseconomie Fiscale Economie Econometrics and Operations Research Economics Afkorting EBE BE FE EOR ECO IBA Wat is de voertaal?

Nadere informatie

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Waarschijnlijk baseert u uw keuze voor een vermogensbeheerder op diverse gronden. Mogelijk heeft u binnen uw netwerk al goede berichten over ons vernomen.

Nadere informatie

EEN SIMULATIESTUDIE VAN DE SCHEDULE CONTROL INDEX

EEN SIMULATIESTUDIE VAN DE SCHEDULE CONTROL INDEX EEN SIMULATIESTUDIE VAN DE SCHEDULE CONTROL INDEX Universiteit Gent Faculteit economie en bedrijfskunde Student X Tussentijds Rapport Promotor: prof. dr. M. Vanhoucke Begeleider: Y Academiejaar 20XX-20XX

Nadere informatie

Decompositie van het dekkingsgraad risico

Decompositie van het dekkingsgraad risico FOR PROFESSIONAL INVESTORS Decompositie van het dekkingsgraad risico Anton Wouters, Head of Customized & Fiduciary Solutions, Amsterdam, 19 mei 2015 Multi Asset Solutions I mei 2015 I 2 Risico management

Nadere informatie

Media Relations. UBS Asset Management noteert 52 ETF's aan de Euronext Amsterdam Stock Exchange

Media Relations. UBS Asset Management noteert 52 ETF's aan de Euronext Amsterdam Stock Exchange Media Relations 27 januari 2016 Persbericht UBS Asset Management noteert 52 ETF's aan de Euronext Amsterdam Stock Exchange UBS is hiermee gelijk goed voor 25% van het totale aantal ETF s genoteerd in Amsterdam

Nadere informatie

Nieuwe inzichten voor ALM analyse naar aanleiding van de krediet crisis

Nieuwe inzichten voor ALM analyse naar aanleiding van de krediet crisis Nieuwe inzichten voor ALM analyse naar aanleiding van de krediet crisis Peter Vlaar Hoofd ALM modellering APG VBA ALM congres 5 november 2009 Agenda Karakteristieken van de kredietcrisis? Hoe kunnen we

Nadere informatie

Waarom indexbeleggen?

Waarom indexbeleggen? Waarom indexbeleggen? Grip op je vermogen Den Haag, 11 oktober 2013 Door: Koen Hoogenhout, Senior Sales Executive Vanguard Asset Management Ltd Amsterdam Branch In welk land zou u willen beleggen? 800

Nadere informatie

Scenarioplanning voor pensioenfondsen

Scenarioplanning voor pensioenfondsen Scenarioplanning voor pensioenfondsen Expected Returns 2013-2017 Pensioenbestuurders.nl Erasmus Universiteit Rotterdam, 14 mei 2013 Ronald Doeswijk, Chief Strategist Roderick Molenaar, Portfolio Strategist

Nadere informatie

De AFM en de Handreiking Beleggingsbeleid Bas Windt

De AFM en de Handreiking Beleggingsbeleid Bas Windt De AFM en de Handreiking Beleggingsbeleid Bas Windt Welkom Bas Windt Toezichthouder AFM Projectleider Beleggingsbeleid (2014) Pagina 2 Inhoud Betrokkenheid AFM bij de Handreiking Achtergrond Publicaties

Nadere informatie

Voor professionele beleggers. Vijf lessen voor maximaal resultaat uit factorbeleggen PIONIERS IN FACTORBELEGGEN

Voor professionele beleggers. Vijf lessen voor maximaal resultaat uit factorbeleggen PIONIERS IN FACTORBELEGGEN Voor professionele beleggers Vijf lessen voor maximaal resultaat uit factorbeleggen PIONIERS IN FACTORBELEGGEN Factorbeleggen wint aan populariteit, maar er bestaan nog veel vragen rond dit concept en

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Voorspel uw toekomstige. afzet met Sales & Operations Planning. Rene van Luxemburg. Ilja Kempenaars

Voorspel uw toekomstige. afzet met Sales & Operations Planning. Rene van Luxemburg. Ilja Kempenaars Voorspel uw toekomstige Rene van Luxemburg Ilja Kempenaars afzet met Sales & Operations Planning Break-out sessie Break-out sessie S.&.O.P. & Forecasting Forecast Pro applicatie Effectief? Ja! Duur? Nee!

Nadere informatie

Oefenopgaven Hoofdstuk 7

Oefenopgaven Hoofdstuk 7 Oefenopgaven Hoofdstuk 7 Opgave 1 Rendement Een beleggingsadviseur heeft de keuze uit de volgende twee beleggingsportefeuilles: Portefeuille a Portefeuille b Verwacht rendement 12% 12% Variantie 8% 10%

Nadere informatie

Verder zien. Meer weten.

Verder zien. Meer weten. Verder zien. Meer weten. 1 EEN SOLIDE LANGETERMIJN BELEGGING Dankzij de gebundelde expertise van topbeleggers 2 De beste beleggers voor de beste resultaten Toegang tot de meest exclusieve fondsen ter wereld

Nadere informatie

Verlaag uw risico door te diversifiëren met valuta. 2011 Currensee, Inc. Currensee is member #0403251 of the National Futures Association (NFA) 1

Verlaag uw risico door te diversifiëren met valuta. 2011 Currensee, Inc. Currensee is member #0403251 of the National Futures Association (NFA) 1 Verlaag uw risico door te diversifiëren met valuta 2011 Currensee, Inc. Currensee is member #0403251 of the National Futures Association (NFA) 1 Agenda Wat is de valutamarkt? Hoe werkt de valutamarkt?

Nadere informatie

Beleggen met een goed gevoel

Beleggen met een goed gevoel Beleggen met een goed gevoel Verschenen in Economische Statistische Berichten (ESB), 13 april 2001 Rogér Otten Kees Koedijk In een recente bijdrage aan dit tijdschrift schetsen L.J.R. Scholtens en P. Sprengers

Nadere informatie

Infosessie Datastream Handleiding

Infosessie Datastream Handleiding Infosessie Datastream Handleiding In onderstaande handleiding worden enkele basisprincipes van het zoeken naar gegevens in Datastream geïllustreerd. Voor meer achtergrond informatie over de software wordt

Nadere informatie

Eenvoudig beleggen met trackers

Eenvoudig beleggen met trackers Eenvoudig beleggen met trackers Rabobank Rijn en Veenstromen 14 Oktober 2010 Gertjan Dorrepaal Directoraat Private Banking Beleggingscompetence Agenda 1. Wat zijn Trackers? Explosieve groei Geschiedenis

Nadere informatie

Hedge Funds vs. Aandelen en Obligaties & Hoe te beleggen in Hedge Funds

Hedge Funds vs. Aandelen en Obligaties & Hoe te beleggen in Hedge Funds Hedge Funds vs. Aandelen en Obligaties & Hoe te beleggen in Hedge Funds Hedge Funds vs. Aandelen en Obligaties & Hoe te beleggen in Hedge Funds Auteur: Valeer van Mook, (Hedge) Fund Analist van De Veste.

Nadere informatie

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen Onderbouwing van de rendementsverwachtingen 2013 Portfolio Management Ostrica BV Februari 2013 Rendementsverwachtingen Ostrica 2013 In dit document wordt een onderbouwing gegeven van de rendementsverwachtingen

Nadere informatie

Titel Concept Active Stock Selection. Actief inspelen op een uitdagende markt

Titel Concept Active Stock Selection. Actief inspelen op een uitdagende markt Titel Concept Active Stock Selection Actief inspelen op een uitdagende markt Sinds 2008 is de beweeglijkheid op de financiële markten sterk toegenomen Dat verhoogt de risico s van aandelenbeleggingen,

Nadere informatie

Waarom indexbeleggen?

Waarom indexbeleggen? Waarom indexbeleggen? Grip op je vermogen Utrecht, 25 april 2014 Door: Koen Hoogenhout, Senior Sales Executive Vanguard Asset Management Ltd Amsterdam Branch 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000

Nadere informatie

Active Share. De toegevoegde waarde van Ostrica door actief vermogensbeheer

Active Share. De toegevoegde waarde van Ostrica door actief vermogensbeheer Active Share De toegevoegde waarde van Ostrica door actief vermogensbeheer MSc. A.M. Koen Portfolio Management Ostrica BV 11 juni 2012 MSc. P.C.M. Snoek Portfolio Management Ostrica BV Samenvatting Ostrica

Nadere informatie

Reële karakteristieken van beleggingscategorieën

Reële karakteristieken van beleggingscategorieën Reële karakteristieken van beleggingscategorieën Henk Hoek ORTEC Postbus 4074 3006 AB Rotterdam Max Euwelaan 78 Tel. +31 (0)10 498 6666 info@ortec.com www.ortec.com 6 november 2008 Inleiding: nominaal

Nadere informatie

ONS BELEGGINGSBELEID PAST ONZE BELEGGINGSFILOSOFIE BIJ U?

ONS BELEGGINGSBELEID PAST ONZE BELEGGINGSFILOSOFIE BIJ U? ONS BELEGGINGSBELEID PAST ONZE BELEGGINGSFILOSOFIE BIJ U? Waarschijnlijk baseert u uw keuze voor een vermogensbeheerder op diverse gronden. Mogelijk heeft u binnen uw netwerk al goede berichten over ons

Nadere informatie

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam

Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen. Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam bij small cap ondernemingen Lars Dijkstra 11 februari 2014, Amsterdam Lange termijn betrokken aandeelhouderschap bij small cap ondernemingen Agenda De rol van aandeelhouders Betrokken aandeelhouderschap

Nadere informatie

Verder zien. Meer weten. 1 EEN SOLIDE LANGETERMIJN BELEGGING Dankzij de gebundelde expertise van topbeleggers 2 De beste beleggers voor de beste resultaten Toegang tot de meest exclusieve fondsen ter wereld

Nadere informatie

Marketing Strategy. Hoe maak je B 2 B-marketing meer meetbaar?

Marketing Strategy. Hoe maak je B 2 B-marketing meer meetbaar? Marketing Strategy Hoe maak je B 2 B-marketing meer meetbaar? Wie is Alex Klein? drs. S.A. (Alex) Klein MBA ass. Professor of Marketing Nyenrode Business Universiteit (e-mail: a.klein@nyenrode.nl) Onderzoek:

Nadere informatie

The influence of market imperfections on the recovery strategies of pension funds

The influence of market imperfections on the recovery strategies of pension funds 13-7-2009 1 The influence of market imperfections on the recovery strategies of pension funds Laura Spierdijk (RUG) en Jaap Bikker (DNB, USE) Den Haag 29 juni 2009 13-7-2009 2 Netspar thema Gestart in

Nadere informatie

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS Persoonskenmerken en ervaren lijden bij verslaving en PTSS 1 De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij Verslaafde Patiënten met PTSS The Relationship between Personality Traits and Suffering

Nadere informatie

Yong Lin FactSet Portfolio Analytics Specialist

Yong Lin FactSet Portfolio Analytics Specialist Yong Lin FactSet Portfolio Analytics Specialist Wat is attributie? Performance attribution Absolute Relative Portfolio Benchmark Contribution Sectors, Countries, Industries, etc. Factors such as fundamental,

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen. Economie en Bedrijfswetenschappen

Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen. Economie en Bedrijfswetenschappen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Economie en Bedrijfswetenschappen Vier opleidingen Economische wetenschappen (EW) Toegepaste economische wetenschappen (TEW) Toegepaste economische wetenschappen:

Nadere informatie

Over de performance van beleggingsfondsen Marno Verbeek

Over de performance van beleggingsfondsen Marno Verbeek Over de performance van beleggingsfondsen Marno Verbeek De populariteit van beleggingsfondsen is ongekend. Maar, in hoeverre zijn dergelijke fondsen in staat een hoger rendement te behalen dan een doe-het-zelf

Nadere informatie

Duurzaam Vermogensbeheer

Duurzaam Vermogensbeheer Duurzaam Vermogensbeheer Een keuzeafweging Keuze maken, afwegingscriteria Wat zijn de mogelijke afwegingscriteria bij het maken van een keuze uit de mogelijke oplossingen binnen het beleggingsbeleid. Versie:2001-11-02

Nadere informatie

Conclusies. Martijn de Ruyter de Wildt en Henk Eskes. KNMI, afdeling Chemie en Klimaat Telefoon +31-30-2206431 e-mail mruijterd@knmi.

Conclusies. Martijn de Ruyter de Wildt en Henk Eskes. KNMI, afdeling Chemie en Klimaat Telefoon +31-30-2206431 e-mail mruijterd@knmi. Lotos-Euros v1.7: validatierapport voor 10 en bias-correctie Martijn de Ruyter de Wildt en Henk Eskes KNMI, afdeling Chemie en Klimaat Telefoon +31-30-2206431 e-mail mruijterd@knmi.nl Conclusies Bias-correctie:

Nadere informatie

Terug naar de kern Bob Hendriks

Terug naar de kern Bob Hendriks Terug naar de kern Bob Hendriks Oktober 2013 Waarom nog beleggen? 2 Agenda BlackRock? Sparen & beleggen We leven langer/pensioen Inkomsten uit beleggen Conclusie 3 BlackRock is opgericht voor deze nieuwe

Nadere informatie

EUROPESE ZORGVASTGOED MARKT Strategie en haalbaarheid zorgvastgoedfonds

EUROPESE ZORGVASTGOED MARKT Strategie en haalbaarheid zorgvastgoedfonds EUROPESE ZORGVASTGOED MARKT Strategie en haalbaarheid zorgvastgoedfonds 4 juni 2008 Ingrid Hulshoff Portfolio Manager Healthcare ING Real Estate Investment Management 1. AGENDA EN INTRODUCTIE 1. AGENDA

Nadere informatie

Publications Ben Jacobsen

Publications Ben Jacobsen Publications Ben Jacobsen October 2008 Publications REFEREED INTERNATIONAL PUBLICATIONS Is it the Weather? Reply (with Wessel Marquering), Forthcoming March 2009, Journal of Banking and Finance. Timing

Nadere informatie

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat 26 9000 GENT 09 335 22 22. Soorten stochastische variabelen (discrete versus continue)

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat 26 9000 GENT 09 335 22 22. Soorten stochastische variabelen (discrete versus continue) identificatie opleiding Marketing modulenaam Statistiek code module A12 goedkeuring door aantal lestijden 80 studiepunten datum goedkeuring structuurschema / volgtijdelijkheid link: inhoud link leerplan:

Nadere informatie

OEFENINGEN HOOFDSTUK 6

OEFENINGEN HOOFDSTUK 6 OEFENINGEN HOOFDSTUK 6 1 OEFENING 1 EEN INDIVIDU NEEMT EEN BELEGGING IN OVERWEGING MET VOLGENDE MOGELIJKE RENDEMENTEN EN HUN WAARSCHIJNLIJKHEDEN VAN VOORKOMEN: RENDEMENTEN -0,10 0,00 0,10 0,0 0,30 WAARSCHIJNLIJKHEID

Nadere informatie

Een introductie tot factor beleggen

Een introductie tot factor beleggen WHITE PAPER September 2013 Voor professionele beleggers Een introductie tot factor beleggen Door David Blitz PhD, Hoofd Quantitative Equity Research Joop Huij PhD, Senior Quantitative Researcher Pim van

Nadere informatie

Implementations of Tests on the Exogeneity of Selected Variables and Their Performance in Practice M. Pleus

Implementations of Tests on the Exogeneity of Selected Variables and Their Performance in Practice M. Pleus Implementations of Tests on the Exogeneity of Selected Variables and Their Performance in Practice M. Pleus Dat economie in essentie geen experimentele wetenschap is maakt de econometrie tot een onmisbaar

Nadere informatie

AG8! Derivatentheorie Les4! Aandelen options. 30 september 2010

AG8! Derivatentheorie Les4! Aandelen options. 30 september 2010 AG8! Derivatentheorie Les4! Aandelen options 30 september 2010 1 Agenda Huiswerk vorige keer Aandelen opties (H9) Optiestrategieën (H10) Vuistregels Volatility (H16) Binomiale boom (H11) 2 Optieprijs Welke

Nadere informatie

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen 2014

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen 2014 Onderbouwing van de rendementsverwachtingen 2014 Portfolio Management Ostrica BV Januari 2014 Rendementsverwachtingen Ostrica 2014 In dit document wordt een onderbouwing gegeven van de rendementsverwachtingen

Nadere informatie

Inflatie protectie: risico management of slim beleggen?

Inflatie protectie: risico management of slim beleggen? Inflatie protectie: risico management of slim beleggen? 1. Precies een jaar geleden schreven we over het inflatiefenomeen dat altijd zijn kop opsteekt na periodes van recessie. Onze conclusie was dat nieuwe

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

VOGON SEMINAR. Beleggen in Nederlandse huurwoningen, interessant voor (internationale) beleggers? 22 mei 2014

VOGON SEMINAR. Beleggen in Nederlandse huurwoningen, interessant voor (internationale) beleggers? 22 mei 2014 VOGON SEMINAR Beleggen in Nederlandse huurwoningen, interessant voor (internationale) beleggers? 22 mei 2014 AGENDA Perspectief van (internationale) beleggers op Nederlandse huurwoningen Korte introductie

Nadere informatie

ALM als basis van Zorgvuldig Beleggen

ALM als basis van Zorgvuldig Beleggen ALM als basis van Zorgvuldig Beleggen Samenhang en voorbeelden Ronald Janssen, Ortec Finance 1 Klant centraal stellen: Doelstelling Managen van de verwachtingen van onze cliënten Hoe kunnen we dat doen?

Nadere informatie

Technische Universiteit Delft Mekelweg 4 Faculteit Electrotechniek, Wiskunde en Informatica

Technische Universiteit Delft Mekelweg 4 Faculteit Electrotechniek, Wiskunde en Informatica Technische Universiteit Delft Mekelweg 4 Faculteit Electrotechniek, Wiskunde en Informatica 2628 CD Delft Tentamen Risicomanagement wi3421tu 26 januari 2011, 9.00 12.00 uur Bij dit examen is het gebruik

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 April 2011 ING Investment Management / ICS Inleiding Jaarlijks stelt het Bestuur van de Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg (Huntsman)

Nadere informatie

Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid

Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Artikel 1 Toepassingsbereik Dit reglement is van toepassing op scripties in: a. de masteropleidingen Nederlands Recht, Fiscaal Recht, Internationaal en Europees

Nadere informatie

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2010-2011

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2010-2011 Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2010-2011 I De premasteropleiding duurt maximaal één jaar en is bestemd voor

Nadere informatie

Duurzaam Beleggen. Niels Faassen, Fund Analyst HCC Beleggen Symposium "Hoe te beleggen in turbulente tijden?" 2 april 2016

Duurzaam Beleggen. Niels Faassen, Fund Analyst HCC Beleggen Symposium Hoe te beleggen in turbulente tijden? 2 april 2016 Niels Faassen, Fund Analyst HCC Beleggen Symposium "Hoe te beleggen in turbulente tijden?" 2 april 2016 2014 Morningstar. All Rights Reserved. Agenda Morningstar Duurzaam Beleggen Introductie Morningstar

Nadere informatie

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies De Vries Investment Services is een onafhankelijk en objectief beleggingsadvieskantoor. Wij begeleiden beleggers bij het realiseren van hun financiële doelstellingen en bieden een service die banken niet

Nadere informatie

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2011-2012

Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - Fac. der Economische Wet. en Bedrijfsk. - P Marketing - 2011-2012 Premaster Marketing Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2011-2012 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Marketing - 2011-2012 I De premasteropleiding duurt maximaal één jaar en is bestemd voor

Nadere informatie

Bouw uw eigen beleggingsportefeuille

Bouw uw eigen beleggingsportefeuille Bouw uw eigen beleggingsportefeuille Joost van Leenders, oktober 2013 Bouw uw eigen beleggigsportefeuille I oktober 2013 I 2 Agenda Strategisch versus tactisch beleggingsbeleid Spreiding, waarom ook alweer?

Nadere informatie

Opsporen van responsstyles bij respondenten: het ene segment is het andere niet

Opsporen van responsstyles bij respondenten: het ene segment is het andere niet Hoe meetfouten bij specifieke respondenten te detecteren en corrigeren? Opsporen van responsstyles bij respondenten: het ene segment is het andere niet Hester van Herk Department Marketing, VU University,

Nadere informatie

Remgeldeffecten van het verplichte eigen risico in de zvw

Remgeldeffecten van het verplichte eigen risico in de zvw Remgeldeffecten van het verplichte eigen risico in de zvw Rudy Douven en Hein Mannaerts Ingezonden brief naar aanleiding van Is de Zorgverzekeringswet een succes? In TPEdigitaal 4(1) pp. 1-24 Wynand van

Nadere informatie

Risk Management. "Don't focus on making money; focus on protecting what you have." - Paul Tudor Jones

Risk Management. Don't focus on making money; focus on protecting what you have. - Paul Tudor Jones Risk Management "Don't focus on making money; focus on protecting what you have." - Paul Tudor Jones Inleiding Het doel van dit document is het introduceren van wat, denken wij, de belangrijkste factor

Nadere informatie

Magische beleggingsformule?

Magische beleggingsformule? Magische beleggingsformule? Een test van Joel Greenblatt s formule op Nederlandse aandelen ERASMUS UNIVERSITEIT ROTTERDAM Erasmus School of Economics Capaciteitsgroep Bedrijfseconomie Sectie Finance Dhr.

Nadere informatie

Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid

Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Scriptiereglement Faculteit Rechtsgeleerdheid Artikel 1 Toepassingsbereik Dit reglement is van toepassing op scripties in: a. de masteropleidingen Nederlands Recht, Fiscaal Recht, Internationaal en Europees

Nadere informatie

Van ALM naar beleggingsbeleid

Van ALM naar beleggingsbeleid Van ALM naar beleggingsbeleid IIR Seminar Professioneel Risicomanagement voor Pensioenfondsen November 26, 2007 ORTEC bv P.O. Box 4074 3006 AB Rotterdam Tel. 010 498 6660 Fax. 010 498 6667 info@ortec.nl

Nadere informatie

Verklaring van Beleggingsbeginselen. Joachim Aelvoet CBFA

Verklaring van Beleggingsbeginselen. Joachim Aelvoet CBFA Verklaring van Beleggingsbeginselen Joachim Aelvoet CBFA 17 maart 2011 Onderzoek 29 IBP's +/- 4,5 miljard euro vermogen +/- 100.000 aangeslotenen methode: eerste analyse individueel gesprek conclusies

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) De Islam beperkt de mogelijkheden voor Moslims om te beleggen in aandelen. Zij kunnen namelijk alleen in zogenoemde Shariah compliant aandelen beleggen (hierna, Islamitische

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Risicomanagement in een instabiele economie. 14 mei 2013 Karin Pasha Huizinga

Risicomanagement in een instabiele economie. 14 mei 2013 Karin Pasha Huizinga Risicomanagement in een instabiele economie 14 mei 2013 Karin Pasha Huizinga Inhoud Noodzaak voor risicomanagement Demografie Instabiele economie Risico s in kaart brengen 2 De kern van risicomanagement

Nadere informatie

Inleiding Wat zijn paradata en welke data voor welk gebruik. verzamelen?

Inleiding Wat zijn paradata en welke data voor welk gebruik. verzamelen? Inleiding Wat zijn paradata en welke data voor welk gebruik Ann Carton verzamelen? Discussiemiddag paradata, Nederlandstalig Platform voor Survey-Onderzoek Brussel, 11 maart 2010 Wat zijn paradata? Data»Gegevens

Nadere informatie

Rendement. 9 de jaargang maart 2015 nr 30 FINANCIEEL NIEUWS

Rendement. 9 de jaargang maart 2015 nr 30 FINANCIEEL NIEUWS Rendement 9 de jaargang maart 2015 nr 30 FINANCIEEL NIEUWS De voordelen van globale diversificatie Ondanks de sterk toegenomen globalisering blijft internationale diversificatie in aandelenportefeuilles

Nadere informatie

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Validatie van het EHF meetinstrument tijdens de Jonge Volwassenheid en meer specifiek in relatie tot ADHD Validation of the EHF assessment instrument during Emerging Adulthood, and more specific in relation

Nadere informatie

Dinsdag 22 september 2015. Beleggen met ETF s Van theorie tot strategie

Dinsdag 22 september 2015. Beleggen met ETF s Van theorie tot strategie Dinsdag 22 september 2015 Beleggen met ETF s Van theorie tot strategie Wie geven deze presentatie? Tycho Schaaf Beleggingsspecialist LYNX Martijn Rozemuller Oprichter en directeur Think ETF s 1 De agenda

Nadere informatie

Vergelijking bachelor programma s Tilburg School of Economics and Management

Vergelijking bachelor programma s Tilburg School of Economics and Management Vergelijking bachelor programma s Tilburg School of and Business Afkorting BE EOR ECO EBE FE IBA Wat is de voertaal? Nederlands Nederlands of Engels mogelijk, vanaf 2 e jaar Engels Engels Nederlands, vanaf

Nadere informatie

SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG. Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015

SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG. Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015 SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015 SMALL-CAPS: OVER WELKE THEMA S KRIJG JE DE MEESTE VRAGEN IN DE PRAKTIJK? A B C D Rendement vs Risico Timing Liquiditeit

Nadere informatie

Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen

Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen Eumedion symposium Nederland vestigingsland aantrekkelijk voor beleggers én ondernemingen Belastingen: het dilemma van het betalen van een fair share en de verschillende voorkeuren van aandeelhouders en

Nadere informatie

INNOVATIE MANAGEMENT SYSTEMEN

INNOVATIE MANAGEMENT SYSTEMEN INNOVATIE MANAGEMENT SYSTEMEN INNOVATIE MANAGEMENT NORMEN, INNOTEK GEEL 26/11/2013 PROF. DR. BART LETEN WAARDECREATIE DOOR INNOVATIE MARTWAARDE VAN APPLE INNOVATIE IS EEN COMPLEXE ACTIVITEIT Innovatie

Nadere informatie

De fundamentele factoren die de waarde van vastgoed bepalen zijn bekend. De zoektocht naar de heilige graal blijkt echter een moeizame onderneming.

De fundamentele factoren die de waarde van vastgoed bepalen zijn bekend. De zoektocht naar de heilige graal blijkt echter een moeizame onderneming. De heilige graal van vastgoed De fundamentele factoren die de waarde van vastgoed bepalen zijn bekend. De zoektocht naar de heilige graal blijkt echter een moeizame onderneming. In deze turbulente tijd

Nadere informatie

Een verzameling van problemen bij het modelleren van het kredietrisico

Een verzameling van problemen bij het modelleren van het kredietrisico Samenvatting Een verzameling van problemen bij het modelleren van het kredietrisico Dit proefschrift behandelt een verscheidenheid van problemen die zich voordoen bij de modelering van het kredietrisico.

Nadere informatie

6.1 Beschouw de populatie die wordt beschreven door onderstaande kansverdeling.

6.1 Beschouw de populatie die wordt beschreven door onderstaande kansverdeling. Opgaven hoofdstuk 6 I Learning the Mechanics 6.1 Beschouw de populatie die wordt beschreven door onderstaande kansverdeling. De random variabele x wordt tweemaal waargenomen. Ga na dat, indien de waarnemingen

Nadere informatie

Waarom falen (zoveel) studenten in het hoger onderwijs?

Waarom falen (zoveel) studenten in het hoger onderwijs? Samenvatting Studierendement is indicator voor kwaliteit van de organisatie van het onderwijs Studenten richten zich op vigerende normen voor voldoende prestaties Activerend onderwijs leidt echt tot beter

Nadere informatie

Marktwaarde per aandeel. Winst per aandeel (WPA)

Marktwaarde per aandeel. Winst per aandeel (WPA) Wat betekent k/boekwaarde (koers/boekwaarde)- of K/B-ratio? Een ratio die de marktwaarde van een aandeel vergelijkt met zijn boekwaarde. De ratio wordt berekend door de actuele slotkoers van het aandeel

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Volatiliteit als alfafactor

Volatiliteit als alfafactor In dit artikel wordt het effect beschreven dat aandelen met een lage historische volatiliteit, een voor risico gecorrigeerd hoog rendement opleveren. Aandelen met een hoge volatiliteit daarentegen leveren

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN

FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN FACULTEIT DER GEESTESWETENSCHAPPEN REGELS VOOR HET SCHRIJVEN EN BEOORDELEN VAN BACHELORSCRIPTIES BIJ KUNST- EN CULTUURWETENSCHAPPEN (tot 1 september 2015 geldt dit reglement ook voor de BA Religiewetenschappen)

Nadere informatie

Ortec Finance Artikel. Financiële planning. Een integrale benadering van inkomensplanning en vermogensplanning met inzicht in risico.

Ortec Finance Artikel. Financiële planning. Een integrale benadering van inkomensplanning en vermogensplanning met inzicht in risico. Ortec Finance Artikel Financiële planning Een integrale benadering van inkomensplanning en vermogensplanning met inzicht in risico Oktober 2014 inleiding In wet en regelgeving wordt steeds meer nadruk

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Strategische marketing

Strategische marketing Strategische marketing Het semester is gericht op het ontwikkelen van strategisch inzicht. Niet zo gericht op het uit je hoofd kennen van theorie maar juist het kunnen herkennen van situaties en dan de

Nadere informatie

De performancemeting van gepubliceerde aandelenadviezen. Een empirisch onderzoek naar de efficiëntie van de Amsterdamse effectenbeurs.

De performancemeting van gepubliceerde aandelenadviezen. Een empirisch onderzoek naar de efficiëntie van de Amsterdamse effectenbeurs. De performancemeting van gepubliceerde aandelenadviezen. Een empirisch onderzoek naar de efficiëntie van de Amsterdamse effectenbeurs. Het aantal particuliere beleggers in Nederland is de afgelopen jaren

Nadere informatie

Participantenvergaderingen AHPF

Participantenvergaderingen AHPF Welkom op de participantenvergadering van het Alpha High Performance Fund (AHPF); Datum: 30 mei 2014 1 Agenda: Opening door de voorzitter; Algemene ontwikkelingen Managed Futures-markten Ontwikkelingen

Nadere informatie