Een introductie tot factor beleggen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een introductie tot factor beleggen"

Transcriptie

1 WHITE PAPER September 2013 Voor professionele beleggers Een introductie tot factor beleggen Door David Blitz PhD, Hoofd Quantitative Equity Research Joop Huij PhD, Senior Quantitative Researcher Pim van Vliet PhD, Senior Portfolio Manager Simon Lansdorp PhD, Quantitative Researcher David Blitz Joop Huij Pim van Vliet Simon Lansdorp Een introductie tot factor beleggen 1

2 Samenvatting Bij het toepassen van het concept factorbeleggen worden wetenschappelijke inzichten gebruikt om een beleggingsportefeuille samen te stellen. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat bepaalde soorten aandelen op de langere termijn aantrekkelijker zijn dan andere. In het bijzonder zal een beleggingsportefeuille op basis van de factoren lage volatiliteit, waarde, momentum en smallcaps een hoger verwacht risicogecorrigeerd rendement laten zien. Een aantal Europese, en met name Nederlandse- en Scandinavische institutionele beleggers, maken al gebruik van factorbeleggen. Maar de manier waarop factorbeleggen wordt geïmplementeerd kan leiden tot aanzienlijke verschillen in rendement. Als factorbeleggen niet efficiënt wordt geïmplementeerd, kan dat een groot deel van de potentiële toegevoegde waarde teniet doen. Robeco s aanpak ten aanzien van factorbeleggen is niet puur gebaseerd op het vermogen om statistische patronen in de cijfers te ontdekken, maar ook gericht op het verkrijgen van een beter inzicht en begrip waarom een factor effectief is. Een introductie tot factor beleggen 2

3 Evidence-based beleggen Binnen de financiële sector wordt het concept van evidence-based practice steeds populairder. Bij evidence-based practice worden beslissingen gebaseerd op wetenschappelijke inzichten. Een belangrijke sector waar evidence-based practice veel wordt toegepast is de geneeskunde, waar begin jaren negentig de term evidence-based medicine werd geïntroduceerd. Het toepassen van evidence-based medicine heeft geleid tot aanzienlijke stappen voorwaarts in de geneeskunde en gerelateerde specialistische terreinen. Zo is men met bepaalde behandelingen gestopt omdat er geen bewijs was voor de effectiviteit ervan. We zien dat het gebruik van evidence-based practice de laatste tijd steeds populairder wordt bij het samenstellen van beleggingsportefeuilles. Misschien kunnen we dan wel spreken van evidence-based beleggen: het specifieke gebruik van wetenschappelijke inzichten bij het samenstellen van beleggingsportefeuilles. Evidence-based beleggen is waarschijnlijk meer in trek gekomen door teleurstellende beleggingsresultaten tijdens de recente kredietcrisis. Dit komt omdat de kredietcrisis pijnlijk duidelijk heeft gemaakt dat beleggen puur op basis van intuïtie, anekdotisch bewijs of reglementaire voorwaarden kan leiden tot overhaaste beslissingen. Een voorbeeld van evidence-based beleggen is de manier waarop beleggers en toezichthouders zich de afgelopen jaren hebben beziggehouden met actief versus passief vermogensbeheer. Hoewel dit vraagstuk in wetenschappelijke artikelen al tientallen jaren onderwerp van discussie is, is het interessant om te zien dat de laatste jaren wetenschappelijke inzichten steeds belangrijker zijn geworden. De AFM verwijst bijvoorbeeld naar de conclusies van wetenschappelijke studies bij het opstellen van nieuwe richtlijnen over de rol van actief vermogensbeheer bij het samenstellen van beleggingsportefeuilles. Een ander voorbeeld is de toenemende populariteit van factorbeleggen. Bij het toepassen van factorbeleggen wordt voor het samenstellen van beleggingsportefeuilles wetenschappelijk onderzoek gebruikt. Die tonen aan dat beleggingen in sommige segmenten van de markt (factoren) hogere rendementen opleveren dan beleggingen in andere segmenten. Begin jaren tachtig zijn toonaangevende wetenschappelijke studies uitgevoerd waaruit bijvoorbeeld blijkt dat de aandelen van kleinere bedrijven (smallcaps) systematisch hogere rendementen genereren dan die van grotere bedrijven (largecaps). Bovendien blijkt dat ondergewaardeerde aandelen (aandelen met een hoge boekwaarde ten opzichte van hun marktwaarde) hogere rendementen geven dan aandelen met een relatief lage boekwaarde 1. Andere bekende voorbeelden zijn aandelen met een positieve koerstrend (goed momentum), die het beter doen dan aandelen met een minder positieve of negatieve trend (slecht momentum), en aandelen met een laag risico die vergelijkbare of zelfs hogere rendementen genereren dan het marktgemiddelde. 1 Zie bijvoorbeeld het werk van Fama en French, gepubliceerd in het Journal of Finance in 1992 en Een introductie tot factor beleggen 3

4 Deze factoren worden ook aangeduid als anomalieën (afwijkingen) omdat deze niet te verklaren zijn met traditionele beleggingstheorieën. Beleggers kunnen gebruik maken van de wetenschappelijke inzichten door beleggingsstrategieën op te nemen die uitdrukkelijk alloceren naar deze factoren. Een introductie tot factor beleggen 4

5 Het Noorse model Factorbeleggen werd voor het eerst uitdrukkelijk aanbevolen in een rapport dat was opgesteld in opdracht van het Noorse oliefonds. Dit staatsfonds belegt opbrengsten uit Noorse olieactiviteiten en is een van de grootste beleggers ter wereld. Het onderzoek werd uitgevoerd door drie zeer gerespecteerde academici van de Columbia-universiteit, de Yale-universiteit en de London Business School 2. Het doel van het onderzoek was om het beleggingsrendement van het fonds te beoordelen en om aanbevelingen te doen om dit rendement te verbeteren. Hoewel het onderzoek zeer uitgebreid is en meer dan 180 pagina's beslaat, kan de belangrijkste aanbeveling in slechts een paar woorden worden omschreven: de onderzoekers adviseren het fonds om hun beleggingsportefeuille zo samen te stellen dat het strategisch gespreid wordt over de meest aantrekkelijke segmenten, factoren, van de markt. In het geval van aandelenbeleggers is dit bijvoorbeeld de factor lage volatiliteit, de factor waarde of de factor momentum. Deze aanpak is schematisch weergegeven in Figuur 1. Figuur 1. Strategische allocatie op basis van factor premies Om Figuur 1 te begrijpen, is het essentieel om te weten wat de kleuren in het taartdiagram betekenen: hoe donkerder de kleur, hoe hoger het verwachte rendement in een bepaald marktsegment, hoe lichter de kleur, hoe lager het verwachte rendement. Gewoonlijk worden beleggingsportefeuilles opgebouwd door eerst een verdeling 2 Zie het werk van Ang, Goetzmann en Schaefer in Een introductie tot factor beleggen 5

6 te maken over aandelen, bedrijfsobligaties en staatsobligaties. Dit is weergegeven in diagram 1. Op de lange termijn is de verwachting dat aandelen hogere rendementen genereren dan obligaties. De aandelencategorie wordt vervolgens in het algemeen onderverdeeld in verschillende regio's, bijvoorbeeld over de Verenigde Staten, Europa en Japan in diagram 2. Zoals weergegeven in diagram 3, wordt voor elke regio een aantal managers geselecteerd. Terwijl sommige managers bovengemiddelde rendementen realiseren, boeken andere managers juist benedengemiddelde rendementen. Beleggers besteden vaak veel middelen om de beste managers te identificeren en selecteren. Uit veel onderzoek blijkt echter dat de meerderheid van de beleggers daarin niet constistent succesvol is. En als ze wel toegevoegde waarde vinden, kan dit vaak worden toegeschreven aan het feit dat de manager, bewust of onbewust, van de klassieke factorpremies profiteert. In diagram 4 en 5 laten we zien hoe factorbeleggen voor aandelen binnen een beleggingsportefeuille kan worden toegepast. Ten eerste moet deze categorie niet worden opgesplitst in regio's, maar in factoren. Dit zijn precies de factoren waarvan wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat er aanzienlijke verschillen in rendement bestaan, zoals bij de factor lage volatiliteit versus hoge volatiliteit, de factor waarde versus glamour stocks (d.w.z. aandelen met een hoge Koers/Boekwaarde ratio versus die met een lage Koers/Boekwaarde ratio), en de factor momentum versus laag momentum (d.w.z. aandelen met een hoog rendement over de afgelopen 12 maanden versus aandelen met een laag rendement). Tot slot moet de portefeuille zich concentreren op die factoren waar de verwachte rendementen het meest aantrekkelijk zijn: in de factor lage volatiliteit, de factor waarde en de factor (hoog) momentum. Wanneer u diagram 3 vergelijkt met diagram 5, is te zien dat het verwachte rendement van de portefeuille waarbij voor factorbeleggen is gekozen (diagram 5) hoger is dan dat van de traditionele portefeuille (diagram 3). Diverse grote professionele beleggers hebben een dergelijke aanpak inmiddels doorgevoerd. Interessant is dat Europese pensioenfondsen (met name Nederlandse en Scandinavische fondsen) voorop lijken te lopen op dit gebied. Dit komt waarschijnlijk door de omvang en de professionele opzet van Europese pensioenfondsen. We zien echter dat de Amerikaanse institutionele markt de laatste tijd een inhaalslag maakt. Een introductie tot factor beleggen 6

7 De Robeco-aanpak Robeco pleit sterk voor evidence-based beleggen en omarmt het concept van factorbeleggen. Tegelijkertijd zijn we ons bewust van het feit dat, ondanks overtuigend wetenschappelijk bewijs voor factorbeleggen, er nog steeds een aantal onderzoeksvragen onbeantwoord blijven. Daarom werkt Robeco hard aan het identificeren van deze vragen en aan het vinden van de bijbehorende antwoorden. Er is bijvoorbeeld nog steeds relatief weinig bekend over de mate waarin de verschuiving naar factorbeleggen toegevoegde waarde heeft voor beleggers. Bovendien is er weinig bekend over de beste manier om strategieën in te richten die beleggers toegang bieden tot de factoren waar de hoogste rendementen te verwachten zijn. Hoewel uit onderzoek van Robeco blijkt dat beleggers wel degelijk kunnen profiteren in het verbeteren van hun risico-rendementsprofiel door factorbeleggen toe te passen, laat het onderzoek ook zien dat de manier waarop factorbeleggen wordt geïmplementeerd van wezenlijk belang is. Het niet efficiënt implementeren van factorbeleggen kan de potentiële toegevoegde waarde zelfs grotendeels tenietdoen. De essentie van Robeco s onderscheidende aanpak ligt in het begrip wat de onderliggende economische rationale is van factorpremies (de extra rendementen van de factoren). Hoewel er veel onderzoeken zijn uitgevoerd die bewijzen dat er factorpremies bestaan, zijn er slechts enkele studies die onderzoeken waarom deze premies er zijn. Vaak wordt gewoon aangenomen dat de premies een compensatie vormen voor hogere risico's, bijvoorbeeld een hogere kans op faillissement, die beleggers impliciet nemen. De wetenschappelijke literatuur biedt echter geen onomstotelijk bewijs dat factorpremies te verklaren zijn vanuit risico's. Dit hiaat in de literatuur was voor Robeco aanleiding om te onderzoeken of er echt een relatie bestaat tussen factorpremies en risico's. Interessant genoeg hebben we substantiële bewijzen gevonden dat beleggers die hoge risico's nemen in veel gevallen niet worden beloond door de financiële markten. De factorpremies zijn zelfs vaak hoger in de sector waar het risico laag is. We denken dat deze bevindingen niet alleen vanuit wetenschappelijk oogpunt interessant zijn, maar ook aanzienlijke gevolgen hebben voor beleggers die een aanpak met factorbeleggen willen implementeren. Traditionele producten die beleggers toegang verschaffen tot factorpremies gaan vaak gepaard met hoge risico's. Maar het lopen van deze hogere risico's levert geen positieve bijdrage aan het rendement. Kijk bijvoorbeeld naar de waardepremie: goedkope aandelen zijn over het algemeen goedkoop, omdat beleggen in deze aandelen gepaard gaat met een hoger risico. Als de waardepremie echt een vorm van compensatie is voor het nemen van een hoger risico, moet een waardebelegger deze risico's accepteren. Maar als er geen causaal verband bestaat tussen de waardepremie en het risico, lijkt het erop dat beleggers zulke risico s niet hoeven te nemen en beter af zijn met een beleggingsstrategie die profiteert van de waardepremie zonder onnodig extra risico te lopen. Een introductie tot factor beleggen 7

8 Een efficiënte manier om beleggers toegang tot factorpremies te verschaffen moet duidelijk zijn over de risico's die worden genomen en in welke mate deze risico's positief bijdragen aan het verwachte rendement. Om dit voor elkaar te krijgen zijn wetenschappelijke inzichten over de reden waarom er factorpremies zijn van cruciaal belang. Dit is precies wat Robeco s aanpak wat betreft factorbeleggen zo anders maakt: het gaat niet alleen om het analyseren van statistische patronen in de cijfers, maar het draait ook om uitgebreid wetenschappelijk onderzoek om erachter te komen waarom deze patronen er überhaupt zijn. Een introductie tot factor beleggen 8

9 Contact Neem voor meer informatie over factorbeleggen contact op met uw eigen clientrelations manager of ga naar Robeco (hoofdkantoor) Postbus AZ Rotterdam Nederland Belangrijke Informatie Dit document is samengesteld door Robeco Institutional Asset Management B.V. (Robeco). Het is bedoeld om de belegger te voorzien van informatie over Robeco s specifieke vaardigheden, maar is geen aanbeveling om financiële instrumenten te kopen of verkopen De informatie in deze publicatie is mede ontleend aan betrouwbaar geachte externe bronnen. De informatie in deze presentatie is uitsluitend bedoeld voor professionele partijen als bedoeld in de Wet op het Financieel Toezicht of personen die bevoegd zijn deze informatie te ontvangen op basis van andere van toepassing zijnde wetgeving. Aan de informatie in deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend. Er wordt geen garantie of verklaring omtrent de juistheid of volledigheid gegeven, noch uitdrukkelijk, noch stilzwijgend. Dit document is niet bedoeld voor distributie aan of gebruik door enig persoon of entiteit in enige jurisdictie of land waar de plaatselijk geldende wet- of regelgeving een dergelijke distributie of een dergelijk gebruik niet toestaat. Alle copyrights, octrooien en andere rechten op de informatie in dit document zijn het eigendom van Robeco Er worden geen rechten van welke aard dan ook in licentie gegeven of toegewezen of op andere wijze overgedragen aan personen die toegang hebben tot deze informatie Robeco Institutional Asset Management B.V. (Handelsregister nummer ) heeft een vergunning van de Autoriteit Financiële Markten te Amsterdam Een introductie tot factor beleggen 9

Scenarioplanning voor pensioenfondsen

Scenarioplanning voor pensioenfondsen Scenarioplanning voor pensioenfondsen Expected Returns 2013-2017 Pensioenbestuurders.nl Erasmus Universiteit Rotterdam, 14 mei 2013 Ronald Doeswijk, Chief Strategist Roderick Molenaar, Portfolio Strategist

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over laagvolatiel beleggen 2012

Veelgestelde vragen over laagvolatiel beleggen 2012 Augustus 2012 Voor professionele beleggers Veelgestelde vragen over laagvolatiel beleggen 2012 Door Pim van Vliet, PhD, Senior Portfolio Manager, Robeco Conservative Equities Robeco onderzoekt sinds 2005

Nadere informatie

Voor professionele beleggers. Vijf lessen voor maximaal resultaat uit factorbeleggen PIONIERS IN FACTORBELEGGEN

Voor professionele beleggers. Vijf lessen voor maximaal resultaat uit factorbeleggen PIONIERS IN FACTORBELEGGEN Voor professionele beleggers Vijf lessen voor maximaal resultaat uit factorbeleggen PIONIERS IN FACTORBELEGGEN Factorbeleggen wint aan populariteit, maar er bestaan nog veel vragen rond dit concept en

Nadere informatie

Vragen en antwoorden met betrekking tot de liquidatie van Robeco Life Cycle N.V.

Vragen en antwoorden met betrekking tot de liquidatie van Robeco Life Cycle N.V. Vragen en antwoorden met betrekking tot de liquidatie van Robeco Life Cycle N.V. Algemeen 1. Waarom wordt Robeco Life Cycle Funds N.V. geliquideerd? 2. Waarheen wordt het geliquideerde vermogen overgebracht?

Nadere informatie

De schijnveiligheid van de Ultimate Forward Rate

De schijnveiligheid van de Ultimate Forward Rate ROCK note Februari 2013 Alleen voor professionele beleggers De schijnveiligheid van de Ultimate Forward Rate Johan Duyvesteyn Quantitative Research Martin Martens Quantitative Research Roderick Molenaar

Nadere informatie

Update UFR. Update UFR 17 juli 2015 For professional investors. Inleiding

Update UFR. Update UFR 17 juli 2015 For professional investors. Inleiding 1 5 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 70 75 80 85 90 95 100 Zero rentes Update UFR 17 juli 2015 For professional investors Update UFR Voor een gemiddeld pensioenfonds stijgt de waardering van de verplichtingen

Nadere informatie

Update over Advies Commissie UFR Alleen voor professionele beleggers

Update over Advies Commissie UFR Alleen voor professionele beleggers Investment Solutions & Research Update oktober 2013 Update over Advies Commissie UFR Alleen voor professionele beleggers Door Peter van der Spek, Remmert Koekkoek, Daniel Lai - Customized Overlay Management

Nadere informatie

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Annemarie van Gaal Ondernemer & financieel deskundige Bob Homan Manager ING Investment Office Amsterdam, 8 oktober 2013 Agenda 1. Wat is beleggen

Nadere informatie

Verder gaan is elke stap zorgvuldig zetten.

Verder gaan is elke stap zorgvuldig zetten. Integrale aanpak Verder gaan is elke stap zorgvuldig zetten. Integrale aanpak Risicobeheersing staat aan de basis van elk beleggingsbeleid. Omdat het renterisico het belangrijkste risico voor pensioenfondsen

Nadere informatie

Renterisico Scan. Een second opinion voor pensioenfondsen. met betrekking tot hun rente afdekkingsbeleid. For professional investors

Renterisico Scan. Een second opinion voor pensioenfondsen. met betrekking tot hun rente afdekkingsbeleid. For professional investors Renterisico Scan Een second opinion voor pensioenfondsen met betrekking tot hun rente afdekkingsbeleid For professional investors 1 Onderwerpen > Waarom deze Scan? > Hoe werkt het? > Contact over de scan

Nadere informatie

ONS BELEGGINGSBELEID PAST ONZE BELEGGINGSFILOSOFIE BIJ U?

ONS BELEGGINGSBELEID PAST ONZE BELEGGINGSFILOSOFIE BIJ U? ONS BELEGGINGSBELEID PAST ONZE BELEGGINGSFILOSOFIE BIJ U? Waarschijnlijk baseert u uw keuze voor een vermogensbeheerder op diverse gronden. Mogelijk heeft u binnen uw netwerk al goede berichten over ons

Nadere informatie

Veranderingen in beleggingsfondsen van Robeco: Meest gestelde vragen en antwoorden

Veranderingen in beleggingsfondsen van Robeco: Meest gestelde vragen en antwoorden Veranderingen in beleggingsfondsen van Robeco: Meest gestelde vragen en antwoorden Algemeen... 2 Wat gaat er precies in het fondsassortiment van Robeco wijzigen?...2 Waarom gaat Robeco een aantal fondsen

Nadere informatie

Vragen en antwoorden met betrekking tot de verhuizing van Rorento van Curaçao naar Luxemburg

Vragen en antwoorden met betrekking tot de verhuizing van Rorento van Curaçao naar Luxemburg Vragen en antwoorden met betrekking tot de verhuizing van Rorento van Curaçao naar Luxemburg Algemeen 1. Waarom gaat Rorento verhuizen? 2. Waarom gaat Rorento verhuizen naar Luxemburg, en niet bijv. naar

Nadere informatie

ING Dynamic Mix Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen

ING Dynamic Mix Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen ING Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen Zoekt u een aantrekkelijke manier voor vermogensopbouw zonder veel omkijken? Dan zijn de ING Fondsen wellicht iets voor u. ING Fondsen als een moderne,

Nadere informatie

Robeco Emerging Conservative Equities

Robeco Emerging Conservative Equities INVESTMENT OPPORTUNITY oktober 2013 Voor professionals INTERVIEW MET PORTFOLIO MANAGER PIM VAN VLIET Robeco Emerging Conservative Equities Beleggen in opkomende markten met een lagere kans op grote koersdalingen.

Nadere informatie

Opkomende markten: do s en don ts

Opkomende markten: do s en don ts Online Seminar Beleggen Opkomende markten: do s en don ts Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Marketing Manager ING Beleggen Amsterdam, 12 november 2013

Nadere informatie

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Waarschijnlijk baseert u uw keuze voor een vermogensbeheerder op diverse gronden. Mogelijk heeft u binnen uw netwerk al goede berichten over ons vernomen.

Nadere informatie

Voor professionele beleggers BEGRIPPENBOEKJE FACTORBELEGGEN

Voor professionele beleggers BEGRIPPENBOEKJE FACTORBELEGGEN Voor professionele beleggers BEGRIPPENBOEKJE FACTORBELEGGEN Begrippenboekje Factorbeleggen Robeco Colofon De begrippen staan in alfabetische volgorde. Soms is het lastig te bepalen of bepaalde termen

Nadere informatie

Consumentenbrief beleggingen van. Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer

Consumentenbrief beleggingen van. Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer Consumentenbrief beleggingen van Tielkemeijer & Partners Vermogensbeheer Introductie Een groot aantal brancheorganisaties waaronder DSI, DUFAS, NVB, VBA en VV&A hebben het initiatief genomen om Consumentenbrief

Nadere informatie

SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG. Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015

SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG. Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015 SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015 SMALL-CAPS: OVER WELKE THEMA S KRIJG JE DE MEESTE VRAGEN IN DE PRAKTIJK? A B C D Rendement vs Risico Timing Liquiditeit

Nadere informatie

Volatiliteit als alfafactor

Volatiliteit als alfafactor In dit artikel wordt het effect beschreven dat aandelen met een lage historische volatiliteit, een voor risico gecorrigeerd hoog rendement opleveren. Aandelen met een hoge volatiliteit daarentegen leveren

Nadere informatie

Vermogensfondsen Bijeenkomst 25 november 2015

Vermogensfondsen Bijeenkomst 25 november 2015 Vermogensfondsen Bijeenkomst 25 november 2015 Providence Capital NV is geregistreerd als beleggingsonderneming bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en legt zich onder meer toe op het verrichten van

Nadere informatie

Mixfondsen NN Investment Partners geven concurrentie het nakijken

Mixfondsen NN Investment Partners geven concurrentie het nakijken Mixfondsen NN Investment Partners geven concurrentie het nakijken Mixfondsen zijn al enige tijd ongekend populair onder beleggers. De instroom lag in 2015 met 350 miljard euro ver boven de instroom in

Nadere informatie

NN Dynamic Mix Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen

NN Dynamic Mix Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen NN Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen Zoekt u een aantrekkelijke manier voor vermogensopbouw zonder veel omkijken? Dan zijn de NN Fondsen wellicht iets voor u. NN Fondsen als een moderne, heldere

Nadere informatie

Asset & Liability Management

Asset & Liability Management Asset & Liability Management Verder gaan is de juiste balans vinden. ALM: inzicht in risico s Zorgen voor balans tussen pensioenverplichtingen en de opbouw van het pensioenvermogen. Het is een kerntaak

Nadere informatie

Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie

Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie INVESTMENT SOLUTIONS & RESEARCH UPDATE 31 maart 2014 Voor professionele adviseursbeleggers Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie Jaap Hoek en Roderick Molenaar Portfolio Strategy Parameters

Nadere informatie

Portefeuillekeuze voor lange-termijn beleggers met liquiditeitsrisico's. Joost Driessen 26 maart 2013

Portefeuillekeuze voor lange-termijn beleggers met liquiditeitsrisico's. Joost Driessen 26 maart 2013 Portefeuillekeuze voor lange-termijn beleggers met liquiditeitsrisico's Joost Driessen 26 maart 2013 Illiquide assets voor lange-termijn beleggers? David Swensen, CIO Yale endowment: "Accepting illiquidity

Nadere informatie

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen Onderbouwing van de rendementsverwachtingen 2013 Portfolio Management Ostrica BV Februari 2013 Rendementsverwachtingen Ostrica 2013 In dit document wordt een onderbouwing gegeven van de rendementsverwachtingen

Nadere informatie

Risico pariteit -1- 1 Aandelen Wereldwijd Ontwikkelde Markten - MSCI World Index MSCI Daily Net TR World Euro, Aandelen Wereldwijd

Risico pariteit -1- 1 Aandelen Wereldwijd Ontwikkelde Markten - MSCI World Index MSCI Daily Net TR World Euro, Aandelen Wereldwijd Risico pariteit Risico pariteit is een techniek die wordt ingezet om de risico s in een beleggingsportefeuille te reduceren. Sinds 2008 heeft risico pariteit om drie redenen veel aandacht gekregen: 1.

Nadere informatie

NN First Class Balanced Return Fund

NN First Class Balanced Return Fund NN First Class Balanced Return Fund Alle Fonds onder de loep cijfers zijn per 31/03/015 Het NN First Class Balanced Return Fonds won in het eerste kwartaal 8,9% Zeer sterke performances van aandelen en

Nadere informatie

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Vermogensbeheer Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later. Dat is de belofte van uw pensioenfonds aan uw deelnemers. Verder gaan is nu zorgen voor

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Matthijs Claessens 30 september 2010 www.ingim.com Agenda Huidig mandaat bij ING IM Performance, beleid en vooruitzichten

Nadere informatie

EMPEN C REDIT L INKED N OTE

EMPEN C REDIT L INKED N OTE EMPEN C REDIT L INKED N OTE per juli 2011 Profiteer van een aantrekkelijke rente met een beperkt risico Profiteer van een aantrekkelijke rente met een beperkt risico De Europese rente staat momenteel op

Nadere informatie

Op welke beleggingsstrategie baseert de beleggingsonderneming haar dienstverlening? Antwoord:

Op welke beleggingsstrategie baseert de beleggingsonderneming haar dienstverlening? Antwoord: Om beleggingsondernemingen goed met elkaar te vergelijken is o.a. inzicht in het beleggingsproces een belangrijke maatstaf. Door vragen te stellen over het beleggingsbeleid krijgt u een goed beeld van

Nadere informatie

Fondsen. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group. Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext.

Fondsen. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group. Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Inleiding 3 2. Wat zijn de voordelen van een beleggingsfonds? 4 3. Hoe uw rendement

Nadere informatie

10 dingen over rente die beleggers moeten weten

10 dingen over rente die beleggers moeten weten Online Seminar Beleggen 10 dingen over rente die beleggers moeten weten Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Manager ING Beleggen Amsterdam, 13 augustus 2013

Nadere informatie

NN First Class Return Fund

NN First Class Return Fund NN First Class Return Fund Fonds onder de loep Alle cijfers zijn per 30/09/015 Het NN First Class Return Fund verloor in het derde kwartaal 9,6% Het kwartaal werd gekenmerkt door winstnemingen na een positieve

Nadere informatie

Robeco Fund Update AANDELENFONDSEN 30 JUNI 2015

Robeco Fund Update AANDELENFONDSEN 30 JUNI 2015 Robeco Fund Update AANDELENFONDSEN 30 JUNI 2015 Aandelenfondsen 1/11 Aandelenfondsen 2/11 Aandelenfondsen 3/11 Aandelenfondsen 4/11 Aandelenfondsen 5/11 Aandelenfondsen 6/11 Aandelenfondsen 7/11 Aandelenfondsen

Nadere informatie

Waarom, wanneer en hoe te beleggen in Europese smallcaps? Daniel Haesen

Waarom, wanneer en hoe te beleggen in Europese smallcaps? Daniel Haesen Waarom, wanneer en hoe te beleggen in Europese smallcaps? Daniel Haesen De meeste institutionele beleggers volgen een top-downbenadering 1 voor hun assetallocatie, waarbij ze kiezen tussen obligaties,

Nadere informatie

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties?

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? ING Investment Office Publicatiedatum: 13 maart 2014 Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? In onze beleggingsvisie op 2014 ( Visie 2014: minder crisis, meer groei ) kunt u lezen dat we

Nadere informatie

Dufas Code Vermogensbeheerders. Verslag over 2014

Dufas Code Vermogensbeheerders. Verslag over 2014 Dufas Code Vermogensbeheerders Verslag over 2014 Inhoud 1. Over dit verslag 3 2. Algemene principes 4 2.1 Vermogensbeheerders handelen in het belang van hun klanten 4 2.2 Vermogensbeheerders kennen hun

Nadere informatie

Beleggen. Omdat u op tijd de juiste zet wilt doen

Beleggen. Omdat u op tijd de juiste zet wilt doen Beleggen Omdat u op tijd de juiste zet wilt doen 225517_1213.indd 1 29-10-13 11:21 Bankier op uw manier Gemak en deskundigheid vormen samen de kern van onze dienstverlening. U beslist hoe en wanneer u

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 April 2011 ING Investment Management / ICS Inleiding Jaarlijks stelt het Bestuur van de Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg (Huntsman)

Nadere informatie

Vermogen opbouwen voor later

Vermogen opbouwen voor later BeleggingsRekening U wilt geld opzij zetten voor later en een vermogen opbouwen. Omdat uw kinderen nog gaan studeren, u graag die verre reis wilt maken, een tweede huis wilt kopen, eerder wilt stoppen

Nadere informatie

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen 2014

Onderbouwing van de rendementsverwachtingen 2014 Onderbouwing van de rendementsverwachtingen 2014 Portfolio Management Ostrica BV Januari 2014 Rendementsverwachtingen Ostrica 2014 In dit document wordt een onderbouwing gegeven van de rendementsverwachtingen

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Hypotheekrekening. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Hypotheekrekening. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Hypotheekrekening Beleggen om uw hypotheek terug te betalen. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen Kies voor goede fondsprestaties van Allianz met de

Nadere informatie

Welkom. Datum: 25 april 2014

Welkom. Datum: 25 april 2014 Welkom Datum: 25 april 2014 Even voorstellen Ronald Stoel Directeur Personal Banking Ingrid van Doremalen Financial Planner ING Private Banking 2 Uw geldzaken op orde voor nu en later, dát is Financieel

Nadere informatie

Strategisch Pensioenmanagement

Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement is samenbrengen. Strategisch Pensioenmanagement De belangrijkste taak van Strategisch Pensioenmanagement is ervoor te zorgen dat u in control

Nadere informatie

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN Informatie voor werkgevers Ingangsdatum 1 januari 2016 Als uw werknemer niet kiest voor een gegarandeerde uitkering wordt zijn premie belegd. Dit

Nadere informatie

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Inleiding Onze risicoprofielen 1. Wat is een risicoprofiel? 2. Wat zijn vermogenscategorieën? 3. Welke risicoprofielen gebruiken wij? Uw risicoprofiel 4.

Nadere informatie

Informatiewijzer. Beleggingsdoelstelling & Risicoprofielen. Today s Tomorrow Morgen begint vandaag

Informatiewijzer. Beleggingsdoelstelling & Risicoprofielen. Today s Tomorrow Morgen begint vandaag Informatiewijzer Beleggingsdoelstelling & Risicoprofielen Today s Tomorrow Morgen begint vandaag Beleggen op een manier die bij u past! Aangenomen mag worden dat beleggen een voor u een hoger rendement

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

4.1. Algemene uitgangspunten 4.2. De beleggingsstrategie

4.1. Algemene uitgangspunten 4.2. De beleggingsstrategie Meer dan 1700 mensen hebben pensioenaanspraken opgebouwd bij Stichting Pensioenfonds Avery Dennison (in deze verklaring voortaan verder "pensioenfonds" genoemd). Zij zijn de (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden

Nadere informatie

FitVoorLater klaar voor de toekomst

FitVoorLater klaar voor de toekomst FitVoorLater klaar voor de toekomst Het is verstandig om nu iets extra s te regelen. Met FitVoorLater bent u financieel voorbereid. 1 Nieuwe pensioenregels: wat verandert er? Vanaf 1 januari 2015 geldt

Nadere informatie

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking

Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Toelichting beleggingsbeleid Triodos Bank Private Banking Heeft u vragen? Neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05. Of stuur een e-mail naar private.banking@triodos.nl.

Nadere informatie

Reactie op Septemberpakket Pensioenen Alleen voor professionele beleggers

Reactie op Septemberpakket Pensioenen Alleen voor professionele beleggers FTK Update september 2012 Reactie op Septemberpakket Pensioenen Alleen voor professionele beleggers.. Door Peter van der Spek en Remmert Koekkoek, Customized Overlay Management Roderick Molenaar en Laurens

Nadere informatie

1 6 J A N U A R I 2 0 1 2 FONDSHUIS

1 6 J A N U A R I 2 0 1 2 FONDSHUIS FO NDSHUIS PERFORMANCE ANALYSE 1 6 J A N U A R I 2 0 1 2 Beleggingsstrategie Management Strategie De kracht van de beleggingsstrategie is het accumuleren van rendementen tijdens stijgende markten, in welke

Nadere informatie

NN First Class Return Fund

NN First Class Return Fund NN First Class Return Fund Fonds onder de loep Alle cijfers zijn per 30/06/015 Het NN First Class Return Fund leverde in het tweede kwartaal 1,7% in De wereldeconomie vertraagde sterk, aandelen begonnen

Nadere informatie

Rendement versus risico:

Rendement versus risico: Rendement versus risico: Een belangrijke keuze! 1. Uw risicoprofiel is de hoeksteen van een goed beleggingsadvies Het gepersonaliseerd beleggingsadvies dat u van KBC krijgt is gebaseerd op uw risicoprofiel.

Nadere informatie

NEEM DE TIJD LEER ONS BETER KENNEN

NEEM DE TIJD LEER ONS BETER KENNEN LOOK CLOSER UNDERSTAND MORE NEEM DE TIJD Ontdek Robeco 1 Wij willen alles weten over de wereld en hoe die werkt, over de risico s en kansen. Op deze manier herkennen we langetermijnkansen, innoveren we

Nadere informatie

NN Investment Partners Voorheen ING Investment Management

NN Investment Partners Voorheen ING Investment Management NN Investment Partners Voorheen ING Investment Management Onderdeel van NN Group N.V. Hoofdkantoor: Den Haag AuM: EUR 180 miljard (per 30 sept. 2015) 1.100 medewerkers Actief in 16 landen in Europa, het

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Nieuwegein, 28 september 2006 Agenda < Huidig Mandaat bij ING IM < Performance, Beleid en Vooruitzichten < Financieel Toetsingskader

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Lijfrenterekening Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Beleggen voor een aanvulling op uw pensioen? Kies dan voor goede prestaties met de Allianz

Nadere informatie

Long Duration Overlay. Dé oplossing voor de mismatch tussen beleggingen en verplichtingen

Long Duration Overlay. Dé oplossing voor de mismatch tussen beleggingen en verplichtingen Long Duration Overlay Dé oplossing voor de mismatch tussen beleggingen en verplichtingen 2 AEGON: wereldwijde expertise voor financiële veiligheid AEGON N.V. is met ongeveer 27.000 medewerkers wereldwijd

Nadere informatie

Achmea life cycle beleggingen

Achmea life cycle beleggingen Achmea life cycle beleggingen Scheiden. Uw pensioengeld in vertrouwde handen Wat betekent dat voor uw ouderdomspensioen? Interpolis. Glashelder Achmea life cycle beleggingen Als pensioenverzekeraar beleggen

Nadere informatie

DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET EFFECTEN

DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET EFFECTEN DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET EFFECTEN ONZE BEHEERSMANDATEN MET EFFECTEN Banque de Luxembourg biedt u haar expertise aan op het gebied van vermogensbeheer. Door ons een discretionair beheersmandaat

Nadere informatie

Ambassador Investments Fondsen

Ambassador Investments Fondsen Ambassador Investments Fondsen Ambassador Investments Fondsen Vanaf het vierde kwartaal 2013 is het voor beleggers mogelijk te participeren in de beleggingsstijl van Ambassador Investments door zelfstandig

Nadere informatie

DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN

DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN DISCRETIONAIR BEHEER ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN ONZE BEHEERSMANDATEN MET BELEGGINGSFONDSEN Banque de Luxembourg biedt u haar expertise aan op het gebied van vermogensbeheer. Door ons een

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Beleggersrekening Beleggen om uw geld te laten groeien. Wilt u beleggen om uw geld te laten groeien? Kies dan voor goede prestaties en flexibiliteit met

Nadere informatie

Vastgoed in de portefeuilles van Nederlandse institutionele beleggers

Vastgoed in de portefeuilles van Nederlandse institutionele beleggers Vastgoed in de portefeuilles van Nederlandse institutionele beleggers ASRE Talent Seminar Marco Mosselman Juni 2014 Institutioneel vastgoed (31-12-2011) Totaal belegd vermogen Waarvan vastgoed Pensioenfondsen

Nadere informatie

Kosten 14. Zijn er kosten verbonden aan de ontbinding? 15. Blijven de doorlopende kosten hetzelfde?

Kosten 14. Zijn er kosten verbonden aan de ontbinding? 15. Blijven de doorlopende kosten hetzelfde? Algemeen 1. Waarom wordt Robeco Duurzaam Aandelen N.V. gefuseerd? 2. Heeft het vertrek van de voormalige fondsmanager invloed gehad op het besluit tot fuseren? 3. Hoe zal de fusie worden uitgevoerd? 4.

Nadere informatie

Het begint bij de doelstelling

Het begint bij de doelstelling Het begint bij de doelstelling Wat zijn de doelstellingen voor de provincie Gelderland om in lokale ondernemingen te beleggen? VNO- NCW Midden, Lent, 30 januari 2012 Rutger van Asselt Copyright 2011 Sprenkels

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Beleggingsbericht. Uitgave 1 / 2013

Allianz Nederland Asset Management B.V. Beleggingsbericht. Uitgave 1 / 2013 Allianz Nederland Asset Management B.V. Beleggingsbericht Uitgave 1 / 213 Beleggingsfondsen Allianz Holland Fund 25 24 23 22 21 2 1 18 17 16 mrt 3 mrt 4 mrt 5 mrt 6 mrt 7 mrt 8 mrt 9 mrt 1 mrt 11 mrt 12

Nadere informatie

NN Investment Partners Voorheen ING Investment Management

NN Investment Partners Voorheen ING Investment Management NN Investment Partners Voorheen ING Investment Management Onderdeel van NN Group N.V. Hoofdkantoor: Den Haag AuM: EUR 184 miljard (per 30 juni 2015) 1.100 medewerkers Actief in 16 landen in Europa, het

Nadere informatie

Consumentenbrief inzake beleggingsbeleid. van. LG Partners BV. De vragen èn antwoorden op een rijtje

Consumentenbrief inzake beleggingsbeleid. van. LG Partners BV. De vragen èn antwoorden op een rijtje Consumentenbrief inzake beleggingsbeleid van LG Partners BV De vragen èn antwoorden op een rijtje April 2015 Introductie. In 2014 is een groot aantal brancheorganisaties het initiatief genomen om een Consumentenbrief

Nadere informatie

Vroegpensioenregeling - Smart Pension. Robeco PPI

Vroegpensioenregeling - Smart Pension. Robeco PPI Vroegpensioenregeling - Smart Pension Robeco PPI Bert Eijkelenboom en Ed Vermeulen, 12 november 2014 Agenda > Inleiding > Pensioen algemeen > Vroegpensioen in perspectief > Regeling in vogelvlucht > Pensioenuitvoerder

Nadere informatie

Een gemengd woningfonds

Een gemengd woningfonds Een gemengd woningfonds Cathelijne van den Berg 1/43 Inhoudsopgave Introductie Opzet onderzoek Literatuurstudie Onderzoeksresultaten Conclusie & aanbevelingen 2/43 Introductie Housing Woningcorporaties

Nadere informatie

Strategische review 2013-2017. 14 mei 2013

Strategische review 2013-2017. 14 mei 2013 Strategische review 2013-2017 14 mei 2013 Samenvatting Duidelijke keuze voor positionering als gespecialiseerde, onafhankelijke wealth manager Ons doel is behoud en opbouw van vermogen voor klanten Wij

Nadere informatie

Persbijeenkomst ABP Jaarverslag 2010

Persbijeenkomst ABP Jaarverslag 2010 Persbijeenkomst ABP Jaarverslag 2010 Joop van Lunteren, vicevoorzitter Xander den Uyl, vicevoorzitter Amsterdam, 11 mei 2011 2010: jaar van contrasten Positief: - goed rendement - dekkingsgraad op 105%

Nadere informatie

Vragenlijst. - in te vullen door financieel adviseur -

Vragenlijst. - in te vullen door financieel adviseur - Vragenlijst - in te vullen door financieel adviseur - Vaststelling risicoprofiel Voor de bepaling van het risicoprofiel dient uw cliënt de volgende acht vragen naar waarheid te beantwoorden. 1. Met welke

Nadere informatie

Uw pensioen en Flexioen. Flexibel Individueel Pensioen

Uw pensioen en Flexioen. Flexibel Individueel Pensioen Uw pensioen en Flexioen Flexibel Individueel Pensioen Uw pensioen en Flexioen U bouwt een pensioeninkomen op via uw werkgever. Dit pensioeninkomen ontvangt u nadat u gepensioneerd bent, naast uw AOW-uitkering.

Nadere informatie

Waar liggen nu beleggingskansen

Waar liggen nu beleggingskansen Waar liggen nu beleggingskansen En wat zijn de risico s? Bob Homan Valentijn van Nieuwenhuijzen Bob Homan Hoofd ING Investment Office Valentijn van Nieuwenhuijzen Hoofd Multi-Asset NN Investment Partners

Nadere informatie

Rendement. 9 de jaargang maart 2015 nr 30 FINANCIEEL NIEUWS

Rendement. 9 de jaargang maart 2015 nr 30 FINANCIEEL NIEUWS Rendement 9 de jaargang maart 2015 nr 30 FINANCIEEL NIEUWS De voordelen van globale diversificatie Ondanks de sterk toegenomen globalisering blijft internationale diversificatie in aandelenportefeuilles

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid 8 januari 205 Inleiding In de Investment Policy Statement heeft SPT de volgende beleggingsovertuiging geformuleerd: Een pensioenfonds is een institutionele,

Nadere informatie

BI CARMIGNAC PATRIMOINE

BI CARMIGNAC PATRIMOINE BI CARMIGNAC PATRIMOINE Beleggingsdoelstelling Het compartiment belegt in het fonds Carmignac Patrimoine A (acc) EUR (ISIN: FR0010135103). Dit fonds behoort tot de categorie gediversifieerd en heeft als

Nadere informatie

HOF HOORNEMAN BANKIERS VERMOGENSBEHEERDER VOOR:

HOF HOORNEMAN BANKIERS VERMOGENSBEHEERDER VOOR: HOF HOORNEMAN BANKIERS VERMOGENSBEHEERDER VOOR: STICHTINGEN EN VERENIGINGEN KERKELIJKE EN CHARITATIEVE INSTELLINGEN UW VERMOGEN IS HET WAARD HOF HOORNEMAN BANKIERS vermogensbeheer - 2 - INTRODUCTIE Als

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie 22 november 2013 1 Inhoudsopgave Wat belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Docenten in het hoger onderwijs zijn experts in wát zij doceren, maar niet noodzakelijk in hóe zij dit zouden moeten doen. Dit komt omdat zij vaak weinig tot geen training hebben gehad in het lesgeven.

Nadere informatie

Online. vermogensbeheer. voor iedereen. Want beleggen kan ook eenvoudig zijn

Online. vermogensbeheer. voor iedereen. Want beleggen kan ook eenvoudig zijn Online vermogensbeheer voor iedereen Want beleggen kan ook eenvoudig zijn MeDirect maakt kwalitatief vermogensbeheer toegankelijk vanaf slechts 10.000 initiële inleg, tegen lage kosten en 24/7 online te

Nadere informatie

Rabo Wealth Protector 05/15

Rabo Wealth Protector 05/15 Dit prospectus is gemaakt voor de uitgifte van dit product en wordt daarna niet meer geactualiseerd. Als u in dit product wilt beleggen is het daarom belangrijk dat u ook alle informatie over dit product

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Beleggingsbericht. Uitgave 1 / 2012

Allianz Nederland Asset Management B.V. Beleggingsbericht. Uitgave 1 / 2012 Allianz Nederland Asset Management B.V. Beleggingsbericht Uitgave 1 / 212 Beleggingsfondsen Allianz Holland Fund 14 8 7 6 Allianz Holland Pacific Fund 17 16 14 8 7 6 Koers per 31 maart 212 52,36 Laatste

Nadere informatie

Doelbeleggen. Dirk van Ommeren, 5 maart 2015

Doelbeleggen. Dirk van Ommeren, 5 maart 2015 Doelbeleggen Dirk van Ommeren, 5 maart 2015 I 09/03/2015 I 2 Mijn financiële tijdslijn Doelbeleggen of doelsparen? 2025 2030 2035 EUR 15.000? EUR 25.000? EUR 35.000? I 09/03/2015 I 3 Doelbeleggen of doelsparen

Nadere informatie

Duurzaam Vermogensbeheer

Duurzaam Vermogensbeheer Duurzaam Vermogensbeheer Een keuzeafweging Keuze maken, afwegingscriteria Wat zijn de mogelijke afwegingscriteria bij het maken van een keuze uit de mogelijke oplossingen binnen het beleggingsbeleid. Versie:2001-11-02

Nadere informatie

Professioneel Vermogensbeheer Dichtbij

Professioneel Vermogensbeheer Dichtbij Professioneel Vermogensbeheer Dichtbij Computers are incredible fast, accurate and stupid ; Humans are incredibly slow, inaccurate and brilliant; Together they are powerful beyond imagination - Albert

Nadere informatie

Active Share. De toegevoegde waarde van Ostrica door actief vermogensbeheer

Active Share. De toegevoegde waarde van Ostrica door actief vermogensbeheer Active Share De toegevoegde waarde van Ostrica door actief vermogensbeheer MSc. A.M. Koen Portfolio Management Ostrica BV 11 juni 2012 MSc. P.C.M. Snoek Portfolio Management Ostrica BV Samenvatting Ostrica

Nadere informatie

VAN HARTE WELKOM! BREUKELEN, 29 SEPTEMBER 2014

VAN HARTE WELKOM! BREUKELEN, 29 SEPTEMBER 2014 VAN HARTE WELKOM BREUKELEN, 29 SEPTEMBER 2014 PROGRAMMA 20.00 uur - 20.10 uur Inleiding: over de VEOV 20.10 uur - 20.30 uur Beleggen na het provisieverbod: in hoeverre staat de cliënt centraal? Hans Dubbeldam,

Nadere informatie

Zakelijk beleggen. Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers

Zakelijk beleggen. Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers Informatie ABN AMRO 0900-00 24 (lokaal tarief) Zakelijk beleggen www.abnamro.nl Uitgebreide beleggingsmogelijkheden voor ondernemers Volledig zelf beleggen Beleggen met advies van ABN AMRO Uw vermogen

Nadere informatie

de besloten vennootschap Paerel Vermogensbeheer B.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de besloten vennootschap Paerel Vermogensbeheer B.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-267 d.d. 14 juli 2014 (mr. J.S.W. Holtrop, voorzitter, drs. L.B. Lauwaars RA en J.C. Buiter, leden, mr. I.M.M. Vermeer, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Met gemak betrouwbaar en verantwoord beleggen

Met gemak betrouwbaar en verantwoord beleggen INVESTMENT OPPORTUNITY december 2013 Voor professionele adviseurs DE ROL VAN ESG IN HET BELEGGINGSPROCES VAN HET FONDS ROBECO Met gemak betrouwbaar en verantwoord beleggen Ondernemingen die rekening houden

Nadere informatie