Wij gaan verhuizen! 2012 Druk met voorbereidingen darmkankerscreening. Highlights:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wij gaan verhuizen! 2012 Druk met voorbereidingen darmkankerscreening. Highlights:"

Transcriptie

1 Wij gaan verhuizen! Het hoofdkantoor van Bevolkingsonderzoek Zuid in Den Bosch, het informatiepunt baarmoederhalskanker, het informatiepunt borstkanker en het onderzoekscentrum in Eindhoven gaan verhuizen naar 1 gezamenlijke locatie in Eindhoven. Waarom Door te werken vanuit 1 locatie wordt de samenwerking tussen de verschillende teams van Bevolkingsonderzoek Zuid nog intensiever. Het werken vanuit 1 locatie zorgt voor korte lijnen, snelle feedback en gedeelde deskundigheid. Tot op heden hadden de verschillende teams regelmatig contact via de telefoon of via de . Door het werken vanuit 1 locatie zorgt het persoonlijke contact voor een nog betere samenwerking en veel werkplezier. Bevolkingsonderzoek Zuid blijft werken met 2 hoofdkantoren: Eindhoven en Maastricht. Het hoofdkantoor in Maastricht zal in de toekomst naar Sittard verhuizen. De afstand tussen de 2 hoofdkantoren wordt hierdoor korter. De 4 informatiepunten borstkanker blijven verdeeld over de regio van Bevolkingsonderzoek Zuid gevestigd: in Breda, Eindhoven, Venlo en Maastricht. Het informatiepunt borstkanker in Breda zal in maart 2012 verhuizen naar een nieuwe locatie in Breda. Wanneer Het informatiepunt baarmoederhalskanker is eind december 2011 als eerste naar het nieuwe kantoor verhuisd. Half januari volgt het informatiepunt borstkanker, eind januari het hoofdkantoor Den Bosch en in maart het onderzoekscentrum Eindhoven. De locatie Het hoogwaardige en representatieve kantoorgebouw is gelegen aan het Larixplein 5. Dit is slechts een paar minuten rijden van de op- en afrit van de A2 (Amsterdam-Maastricht), met aansluitingen op de A58 (Eindhoven-Breda) en de A67 (Eindhoven- Venlo). Het kantoor ligt schuin tegenover het bekende congrescentrum Evoluon. Het kantoor en het onderzoekscentrum Onder leiding van huisvestigingsadviseur Rietmeijer is de benedenverdieping van het kantorenpand omgebouwd tot een schitterende werkplek. Een (warme) omgeving, waar medewerkers en cliënten zich thuis voelen en waarbij het ontmoeten centraal staat. Het kantoor biedt veel gemeenschappelijke ruimten en (fl exibele) werkplekken die inspireren en samenwerking stimuleren. Daarnaast zijn er stilteruimtes voor diegenen die in alle rust willen werken. Er is een juiste balans gecreëerd tussen werkplekken, vergaderruimten en ontmoetingsplekken. Het onderzoekscentrum is ruim opgezet en om de cliënten op het gemak te stellen is de wachtruimte ingericht als een soort huiskamer. Cliënten kunnen op gereserveerde plaatsen voor de ingang van het pand parkeren. Bevolkingsonderzoek Zuid Bezoekadres Larixplein VB Eindhoven Postadres Postbus AR Eindhoven Telefoon Telefax drs. Mark Steinbusch, bestuurder januari 2012 Highlights: Scholing cervix uitstrijken voor praktijkassistenten MASS-trial: voorlopige resultaten van deelname in 2011 Aanpassing baarmoederhalskankerscreening nader onderzocht Wij gaan verhuizen! Via de Screen informeren wij u periodiek over de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van de bevolkingsonderzoeken naar kanker. Ook in 2012 staat weer een aantal acties op de rol, waarvan de op termijn meest ingrijpende dit jaar nog voor velen onzichtbaar blijft. Ik doel hierbij op de invoering van de darmkankerscreening. Voorbereidingen bevolkingsonderzoek darmkanker Na de beslissing van minister Schippers om de darmkankerscreening in Nederland in te voeren, is eind september 2011 het startschot gegeven van het voorbereidingstraject. Onder leiding van het Centrum voor Bevolkingsonderzoek van het RIVM werken alle betrokken partijen samen om per 1 september 2013 de eerste cliënten te kunnen uitnodigen. In de vorige Screen hebben we al aandacht besteed aan de werkwijze bij dit bevolkingsonderzoek, dat bedoeld is voor mensen van 55 tot en met 75 jaar. Kortweg komt dit nieuwe screeningsprogramma op het volgende neer Druk met voorbereidingen darmkankerscreening tie worden door het centrum voor coloscopie ingelicht over de uitslag van de coloscopie. Bij geen afwijkingen wordt de cliënt na 10 jaar weer uitgenodigd. Als er meteen al geen positieve IFOBT test was, ontvangt de cliënt over twee jaar weer een uitnodiging. Indien er wel afwijkingen worden geconstateerd, wordt -indien mogelijk- histologisch materiaal afgenomen en verzonden naar een pathologie laboratorium. De uitslag hiervan gaat retour naar het centrum voor coloscopie, dat vervolgens cliënt, huisarts en screeningsorganisatie informeert en verwijst voor verdere diagnostiek en behandeling. Colofon Screen is een uitgave van Bevolkingsonderzoek Zuid Teksten/ foto s/ redactie: Petra Mevissen, Karlijn de Jongh Vormgeving & Druk: DRD Support BV Informatiepunt borstkanker Breda Informatiepunt borstkanker Venlo Informatiepunt borstkanker Eindhoven Informatiepunt borstkanker Maastricht Informatiepunt baarmoederhalskanker Na uitnodiging door de screeningsorganisatie ontvangt de cliënt (m/v) een IFOBT test, waarmee een ontlastingsmonster ter analyse wordt opgestuurd naar een laboratorium. De uitslag wordt door de screeningsorganisatie aan de cliënt verstrekt. Bij een positieve test wordt de huisarts op de hoogte gesteld en wordt door de screeningsorganisatie een afspraak bij een centrum voor coloscopie gemaakt. De huisarts informeert de cliënt voordat deze de uitslag heeft ontvangen. De cliënt, de huisarts en de screeningsorganisa- In 2012 zal vooral worden gewerkt aan het opstellen van kwaliteitseisen, het updaten of schrijven van richtlijnen en het aanbesteden van onder andere de IFOBT test en het ondersteunende ICT systeem. Een belangrijk probleem is de beschikbare personele en materiële capaciteit op het gebied van de coloscopie. Daarom is er dit jaar ook veel aandacht voor de opleiding van endoscopisten. Door een gefaseerde invoering krijgt het aanbod aan endoscopisten de kans te groeien met het toenemen van BO Zuid Screen jan VERSIE 4.indd :05

2 de vraag. Het is de bedoeling dat in 2017 de gehele doelgroep gescreend wordt. Doel van dit naar verwachting kosteneffectieve bevolkingsonderzoek is het voorkomen van ten minste 2400 sterfgevallen per jaar. Mammo XL Op het terrein van de borstkankerscreening zal in 2012 het project Mammo XL haar intrede doen. Deze naam staat voor het digitaal uitwisselen van mammografieën en aanvullende informatie tussen de screeningsorganisatie, ziekenhuizen en op termijn andere ketenpartners. De screeningsorganisatie zal beeld en tekst van verwezen vrouwen klaarzetten, waarna deze informatie door de ketenpartners kan worden opgehaald. Een vervolgstap is het door ziekenhuizen beschikbaar stellen van gegevens over diagnose en behandeling ten behoeve van de screeningsorganisatie. Met deze nieuwe techniek zal de CD-rom uit het werkproces verdwijnen. Uitvoeringstoets HPV screening Bij het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker zal in 2012 aandacht worden besteed aan de zogenaamde uitvoeringstoets. In dit project zal het effect van de aanbevelingen van de Gezondheidsraad op het gebied van de baarmoederhalskankerscreening uitgetest worden. Hierover meer in deze Screen. deze Screen aan. Vanaf 1 april nemen wij een nieuw mobiel onderzoekscentrum in gebruik.. Vanaf dezelfde datum wordt ook West-Brabant door Bevolkingsonderzoek Zuid gescreend. Wij nemen dit gebied over van onze collega s van Bevolkingsonderzoek Zuid-West (Zeeland en Zuid- Holland). Scholing cervix uitstrijken voor praktijkassistenten Een terugblik op 2011 In huisartsenpraktijken worden cervix uitstrijkjes voor het landelijk bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker meestal uitgevoerd door praktijkassistenten. Het is van belang dat zij op de hoogte zijn van de vereiste kwaliteitseisen en de relevante regelgeving. De behandeling is voor cliënten veelal ingrijpend en de juiste kennis en vaardigheden zijn van groot belang. In een eerdere uitgave van Screen is gemeld dat Bevolkingsonderzoek Zuid een nieuw scholingsprogramma heeft ontwikkeld speciaal voor praktijkassistenten gericht op de werkzaamheden in hun eigen praktijk. Afgelopen jaar zijn er scholingen geweest in het Elkerliek Ziekenhuis Helmond, Academisch Ziekenhuis Maastricht, Orbis Medisch Centrum Sittard en het Elisabeth Ziekenhuis Tilburg in samenwerking met de daar gevestigde laboratoria. Voor de basiscursussen was zoveel belangstelling dat er tweemaal een extra avond is ingepland. Naast de bovengenoemde activiteiten wordt er in 2012 natuurlijk ook gewoon gescreend. Ik vertrouw op een prettige samenwerking en wens u mede namens alle medewerkers van Bevolkingsonderzoek Zuid, een voorspoedig Data Opfriscursus 2012 en gezond 2012! 29 februari 2012: Jeroen Bosch Ziekenhuis, Verhuizing Er hebben totaal 100 praktijkassistenten deelgenomen aan s-hertogenbosch Er is ook nieuws uit de regio. Bevolkingsonderzoek Zuid Mark Steinbusch een basiscursus. Ook voor de opfriscursus was veel animo 4 april 2012: Atrium Medisch Centrum, Heerlen 2 gaat verhuizen! De eerste stap is het in gebruik nemen van Raad van bestuur 3 een nieuw pand in Eindhoven. Verdere informatie treft u in en is er soms een wachtlijst gehanteerd. Totaal hebben er 82 praktijkassistenten deelgenomen aan de opfriscursus. De basiscursus kreeg als gemiddelde beoordeling het cijfer 8,4 en de opfriscursus het cijfer 8,2. Bevolkingsonderzoek Zuid is zeer tevreden met de evaluatiecijfers en de enthousiaste reacties van de deelnemers. Voor 2012 hebben wij dan ook meer scholingen ingepland. De planning voor 2012 is bekend en aanmelden hiervoor kan via de website Data Basiscursus januari 2012: Jeroen Bosch Ziekenhuis, s-hertogenbosch 21 maart 2012: Atrium Medisch Centrum, Heerlen 25 april 2012: Stichting Pamm Catharina ziekenhuis, Eindhoven 23 mei 2012: Viecuri Medisch Centrum, Venlo 30 mei 2012: Amphia ziekenhuis, Breda 12 september 2012: Laurentius ziekenhuis, Roermond 24 oktober 2012: Orbis Medisch Centrum, Sittard 13 november 2012: Elisabeth ziekenhuis, Tilburg 9 mei 2012: Stichting Pamm Catharina ziekenhuis, Eindhoven 6 juni 2012: Viecuri Medisch Centrum, Venlo 13 juni 2012: Amphia ziekenhuis, Breda 26 september 2012: Laurentius ziekenhuis, Roermond 7 november 2012: Orbis Medisch Centrum, Sittard 28 november 2012: Elisabeth ziekenhuis, Tilburg Nieuwe locatie in Eindhoven. Veel terugkerende reacties uit de evaluatieformulieren: de rondleiding in het laboratorium was erg interessant ik ben super enthousiast geraakt door de deskundigheid en presentatie van de docenten één van de beste nascholingen die ik heb gevolgd meer dan ik verwacht had zeer leerzaam zeker voor nieuwelingen is de basiscursus een echte aanrader goed boekje Cervix in Beeld Meer informatie Voor meer informatie over kunt u contact opnemen met: Petra Beckers e t (dinsdag, woensdag en donderdag) BO Zuid Screen jan VERSIE 4.indd :05

3 MASS-trial Voorlopige resultaten van deelname in 2011 Bevolkingsonderzoek Zuid is in 2010 gestart met de voorbereidingen van de MASS-trial. MASS= Modified Assesment of Referred Women in Service Screening. De trial wordt in samenwerking met het Landelijk Referentie Centrum voor Bevolkingsonderzoek uitgevoerd en is een studie naar de effecten en kosten van een aangepaste verwijsstrategie voor vrouwen die via het bevolkingsonderzoek borstkanker verwezen worden naar het ziekenhuis. In totaal zijn er bij Bevolkingsonderzoek Zuid 8 onderzoeksmedewerkers (2 per informatiepunt borstkanker) opgeleid die verwezen vrouwen met een BI-RADS 0 benaderen voor deelname aan de MASS-trial: het betreft de vrouwen van de 4 onderzoekscentra Maastricht, Breda, Venlo en Eindhoven. De onderzoeksmedewerkers bellen de vrouwen, maken afspraken met de deelnemende ziekenhuizen, informeren de huisartsen, sturen vragenlijsten en brieven op en verwerken gegevens. Voorlopige resultaten van deelname in 2011 De onderzoeksmedewerkers hebben een beperkte tijd voor hun taak (2 uur per week per onderzoeksmedewerker) om vrouwen te benaderen die in aanmerking komen voor de MASS-trial. Wanneer de vrouw besluit deel te nemen, wordt door middel van loting bepaald of zij in de interventie- of controlegroep zit. Vrouwen uit de interventiegroep krijgen binnen het bevolkingsonderzoek een aanvullend onderzoek aangeboden. Vrouwen uit de controlegroep worden via de huisarts verwezen naar het ziekenhuis, zoals dit normaal gesproken ook het geval is. Van januari tot en met november 2011 zijn er 251 vrouwen benaderd. Een kwart van de vrouwen die wel benaderd worden maar niet deelnemen zijn niet bereikbaar. Zij worden via de normale weg door de huisarts doorverwezen naar het Resultaten januari tot en met november 2011 Onderzoekscentrum Deelname interventiegroep Deelname controlegroep Benaderd geen deelname Maastricht Breda Venlo Eindhoven Aantal vrouwen Totaal aantal 4 5 ziekenhuis. De onderzoeksmedewerkers bellen nooit op vrijdag. Daarnaast hanteren zij de norm dat de vrouw binnen 10 werkdagen na het onderzoek een uitslagbrief ontvangt. In onderstaand overzicht staan de voorlopige resultaten per onderzoekscentrum van de vrouwen die benaderd zijn voor de MASS-trial en hun deelname. Landelijk zijn er zo n 250 vrouwen die aan de MASS-trial deelnemen. Een nadere (landelijke) analyse van de onderzoeksresultaten moet nog plaatsvinden. Interventiegroep: de aangepaste verwijsstrategie De aangepaste verwijsstrategie richt zich alleen op de groep vrouwen verwezen met een BI-RADS 0 classifi catie. Deze vrouwen krijgen na verwijzing een vervolgonderzoek aangeboden nog in het kader van de screening. Dit vervolgonderzoek bestaat uit een (niet-invasief) aanvullend mammogram en/of echografi e. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door de screeningsradioloog die beslist of verwijzing naar het ziekenhuis noodzakelijk is. De cliënt krijgt direct de uitslag. De verwachting is dat in 60% van de gevallen de vrouw gerustgesteld kan worden. Er heeft dan een downgrade plaatsgevonden naar BI-RADS 1 of 2. Vrouwen die een upgrade krijgen naar BI-RADS 4 of 5 worden alsnog verwezen naar het ziekenhuis. toegekende BI-RADS classificatie, verwezen naar de huisarts. De vrouw bepaalt vervolgens samen met haar huisarts welk ziekenhuis zij wenst te bezoeken voor verder onderzoek. Zij zal dan een afspraak maken op de multidisciplinaire mammapoli. Wie? Deze studie wordt uitgevoerd door Bevolkingsonderzoek Oost, Midden-West, Zuid-West en Zuid, het Landelijk Referentie Centrum voor Bevolkingsonderzoek (LRCB) en de afdeling Epidemiologie, biostatistiek en HTA van het het UMC St Radboud. De praktijk Gezien het beperkte budget voor deze studie is het niet mogelijk om aparte onderzoekscentra in te richten en apparatuur aan te schaffen. Het aanvullend onderzoek in het kader van de MASS-studie zal daarom plaatsvinden op de radiologie-afdeling van de diverse ziekenhuizen. Meer informatie? Meer informatie over de MASS-trial vindt u op Voor vragen kunt u contact opnemen met Brigitta de Groen, regiomanager borstkanker, op telefoon Controlegroep: de huidige strategie Op dit moment worden alle verwezen vrouwen, ongeacht de BO Zuid Screen jan VERSIE 4.indd :05

4 Aanpassing bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker? Minister VWS geeft opdracht tot uitvoeringstoets Nadat de Gezondheidsraad eind mei haar advies uitbracht over mogelijke verbeteringen van de screening op baarmoederhalskanker, was minister Schippers van VWS aan zet. De minister stuurde eind oktober haar standpunt naar de Tweede Kamer. Zij stelt dat voor besluitvorming een aantal zaken nader moet worden onderzocht. Het Centrum voor Bevolkingsonderzoek van het RIVM krijgt opdracht een uitvoeringstoets te doen, definitieve besluitvorming wordt verwacht in het voorjaar van kingsonderzoek het best verlaagd kan worden, en wat de rol van de huisarts hier in kan zijn. Ze vindt het belangrijk dat hierbij de autonomie van de deelnemers niet in het geding komt - deelname is en blijft vrijwillig. Thuistest Een mogelijke maatregel om de deelname aan het bevolkingsonderzoek te verhogen is het toezenden van een thuistest, wanneer geen gehoor wordt gegeven aan de uitnodiging om mee te doen. In proefonderzoeken hiermee doet ongeveer een derde van de nonrespondenten alsnog mee. De minister vraagt zich af of het aanbieden van de thuistest de opzet van het bevolkingsonderzoek beïnvloedt (geven vrouwen de voorkeur aan de thuistest en wachten ze daar op?). Bovendien is het de *Het opkomstpercentage ligt op 66%. Worden hierbij de vrouwen opgeteld in de leeftijd van 30 t/m 60 jaar die niet gescreend hoeven te worden (vanwege De minister onderscheidt 3 onderdelen in het advies vraag hoe ver de overheid moet gaan met het opdringen verwijderde baarmoederhals) of die om andere rede- van de screening. Minister Schippers wil, voordat nen een uitstrijkje hebben laten maken, komt de van de Gezondheidsraad: het optimaliseren van de beschermingsgraad uit op 77%. keten, het verlagen van drempels om de deelnamegraad zij een besluit neemt over landelijke invoering, eerst te verhogen en het primair gaan screenen op de aanwezigheid van een hoogrisico Humaan Papillomavirus (hrhvp) in plaats van op celafwijkingen. verder onderzoek naar de thuistest en de mogelijke consequenties op de effectiviteit van het bevolkingsonderzoek. Kan ik een thuistest krijgen? Sinds de Gezondheidsraad haar advies over 6 is cruciaal voor de effectiviteit adviseert om voortaan primair te een thuistest krijgen? Het antwoord daarop van het bevolkingsonderzoek. De uitslag van het screenen op hrhpv. In haar advies heeft de Gezondheidsraad is: nee, dat is niet mogelijk. Voordat de de nieuwe opzet van het bevolkingsonderzoek Optimaliseren keten hrhpv-screening baarmoederhalskanker heeft uitgebracht, Aansluiting met de zorg De Gezondheidsraad wordt regelmatig de vraag gesteld: kan ik 7 uitstrijkje kan aanleiding geven voor vervolgonderzoek. berekend dat dit op lange termijn kostenef- minister van VWS besluit of ze het advies Zowel bij lichte afwijkingen (waarbij wordt geadviseerd fectief is. De minister geeft aan dat zij de precieze van de Gezondheidsraad overneemt, wordt eerst nader onderzoek gedaan naar de na 6 maanden nogmaals een uitstrijkje te laten maken) consequenties en kosten op korte en middellange manier waarop de thuistest wordt ingezet. als bij ernstigere afwijkingen (waarbij de vrouw wordt termijn in kaart gebracht wil zien. Dat geldt ook voor De verwachting is dat de invoering van het doorverwezen naar de gynaecoloog) is het percentage een reële prijs van de hrhpvscreening. Invoering van bevolkingsonderzoek nieuwe stijl niet voor 2013 plaatsvindt. vrouwen dat het advies niet opvolgt vrij hoog (resp. 15 de hrhpv-screening brengt financiële investeringen en 10%). Het gaat hierbij om vrouwen met een geïdentificeerd met zich mee. De minister geeft aan dat bij besluitvor- risico. De minister vraagt het Centrum voor Bevolkingsonderzoek (onderdeel van het RIVM) om, samen met de verantwoordelijke zorgverleners, hier de nodige aandacht aan te besteden om te voorkomen dat vrouwen tussen wal en schip vallen. ming hierover de budgettaire mogelijkheden van de overheid een belangrijke rol zullen spelen. Uitvoeringstoets De minister stelt in haar standpunt dat het optimaliseren van de keten snel kan worden opgepakt door het RIVM. Het Centrum voor Bevolkingsonderzoek van het RIVM krijgt opdracht om de 2 andere aanbevelingen verder te onderzoeken in een uitvoeringstoets. Op basis van de resultaten van de uitvoeringstoets en afhankelijk van het budgettaire beeld zal minister Schippers in het voorjaar van 2013 een definitief besluit nemen over herziening van het bevolkingsonderzoek. Drempels verlagen Uit het advies van de Gezondheidsraad blijkt dat de meeste gezondheidswinst te behalen is als de doelgroep goed wordt bereikt. Nu wordt 66%* van de doelgroep eens in de 5 jaar gescreend. De deelname van jongere vrouwen, vrouwen in grote steden en allochtone vrouwen blijft achter. De helft van de gevallen van baarmoederhalskanker wordt op dit minister E. Schippers moment juist gevonden bij vrouwen die niet of onregelmatig zijn gescreend. De minister geeft het Centrum voor Bevolkingsonderzoek opdracht om te onderzoeken hoe de drempel voor deelname aan het bevol BO Zuid Screen jan VERSIE 4.indd :05

5 Het advies van de Gezondheidsraad in het kort Hoe kunnen we, in het licht van nieuwe ontwikkelingen en technieken, de preventie van baarmoederhalskanker verbeteren? Op verzoek van de vorige minister van VWS bracht de Gezondheidsraad hierover eind mei 2011 een advies uit. Hieronder in het kort de belangrijkste aanbevelingen van de Gezondheidsraad. Testen op hrhpv als primaire screening. Baarmoederhalskanker wordt verzoorzaakt door een infectie met een hoogrisicotype van het Humaan Papillomavirus (hrhpv). Uit een groot aantal studies is gebleken dat hrhpv-screening aanzienlijk gevoeliger Minder screeningsronden is voor baarmoederhalskanker en voorstadia daarvan Nu worden vrouwen in de leeftijd van 30 tot 60 jaar om dan de nu toegepaste cytologie. Daarom wordt de 5 jaar uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek. geadviseerd om te gaan screenen op hrhpv. Bij een Voorstel is om de leeftijdsgrenzen te handhaven. positieve hrhpv-test volgt cytologisch onderzoek om Omdat het risico op baarmoederhalskanker na nauwkeuriger te voorspellen of sprake is van een een negatieve hrhpv-test langer verlaagd is wordt 8 relevante afwijking. voorgesteld het aantal screeningsronden terug te 9 Herhalingsonderzoek wel, brengen en vrouwen in de leeftijd van 30, 35, 40, 50 en 60 jaar uit te nodigen. Vrouwen van 40, 50 en 60 die hrhpv-positief blijken, worden wel na 5 jaar opnieuw vervolgonderzoek niet gescreend. Opkomstbevordering Omdat met een grotere opkomst meer gezondheidswinst is te behalen, adviseert de Gezondheidsraad huisartsen meer te betrekken bij het uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek. Ook is het advies herinneringsuitnodigingen sneller te verzenden (na een termijn van 6 weken). Valt een uitstrijkje na 6 maanden wel of niet onder het bevolkingsonderzoek? Is de nieuwe uitstrijk na een PAP 0 een herhalings- of een vervolgonderzoek? In de praktijk blijkt het niet altijd duidelijk waar de grenzen liggen. Daarom nog even op een rijtje: Het doel van het bevolkingsonderzoek is het vroegtijdig opsporen van afwijkingen. Herhalingsonderzoeken zijn hier op gericht. Vervolgonderzoeken worden uitgevoerd wanneer in een eerdere uitstrijk afwijkingen zijn geconstateerd. Thuistest Als vrouwen niet op de uitnodiging, noch op de herinnering reageren, zouden ze een thuistest moeten krijgen. Omdat dit er toe zou kunnen leiden dat vrouwen wachten tot ze de thuistest krijgen, zal naar de toepassing hiervan nog nader onderzoek gedaan moeten worden. Follow-up Nu wordt de verantwoordelijkheid voor het laten doen van vervolgonderzoek na een afwijkende uitslag overgelaten aan de cliënt. De Gezondheidsraad ziet hierin ook een rol weggelegd voor de screeningsorganisaties. Herhalingsonderzoek Is een uitstrijkje niet beoordeelbaar (PAP 0), dan wordt de cliënt uitgenodigd om na 6 weken nogmaals een uitstrijkje te laten maken. Dit uitstrijkje valt onder het bevolkingsonderzoek en wordt dus als zodanig vergoed. Vervolgonderzoek Wanneer een cliënt na een PAP 2 of hoger wordt geadviseerd om na 6 maanden nogmaals een uitstrijkje te laten maken, gaat het om een vervolgonderzoek waarin een eerder geconstateerde afwijking wordt beoordeeld. Het vervolgonderzoek is altijd een medische indicatie en valt niet onder het bevolkingsonderzoek. Wordt ook een HPV-test gedaan, dan zijn hier mogelijk (hoge) kosten aan verbonden voor de cliënt. Het hang af van het eigen risico van de cliënt of dit voor eigen rekening komt. Het is goed als de huisarts de cliënt hierover informeert BO Zuid Screen jan VERSIE 4.indd :05

6 Extra onderzoekscentrum In april 2012 opent Bevolkingsonderzoek Zuid een nieuw onderzoekscentrum. Dit is het 15e onderzoekscentrum van Bevolkingsonderzoek Zuid. Door de inzet van een extra mobiel centrum hopen wij nog beter bereikbaar te zijn voor onze cliënten en de wachttijden in onze onderzoekscentra nog verder te verkorten. Bij Bevolkingsonderzoek Zuid staat de cliënt centraal. In dit nieuwe onderzoekscentrum, dat de Meierij gaat heten, worden cliënten uit de gemeentes Oisterwijk, Haarten, Boxtel, Best, St. Oedenrode, Schijndel, Veghel-Erp, St. Michielsgestel en Son en Breughel uitgenodigd. Impressie van de nieuwe locatie Het hoofdkantoor van Bevolkingsonderzoek Zuid in Den Bosch, het informatiepunt baarmoederhalskanker, het informatiepunt borstkanker en het onderzoekscentrum in Eindhoven gaan verhuizen naar 1 gezamenlijke locatie in Eindhoven. Huisvestingsadviseur Rietmeijer heeft een juiste balans gecreëerd tussen werkplekken, vergaderruimten en ontmoetingsplekken. Een impressie van de entree van de onderzoeksruimte BO Zuid Screen jan VERSIE 4.indd :05

In deze speciale uitgave van Screen. het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Highlights:

In deze speciale uitgave van Screen. het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Highlights: SPECIAL BMHK Screenmaart 2012 In deze speciale uitgave van Screen staat het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker (BMHK) centraal. Highlights: praktijkondersteuners BMHK stellen zich aan u voor > 2

Nadere informatie

Samenvatting Jaarverslag 2013

Samenvatting Jaarverslag 2013 Samenvatting Jaarverslag 2013 Samenvatting Jaarverslag 2013 Voor Bevolkingsonderzoek Zuid was 2013 een jaar waarin een aantal belangrijke ontwikkelingen hebben plaatsgevonden: de implementatie van het

Nadere informatie

Samenvatting. De ziekte en het bevolkingsonderzoek

Samenvatting. De ziekte en het bevolkingsonderzoek Samenvatting Nederland heeft een goed bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker ( het uitstrijkje ). Er zijn echter kansen om de preventie van baarmoederhalskanker verder te verbeteren. Zo is er een

Nadere informatie

Baarmoederhalskanker screening

Baarmoederhalskanker screening Baarmoederhalskanker screening Wat gaat er veranderen? Lex Makkus, Patholoog PAL Geschiedenis BVO-BMHK Huidige BVO - hrhpv Triage Sterfte cervix carcinoom absolute aantallen/cohort 45 40 35 30 25 20 15

Nadere informatie

Samenvatting Jaarbericht 2012

Samenvatting Jaarbericht 2012 Hierbij presenteren wij een overzicht van de belangrijkste productiecijfers van 2012. Verder treft u een overzicht aan van een aantal van onze activiteiten. Aanvullende informatie vindt u op onze website

Nadere informatie

Vanaf 2013 invoering screening darmkanker. Samenvatting Jaarbericht 2011. Beelduitwisseling via digitale snelweg: Highlights: Juni 2012

Vanaf 2013 invoering screening darmkanker. Samenvatting Jaarbericht 2011. Beelduitwisseling via digitale snelweg: Highlights: Juni 2012 Folders Voor beide bevolkingsonderzoeken worden folders gebruikt om cliënten te informeren. Deze folders worden meegestuurd met de uitnodigingen en herinneringen en ze staan in onze folderrekken in de

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoeken. baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker naar kanker

Bevolkingsonderzoeken. baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker naar kanker Bevolkingsonderzoeken baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker naar kanker In deze algemene folder leest u over de bevolkings onderzoeken baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker. Wat is

Nadere informatie

Vernieuwd bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Wat zijn de veranderingen?

Vernieuwd bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Wat zijn de veranderingen? Vernieuwd bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Wat zijn de veranderingen? Wat zijn de veranderingen? Het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker gaat veranderen. Wat verandert er precies? Testen op

Nadere informatie

Overgang van het bestaande naar het vernieuwde bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Overgang van het bestaande naar het vernieuwde bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Overgang van het bestaande naar het vernieuwde bevolkingsonderzoek Inleiding In opdracht van minister Schippers van VWS wordt het bevolkingsonderzoek in 2016 vernieuwd. Het Centrum voor Bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

CERVIXCARCINOOM. Nascholingsavond voor assistenten en poh ers DINSDAG 13 NOVEMBER ROTTERDAM

CERVIXCARCINOOM. Nascholingsavond voor assistenten en poh ers DINSDAG 13 NOVEMBER ROTTERDAM CERVIXCARCINOOM Nascholingsavond voor assistenten en poh ers DINSDAG 13 NOVEMBER ROTTERDAM Nascholing Diagnostiek en behandeling van het Cervixcarcinoom Programma 1. Ontvangst en Welkom 2. Cytologische

Nadere informatie

Jaarbericht. Jaar van de communicatie: loop eens mee. 2012: in teken van voorbereiding op verandering. Cervix-team: vast aanspreekpunt

Jaarbericht. Jaar van de communicatie: loop eens mee. 2012: in teken van voorbereiding op verandering. Cervix-team: vast aanspreekpunt Jaarbericht 2012 Jaar van de communicatie: loop eens mee 2012: in teken van voorbereiding op verandering Cervix-team: vast aanspreekpunt Mammo XL: snelle en eenvoudige uitwisseling van beelden In dit jaarbericht

Nadere informatie

Advies Gezondheidsraad

Advies Gezondheidsraad Advies Gezondheidsraad Baarmoederhalskanker geplaatst op dinsdag 24 mei 2011 Advies Gezondheidsraad bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Het advies van de Gezondheidsraad De Gezondheidsraad heeft op

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker. Stand van zaken. 12 april Yvonne van Oosterhout Manager darmkankerscreening Bevolkingsonderzoek Zuid

Bevolkingsonderzoek darmkanker. Stand van zaken. 12 april Yvonne van Oosterhout Manager darmkankerscreening Bevolkingsonderzoek Zuid Bevolkingsonderzoek darmkanker Stand van zaken 12 april 2016 Yvonne van Oosterhout Manager darmkankerscreening Bevolkingsonderzoek Zuid Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Sponsoring

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Jaarbericht. Endometriumcarcinoom

Jaarbericht. Endometriumcarcinoom 2014 Endometriumcarcinoom Jaarbericht In dit jaarbericht vindt u een overzicht van de belangrijkste activiteiten en cijfers over 2014. Een volledig overzicht vindt u in ons jaarverslag en onze jaarrekening

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

VAN OUD NAAR NIEUW HET VERNIEUWDE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER WORDT VANAF BEGIN 2017 INGEVOERD JULI 2016

VAN OUD NAAR NIEUW HET VERNIEUWDE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER WORDT VANAF BEGIN 2017 INGEVOERD JULI 2016 JULI 2016 EEN UITGAVE VOOR KETENPARTNERS EN EXTERNE RELATIES VAN BEVOLKINGSONDERZOEK IN DIT NUMMER: HET VERNIEUWDE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER Pagina 4 VAN OUD NAAR NIEUW HET VERNIEUWDE BEVOLKINGSONDERZOEK

Nadere informatie

Nieuwe bevolkings onderzoek baarmoederhalskanker

Nieuwe bevolkings onderzoek baarmoederhalskanker Nieuwe bevolkings onderzoek baarmoederhalskanker 13-april-2016 Dorry Boll, gynaecoloog Lizette Nollen, patholoog Rob Beumer, huisarts In samenwerking met: Els Bovy, Bevolkingsonderzoek Zuid Programma Baarmoederhalskanker

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Voorwoord... 2. Programma... 3. Abstracts... 5 t/m 10

Inhoudsopgave: Voorwoord... 2. Programma... 3. Abstracts... 5 t/m 10 Inhoudsopgave: Voorwoord... 2 Programma... 3 Abstracts... 5 t/m 10 VOORWOORD Dit is het 13 e Papendalsymposium dat zoals gebruikelijk in samenwerking met de 7 laboratoria uit regio Oost en mede onder auspiciën

Nadere informatie

Basisscholing. HPV: hoe zit het eigenlijk? Cervixscreening. december 2013

Basisscholing. HPV: hoe zit het eigenlijk? Cervixscreening. december 2013 december 2013 Nederland heeft een goed bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker, schreef de Gezondheidsraad in 2011. Maar er zijn kansen om de preventie van baarmoederhalskanker verder te verbeteren. Zo

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Balanceren op het slappe koord 4. Stand van zaken m.b.t. ontwikkelingen 5 bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Inhoudsopgave. Balanceren op het slappe koord 4. Stand van zaken m.b.t. ontwikkelingen 5 bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Inhoudsopgave Balanceren op het slappe koord 4 Mw. Drs. G.A. Bentvelsen-Prins Raad van Bestuur Bevolkingsonderzoek Oost, Deventer Stand van zaken m.b.t. ontwikkelingen 5 bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Nadere informatie

Uitstrijkjes worden gemaakt om (voorstadia van) baarmoederhalskanker op te sporen.

Uitstrijkjes worden gemaakt om (voorstadia van) baarmoederhalskanker op te sporen. Uitstrijkje Inleiding Uitstrijkjes worden gemaakt om (voorstadia van) baarmoederhalskanker op te sporen. Uitstrijkjes worden gemaakt om de volgende redenen: Bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker

Nadere informatie

Toelatingseisen voor de uitvoering van coloscopieën vanuit het bevolkingsonderzoek darmkanker. Kwaliteitseisen coloscopie.

Toelatingseisen voor de uitvoering van coloscopieën vanuit het bevolkingsonderzoek darmkanker. Kwaliteitseisen coloscopie. Kwaliteitseisen coloscopie Juni 2012 Toelatingseisen voor de uitvoering van coloscopieën vanuit het bevolkingsonderzoek darmkanker Vanaf 2013 zal het bevolkingsonderzoek darmkanker gefaseerd worden ingevoerd

Nadere informatie

OVERGANGSFASE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR LABORATORIA

OVERGANGSFASE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR LABORATORIA OVERGANGSFASE 2016 2017 BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR LABORATORIA 2016 HUIDIG BEVOLKINGSONDERZOEK: BELANGRIJKE WIJZIGINGEN 1 SEPTEMBER 2016 De laatste uitnodigingen

Nadere informatie

IMPROVE. Helpt u mee het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker vrouwvriendelijker te maken?

IMPROVE. Helpt u mee het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker vrouwvriendelijker te maken? Kan de zelfafnameset het uitstrijkje vervangen? IMPROVE Helpt u mee het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker vrouwvriendelijker te maken? Uitnodiging voor deelname aan wetenschappelijk onderzoek. www.hpvzelfafname.nl

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2014

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2014 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2014 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Jaarbericht. 2013: op de drempel van verandering Nieuw onderzoekscentrum borstkankerscreening. Groningen. Bevolkings onderzoek darmkanker krijgt vorm

Jaarbericht. 2013: op de drempel van verandering Nieuw onderzoekscentrum borstkankerscreening. Groningen. Bevolkings onderzoek darmkanker krijgt vorm Jaarbericht 2013 Bevolkings onderzoek darmkanker krijgt vorm 2013: op de drempel van verandering Nieuw onderzoekscentrum borstkankerscreening in Groningen Basisscholing cervixscreening: leren uitstrijkjes

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Dokter op Dinsdag Bevolkingsonderzoek darmkanker Dr. Anneke De Schryver, MDL arts 25 maart 2014 Het slijmvlies van de dikke darm Het ontstaan van poliepen Poliepen + Goedaardig + Maar: kunnen kwaadaardig

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

OVERGANGSFASE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR HUISARTSENPRAKTIJKEN

OVERGANGSFASE BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR HUISARTSENPRAKTIJKEN OVERGANGSFASE 2016 2017 BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER EN INDICATIE INFORMATIE VOOR HUISARTSENPRAKTIJKEN 2016 SEPTEMBER 2016 De laatste uitnodigingen voor het huidige bevolkings onderzoek zijn

Nadere informatie

Onderzoek baarmoederhalskanker

Onderzoek baarmoederhalskanker Onderzoek baarmoederhalskanker Bevolkingsonderzoek Waarom is er een bevolkingsonderzoek? Elk jaar krijgen ongeveer 700 vrouwen baarmoederhalskanker. Baarmoederhalskanker komt het meest voor bij vrouwen

Nadere informatie

Waarom een bevolkingsonderzoek naar darmkanker?

Waarom een bevolkingsonderzoek naar darmkanker? Bevolkingsonderzoek darmkanker RvA, Kwaliteit en zorg 9 juni 2016 Monique van Wieren Programmacoördinator bevolkingsonderzoek darmkanker Waarom een bevolkingsonderzoek naar darmkanker? Afname morbiditeit

Nadere informatie

Regiobijeenkomst Midden-West Bevolkingsonderzoek darmkanker in vogelvlucht

Regiobijeenkomst Midden-West Bevolkingsonderzoek darmkanker in vogelvlucht Regiobijeenkomst Midden-West Bevolkingsonderzoek darmkanker in vogelvlucht RIVM-Centrum voor bevolkingsonderzoek Mevr. Dr.Ir. M.L. Heijnen Senior programmamedewerker team invoering bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Informatiestromen screeningslaboratoria

Informatiestromen screeningslaboratoria Informatiestromen screeningslaboratoria Het RIVM en de FSB hebben de informatiestromen voor het vernieuwde bevolkingsonderzoek binnen de screeningslaboratoria in beeld gebracht. Deze informatiestromen

Nadere informatie

8 e Symposium Stichting Baarmoederhalskanker. preventie Oost

8 e Symposium Stichting Baarmoederhalskanker. preventie Oost 8 e Symposium Stichting Baarmoederhalskanker preventie Oost Diagnostiek en etiologie van endocervicale afwijkingen Donderdag 9 november 2006 Nationaal Sportcentrum Papendal, Arnhem Mede onder auspiciën

Nadere informatie

Screen. Cliënten die deelnemen aan het bevolkingsonderzoek

Screen. Cliënten die deelnemen aan het bevolkingsonderzoek Screen april 2011 Grote veranderingen Voor u ligt de tweede Screen, een blad waarmee haar ketenpartners op de hoogte wil houden van de ontwikkelingen over de landelijke bevolkingsonderzoeken naar kanker.

Nadere informatie

KORT-CYCLISCHE MONITOR CAPACITEIT (CAPACITEITSMONITOR)

KORT-CYCLISCHE MONITOR CAPACITEIT (CAPACITEITSMONITOR) KORT-CYCLISCHE MONITOR CAPACITEIT (CAPACITEITSMONITOR) 1 (SU-P9 (deel1)) Deelnamegraad Het deel van de uitgenodigde personen (initiële uitnodigingen EN herinneringsuitnodigingen) waarvan een ifobt (fecesmonster)

Nadere informatie

Kosteneffectiviteit colonscreening

Kosteneffectiviteit colonscreening Kosteneffectiviteit colonscreening 19 januari 2016 Arjan de Kwant (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20787 15 oktober 2012 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 5 oktober 2012, PG/OGZ 3126268,

Nadere informatie

Screen. Aan de slag in de regio. Kwaliteit gaat boven capaciteit. Feiten & cijfers

Screen. Aan de slag in de regio. Kwaliteit gaat boven capaciteit. Feiten & cijfers Screen special darmkanker sept. 2012 In september 2013 gaat het bevolkingsonderzoek darmkanker van start. Mannen en vrouwen in de leeftijd van 55 tot jaar worden om de twee jaar uitgenodigd mee te doen.

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek naar dikke darmkanker: September 2013? Prof. dr. J.B.M.J. Jansen

Bevolkingsonderzoek naar dikke darmkanker: September 2013? Prof. dr. J.B.M.J. Jansen Bevolkingsonderzoek naar dikke darmkanker: September 2013? Prof. dr. J.B.M.J. Jansen INTRODUCTIE 2003: EU adviseert lidstaten te gaan screenen op dikkedarmkanker. 2005: Consensus meeting in Zwolle. Criteria

Nadere informatie

Veel onwetendheid over baarmoederhalskanker op Curaçao zaterdag, 24 mei 2014 00:00

Veel onwetendheid over baarmoederhalskanker op Curaçao zaterdag, 24 mei 2014 00:00 Het grootste onderzoek naar baarmoederhalskanker en HPV-genotype in het Caribisch gebied tot nu toe vindt plaats op Curaçao. Bij 57.000 vrouwen op Curaçao zit een oproep in de bus om een PAP-test te doen.

Nadere informatie

Chapter 9. Nederlandse Samenvatting

Chapter 9. Nederlandse Samenvatting Chapter 9 Nederlandse Samenvatting Summary and Nederlandse samenvatting SAMENVATTING Baarmoederhalskanker is de vierde meest voorkomende kanker bij vrouwen wereldwijd. Deze ziekte wordt gedurende een periode

Nadere informatie

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen Samenvatting Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen In Nederland bestaat al decennia een succesvol programma voor bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Daarmee

Nadere informatie

Jaarbericht startpunt van ingrijpende vernieuwingen

Jaarbericht startpunt van ingrijpende vernieuwingen Jaarbericht 2011 2011 startpunt van ingrijpende vernieuwingen Kwaliteit up to date Voorscreenen verrijking voor laborant én radioloog Organisatie klaar voor de toekomst In dit jaarbericht vindt u een overzicht

Nadere informatie

Chapter 9. Nederlandse samenvatting

Chapter 9. Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat baarmoederhalskanker wordt veroorzaakt door een infectie met een virus, het zogenaamde hoog-risico humaan papillomavirus (hrhpv).

Nadere informatie

VOORWOORD BEVOLKINGSONDERZOEK BORSTKANKER LOONT!

VOORWOORD BEVOLKINGSONDERZOEK BORSTKANKER LOONT! JAARBERICHT 214 VOORWOORD 214 Start landelijk 13 JAN. bevolkingsonderzoek darmkanker Bijscholing opleidingscentrum JAN. Zuid-West geaccrediteerd De bijscholingsactiviteiten van Bevolkingsonderzoek Zuid-West

Nadere informatie

Jaarverslag 2010. Jaarverslag 2011

Jaarverslag 2010. Jaarverslag 2011 Jaarverslag 2010 Jaarverslag 2011 Colofon Coördinatie en eindredactie: Renée Smal, r.smal@bevolkingsonderzoekmidden-west.nl Vormgeving en opmaak: OPHIS/New Impulse Bevolkingsonderzoek Midden-West Hoogoorddreef

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Uitnodiging

Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Uitnodiging Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Uitnodiging Waarom dit bevolkingsonderzoek? Elk jaar krijgen ongeveer 700 vrouwen baarmoederhalskanker. Jaarlijks overlijden 200 vrouwen aan deze ziekte. Baarmoeder

Nadere informatie

Telefoonnummer 050 520 88 88 Identificatienummer NZa Nummer Kamer van Koophandel 41012153 www.bevolkingsonderzoeknoord.nl

Telefoonnummer 050 520 88 88 Identificatienummer NZa Nummer Kamer van Koophandel 41012153 www.bevolkingsonderzoeknoord.nl Jaarverslag 2013 Naam verslagleggende rechtspersoon Stichting Bevolkingsonderzoek Noord Bezoekadres Queridolaan 5, 9721 SZ Groningen Correspondentieadres Postbus 425, 9700 AK Groningen Telefoonnummer 050

Nadere informatie

Onderwerp Doel Nr Indicator Omschrijving Kwaliteitse is

Onderwerp Doel Nr Indicator Omschrijving Kwaliteitse is LANDELIJKE KWALITEITSEISEN SCREENINGSORGANISATIE 1. De onderstaande kwaliteitseisen zijn van toepassing op de taken van de screeningsorganisatie in het primaire van het bevolkingsonderzoek darmkanker (selectie

Nadere informatie

Darmkanker en het bevolkingsonderzoek (en klein stukje erfelijkheid)

Darmkanker en het bevolkingsonderzoek (en klein stukje erfelijkheid) Darmkanker en het bevolkingsonderzoek (en klein stukje erfelijkheid) Huisartsen nascholing en GIO-keten Marleen de Leest (MDL-arts), Arnhem, 28 mei 2013 Marcel Spanier (MDL-arts), Zevenaar, 11 juni 2013

Nadere informatie

Informatiefolder Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker

Informatiefolder Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker Verstuur uw test niet op vrijdag na 17.00 uur, zaterdag, zondag of een feestdag!! Informatiefolder Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker Proefbevolkingsonderzoek darmkanker Colofon Deze brochure

Nadere informatie

Vervolg alternatieve vervolgdiagnostiek bevolkingsonderzoek darmkanker (CT-colografie) Februari 2015

Vervolg alternatieve vervolgdiagnostiek bevolkingsonderzoek darmkanker (CT-colografie) Februari 2015 Vervolg alternatieve vervolgdiagnostiek bevolkingsonderzoek darmkanker (CT-colografie) Februari 2015 Wanneer er bij een deelnemer bloed in de ontlasting wordt gevonden, krijgt hij/zij een doorverwijzing

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek. borstkanker 15 feiten

Bevolkingsonderzoek. borstkanker 15 feiten Bevolkingsonderzoek borstkanker 15 feiten Vrouwen van 50 tot en met 75 jaar krijgen elke twee jaar een uitnodiging om zich gratis te laten onderzoeken op borstkanker. Er worden dan röntgenfoto s gemaakt

Nadere informatie

Het uitstrijkje. Gynaecologie

Het uitstrijkje. Gynaecologie Het uitstrijkje Gynaecologie U bezoekt het spreekuur Gynaecologie voor het maken van een uitstrijkje. Uitstrijkjes worden gemaakt om afwijkingen aan de baarmoederhals op te sporen. Uitstrijkjes dienen

Nadere informatie

St. Anna Borstzorg (mammapoli)

St. Anna Borstzorg (mammapoli) St. Anna Borstzorg (mammapoli) Uw huisarts heeft u doorverwezen naar St. Anna Borstzorg (mammapoli), van het St. Anna Ziekenhuis. In deze folder geven wij u meer informatie over de werkwijze binnen St.

Nadere informatie

Vernieuwing bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Vernieuwing bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Vernieuwing bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Presentatie voor professionals April 2016 1 Disclaimer Hoewel deze presentatie met de grootst mogelijke zorgvuldigheid is opgesteld en wordt onderhouden,

Nadere informatie

Centrum voor Bevolkingsonderzoek Principes van screening

Centrum voor Bevolkingsonderzoek Principes van screening Centrum voor Bevolkingsonderzoek Principes van screening Arjan Lock, 25 september 2009 Inhoud presentatie 1. wat onder screening wordt verstaan 2. de eisen waaraan een screening moet voldoen 3. het besluitvormingstraject

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Het uitstrijkje. van de baarmoederhals

PATIËNTEN INFORMATIE. Het uitstrijkje. van de baarmoederhals PATIËNTEN INFORMATIE Het uitstrijkje van de baarmoederhals 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over het uitstrijkje van de baarmoederhals.

Nadere informatie

Vragen naar aanleiding van informatiebijeenkomsten

Vragen naar aanleiding van informatiebijeenkomsten UMC St Radboud bouwt gespecialiseerde MS-zorg af De afdeling Neurologie van het UMC St Radboud heeft besloten om de gespecialiseerde MS-zorg die we de afgelopen jaren boden af te gaan bouwen. MS zal geen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 3052 Vragen van het lid

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker inclusief special juni 2013 Highlights: Projectteam voor bevolkingsonderzoek is hard aan het werk Bevolkingsonderzoek Vorig jaar september ontving u een Screen-special over het bevolkingsonderzoek, dat

Nadere informatie

2011: het jaar van samenvoegen en kantelen. Bevolkingsonderzoek Oost

2011: het jaar van samenvoegen en kantelen. Bevolkingsonderzoek Oost Jaarbericht 2011 2011: het jaar van samenvoegen en kantelen Voor u ligt het tweede jaarbericht van. De stichting is op 1 januari 2010 ontstaan uit een fusie van vijf business units uit Enschede, Nijmegen,

Nadere informatie

Een afwijkend uitstrijkje: wat nu?

Een afwijkend uitstrijkje: wat nu? Een afwijkend uitstrijkje: wat nu? U heeft gehoord dat er in uw uitstrijkje afwijkende cellen gevonden zijn. Dit betekent in de meeste gevallen niet dat u kanker heeft. Vaak gaat het om een goedaardige

Nadere informatie

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn ensport. t ri S. toets

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn ensport. t ri S. toets Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn ensport t ri S toets F Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Nadere informatie

2011 Cliënt Lex Peeters belang van deelname zo vroeg mogelijk

2011 Cliënt Lex Peeters belang van deelname zo vroeg mogelijk Jaarbericht 2011 Cliënt Lex Peeters is blij dat hij heeft meegedaan aan het proefbevolkingsonderzoek darmkanker Huisarts J. Zilverschoon: Ik informeer cliënten over het belang van deelname en probeer hun

Nadere informatie

De kosteneffectiviteit van de bevolkingsonderzoeken in Vlaanderen. Baarmoederhalskanker, Borstkanker en Dikkedarmkanker

De kosteneffectiviteit van de bevolkingsonderzoeken in Vlaanderen. Baarmoederhalskanker, Borstkanker en Dikkedarmkanker De kosteneffectiviteit van de bevolkingsonderzoeken in Vlaanderen. Baarmoederhalskanker, Borstkanker en Dikkedarmkanker Maaike Fobelets Lore Pil Koen Putman Lieven Annemans 5 oktober 2015 1 Algemene principes

Nadere informatie

Van Leeuwenhoek Kliniek. Beleidsplan 2014

Van Leeuwenhoek Kliniek. Beleidsplan 2014 Van Leeuwenhoek Kliniek Beleidsplan 2014 Inhoud 1. Inleiding...3 2. Kernactiviteiten van de Van Leeuwenhoek Kliniek...3 2.1 Plastische chirurgie...3 2.2 Vulvapoli Amsterdam...3 2.3 Screeningscentrum bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Voorwoord... 2. Programma... 3. Abstracts... 5 t/m 14

Inhoudsopgave: Voorwoord... 2. Programma... 3. Abstracts... 5 t/m 14 Inhoudsopgave: Voorwoord... 2 Programma... 3 Abstracts... 5 t/m 14 VOORWOORD Het is voor ons een eer om dit jaar opnieuw te kunnen bijdragen aan het inmiddels traditionele en gezaghebbende Papendalsymposium,

Nadere informatie

KRITISCHE KENGETALLEN INLEIDING

KRITISCHE KENGETALLEN INLEIDING KRITISCHE KENGETALLEN INLEIDING Baarmoederhalskanker of cervixcarcinoom is wereldwijd nog steeds een van de belangrijkste oorzaken van sterfte aan kanker bij vrouwen. Nederland is één van de Europese landen

Nadere informatie

Bezoekadres Kenmerk Bijlage(n) Samenvatting

Bezoekadres Kenmerk Bijlage(n) Samenvatting > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

PROGRAMMA EN ABSTRACTS

PROGRAMMA EN ABSTRACTS PROGRAMMA EN ABSTRACTS 2 e SYMPOSIUM Stichting Baarmoederhalskankerpreventie Oost Donderdag, 12 oktober 2000 Papendal, Arnhem Inhoudsopgave: Voorwoord... 3 Algemene informatie... 4 Programma... 5 2 VOORWOORD

Nadere informatie

Samenvatting. Advies. Darmkanker is een belangrijk gezondheidsprobleem

Samenvatting. Advies. Darmkanker is een belangrijk gezondheidsprobleem Samenvatting Advies De commissie constateert dat er voldoende bewijs is om te beginnen met bevolkingsonderzoek naar darmkanker. De meest geëigende screeningsmethode is een immunochemische Fecaal Occult

Nadere informatie

Samenvatting. Nut van borstkankerscreening

Samenvatting. Nut van borstkankerscreening Samenvatting Tussen 1989 en 1998 werd in Nederland een landelijk bevolkingsonderzoek ingevoerd om borstkanker in een vroeg stadium op te sporen. Wanneer via screening de diagnose vroeger wordt gesteld,

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2016 Waarom een bevolkingsonderzoek darmkanker? Darmkanker is een ernstige ziekte. Van elke 100 mensen zullen vier tot vijf mensen in hun leven darmkanker krijgen. In 2014

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2014 Bevolkingsonderzoek darmkanker In deze folder leest u meer over het bevolkingsonderzoek darmkanker en wat dit voor u kan betekenen. Waarom een bevolkingsonderzoek? Darmkanker

Nadere informatie

HPV nu en in de toekomst. Nynke de Boer Magda van Oven Britt van Etten Debruijn Jorien Helder-Woolderink

HPV nu en in de toekomst. Nynke de Boer Magda van Oven Britt van Etten Debruijn Jorien Helder-Woolderink HPV nu en in de toekomst Nynke de Boer Magda van Oven Britt van Etten Debruijn Jorien Helder-Woolderink 15000 HPV HPV2 HPV4 HPV6 HPV11 High risk HPV (hr-hpv) Hr HPV 80 % van alle vrouwen maakt eens

Nadere informatie

HPV test volgens landelijke richtlijn. Heleen Doornewaard, Patholoog Gelre ziekenhuizen, 11 maart 2009

HPV test volgens landelijke richtlijn. Heleen Doornewaard, Patholoog Gelre ziekenhuizen, 11 maart 2009 HPV test volgens landelijke richtlijn Heleen Doornewaard, Patholoog Gelre ziekenhuizen, 11 maart 2009 HPV-vaccinatie Het kan je leven redden, maar ook voor niks zijn NRCnext, dd 03-03-09 1.Wat heeft baarmoederhalskanker

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Uitslag

Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Uitslag Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Uitslag Uitslagen In deze folder staat informatie over verschillende uitslagen van het onderzoek en HPV. Lees de informatie die hoort bij uw uitslag. Heeft u na

Nadere informatie

Nieuwe methoden om de kans op baarmoederhalskanker

Nieuwe methoden om de kans op baarmoederhalskanker GYNAECOLOGIE Nieuwe methoden om de kans op baarmoederhalskanker te voorspellen Doet u mee aan ons onderzoek? WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK Doet u mee aan ons onderzoek? Hoe eerder baarmoederhalskanker ontdekt

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEIDSPLAN 2016-2020

STRATEGISCH BELEIDSPLAN 2016-2020 KOERS 2020 STRATEGISCH BELEIDSPLAN 2016-2020 N W O Z INHOUD 5 Voorwoord 1. Inleiding 6 2. Missie, visie en kernwaarden 7 3. Externe en interne ontwikkelingen 9 4. Strategische doelstellingen Speerpunt

Nadere informatie

In 2009 werden vrouwen en in vrouwen uitgenodigd om deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek.

In 2009 werden vrouwen en in vrouwen uitgenodigd om deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek. 1. SAMENVATTING De Stichting Bevolkingsonderzoek Oost, hierna genoemd SBO, is in de regio Oost verantwoordelijk voor de opzet, uitvoering en procesmatige kwaliteit van het bevolkingsonderzoek voor de opsporing

Nadere informatie

Jaarbericht 2012 TROTS OP WAARAAN WE IN 2012 GEBOUWD HEBBEN

Jaarbericht 2012 TROTS OP WAARAAN WE IN 2012 GEBOUWD HEBBEN Jaarbericht 2012 TROTS OP WAARAAN WE IN 2012 GEBOUWD HEBBEN 1 Je vleugels uitslaan in een nieuwe omgeving 2012, het jaar waarin we als Bevolkingsonderzoek Oost eigenlijk pas echt fuseerden. Het project

Nadere informatie

Jaarrapport bevolkingsonderzoeken2015. Dr. Patrick Martens Directeur CvKO vzw

Jaarrapport bevolkingsonderzoeken2015. Dr. Patrick Martens Directeur CvKO vzw Jaarrapport bevolkingsonderzoeken2015 Dr. Patrick Martens Directeur CvKO vzw Bevolkingsonderzoeken In Vlaanderen 3BVO naar kanker Borstkanker Baarmoederhalskanker Dikkedarmkanker 2668000 Vlamingen Goede

Nadere informatie

Vaccinatie baarmoederhalskanker. Gynaecologie

Vaccinatie baarmoederhalskanker. Gynaecologie Vaccinatie baarmoederhalskanker Gynaecologie Inleiding Als u nog nooit van het Humaan Papillomavirus (hierna te noemen: HPV) en baarmoederhalskanker heeft gehoord, dan bent u niet de enige. Ondanks het

Nadere informatie

NHG-Praktijkhandleiding. Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

NHG-Praktijkhandleiding. Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker NHG-Praktijkhandleiding Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker De organisatie en uitvoering van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker in de huisartsenpraktijk Utrecht, november 2013 2013 Nederlands

Nadere informatie

Alle info over baarmoederhalskanker. een rijtje? Ladies, doe mee! Je hebt niets te verliezen. Het is een geweldige vorm van bescherming!

Alle info over baarmoederhalskanker. een rijtje? Ladies, doe mee! Je hebt niets te verliezen. Het is een geweldige vorm van bescherming! Alle info over baarmoederhalskanker op een rijtje? Maak je afweging! Jeannette roept haar leeftijdgenoten op: Ladies, doe mee! Je hebt niets te verliezen Gynaecoloog Leon Massuger: Het is een geweldige

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker In de (huisartsen)praktijk. februari 2014 Alice Olde Reuver of Briel projectleider darmkankerscreening

Bevolkingsonderzoek darmkanker In de (huisartsen)praktijk. februari 2014 Alice Olde Reuver of Briel projectleider darmkankerscreening Bevolkingsonderzoek darmkanker In de (huisartsen)praktijk februari 2014 Alice Olde Reuver of Briel projectleider darmkankerscreening Inhoud Inleiding en achtergrondinformatie Proces van uitnodigen tot

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2017 Waarom deze folder? In deze folder vindt u informatie over het bevolkingsonderzoek darmkanker. De folder is bedoeld om u informatie te geven over het onderzoek, zodat

Nadere informatie

UITVOERINGSKADER BEVOLKINGSONDERZOEK DARMKANKER

UITVOERINGSKADER BEVOLKINGSONDERZOEK DARMKANKER UITVOERINGSKADER BEVOLKINGSONDERZOEK DARMKANKER 2016 Disclaimer Het RIVM heeft in samenwerking met andere partijen veel aandacht besteed aan de totstandkoming van de inhoud van dit Uitvoeringskader. Desondanks

Nadere informatie

Resultaten audits bevolkingsonderzoek darmkanker. Robert Jan van Suylen, RCP regio Zuid JBZ Den Bosch

Resultaten audits bevolkingsonderzoek darmkanker. Robert Jan van Suylen, RCP regio Zuid JBZ Den Bosch Resultaten audits bevolkingsonderzoek darmkanker Robert Jan van Suylen, RCP regio Zuid JBZ Den Bosch Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium

Nadere informatie

INLEIDING 1 september tot en met 31 december 2013 A.Z. St.-Dimpna (nr )

INLEIDING 1 september tot en met 31 december 2013 A.Z. St.-Dimpna (nr ) INLEIDING Na aanbevelingen van Europa loopt sinds juni 2001 een Vlaams bevolkingsonderzoek naar borstkanker op basis van Europese wetenschappelijke richtlijnen. Concreet wil dat zeggen dat in Vlaanderen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 32 793 Preventief gezondheidsbeleid Nr. 255 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Screen. Aan de slag in de regio. Kwaliteit gaat boven capaciteit. Feiten & cijfers

Screen. Aan de slag in de regio. Kwaliteit gaat boven capaciteit. Feiten & cijfers Screen special darmkanker sept. 2012 In september 2013 gaat het bevolkingsonderzoek darmkanker van start. Mannen en vrouwen in de leeftijd van 55 tot jaar worden om de twee jaar uitgenodigd mee te doen.

Nadere informatie

Jaarverslag. Versie 1.0 Vastgesteld Raad van Bestuur: 15-04-2014 Goedgekeurd Raad van Toezicht: 25-04-2014

Jaarverslag. Versie 1.0 Vastgesteld Raad van Bestuur: 15-04-2014 Goedgekeurd Raad van Toezicht: 25-04-2014 Jaarverslag 2013 Versie 1.0 Vastgesteld Raad van Bestuur: 15-04-2014 Goedgekeurd Raad van Toezicht: 25-04-2014 Inhoudsopgave Colofon 3 Voorwoord 4 Leeswijzer 5 1 Bevolkingsonderzoek Midden-West 6 1.1 Organisatieprofiel

Nadere informatie

Oncologie Kempen 2013 5 oktober 2013 Cultureel Centrum t Schaliken- Herentals Guido Van Hal Centrum voor Kankeropsporing vzw Afdeling Antwerpen

Oncologie Kempen 2013 5 oktober 2013 Cultureel Centrum t Schaliken- Herentals Guido Van Hal Centrum voor Kankeropsporing vzw Afdeling Antwerpen Oncologie Kempen 2013 5 oktober 2013 Cultureel Centrum t Schaliken- Herentals Guido Van Hal Centrum voor Kankeropsporing vzw Afdeling Antwerpen Centrum voor Kankeropsporing Voorheen: hetconsortium van

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Kanker van de dikkedarm en endeldarm (darmkanker of colorectaal carcinoom) is een zeer belangrijke doodsoorzaak in de westerse wereld. Jaarlijks worden in Nederland meer dan 12.000

Nadere informatie