In deze speciale uitgave van Screen. het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Highlights:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "In deze speciale uitgave van Screen. het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Highlights:"

Transcriptie

1 SPECIAL BMHK Screenmaart 2012 In deze speciale uitgave van Screen staat het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker (BMHK) centraal. Highlights: praktijkondersteuners BMHK stellen zich aan u voor > 2 het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker in 4 stappen > 3 minister VWS geeft opdracht tot uitvoeringstoets > 5 visie Gezondheidsraad in het kort toegelicht > 6 magazine Leven & Lijf in de nieuwe media> 7 Naast achtergrondinformatie vindt u in deze Special BMHK een grote hoeveelheid praktische informatie, zoals nieuwe contactgegevens, de introductie van de praktijkondersteuners, de tarieven voor 2012 en welke onderzoeken wel en niet onder het bevolkingsonderzoek vallen. Bundeling van krachten Vanaf 1 maart 2012 verhuist Bevolkingsonderzoek Zuid-West haar activiteiten in Leiden voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker naar haar kantoor op de Zorgboulevard in Rotterdam. De locatie Leiden komt hiermee te vervallen. Vanaf mei worden vanuit deze Rotterdamse locatie alle processen in Zuid-Holland en Zeeland voor de bevolkingsonderzoeken borstkanker, baarmoederhalskanker en in 2013 darmkanker gecoördineerd. De verhuizing is een vervolg op de eerdere fusie, waarmee we door bundeling van krachten nog beter en efficiënter gaan werken. Onze insteek is dat u van deze verandering zo min mogelijk zal merken. Het betekent voor een aantal van u dat u een ander telefoonnummer belt wanneer u vragen heeft en/of dat u mogelijk contact heeft met andere medewerkers. Onze expertise blijft onveranderd aanwezig. Daarnaast zetten wij meer in op praktijkondersteuning en deskundigheidsbevordering. Nieuwe adres- en contactgegevens Bevolkingsonderzoek Zuid-West Postbus MD Rotterdam T Hier kunt u terecht voor vragen over bijvoorbeeld het uitnodigingsmateriaal, de uitvoering van het bevolkingsonderzoek en de betalingen. Voor ondersteuning bij het uitnodigingsproces, bij het maken van uitstrijkjes en voor deskundigheidsbevordering kunt u contact opnemen met de praktijkondersteuners, die per 1 maart binnen onze organisatie hiervoor zijn aangesteld.

2 2 Ondersteuning huisartsenpraktijken in eigen huis Bevolkingsonderzoek Zuid-West werkte een lange periode intensief samen met de ROS en voor de ondersteuning van uw praktijk bij de uitvoering van het onderzoek naar baarmoederhalskanker. Per maart 2012 gaan wij een aantal werkzaamheden, dat voorheen door de ROS en werd verricht in eigen beheer uitvoeren. Dit heeft onder meer te maken met een landelijke beleidswijziging en de te verwachten invoering van de HPV-screening. U kunt voor informatie en ondersteuning rechtstreeks contact opnemen met de praktijkondersteuners van Bevolkingsonderzoek Zuid-West. Wat kunnen de praktijkondersteuners voor u betekenen? Wij ondersteunen u en uw assistentes bij de uitvoering van de werkzaamheden ten behoeve van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Wij zijn uw spreekbuis naar de screeningsorganisatie en visa versa. Dit betekent onder andere: Adviseren en begeleiden van de zelfuitnodigende huisartsen met het uitnodigingstraject. Een bijdrage leveren aan de in- en externe communicatie gericht op een optimale wisselwerking tussen huisarts en screeningsorganisatie. Leveren van handleidingen, instructies en spiegelinformatie aan huisartsen. Tarieven 2012 Zorgdragen voor een lijst met alternatieve uitstrijklocaties. Indien gewenst kunnen wij de huisartspraktijk een bezoek brengen. U kunt ons bereiken op telefoonnummer De tarieven worden jaarlijks vastgesteld door de Nederlandse Zorg Autoriteit. In 2012 worden de volgende tarieven gehanteerd: Vergoeding huisarts voor uitstrijkje in het kader van bevolkingsonderzoek: 12,09 Vergoeding uitnodiging voor bevolkingsonderzoek door zelfuitnodigende huisarts: 4,32 Vergoeding voor het laboratorium: 24,20 Petra Hoek Swan Tien Stienstra Het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker in 4 stappen * stap 1 stap 2 *De procedure voor zelfuitnodigende huisartsen kan afwijken, zie hiervoor het eerder ontvangen draaiboek Uitnodigen Vrouwen in de leeftijd van 30 tot en met 60 jaar worden om de vijf jaar uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. In 2012 worden de geboortejaren 1982, 1977, 1972, 1967, 1962, 1957 en 1952 uitgenodigd. De persoonsgegevens van de uit te nodigen vrouwen ontvangen wij van de Gemeentelijke Basis Administraties (GBA) van de gemeenten in Zuid-Holland en Zeeland. Met de uitnodigingsbrief ontvangen de cliënten: een folder over het onderzoek; een laboratoriumformulier, voorzien van naam, adres, geboortedatum en uitnodigingsnummer (bvo-registratie); op achterzijde laboratoriumformulier: een verklaring van niet-deelname, voor tijdelijke en definitieve afmelding. Als een cliënt niet reageert op de eerste uitnodiging, ontvangt zij na 16 weken Uitstrijk op medische indicatie geen een herinnering. Na acht maanden wordt een tweede herinnering verstuurd. bevolkingsonderzoek Het onderzoek Het onderzoek bestaat uit het maken van een uitstrijkje. Dit gebeurt in de huisartsenpraktijk, en wordt gedaan door de huisarts of de huisarts assistent. Deelname kan alleen met het laboratoriumformulier, dat aan de cliënt is toegezonden. Wilt u cliënten, wanneer ze een afspraak maken, er op wijzen dat ze het formulier meenemen? Mochten ze het formulier onverhoopt kwijt zijn, dan kunnen zij (of u) contact opnemen met Bevolkingsonderzoek Zuid-West. Een duplicaat laboratoriumformulier kan worden opgevraagd via onze website of via telefoonnummer Let op: vergoeding vanuit het bevolkingsonderzoek is alleen mogelijk met een geldig formulier van Bevolkingsonderzoek Zuid-West. Als de cliënt het onderzoek niet in de eigen huisartspraktijk wil laten uitvoeren, kan zij contact opnemen met Bevolkingsonderzoek Zuid-West. Wij kunnen haar verwijzen naar een andere praktijk. Borstvoeding Vermeld bij borstvoeding dat de cliënt borstvoeding geeft of recent (tot ongeveer twee maanden na de bevalling) gegeven heeft. Geef dit aan bij rubriek 13 lactatie op het laboratoriumformulier. Tijdelijke niet-deelname: zwangerschap/miskraam Het uitstrijkje moet uitgesteld worden tot zes maanden na de bevalling. Op de Verklaring van niet-deelname kan de cliënt de vermoedelijke bevallingsdatum aangeven. En opsturen naar ons. Ongeveer zes maanden na deze datum ontvangt zij een nieuwe uitnodiging. Een miskraam of abortus wordt als zwangerschap behandeld. Definitieve niet-deelname Definitieve afmelding voor het bevolkingsonderzoek moet altijd ondertekend worden door de cliënt. Een handtekening van de huisarts (of assistente) is onvoldoende voor definitieve afmelding. Wilt u de vrouw vragen het hele formulier terug te zenden, inclusief de voorkant (het laboratoriumformulier)? Anders missen we de gegevens van de cliënt en kan de verklaring niet verwerkt worden. 1 Een uitstrijk op medische indicatie, Oproepschema Oproepweek: Geboortejaar Uitstrijk op medische indicatie geen bevolkingsonderzoek bijvoorbeeld een vervolgonderzoek op het bevolkingsonderzoek, of een uitstrijk naar aanleiding van klachten (mits NIET in het jaar dat de cliënt toch al uitgenodigd zou worden), kan niet op een formulier van het bevolkingsonderzoek aangevraagd worden. 3

3 4 Het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker in 4 stappen - vervolg stap 3 stap 4 Uitslag U krijgt de uitslag van het onderzoek van het laboratorium waar u het uitstrijkmateriaal naar toe heeft gestuurd. Met vragen over de uitslag kunt u contact opnemen met het laboratorium. Bevolkingsonderzoek Zuid-West stuurt de uitslag van het onderzoek per brief naar de cliënt. Tussen het moment waarop u de uitslagen ontvangt en het recent al een uitstrijkje gemaakt is. Dit verzenden van de uitslagbrief zit minimaal vijf werkdagen. kan gebeuren doordat een cliënt een Bij afwijkende uitslag neemt de huisarts eerst contact op herinneringsuitnodiging ontvangt die de met de cliënt. Bij ernstige afwijkingen nemen wij contact op uitslag van het eerste uitstrijkje kruist. met de huisarts voordat wij de cliënt de uitslag sturen. Als vervolgonderzoek nodig is, blijft de huisarts verantwoordelijk voor het informeren van de cliënt. voor het laatst geweest is voor een Check dus altijd even wanneer een cliënt uitstrijkje! Alleen in het geval van een We maken onderscheid tussen de volgende uitslagen: PAP 0 (onbeoordeelbaar uitstrijkje) kan PAP 0: Het uitstrijkje is niet goed te beoordelen. De cliënt wordt uitgenodigd om na zes weken nogmaals een er twee keer in 5 jaar een uitstrijkje uitstrijkje te laten maken. Dit herhalingsonderzoek voor het bevolkingsonderzoek gedaan valt onder het bevolkingsonderzoek. worden. PAP 1: Er zijn geen afwijkingen gevonden. PAP 2 PAP 3a: Er zijn lichte afwijkingen gevonden. De cliënt wordt uitgenodigd om na zes maanden een vervolguitstrijkje te laten maken. Dit vervolgonderzoek valt niet onder het bevolkingsonderzoek. Ook een eventuele HPV-screening valt niet onder het bevolkingsonderzoek. PAP 3b en hoger: Er zijn ernstige afwijkingen gevonden. De cliënt wordt doorverwezen naar de gynaecoloog voor verder onderzoek. Mogelijke opvolging Afhankelijk van de uitslag kan er opvolging van het onderzoek noodzakelijk zijn. Valt een uitstrijkje na zes maanden wel of niet onder het bevolkingsonderzoek? Is de nieuwe uitstrijk na een PAP 0 een herhaal- of een vervolgonderzoek? In de praktijk blijkt het niet altijd duidelijk waar de grenzen liggen. Daarom nog even op een rijtje. Het doel van het bevolkingsonderzoek is het vroegtijdig opsporen van afwijkingen. Herhaalonderzoeken zijn hier op gericht. Vervolgonderzoeken worden uitgevoerd wanneer in een eerdere uitstrijk afwijkingen zijn geconstateerd. Herhaalonderzoek Is een uitstrijkje niet beoordeelbaar (PAP 0), dan wordt de cliënt uitgenodigd om na zes weken nogmaals een uitstrijkje te laten maken. Dit uitstrijkje valt onder het bevolkingsonderzoek en wordt dus als zodanig vergoed. Is het herhaalonderzoek opnieuw niet beoordeelbaar (2 e keer PAP 0) dan valt het volgende uitstrijkje niet meer onder het bevolkingsonderzoek. Vervolgonderzoek Wanneer een cliënt na een PAP 2 of hoger wordt geadviseerd om na zes maanden nogmaals een uitstrijkje te laten maken, gaat het om een vervolgonderzoek waarin een eerder geconstateerde afwijking wordt beoordeeld. Het vervolgonderzoek is altijd een medische indicatie en valt niet onder het bevolkingsonderzoek. 2 Check een eerder gemaakt uitstrijkje Het komt met enige regelmaat voor dat er een uitstrijkje gemaakt wordt terwijl 3 Bellen voor een laboratoriumformulier Mist u als zelfuitnodigende huisarts een laboratoriumformulier of is uw cliënt haar laboratoriumformulier vergeten, dan kunt u ons bellen ( ) voor het uitnodigingsnummer en/of een gefaxt of per post verstuurd exemplaar. Nadat de Gezondheidsraad eind mei 2011 haar advies uitbracht over mogelijke verbeteringen van de screening op baarmoederhalskanker, was minister Schippers van VWS aan zet. De minister stuurde eind oktober haar standpunt naar de Tweede Kamer. Zij stelt dat voor besluitvorming een aantal zaken nader moet worden onderzocht. Het Centrum voor Bevolkingsonderzoek van het RIVM krijgt opdracht een uitvoeringstoets te doen. Definitieve besluitvorming wordt verwacht in het voorjaar van De minister onderscheidt drie onderdelen in het advies van de Gezondheidsraad: het optimaliseren van de keten, het verlagen van drempels om de deelnamegraad te verhogen en het primair gaan screenen op de aanwezigheid van een hoog risico Humaan Papillomavirus (hrhvp) in plaats van op celafwijkingen. Optimaliseren keten Aansluiting met de zorg is cruciaal voor de effectiviteit van het bevolkingsonderzoek. De uitslag van het uitstrijkje kan aanleiding geven voor vervolgonderzoek. Zowel bij lichte afwijkingen (waarbij wordt geadviseerd na zes maanden nogmaals een uitstrijkje te laten maken) als bij ernstiger afwijkingen (waarbij de vrouw wordt doorverwezen naar de gynaecoloog) is het percentage vrouwen dat het advies niet opvolgt vrij hoog (resp. 15 en 10%). Het gaat hierbij om vrouwen met een geïdentificeerd risico. De minister vraagt het Centrum voor Bevolkingsonderzoek om, samen met de verantwoordelijke zorgverleners, hier de nodige aandacht aan te besteden om te voorkomen dat vrouwen tussen wal en schip vallen. Aanpassing bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker? Minister Schippers geeft opdracht tot uitvoeringstoets Drempels verlagen Uit het advies van de Gezondheidsraad blijkt dat de meeste gezondheidswinst te behalen is als de doelgroep goed wordt bereikt. Nu wordt 77%* van de doelgroep eens in de vijf jaar gescreend. De deelname van jongere vrouwen, vrouwen in grote steden en allochtone vrouwen blijft achter. De helft van de gevallen van baarmoederhalskanker wordt op dit moment juist gevonden bij vrouwen die niet of onregelmatig zijn gescreend. De minister geeft het Centrum voor Bevolkingsonderzoek (onderdeel van het RIVM) opdracht om te onderzoeken hoe de drempel voor deelname aan het bevolkingsonderzoek het best verlaagd kan worden, en wat de rol van de huisarts hier in kan zijn. Ze vindt het belangrijk dat hierbij de autonomie van de deelnemers niet in het geding komt - deelname is en blijft vrijwillig. Thuistest Een mogelijke maatregel om de deelname aan het bevolkingsonderzoek te verhogen is het toezenden van een thuistest, wanneer geen gehoor wordt gegeven aan de uitnodiging om mee te doen. In proefonderzoeken hiermee doet ongeveer een derde van de non-respondenten alsnog mee. De minister vraagt zich af of het aanbieden van de thuistest de opzet van het bevolkingsonderzoek beïnvloedt (geven vrouwen de voorkeur aan de thuistest en wachten ze daar op?). Bovendien is het de vraag hoever de overheid moet gaan met het opdringen van de screening. Minister Schippers wil, voordat zij een besluit neemt over landelijke invoering, eerst verder onderzoek naar de thuistest en de mogelijke consequenties op de effectiviteit van het bevolkingsonderzoek. hrhpv-screening De Gezondheidsraad adviseert om voortaan primair te screenen op hrhpv. In haar advies heeft de Gezondheidsraad berekend dat dit op lange termijn kosteneffectief is. De minister geeft aan dat zij de precieze consequenties en kosten op korte en middellange termijn in kaart gebracht wil zien. Dat geldt ook voor een reële prijs van de hrhpv-screening. Invoering van de hrhpv-screening brengt financiële investeringen met zich mee. De minister geeft aan dat bij besluitvorming hierover de budgettaire mogelijkheden van de overheid een belangrijke rol zullen spelen. Uitvoeringstoets De minister stelt in haar standpunt dat het optimaliseren van de keten snel kan worden opgepakt door het RIVM. Het Centrum voor Bevolkingsonderzoek van het RIVM krijgt opdracht om de twee andere aanbevelingen verder te onderzoeken in een uitvoeringstoets. Op basis van de resultaten van de uitvoeringstoets en afhankelijk van het budgettaire beeld zal minister Schippers in het voorjaar van 2013 een definitief besluit nemen over herziening van het bevolkingsonderzoek. *Het opkomstpercentage ligt op 66%. Worden hierbij de vrouwen opgeteld in de leeftijd van 30 t/m 60 jaar die niet gescreend hoeven te worden (vanwege verwijderde baarmoederhals) of die om andere redenen al een uitstrijkje hebben laten maken, komt de beschermingsgraad uit op 77%. 5

4 6 Overzicht belangrijkste aanbevelingen van de Gezondheidsraad Hoe kunnen we, in het licht van nieuwe ontwikkelingen en technieken, de preventie van baarmoederhalskanker verbeteren? Op verzoek van de vorige minister van VWS bracht de Gezondheidsraad hierover eind mei 2011 een advies uit. Hieronder in het kort de belangrijkste aanbevelingen van de Gezondheidsraad. Testen op hrhpv als primaire screening Baarmoederhalskanker wordt veroorzaakt door een infectie met een hoogrisicotype van het Humaan Papillomavirus (hrhpv). Uit een groot aantal studies is gebleken dat hrhpv-screening aanzienlijk gevoeliger is voor baarmoederhalskanker en voorstadia daarvan dan de nu toegepaste cytologie. Daarom wordt geadviseerd om te gaan screenen op hrhpv. Bij een positieve hrhpv-test volgt cytologisch onderzoek om nauwkeuriger te voorspellen of er sprake is van een relevante afwijking. Minder screeningsronden Nu worden vrouwen in de leeftijd van 30 tot 60 jaar om de vijf jaar uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek. Voorstel is om de leeftijdsgrenzen te handhaven, maar het aantal screeningsronden terug te brengen en vrouwen in de leeftijd van 30, 35, 40, 50 en 60 jaar uit te nodigen. Vrouwen van 40, 50 en 60 die hrhpv-positief blijken, worden wel na vijf jaar opnieuw gescreend. Opkomstbevordering Omdat met een grotere opkomst meer gezondheidswinst is te behalen, adviseert de Gezondheidsraad huisartsen meer te betrekken bij het uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek. Ook is het advies herinneringsuitnodigingen sneller te verzenden (na een termijn van zes weken). Thuistest Als vrouwen niet op de uitnodiging, noch op de herinnering reageren, zouden ze een thuistest moeten krijgen. Omdat dit er toe zou kunnen leiden dat vrouwen wachten tot ze de thuistest krijgen, zal naar de toepassing hiervan nog nader onderzoek gedaan moeten worden. Follow-up Nu wordt de verantwoordelijkheid voor het laten doen van vervolgonderzoek na een afwijkende uitslag overgelaten aan de cliënt. De Gezondheidsraad ziet hierin ook een rol weggelegd voor de screeningsorganisaties. Kan ik een thuistest krijgen? Sinds de Gezondheidsraad haar advies over de nieuwe opzet van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker heeft uitgebracht, wordt regelmatig de vraag gesteld: kan ik een thuistest krijgen? Het antwoord daarop is: nee, dat is niet mogelijk. Eerst moet de minister van VWS besluiten of ze het advies van de Gezondheidsraad overneemt. Als het advies wordt overgenomen, zal waarschijnlijk eerst nader onderzoek worden gedaan naar de manier waarop de thuistest wordt ingezet. De verwachting is dat invoering van het bevolkingsonderzoek nieuwe stijl niet voor 2013 plaats vindt. Magazine Leven & Lijf en social media De opkomst onder de dertigjarige vrouwen is beduidend lager (ca. 55%) dan bij de andere leeftijdsgroepen (ca. 65%). Om dertigjarige vrouwen over het belang van deelname al op hun leeftijd te informeren, krijgen deze vrouwen in Nederland het glossy magazine Leven & Lijf toegestuurd voorafgaande aan de uitnodiging voor hun eerste uitstrijkje. Dit magazine informeert op toegankelijke en persoonlijke wijze over het bevolkingsonderzoek, het uitstrijkje en HPV. Het biedt de dertigers daarnaast veel ervaringsverhalen die hen kunnen ondersteunen in het bepalen van hun keuze voor deelname. Actrice Angela Schijf en o.a. bekend van Flikken Maastricht heeft bijgedragen als gasthoofdredacteur. Om vrouwen tevens de gelegenheid te geven zelf ervaringsverhalen te vertellen en reacties uit te wisselen, is in de Europese week van de baarmoederhalskankerpreventie (22-26 jan. jl.) de blog gelanceerd. Vanaf die datum zijn ook een facebookpagina (Leven en Lijf) en een twitteraccount actief. Op is het magazine Leven & Lijf digitaal te bekijken. Filmpjes Op de site baarmoederhalskanker.nl en op enlijf.nl zijn informatieve filmpjes geplaatst over (aspecten van) het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. In deze filmpjes geven deskundigen (gynaecoloog, huisarts, patholoog en verpleegkundig specialist) informatie over onderwerpen als HPV, baarmoederhalskanker, HPV-test, thuistest, e.d. Een deelneemster die HPV-positief is, vertelt over haar ervaringen met het bevolkingsonderzoek. Ook in het magazine Leven en lijf vertelt deze deelneemster haar verhaal. De filmpjes zijn geproduceerd in opdracht van het RIVM. 7 Cervix in beeld Kennistest Het boekje Cervix in Beeld is bedoeld voor huisartsen en praktijkassistenten die uitstrijkjes maken voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Het geeft antwoord op vragen zoals hoe maak je een goed uitstrijkje, wanneer is een cervix afwijkend en wat betekent deze uitslag. Met veel duidelijke foto s vormt dit boekje een onmisbaar naslagwerk voor iedere huisartsenpraktijk. Voor 17,50 (incl. BTW en verzendkosten) is dit boekje te bestellen bij Bevolkingsonderzoek Zuid-West. Mail naar o.v.v. bestelling Cervix in Beeld. Het RIVM heeft kennistests ontwikkeld voor de verschillende bevolkingsonderzoeken. De tests geven antwoord op veelgestelde vragen over de bevolkingsonderzoeken borstkanker en baarmoederhalskanker. Op onze website en op vindt u de linkjes om naar de kennistests te gaan.

5 Deskundigheidsbevordering: Minimale onderwijsmodule doktersassistenten Er is behoefte aan eenheid in de opleiding van de praktijkassistenten en doktersassistenten op het gebied van maken van uitstrijkjes. Daartoe is er op landelijk niveau een nieuwe (verplichte) minimale onderwijsmodule (MSM) in ontwikkeling. Hiervoor zitten het RIVM (CvB), het NHG, de NVDA, de ROS en, de NVVP, de screeningsorganisaties en een onderwijskundig bureau om de tafel. De wijze waarop deze deskundigheidsbevordering in 2012 gestalte krijgt en de eventuele rol van de ROS en daarbij is nog niet uitgekristalliseerd. We houden u middels deze nieuwsbrief en onze website op de hoogte van de ontwikkelingen en het scholingsaanbod. Informatielijn cliënten bereikbaar via telefoonnummer (tussen 9.00 en uur) Website De website van Bevolkingsonderzoek Zuid-West (www. bevolkingsonderzoekzuid-west.nl) biedt alle informatie over de bevolkingsonderzoeken. Voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker kunt u hier terecht voor: Het aanvragen van laboratoriumformulieren Het bekijken van het oproepschema Algemene informatie over het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Antwoorden op veel gestelde vragen over de uitslagbrieven Voorbeelden van de uitnodigingsbrief en de uitslagbrieven Colofon Screen is een uitgave van Bevolkingsonderzoek Zuid-West Redactie: Elma van der Vlis Opmaak en Druk: DRD Support BV Postbus 91163, 3007 MD Rotterdam T

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

OVERGANGSFASE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR HUISARTSENPRAKTIJKEN

OVERGANGSFASE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR HUISARTSENPRAKTIJKEN OVERGANGSFASE 2016 2017 BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR HUISARTSENPRAKTIJKEN 2016 SEPTEMBER 2016 De laatste uitnodigingen voor het huidige bevolkings onderzoek zijn

Nadere informatie

Wij gaan verhuizen! 2012 Druk met voorbereidingen darmkankerscreening. Highlights:

Wij gaan verhuizen! 2012 Druk met voorbereidingen darmkankerscreening. Highlights: Wij gaan verhuizen! Het hoofdkantoor van Bevolkingsonderzoek Zuid in Den Bosch, het informatiepunt baarmoederhalskanker, het informatiepunt borstkanker en het onderzoekscentrum in Eindhoven gaan verhuizen

Nadere informatie

Baarmoederhalskanker screening

Baarmoederhalskanker screening Baarmoederhalskanker screening Wat gaat er veranderen? Lex Makkus, Patholoog PAL Geschiedenis BVO-BMHK Huidige BVO - hrhpv Triage Sterfte cervix carcinoom absolute aantallen/cohort 45 40 35 30 25 20 15

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2014

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2014 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2014 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Samenvatting. De ziekte en het bevolkingsonderzoek

Samenvatting. De ziekte en het bevolkingsonderzoek Samenvatting Nederland heeft een goed bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker ( het uitstrijkje ). Er zijn echter kansen om de preventie van baarmoederhalskanker verder te verbeteren. Zo is er een

Nadere informatie

Basisscholing. HPV: hoe zit het eigenlijk? Cervixscreening. december 2013

Basisscholing. HPV: hoe zit het eigenlijk? Cervixscreening. december 2013 december 2013 Nederland heeft een goed bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker, schreef de Gezondheidsraad in 2011. Maar er zijn kansen om de preventie van baarmoederhalskanker verder te verbeteren. Zo

Nadere informatie

Advies Gezondheidsraad

Advies Gezondheidsraad Advies Gezondheidsraad Baarmoederhalskanker geplaatst op dinsdag 24 mei 2011 Advies Gezondheidsraad bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Het advies van de Gezondheidsraad De Gezondheidsraad heeft op

Nadere informatie

Vernieuwd bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Wat zijn de veranderingen?

Vernieuwd bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Wat zijn de veranderingen? Vernieuwd bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Wat zijn de veranderingen? Wat zijn de veranderingen? Het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker gaat veranderen. Wat verandert er precies? Testen op

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoeken. baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker naar kanker

Bevolkingsonderzoeken. baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker naar kanker Bevolkingsonderzoeken baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker naar kanker In deze algemene folder leest u over de bevolkings onderzoeken baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker. Wat is

Nadere informatie

CERVIXCARCINOOM. Nascholingsavond voor assistenten en poh ers DINSDAG 13 NOVEMBER ROTTERDAM

CERVIXCARCINOOM. Nascholingsavond voor assistenten en poh ers DINSDAG 13 NOVEMBER ROTTERDAM CERVIXCARCINOOM Nascholingsavond voor assistenten en poh ers DINSDAG 13 NOVEMBER ROTTERDAM Nascholing Diagnostiek en behandeling van het Cervixcarcinoom Programma 1. Ontvangst en Welkom 2. Cytologische

Nadere informatie

OVERGANGSFASE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR LABORATORIA

OVERGANGSFASE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR LABORATORIA OVERGANGSFASE 2016 2017 BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR LABORATORIA 2016 HUIDIG BEVOLKINGSONDERZOEK: BELANGRIJKE WIJZIGINGEN 1 SEPTEMBER 2016 De laatste uitnodigingen

Nadere informatie

IMPROVE. Helpt u mee het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker vrouwvriendelijker te maken?

IMPROVE. Helpt u mee het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker vrouwvriendelijker te maken? Kan de zelfafnameset het uitstrijkje vervangen? IMPROVE Helpt u mee het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker vrouwvriendelijker te maken? Uitnodiging voor deelname aan wetenschappelijk onderzoek. www.hpvzelfafname.nl

Nadere informatie

Nieuwe bevolkings onderzoek baarmoederhalskanker

Nieuwe bevolkings onderzoek baarmoederhalskanker Nieuwe bevolkings onderzoek baarmoederhalskanker 13-april-2016 Dorry Boll, gynaecoloog Lizette Nollen, patholoog Rob Beumer, huisarts In samenwerking met: Els Bovy, Bevolkingsonderzoek Zuid Programma Baarmoederhalskanker

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Uitnodiging

Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Uitnodiging Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Uitnodiging Waarom dit bevolkingsonderzoek? Elk jaar krijgen ongeveer 700 vrouwen baarmoederhalskanker. Jaarlijks overlijden 200 vrouwen aan deze ziekte. Baarmoeder

Nadere informatie

Onderzoek baarmoederhalskanker

Onderzoek baarmoederhalskanker Onderzoek baarmoederhalskanker Bevolkingsonderzoek Waarom is er een bevolkingsonderzoek? Elk jaar krijgen ongeveer 700 vrouwen baarmoederhalskanker. Baarmoederhalskanker komt het meest voor bij vrouwen

Nadere informatie

Samenvatting Jaarverslag 2013

Samenvatting Jaarverslag 2013 Samenvatting Jaarverslag 2013 Samenvatting Jaarverslag 2013 Voor Bevolkingsonderzoek Zuid was 2013 een jaar waarin een aantal belangrijke ontwikkelingen hebben plaatsgevonden: de implementatie van het

Nadere informatie

Overgang van het bestaande naar het vernieuwde bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Overgang van het bestaande naar het vernieuwde bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Overgang van het bestaande naar het vernieuwde bevolkingsonderzoek Inleiding In opdracht van minister Schippers van VWS wordt het bevolkingsonderzoek in 2016 vernieuwd. Het Centrum voor Bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

VAN OUD NAAR NIEUW HET VERNIEUWDE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER WORDT VANAF BEGIN 2017 INGEVOERD JULI 2016

VAN OUD NAAR NIEUW HET VERNIEUWDE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER WORDT VANAF BEGIN 2017 INGEVOERD JULI 2016 JULI 2016 EEN UITGAVE VOOR KETENPARTNERS EN EXTERNE RELATIES VAN BEVOLKINGSONDERZOEK IN DIT NUMMER: HET VERNIEUWDE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER Pagina 4 VAN OUD NAAR NIEUW HET VERNIEUWDE BEVOLKINGSONDERZOEK

Nadere informatie

Uitstrijkjes worden gemaakt om (voorstadia van) baarmoederhalskanker op te sporen.

Uitstrijkjes worden gemaakt om (voorstadia van) baarmoederhalskanker op te sporen. Uitstrijkje Inleiding Uitstrijkjes worden gemaakt om (voorstadia van) baarmoederhalskanker op te sporen. Uitstrijkjes worden gemaakt om de volgende redenen: Bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker

Nadere informatie

Informatiestromen screeningslaboratoria

Informatiestromen screeningslaboratoria Informatiestromen screeningslaboratoria Het RIVM en de FSB hebben de informatiestromen voor het vernieuwde bevolkingsonderzoek binnen de screeningslaboratoria in beeld gebracht. Deze informatiestromen

Nadere informatie

Samenvatting Jaarbericht 2012

Samenvatting Jaarbericht 2012 Hierbij presenteren wij een overzicht van de belangrijkste productiecijfers van 2012. Verder treft u een overzicht aan van een aantal van onze activiteiten. Aanvullende informatie vindt u op onze website

Nadere informatie

Jaarbericht. Jaar van de communicatie: loop eens mee. 2012: in teken van voorbereiding op verandering. Cervix-team: vast aanspreekpunt

Jaarbericht. Jaar van de communicatie: loop eens mee. 2012: in teken van voorbereiding op verandering. Cervix-team: vast aanspreekpunt Jaarbericht 2012 Jaar van de communicatie: loop eens mee 2012: in teken van voorbereiding op verandering Cervix-team: vast aanspreekpunt Mammo XL: snelle en eenvoudige uitwisseling van beelden In dit jaarbericht

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Balanceren op het slappe koord 4. Stand van zaken m.b.t. ontwikkelingen 5 bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Inhoudsopgave. Balanceren op het slappe koord 4. Stand van zaken m.b.t. ontwikkelingen 5 bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Inhoudsopgave Balanceren op het slappe koord 4 Mw. Drs. G.A. Bentvelsen-Prins Raad van Bestuur Bevolkingsonderzoek Oost, Deventer Stand van zaken m.b.t. ontwikkelingen 5 bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Nadere informatie

Inhoud. - herhalingsadviezen, uitstellen, uitstrijk op indicatie, HPV-virus - BVO met HPV test

Inhoud. - herhalingsadviezen, uitstellen, uitstrijk op indicatie, HPV-virus - BVO met HPV test Inhoud Hoofdstuk: 1. Draaiboek voor het uitnodigen van vrouwen in het kader van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker waaronder: - stappenplan - uitleg no-matchlijst, betekenis matchresultaatcodes

Nadere informatie

Alle info over baarmoederhalskanker. een rijtje? Ladies, doe mee! Je hebt niets te verliezen. Het is een geweldige vorm van bescherming!

Alle info over baarmoederhalskanker. een rijtje? Ladies, doe mee! Je hebt niets te verliezen. Het is een geweldige vorm van bescherming! Alle info over baarmoederhalskanker op een rijtje? Maak je afweging! Jeannette roept haar leeftijdgenoten op: Ladies, doe mee! Je hebt niets te verliezen Gynaecoloog Leon Massuger: Het is een geweldige

Nadere informatie

NHG-Praktijkhandleiding. Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

NHG-Praktijkhandleiding. Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker NHG-Praktijkhandleiding Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker De organisatie en uitvoering van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker in de huisartsenpraktijk Utrecht, november 2013 2013 Nederlands

Nadere informatie

Vernieuwing bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Vernieuwing bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Vernieuwing bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Presentatie voor professionals April 2016 1 Disclaimer Hoewel deze presentatie met de grootst mogelijke zorgvuldigheid is opgesteld en wordt onderhouden,

Nadere informatie

Inhoud. 6. - samenvatting NHG-standaard preventie en vroegdiagnostiek cervixcarcinoom - NHG patiëntenbrieven

Inhoud. 6. - samenvatting NHG-standaard preventie en vroegdiagnostiek cervixcarcinoom - NHG patiëntenbrieven Het kantoor van Bevolkingsonderzoek Oost (business unit baarmoederhalskanker) is gevestigd op de 4e etage van het kantoor de Stadspoort (tegenover het Centraal Station te Enschede). Medewerkers: Alice

Nadere informatie

Vanaf 2013 invoering screening darmkanker. Samenvatting Jaarbericht 2011. Beelduitwisseling via digitale snelweg: Highlights: Juni 2012

Vanaf 2013 invoering screening darmkanker. Samenvatting Jaarbericht 2011. Beelduitwisseling via digitale snelweg: Highlights: Juni 2012 Folders Voor beide bevolkingsonderzoeken worden folders gebruikt om cliënten te informeren. Deze folders worden meegestuurd met de uitnodigingen en herinneringen en ze staan in onze folderrekken in de

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Voorwoord... 2. Programma... 3. Abstracts... 5 t/m 10

Inhoudsopgave: Voorwoord... 2. Programma... 3. Abstracts... 5 t/m 10 Inhoudsopgave: Voorwoord... 2 Programma... 3 Abstracts... 5 t/m 10 VOORWOORD Dit is het 13 e Papendalsymposium dat zoals gebruikelijk in samenwerking met de 7 laboratoria uit regio Oost en mede onder auspiciën

Nadere informatie

Het uitstrijkje. Gynaecologie

Het uitstrijkje. Gynaecologie Het uitstrijkje Gynaecologie U bezoekt het spreekuur Gynaecologie voor het maken van een uitstrijkje. Uitstrijkjes worden gemaakt om afwijkingen aan de baarmoederhals op te sporen. Uitstrijkjes dienen

Nadere informatie

Jaarbericht. 2013: op de drempel van verandering Nieuw onderzoekscentrum borstkankerscreening. Groningen. Bevolkings onderzoek darmkanker krijgt vorm

Jaarbericht. 2013: op de drempel van verandering Nieuw onderzoekscentrum borstkankerscreening. Groningen. Bevolkings onderzoek darmkanker krijgt vorm Jaarbericht 2013 Bevolkings onderzoek darmkanker krijgt vorm 2013: op de drempel van verandering Nieuw onderzoekscentrum borstkankerscreening in Groningen Basisscholing cervixscreening: leren uitstrijkjes

Nadere informatie

Veel onwetendheid over baarmoederhalskanker op Curaçao zaterdag, 24 mei 2014 00:00

Veel onwetendheid over baarmoederhalskanker op Curaçao zaterdag, 24 mei 2014 00:00 Het grootste onderzoek naar baarmoederhalskanker en HPV-genotype in het Caribisch gebied tot nu toe vindt plaats op Curaçao. Bij 57.000 vrouwen op Curaçao zit een oproep in de bus om een PAP-test te doen.

Nadere informatie

Uitstrijkje. Inleiding. Wat is een uitstrijkje? Het onderzoek. Onderzoek van de cellen

Uitstrijkje. Inleiding. Wat is een uitstrijkje? Het onderzoek. Onderzoek van de cellen Uitstrijkje H06.018-05 Inleiding In deze folder vindt u informatie over het uitstrijkje. Dit is een eenvoudig onderzoek om veranderingen in de cellen van de baarmoedermond en baarmoederhals op te sporen.

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Uitslag

Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Uitslag Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Uitslag Uitslagen In deze folder staat informatie over verschillende uitslagen van het onderzoek en HPV. Lees de informatie die hoort bij uw uitslag. Heeft u na

Nadere informatie

Stichting Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker Twente. Jaarverslag 2009

Stichting Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker Twente. Jaarverslag 2009 Stichting Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker Twente Jaarverslag 2009 1. Inleiding Voor u ligt het laatste jaarverslag van de Stichting Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker Twente (SBBT) Per 1

Nadere informatie

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn ensport. t ri S. toets

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn ensport. t ri S. toets Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn ensport t ri S toets F Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Nadere informatie

Chapter 9. Nederlandse Samenvatting

Chapter 9. Nederlandse Samenvatting Chapter 9 Nederlandse Samenvatting Summary and Nederlandse samenvatting SAMENVATTING Baarmoederhalskanker is de vierde meest voorkomende kanker bij vrouwen wereldwijd. Deze ziekte wordt gedurende een periode

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Dokter op Dinsdag Bevolkingsonderzoek darmkanker Dr. Anneke De Schryver, MDL arts 25 maart 2014 Het slijmvlies van de dikke darm Het ontstaan van poliepen Poliepen + Goedaardig + Maar: kunnen kwaadaardig

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Het uitstrijkje. van de baarmoederhals

PATIËNTEN INFORMATIE. Het uitstrijkje. van de baarmoederhals PATIËNTEN INFORMATIE Het uitstrijkje van de baarmoederhals 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over het uitstrijkje van de baarmoederhals.

Nadere informatie

Chapter 9. Nederlandse samenvatting

Chapter 9. Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat baarmoederhalskanker wordt veroorzaakt door een infectie met een virus, het zogenaamde hoog-risico humaan papillomavirus (hrhpv).

Nadere informatie

8 e Symposium Stichting Baarmoederhalskanker. preventie Oost

8 e Symposium Stichting Baarmoederhalskanker. preventie Oost 8 e Symposium Stichting Baarmoederhalskanker preventie Oost Diagnostiek en etiologie van endocervicale afwijkingen Donderdag 9 november 2006 Nationaal Sportcentrum Papendal, Arnhem Mede onder auspiciën

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2014 Bevolkingsonderzoek darmkanker In deze folder leest u meer over het bevolkingsonderzoek darmkanker en wat dit voor u kan betekenen. Waarom een bevolkingsonderzoek? Darmkanker

Nadere informatie

OVERZICHT 2/07/2013 HET VLAAMS BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER. Dr. Stefan Teughels KANKERSCREENING IN VLAANDEREN EPIDEMIOLOGIE BMHKS

OVERZICHT 2/07/2013 HET VLAAMS BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER. Dr. Stefan Teughels KANKERSCREENING IN VLAANDEREN EPIDEMIOLOGIE BMHKS HET VLAAMS BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER Dr. Stefan Teughels OVERZICHT KANKERSCREENING IN VLAANDEREN EPIDEMIOLOGIE BMHKS HET VLAAMS BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR BMHK OVERZICHT KANKERSCREENING IN

Nadere informatie

Jaarbericht. Endometriumcarcinoom

Jaarbericht. Endometriumcarcinoom 2014 Endometriumcarcinoom Jaarbericht In dit jaarbericht vindt u een overzicht van de belangrijkste activiteiten en cijfers over 2014. Een volledig overzicht vindt u in ons jaarverslag en onze jaarrekening

Nadere informatie

Onderzoek naar borstkanker

Onderzoek naar borstkanker Onderzoek naar borstkanker 2016 Bevolkingsonderzoek Waarom is er een bevolkingsonderzoek? Borstkanker komt vaak voor. Ongeveer 1 op de 8 vrouwen in Nederland krijgt in haar leven borstkanker. De meeste

Nadere informatie

Oncologie Kempen 2013 5 oktober 2013 Cultureel Centrum t Schaliken- Herentals Guido Van Hal Centrum voor Kankeropsporing vzw Afdeling Antwerpen

Oncologie Kempen 2013 5 oktober 2013 Cultureel Centrum t Schaliken- Herentals Guido Van Hal Centrum voor Kankeropsporing vzw Afdeling Antwerpen Oncologie Kempen 2013 5 oktober 2013 Cultureel Centrum t Schaliken- Herentals Guido Van Hal Centrum voor Kankeropsporing vzw Afdeling Antwerpen Centrum voor Kankeropsporing Voorheen: hetconsortium van

Nadere informatie

Onderwerp Doel Nr Indicator Omschrijving Kwaliteitse is

Onderwerp Doel Nr Indicator Omschrijving Kwaliteitse is LANDELIJKE KWALITEITSEISEN SCREENINGSORGANISATIE 1. De onderstaande kwaliteitseisen zijn van toepassing op de taken van de screeningsorganisatie in het primaire van het bevolkingsonderzoek darmkanker (selectie

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Voorwoord... 2. Programma... 3. Abstracts... 5 t/m 14

Inhoudsopgave: Voorwoord... 2. Programma... 3. Abstracts... 5 t/m 14 Inhoudsopgave: Voorwoord... 2 Programma... 3 Abstracts... 5 t/m 14 VOORWOORD Het is voor ons een eer om dit jaar opnieuw te kunnen bijdragen aan het inmiddels traditionele en gezaghebbende Papendalsymposium,

Nadere informatie

Onderzoek naar borstkanker

Onderzoek naar borstkanker Onderzoek naar borstkanker 2017 Bevolkingsonderzoek Waarom is er een bevolkingsonderzoek? Borstkanker komt vaak voor. Ongeveer 1 op de 8 vrouwen in Nederland krijgt in haar leven borstkanker. De meeste

Nadere informatie

Handleiding voor het gebruik van de Cervix module

Handleiding voor het gebruik van de Cervix module Zorgdossier Handleiding voor het gebruik van de Cervix module Versie: 2.0 Augustus 2012 Copyright: Labelsoft Clinical IT INHOUDSOPGAVE CERVIX OPROEPEN MAKEN... 1 Het tabblad Oproepschema... 1 Oproepschema

Nadere informatie

Een afwijkend uitstrijkje: wat nu?

Een afwijkend uitstrijkje: wat nu? Een afwijkend uitstrijkje: wat nu? U heeft gehoord dat er in uw uitstrijkje afwijkende cellen gevonden zijn. Dit betekent in de meeste gevallen niet dat u kanker heeft. Vaak gaat het om een goedaardige

Nadere informatie

Gespreksleidraad voor counselors prenatale screening. Informeren over NIPT

Gespreksleidraad voor counselors prenatale screening. Informeren over NIPT Gespreksleidraad voor counselors prenatale screening Informeren over NIPT Inhoudsopgave blz. 1 De kernboodschap: wat vertel je over de NIPT? 3 2 Achtergrondinformatie NIPT 3 2.1 De belangrijkste feiten

Nadere informatie

Screen. Cliënten die deelnemen aan het bevolkingsonderzoek

Screen. Cliënten die deelnemen aan het bevolkingsonderzoek Screen april 2011 Grote veranderingen Voor u ligt de tweede Screen, een blad waarmee haar ketenpartners op de hoogte wil houden van de ontwikkelingen over de landelijke bevolkingsonderzoeken naar kanker.

Nadere informatie

Centrum voor Bevolkingsonderzoek Principes van screening

Centrum voor Bevolkingsonderzoek Principes van screening Centrum voor Bevolkingsonderzoek Principes van screening Arjan Lock, 25 september 2009 Inhoud presentatie 1. wat onder screening wordt verstaan 2. de eisen waaraan een screening moet voldoen 3. het besluitvormingstraject

Nadere informatie

Vervolgscholing Cervixscreening. voor doktersassistenten. Handleiding voor de cursist

Vervolgscholing Cervixscreening. voor doktersassistenten. Handleiding voor de cursist Vervolgscholing Cervixscreening voor doktersassistenten Handleiding voor de cursist Samenwerkende organisaties Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker 2016 1 Colofon Uitgave NHG NVDA NVOG NVVP RIVM Screeningsorganisaties

Nadere informatie

VOORWOORD BEVOLKINGSONDERZOEK BORSTKANKER LOONT!

VOORWOORD BEVOLKINGSONDERZOEK BORSTKANKER LOONT! JAARBERICHT 214 VOORWOORD 214 Start landelijk 13 JAN. bevolkingsonderzoek darmkanker Bijscholing opleidingscentrum JAN. Zuid-West geaccrediteerd De bijscholingsactiviteiten van Bevolkingsonderzoek Zuid-West

Nadere informatie

2011 Cliënt Lex Peeters belang van deelname zo vroeg mogelijk

2011 Cliënt Lex Peeters belang van deelname zo vroeg mogelijk Jaarbericht 2011 Cliënt Lex Peeters is blij dat hij heeft meegedaan aan het proefbevolkingsonderzoek darmkanker Huisarts J. Zilverschoon: Ik informeer cliënten over het belang van deelname en probeer hun

Nadere informatie

HPV test volgens landelijke richtlijn. Heleen Doornewaard, Patholoog Gelre ziekenhuizen, 11 maart 2009

HPV test volgens landelijke richtlijn. Heleen Doornewaard, Patholoog Gelre ziekenhuizen, 11 maart 2009 HPV test volgens landelijke richtlijn Heleen Doornewaard, Patholoog Gelre ziekenhuizen, 11 maart 2009 HPV-vaccinatie Het kan je leven redden, maar ook voor niks zijn NRCnext, dd 03-03-09 1.Wat heeft baarmoederhalskanker

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2016 Waarom een bevolkingsonderzoek darmkanker? Darmkanker is een ernstige ziekte. Van elke 100 mensen zullen vier tot vijf mensen in hun leven darmkanker krijgen. In 2014

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker NHG-Praktijkhandleiding Bevolkingsonderzoek darmkanker De organisatie en uitvoering van het bevolkingsonderzoek darmkanker in de huisartsenpraktijk Utrecht, november 2013 2013 Nederlands Huisartsen Genootschap

Nadere informatie

Informatie. 3 e screeningsronde. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT, 3e ronde

Informatie. 3 e screeningsronde. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT, 3e ronde Informatie 3 e screeningsronde Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond FOBT, 3e ronde Inhoudsopgave Darmkanker 3 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker 5 Het ontlastingsonderzoek

Nadere informatie

NHG-PraktijkWijzer. Jaarverslag/jaarplan. Cervixscreening. De organisatie en uitvoering van cervixuitstrijkjes in de huisartspraktijk

NHG-PraktijkWijzer. Jaarverslag/jaarplan. Cervixscreening. De organisatie en uitvoering van cervixuitstrijkjes in de huisartspraktijk NHG-PraktijkWijzer Cervixscreening De organisatie en uitvoering van cervixuitstrijkjes in de huisartspraktijk Jaarverslag/jaarplan Utrecht, oktober 2010 2010 Nederlands Huisartsen Genootschap Auteurs:

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20787 15 oktober 2012 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 5 oktober 2012, PG/OGZ 3126268,

Nadere informatie

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen Samenvatting Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen In Nederland bestaat al decennia een succesvol programma voor bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Daarmee

Nadere informatie

De baarmoedermond Uitstrijkje, colposcopie, lis-excisie en conisatie

De baarmoedermond Uitstrijkje, colposcopie, lis-excisie en conisatie De baarmoedermond Uitstrijkje, colposcopie, lis-excisie en conisatie Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 pavo 0597 Inhoudsopgave Inleiding 2 Algemeen 2 1. Het uitstrijkje 3 1a. Hoe wordt een uitstrijkje

Nadere informatie

Informatie. herhalingsonderzoek. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT - Groep D 2 e ronde

Informatie. herhalingsonderzoek. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT - Groep D 2 e ronde Informatie herhalingsonderzoek Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond FOBT - Groep D 2 e ronde Inhoudsopgave Darmkanker 3 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker

Nadere informatie

KORT-CYCLISCHE MONITOR CAPACITEIT (CAPACITEITSMONITOR)

KORT-CYCLISCHE MONITOR CAPACITEIT (CAPACITEITSMONITOR) KORT-CYCLISCHE MONITOR CAPACITEIT (CAPACITEITSMONITOR) 1 (SU-P9 (deel1)) Deelnamegraad Het deel van de uitgenodigde personen (initiële uitnodigingen EN herinneringsuitnodigingen) waarvan een ifobt (fecesmonster)

Nadere informatie

Regiobijeenkomst Midden-West Bevolkingsonderzoek darmkanker in vogelvlucht

Regiobijeenkomst Midden-West Bevolkingsonderzoek darmkanker in vogelvlucht Regiobijeenkomst Midden-West Bevolkingsonderzoek darmkanker in vogelvlucht RIVM-Centrum voor bevolkingsonderzoek Mevr. Dr.Ir. M.L. Heijnen Senior programmamedewerker team invoering bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker. Stand van zaken. 12 april Yvonne van Oosterhout Manager darmkankerscreening Bevolkingsonderzoek Zuid

Bevolkingsonderzoek darmkanker. Stand van zaken. 12 april Yvonne van Oosterhout Manager darmkankerscreening Bevolkingsonderzoek Zuid Bevolkingsonderzoek darmkanker Stand van zaken 12 april 2016 Yvonne van Oosterhout Manager darmkankerscreening Bevolkingsonderzoek Zuid Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Sponsoring

Nadere informatie

Vaccinatie baarmoederhalskanker. Gynaecologie

Vaccinatie baarmoederhalskanker. Gynaecologie Vaccinatie baarmoederhalskanker Gynaecologie Inleiding Als u nog nooit van het Humaan Papillomavirus (hierna te noemen: HPV) en baarmoederhalskanker heeft gehoord, dan bent u niet de enige. Ondanks het

Nadere informatie

Informatiefolder Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker

Informatiefolder Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker Verstuur uw test niet op vrijdag na 17.00 uur, zaterdag, zondag of een feestdag!! Informatiefolder Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker Proefbevolkingsonderzoek darmkanker Colofon Deze brochure

Nadere informatie

Nieuwe methoden om de kans op baarmoederhalskanker

Nieuwe methoden om de kans op baarmoederhalskanker GYNAECOLOGIE Nieuwe methoden om de kans op baarmoederhalskanker te voorspellen Doet u mee aan ons onderzoek? WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK Doet u mee aan ons onderzoek? Hoe eerder baarmoederhalskanker ontdekt

Nadere informatie

Jaarbericht startpunt van ingrijpende vernieuwingen

Jaarbericht startpunt van ingrijpende vernieuwingen Jaarbericht 2011 2011 startpunt van ingrijpende vernieuwingen Kwaliteit up to date Voorscreenen verrijking voor laborant én radioloog Organisatie klaar voor de toekomst In dit jaarbericht vindt u een overzicht

Nadere informatie

Gynaecologie. Het uitstrijkje, colposcopie, lisexcisie en conisatie

Gynaecologie. Het uitstrijkje, colposcopie, lisexcisie en conisatie Gynaecologie Het uitstrijkje, colposcopie, lisexcisie en conisatie Algemeen Bij een uitstrijkje neemt de arts met een borstel of spatel cellen van de baarmoedermond af. Aan het uitstrijkje is te zien

Nadere informatie

DRAAIBOEK Oproepen van vrouwen in het kader van het bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker

DRAAIBOEK Oproepen van vrouwen in het kader van het bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker DRAAIBOEK 2011 Oproepen van vrouwen in het kader van het bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker 1 INLEIDING Voor u ligt het draaiboek Oproepen van vrouwen in het kader van het bevolkingsonderzoek. Het

Nadere informatie

Uitvoeringskader Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker. Nynke van der Veen

Uitvoeringskader Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker. Nynke van der Veen Uitvoeringskader Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker Nynke van der Veen Colofon RIVM 2017 Delen uit dit kader mogen worden overgenomen op voorwaarde van bronvermelding: Rijksinstituut voor Volksgezondheid

Nadere informatie

Waarom een bevolkingsonderzoek naar darmkanker?

Waarom een bevolkingsonderzoek naar darmkanker? Bevolkingsonderzoek darmkanker RvA, Kwaliteit en zorg 9 juni 2016 Monique van Wieren Programmacoördinator bevolkingsonderzoek darmkanker Waarom een bevolkingsonderzoek naar darmkanker? Afname morbiditeit

Nadere informatie

Telefoonnummer 050 520 88 88 Identificatienummer NZa Nummer Kamer van Koophandel 41012153 www.bevolkingsonderzoeknoord.nl

Telefoonnummer 050 520 88 88 Identificatienummer NZa Nummer Kamer van Koophandel 41012153 www.bevolkingsonderzoeknoord.nl Jaarverslag 2013 Naam verslagleggende rechtspersoon Stichting Bevolkingsonderzoek Noord Bezoekadres Queridolaan 5, 9721 SZ Groningen Correspondentieadres Postbus 425, 9700 AK Groningen Telefoonnummer 050

Nadere informatie

Toelatingseisen voor de uitvoering van coloscopieën vanuit het bevolkingsonderzoek darmkanker. Kwaliteitseisen coloscopie.

Toelatingseisen voor de uitvoering van coloscopieën vanuit het bevolkingsonderzoek darmkanker. Kwaliteitseisen coloscopie. Kwaliteitseisen coloscopie Juni 2012 Toelatingseisen voor de uitvoering van coloscopieën vanuit het bevolkingsonderzoek darmkanker Vanaf 2013 zal het bevolkingsonderzoek darmkanker gefaseerd worden ingevoerd

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2015 Waarom een bevolkingsonderzoek darmkanker? Darmkanker is een ernstige ziekte. Van elke 100 mensen zullen vier tot vijf mensen in hun leven darmkanker krijgen. Elk jaar

Nadere informatie

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag PG/ZP 2.859.072 8 jul. 08

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag PG/ZP 2.859.072 8 jul. 08 De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag 8 jul. 08 Onderwerp Bijlage(n) Uw brief vaccinatie tegen baarmoederhalskanker

Nadere informatie

Uitstrijkjesspreekuur Bernhoven: afwijkend uitstrijkje, colposcopie en lisexcisie

Uitstrijkjesspreekuur Bernhoven: afwijkend uitstrijkje, colposcopie en lisexcisie Uitstrijkjesspreekuur Bernhoven: afwijkend uitstrijkje, colposcopie en lisexcisie U heeft een verwijzing gekregen naar het uitstrijkjespreekuur omdat u een afwijkende uitslag heeft van het uitstrijkje

Nadere informatie

HANDLEIDING CERVIX MODULE PROMEDICO 2012

HANDLEIDING CERVIX MODULE PROMEDICO 2012 HANDLEIDING CERVIX MODULE PROMEDICO 2012 Cervixmodule Promedico 2012 Inhoudsopgave Pagina: 1. Stappenplan 3 Eenmalige voorbereiding a. Programma 150: onderhoud relaties b. Programma 120: onderhoud codering

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2017 Waarom deze folder? In deze folder vindt u informatie over het bevolkingsonderzoek darmkanker. De folder is bedoeld om u informatie te geven over het onderzoek, zodat

Nadere informatie

HPV nu en in de toekomst. Nynke de Boer Magda van Oven Britt van Etten Debruijn Jorien Helder-Woolderink

HPV nu en in de toekomst. Nynke de Boer Magda van Oven Britt van Etten Debruijn Jorien Helder-Woolderink HPV nu en in de toekomst Nynke de Boer Magda van Oven Britt van Etten Debruijn Jorien Helder-Woolderink 15000 HPV HPV2 HPV4 HPV6 HPV11 High risk HPV (hr-hpv) Hr HPV 80 % van alle vrouwen maakt eens

Nadere informatie

Algemene informatie huisartspraktijk

Algemene informatie huisartspraktijk Algemene informatie huisartspraktijk Adres en telefoon Kruidentuin 5d 2991 RK Barendrecht Telefoonnummer: 0180-617141 Receptenlijn: (24 uur per dag bereikbaar): 0180-617141 (optie 2) (alleen voor herhaalrecepten/chronische

Nadere informatie

Screen. Aan de slag in de regio. Kwaliteit gaat boven capaciteit. Feiten & cijfers

Screen. Aan de slag in de regio. Kwaliteit gaat boven capaciteit. Feiten & cijfers Screen special darmkanker sept. 2012 In september 2013 gaat het bevolkingsonderzoek darmkanker van start. Mannen en vrouwen in de leeftijd van 55 tot jaar worden om de twee jaar uitgenodigd mee te doen.

Nadere informatie

Een afwijkend uitstrijkje en dan

Een afwijkend uitstrijkje en dan Een afwijkend uitstrijkje en dan Gynaecologie Locatie Langendijk Een afwijkend uitstrijkje en dan Binnenkort verwachten we u op het cervixspreekuur (cervix = baarmoederhals). De uitslag van uw uitstrijkje

Nadere informatie

Jaarverslag 2011 Bevolkingsonderzoek Zuid-West

Jaarverslag 2011 Bevolkingsonderzoek Zuid-West Jaarverslag 2011 Bevolkingsonderzoek Zuid-West Voor u ligt het jaarverslag 2011 van Bevolkingsonderzoek Zuid-West. Bevolkingsonderzoek Zuid-West voert het bevolkingsonderzoek uit naar borstkanker, baarmoederhalskanker

Nadere informatie

Uitstrijkje, colposcopie, lisexcisie en conisatie Gynaecologie

Uitstrijkje, colposcopie, lisexcisie en conisatie Gynaecologie Uitstrijkje, colposcopie, lisexcisie en conisatie Gynaecologie Beter voor elkaar 2 Inhoudsopgave Algemeen 4 Een uitstrijkje 4 Wanneer wordt een uitstrijkje gemaakt? 6 De uitslag 7 Colposcopie 9 Biopsie

Nadere informatie

Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. Informatie FOBT - 1

Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. Informatie FOBT - 1 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond 8 Informatie FOBT - 1 Inhoudsopgave Darmkanker 3 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker 4 Het ontlastingsonderzoek 6 Vervolgonderzoek:

Nadere informatie

Promedico-VDF. Handleiding. Cervixmodule

Promedico-VDF. Handleiding. Cervixmodule Promedico-VDF Handleiding Cervixmodule Inhoud Cervixmodule... 2 Voorbereiding cervixproject... 3 Controleren benodigde gegevens... 3 1. Ruiter 'UE'... 3 2. Verrichtingcodes... 3 3. Afwijkende debiteur...

Nadere informatie

DEF IKR Boekje B :35 Pagina 1. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond.

DEF IKR Boekje B :35 Pagina 1. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. 260749 DEF IKR Boekje B 01-11-2006 15:35 Pagina 1 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond 8 Informatie FOBT 260749 DEF IKR Boekje B 01-11-2006 15:35 Pagina 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Polikliniek Psychiatrie

Polikliniek Psychiatrie Psychiatrie Polikliniek Psychiatrie www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl PSY016 / Polikliniek Psychiatrie / 07-11-2016 2 Polikliniek Psychiatrie

Nadere informatie