upspiral randerij -

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "upspiral randerij -"

Transcriptie

1 meer nieuwe banen voor uw regio (100 den) meer grondstoffen meer biodiversiteit meer klimaatcontrole meer vruchtbare bodem meer schone lucht meer schoon water meer veerkracht meer gezondheid meer plezier en misschien zelfs m en meer liefde x! ;-) upspiral

2 RANDERIJ een strategie voor duurzame landschapsontwikkeling en nieuwe economie De wereld wordt steeds schaarser aan grondstoffen en steeds schaarser aan biodiversiteit. Maar in Randerijen draaien we dit om, Randerijen worden steeds rijker; steeds rijker aan grondstoffen, steeds rijker aan voedsel en biodiversiteit en ook steeds rijker aan sociale waarden. Alles wat leeft gaat hier aan meewerken, en we gaan samen leren hoe we dit kunnen doen.

3 Randerij Randerij is een nieuwe benadering voor vitale landschapsontwikkeling. Hierin ontstaan veel nieuwe waarden, ontstaat een gunstig ondernemersklimaat waarin ondernemers en burgers zelf aan de slag kunnen en kan door Randerij bovendien veel overheidsgeld worden bespaard. Drie transities in één.

4 Steeds rijker upspiral - teaming with life Ieder organisme werkt voortdurend aan het creëren van nog meer leven; aan nog meer grondstoffen, aan nog meer voedsel, aan nog meer vitaliteit, en nog meer biodiversiteit, op een zeer energie-efficiënte wijze bovendien. Als de condities daarvoor goed zijn gebeurt dat. En wij kunnen zelf helpen deze condities te optimaliseren..

5 Eco-effectief ondernemerschap Gunstige condities voor ondernemers door natuur, en gunstige condities voor natuur door ondernemers upspiral - teaming with life de eco-effective ondernemer de mens als nuttige soort Een eco-effectief ondernemer maakt gebruik van het principe dat elk levend organisme gedurende zijn leven condities creëert voor ander leven. De eco-effectief ondernemer verbetert deze condities en benut deze condities. Deze ondernemer zorgt er voor dat leven kan werken aan meer leven, aan meer grondstoffen en meer voedsel en meer ecosysteemdiensten..

6 Randerij Randerij: Een netwerk van kleinschalig natuurrijk cultuurlandschap dat zich door het grootschalig landbouw-landschap heen weeft. Randen tussen natuur en landbouw, steeds rijker aan grondstoffen, steeds rijker aan voedsel en biodiversiteit en ook steeds rijker aan sociale waarden > een klimaat voor ondernemerschap.

7 voor na N N verstoring R L verstoring L buffer een scherpe grens tussen natuur en landbouw Randerij: eco-effectief ondernemerschap op randen Randerij beschermd de twee aangrenzende zones van de landbouw en de natuur, zodat deze zones zich beiden zonder verstoring kunnen ontwikkelen.

8 voor na natuur en landbouw gescheiden natuur + landbouw + cultuur De rijkdom van de natuurlijke en culturele verschijning verbindt de burgers met het landschap. Zo zijn er drie winnaars: de boer, de natuur en de burger.

9 voor na minimaliseren van de impact - natuur bescherming optimaliseren van de impact - teaming with life Door de randerijen en de mensen die ze gebruiken onderdeel van het lokale ecosysteem te maken, veranderen ze van het hebben van een negatieve ecologische voetafdruk, in een positieve ecologische voetafdruk. Ze bufferen bijvoorbeeld water, bouwen humus op, verbeteren de biodiversiteit, of zorgen voor meer klimaatcontrole.

10 voor na CO2 CO2 4e afname van humus verijkt met humus 3e 2e successielandbouw nutriënten erosie vastleggen van de bodem 1e afname van bodemvitaliteit en toename van klimaatverandering herstellen van successie + optimaliseren van fotosynthese Met het actief creëren van gunstige condities voor successie en dynamiek en door het optimaliseren van voedselketens, profiteren wilde planten en dieren van de maatregelen die in deze randerijen genomen worden. De ingrepen zorgen voor verrijking van het ecosysteem en voor meer interessante en meer productieve landschappen.

11 voor? na producten maaltijden overnachtingen educatieve programma s retraites wellness avontuur evenementen trainingen verdienmodellen + afhankelijk van prijsvorming op de landbouw-wereldmarkt gestapelde verdienmodellen in eco-toerisme Door middel van deze randen, hebben boeren de mogelijkheid om zich (ten minste ten dele) los te weken van de afhankelijkheid van de prijsvorming op de wereldmarkt. Door middel van deze randen kunnen zij inkomsten uit andere markten genereren zoals eco-toerisme en de lokale markt. Randerij-boeren verkopen diversiteit, avontuur, wellness, gezonde producten en ervaring in een prachtige rustige omgeving.

12 Maar bovenal ontstaat zo nieuwe ruimte en nieuw handelingsperspectief waarin ondernemers en burgers met een verbeterd verdienmodel zelf naar transitie kunnen toewerken..

13 RANDERIJ een strategie voor duurzame landschapsontwikkeling en nieuwe economie (slide versie) Download de volledige bundel over Randerij: Samengesteld door Jos Willemsen. Er kunnen geen rechten aan worden ontleend. Alles uit deze publicatie mag worden gekopieerd of gepubliceerd wanneer de bron is vermeld. Voor meer informatie over Randerij: - Jos Willemsen landschapsproducties Deze studie is tot stand gekomen met financiele steun van:

Mechanismen van Randerij

Mechanismen van Randerij Mechanismen van Randerij..waarde creërend en probleem oplossend download Randerij.pdf > http://www.jwlp.nl/pdf/projecten/randerij.pdf Randerij De Randerij is een concept voor natuurlandbouw en natuurrecreatie

Nadere informatie

RANDERIJ een strategie voor duurzame landschapsontwikkeling en nieuwe economie

RANDERIJ een strategie voor duurzame landschapsontwikkeling en nieuwe economie Randerij is een nieuw concept voor vitale landschapsontwikkeling. Scherpe grenzen tussen natuur en landbouw worden hier veranderd in geleidelijke overgangszones die steeds rijker worden: Steeds rijker

Nadere informatie

Jos Willemsen landschapsproducties

Jos Willemsen landschapsproducties Van: Verzonden: Aan: Onderwerp: Bijlagen: Jos Willemsen [info@jwlp.nl] maandag 26 augustus 2013 10:11 Stadhuis bestemmingsplan buitengebied & Randerij 128_bf130826_Woerden.pdf; randerij_bijlagen.pdf Beste

Nadere informatie

LEZINGEN. Teaming with life efficiënte transitie door leven te laten creëren. De mens als nuttige soort optimaliseren van de ecologische voetafdruk

LEZINGEN. Teaming with life efficiënte transitie door leven te laten creëren. De mens als nuttige soort optimaliseren van de ecologische voetafdruk LEZINGEN Teaming with life efficiënte transitie door leven te laten creëren De mens als nuttige soort optimaliseren van de ecologische voetafdruk Randerij een strategie voor duurzame landschapsontwikkeling

Nadere informatie

Natuur weer verbinden met de mens: kansen creëren voor biodiversiteit in Zuid Holland. Paul Opdam. Wageningen Universiteit en Alterra

Natuur weer verbinden met de mens: kansen creëren voor biodiversiteit in Zuid Holland. Paul Opdam. Wageningen Universiteit en Alterra Natuur weer verbinden met de mens: kansen creëren voor biodiversiteit in Zuid Holland Paul Opdam Wageningen Universiteit en Alterra paul.opdam@wur.nl 3 kernpunten EHS: verzekering voor biodiversiteit Klimaatverandering

Nadere informatie

CHALLENGE LANDSCHAP Kwaliteit door ontwikkelen

CHALLENGE LANDSCHAP Kwaliteit door ontwikkelen CHALLENGE LANDSCHAP 2070 Kwaliteit door ontwikkelen 54 JAAR TERUG, 54 JAAR VOORUIT landschap in transitie - 1962 1962 54 JAAR TERUG, 54 JAAR VOORUIT landschap in transitie - 2016 2016 LANDSCHAP IN 2070

Nadere informatie

module 2 ECOLOGISCHE & BEHEERPRINCIPES

module 2 ECOLOGISCHE & BEHEERPRINCIPES ECOLOGISCHE & BEHEERPRINCIPES Hoofdstuk 2 Inhoudsopgave: Wat is ecologie? Wat is biodiversiteit? Wat is natuurbeheer? Boerennatuur op en rond het erf Wat is ecologie? Wat is ecologie? Wat is ecologie?

Nadere informatie

De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling

De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling Prof. dr. Patrick Meire Universiteit Antwerpen Ecosystem management research group De polders, tussen de kust en zandig/zandlemig

Nadere informatie

ZA5223. Flash Eurobarometer 290 (Attitudes of Europeans Towards the Issue of Biodiversity, wave 2) Country Specific Questionnaire Netherlands

ZA5223. Flash Eurobarometer 290 (Attitudes of Europeans Towards the Issue of Biodiversity, wave 2) Country Specific Questionnaire Netherlands ZA5223 Flash Eurobarometer 290 (Attitudes of Europeans Towards the Issue of Biodiversity, wave 2) Country Specific Questionnaire Netherlands FLASH 290 BIODIVERSITY Q1. Hebt u ooit gehoord van de term biodiversiteit?

Nadere informatie

Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw

Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn... Hoog tijd voor een écht duurzame landbouw een visie over de hervormingen in de landbouw Oktober 2013 nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn... Inleiding Landbouwbeleid heeft grote invloed op

Nadere informatie

UNITING THE ORGANIC WORLD

UNITING THE ORGANIC WORLD International Federation of Organic Agriculture Movements Principles of Organic Agriculture 1 Beginselen van de Biologische Landbouw De Beginselen vormen de wortels, waaruit de biologische landbouw groeit

Nadere informatie

ZA4735. Flash Eurobarometer 219 (Biodiversity) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish)

ZA4735. Flash Eurobarometer 219 (Biodiversity) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) ZA4735 Flash Eurobarometer 219 (Biodiversity) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) Flash Eurobarometer on biodiversity Flash 219 questionnaire Q1. Kent u de term biodiversiteit? [SLECHTS ÉÉN

Nadere informatie

Landschap opnieuw uitvinden

Landschap opnieuw uitvinden Landschap opnieuw uitvinden Samenwerking tussen natuur en lokale gemeenschap stimuleren Prof. Paul Opdam Wageningen University & Research (Alterra) Landschap: resultaat van samenwerking tussen natuur en

Nadere informatie

Samen bomen planten!

Samen bomen planten! Samen bomen planten! vergroenen Elk jaar worden er 10 miljard bomen meer gekapt dan er worden aangeplant. Dit proces willen we omkeren. Via onze projecten in Nederland en in het buitenland hebben we al

Nadere informatie

Biodiversiteit, ecosysteemfuncties, en ecosysteemdiensten

Biodiversiteit, ecosysteemfuncties, en ecosysteemdiensten Biodiversiteit, ecosysteemfuncties, en ecosysteemdiensten Luc De Meester Lab. Aquatische Ecologie en Evolutiebiologie KULeuven Laboratorium Aquatische Ecologie en Evolutiebiologie Biodiversiteit: : en

Nadere informatie

Duurzaamheid in Amersfoort: kansen en inspiratie Het Amersfoorts Afwegingskader Duurzaamheid

Duurzaamheid in Amersfoort: kansen en inspiratie Het Amersfoorts Afwegingskader Duurzaamheid Duurzaamheid in : kansen en inspiratie Het s Afwegingskader Duurzaamheid s Afwegingskader Duurzaamheid s Afwegingskader Duurzaamheid Leefomgeving Dit project draagt bij aan een gezond woon- en werkklimaat

Nadere informatie

EM&LANDBOUW. infopunt voor de Effectieve Micro-organismen

EM&LANDBOUW. infopunt voor de Effectieve Micro-organismen EM&LANDBOUW BELGIUM.org infopunt voor de Effectieve Micro-organismen "In een complexe samenhang van planten en dieren wordt de bodem opgebouwd. Er ontstaan dikke humuslagen en het systeem als geheel wordt

Nadere informatie

Boeren hebben. oplossing! een. Meerjarenplan 2020 van ZLTO

Boeren hebben. oplossing! een. Meerjarenplan 2020 van ZLTO Boeren hebben een oplossing! Meerjarenplan 2020 van ZLTO Boerenkracht & financiering KLIMAAT VOEDSELZEKERHEID & GEZONDHEID VITAAL PLATTELAND Innovatie, data & kennis ZLTO (Zuidelijke Land- en Tuinbouw

Nadere informatie

Regionaal Landschap Groene Corridor vzw

Regionaal Landschap Groene Corridor vzw Regionaal Landschap Groene Corridor vzw Geen drempels voor Agrarisch natuurbeheer Wat is RLGC? Gït Geïntegreerde projecten Doelstellingen cursus Waarom dit initiatief? Wat willen we bereiken? Uitgangssituatie

Nadere informatie

In een notendop. 1 De Visie van het Netwerk Stadslandbouw Antwerpen. Het Netwerk stadslandbouw Antwerpen is

In een notendop. 1 De Visie van het Netwerk Stadslandbouw Antwerpen. Het Netwerk stadslandbouw Antwerpen is 1 De Visie van het Netwerk Stadslandbouw Antwerpen In een notendop Het Netwerk stadslandbouw Antwerpen is Een netwerk van lokale boeren en andere betrokken partners Een aanspreekpunt voor Stadslandbouw

Nadere informatie

Voedselbossen in het Noord Brabantse Natuurnetwerk. Een onderzoek naar de geschiktheid van Voedselbossen in het Natuurnetwerk van Noord Brabant

Voedselbossen in het Noord Brabantse Natuurnetwerk. Een onderzoek naar de geschiktheid van Voedselbossen in het Natuurnetwerk van Noord Brabant Voedselbossen in het Noord Brabantse Natuurnetwerk Een onderzoek naar de geschiktheid van Voedselbossen in het Natuurnetwerk van Noord Brabant De organisatie, de Brabantse Milieufederatie en de Opdracht

Nadere informatie

BIODIVERSITEIT. RECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS VERsnippering, VER. ONRECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS Klimaatsverandering

BIODIVERSITEIT. RECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS VERsnippering, VER. ONRECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS Klimaatsverandering BIODIVERSITEIT RECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS VERsnippering, VER ONRECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS Klimaatsverandering DUURZAME ONTWIKKELING INTEGRAAL WATERBEHEER BIODIVERSITEIT Wat? Belang?

Nadere informatie

Wat is biodiversiteit? Hoeveel biodiversiteit is er (wereldwijd en

Wat is biodiversiteit? Hoeveel biodiversiteit is er (wereldwijd en Biodiversiteit Cursus Natuur-in-zicht 1 Inhoud Wat is biodiversiteit? Hoeveel biodiversiteit is er (wereldwijd en bij ons)? Waar komt die biodiversiteit vandaan? Waarom is biodiversiteit belangrijk? Hoe

Nadere informatie

Sustainable Tourism Duurzaam Toerisme. dr. Anja de Groene lector duurzaamheid en water Hogeschool Zeeland

Sustainable Tourism Duurzaam Toerisme. dr. Anja de Groene lector duurzaamheid en water Hogeschool Zeeland Sustainable Tourism Duurzaam Toerisme dr. Anja de Groene lector duurzaamheid en water Hogeschool Zeeland Programma 15.15 uur: Inleiding duurzaam toerisme door Dr. Anja de Groene 15.35 uur: Cradle to Cradle

Nadere informatie

11 december: slotevent Jaar van de Bodem

11 december: slotevent Jaar van de Bodem 11 december: slotevent Jaar van de Bodem Bouwen aan een TerrAgenda, onze gezamenlijke agenda! Goed functionerend bodemsysteem, goed voor ieder! Wie is er aan zet? In deze sessie op BodemBreed: De kernboodschap.

Nadere informatie

Wie de wereld nu echt voedt. 8 inzichten Vandana Shiva

Wie de wereld nu echt voedt. 8 inzichten Vandana Shiva Wie de wereld nu echt voedt 8 inzichten Vandana Shiva Teksten alle teksten komen uit de inleiding van Wie de wereld nu echt voedt Vandana Shiva ISBN 978-90-6224-018-0 2016 Uitgeverij Jan van Arkel Niets

Nadere informatie

Een. ondernemende EHS. voor Brabant

Een. ondernemende EHS. voor Brabant Een ondernemende EHS voor Brabant Een ondernemende EHS voor Brabant Natuur- en landschapsontwikkeling is belangrijk voor een mooi, gevarieerd en aantrekkelijk Brabants platteland. Brabantse boeren en tuinders

Nadere informatie

Steun met uw investeringsgift Be Bio Base v.z.w. geïnspireerd door de natuur

Steun met uw investeringsgift Be Bio Base v.z.w. geïnspireerd door de natuur Steun met uw investeringsgift Be Bio Base v.z.w. geïnspireerd door de natuur Wil je bijdragen aan een betere sociale en ecologische wereld? Wil je ook weten waar je steun naar toe gaat? Waarvoor die gebruikt

Nadere informatie

Wat zijn duurzame landbouwsystemen, en hoe kunnen we die bereiken?

Wat zijn duurzame landbouwsystemen, en hoe kunnen we die bereiken? Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland Wat zijn duurzame landbouwsystemen, en hoe kunnen we die bereiken? Gijs Kuneman 21 mei 2016 1 Duurzaam? 2 Inhoud 1. Hoe beoordeel je duurzaamheid 2.

Nadere informatie

Biodiversiteit in Vlaanderen: de cijfers

Biodiversiteit in Vlaanderen: de cijfers Biodiversiteit in Vlaanderen: de cijfers Myriam Dumortier Natuurrapport www.natuurindicatoren.be www.nara.be www.inbo.be Haalt Vlaanderen de 2010-doelstelling? Biodiversiteit Verstoringen/bedreigingen

Nadere informatie

DORPSRANDERIJ ZONNEMAIRE

DORPSRANDERIJ ZONNEMAIRE DORPSRANDERIJ ZONNEMAIRE EEN SCENARIO VOOR EEN RIJKE DORPSECONOMIE JOS WIllemSeN ZelA & KOmPANeN Dorpsranderij Zonnemaire een scenario van: Inhoud voor na stichting Zela & kompanen postbus 273 4330 AG

Nadere informatie

ZELFVOORZIENEND: TRENDS, MOGELIJKHEDEN EN GRENZEN

ZELFVOORZIENEND: TRENDS, MOGELIJKHEDEN EN GRENZEN ZELFVOORZIENEND: TRENDS, MOGELIJKHEDEN EN GRENZEN Lezing ter gelegenheid van het GEO Promotion Congres van eigen bodem 10 maart 2017 Groningen. door prof. em. Pier Vellinga Waddenacademie Colin OPBOUW

Nadere informatie

De wereld kan op lange termijn alleen biologisch gevoed worden

De wereld kan op lange termijn alleen biologisch gevoed worden De wereld kan op lange termijn alleen biologisch gevoed worden Jan Willem Erisman 10 oktober 2016 Stikstof (nutriënten) hebben goede en Te weinig slechte kanten Te veel Voor 1 kg zuivere stikstof is 135

Nadere informatie

gebruikswaarde belevingswaarde toekomstwaarde eigenheid: EHS als een kans juist voor de toekomst uitbreiding park naar natuurwaarde

gebruikswaarde belevingswaarde toekomstwaarde eigenheid: EHS als een kans juist voor de toekomst uitbreiding park naar natuurwaarde Werkgroep Sportvelden en IJsbaanterrein Economisch profiel gebruikswaarde belevingswaarde toekomstwaarde Versterken groen Score belangrijkheid (oranje ronde stickers): 1 Score kwetsbaarheid (groene ronde

Nadere informatie

Waarom een ZadenBib?

Waarom een ZadenBib? Waarom een ZadenBib? Wat is een ZadenBib? Bibliotheek Zelf geoogste zaden binnenbrengen en/of meenemen. eetbare planten, medicinale planten, sierplanten, bloemen, vergeten groenten, kruiden, Toegankelijk

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/45834 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Evans, Tracy Title: Management implications for invertebrate assemblages in the

Nadere informatie

Waardering en verzilvering ecosysteembaten Waterdunen

Waardering en verzilvering ecosysteembaten Waterdunen Waardering en verzilvering ecosysteembaten Waterdunen Martine Smit en Martijn Blom CE Delft, 20 maart 2013 Presentatie Deel 1: Algemeen Economische betekenis van natuur & recreatie Waardering ecosysteembaten

Nadere informatie

Natuur- en landschapspuntenplan

Natuur- en landschapspuntenplan Natuur- en landschapspuntenplan tweede-kamerfractie Inleiding Wie of wat kwetsbaar is en niet voor zichzelf op kan komen verdient bescherming van de overheid. Natuur is een van die kwetsbare zaken en zal

Nadere informatie

Maak van je tuin, een levende tuin!

Maak van je tuin, een levende tuin! Maak van je tuin, een levende tuin! Ontdek hoe je van jouw tuin een duurzame tuin kan maken. 2 Samen bouwen aan meer leven in de tuin. Gewoonweg door een paar stenen in jouw tuin te vervangen door groen.

Nadere informatie

Kringlooptoets. Een instrument om de effectiviteit van maatregelen systematisch te onderzoeken. 24 juni 2015

Kringlooptoets. Een instrument om de effectiviteit van maatregelen systematisch te onderzoeken. 24 juni 2015 Kringlooptoets Een instrument om de effectiviteit van maatregelen systematisch te onderzoeken 24 juni 2015 Kringloop- WIJZER of TOETS? 2 Kringloopwijzer Gewassen Bodem Vee Mest Mest 3 Kringlooptoets Gewassen

Nadere informatie

Platform Biodiversiteit, Ecosystemen en Economie

Platform Biodiversiteit, Ecosystemen en Economie Een initiatief IUCN-Nederland en VNO-NCW met deelname van: Bedrijfsleven Shell, FrieslandCampina, DSM Recron, IDH Initiatief Duurzame Handel LTO Nederland Natuur- en milieuorganisaties Natuurmonumenten,

Nadere informatie

De Peelvenen. Hoogveenherstel op het randje. Gert-Jan van Duinen en vele anderen

De Peelvenen. Hoogveenherstel op het randje. Gert-Jan van Duinen en vele anderen De Peelvenen Hoogveenherstel op het randje Gert-Jan van Duinen en vele anderen 1. Op de grens van Brabant en Limburg 2. Ontstaan rondom de Peelrandbreuk De Verheven Peel op de Peelhorst: hoog en nat De

Nadere informatie

Afhankelijk van de natuur. banner. Green Science CITAVERDE. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.

Afhankelijk van de natuur. banner. Green Science CITAVERDE. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs. banner Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Green Science CITAVERDE 12 juli 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/81673 Dit lesmateriaal is gemaakt met

Nadere informatie

De melkveehouder van de toekomst

De melkveehouder van de toekomst De melkveehouder van de toekomst Dirk Siert Schoonman Lid vakgroep Melkveehouderij LTO Nederland 23 november 2010 Mondiale ontwikkelingen 1. Groei wereldbevolking van 6 naar 9 mld in 2050 2. Mensen gaan

Nadere informatie

Het Regenwoud in Amazonië

Het Regenwoud in Amazonië Het Regenwoud in Amazonië A. Situering B. Klimaat en vegetatie Warm en altijd nat. Tropisch regenwoud 1. Kenmerken van het tropisch woud Woudreuzen: 40 m hoog en kunnen vrij van de zon en lucht genieten.

Nadere informatie

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Esther Loozen Atze Boerstra (Stanley Kurvers) NvvA Symposium 2010 1 Programma Introductie door Esther Loozen Korte inleiding over duurzaamheid+ MVO door Atze

Nadere informatie

LarenEnergie. Een werkgroep van. Wakker Laorne

LarenEnergie. Een werkgroep van. Wakker Laorne LarenEnergie Een werkgroep van Wakker Laorne agenda 20.15 Opening door JanWesseldijk, voorzitter van Wakker Loarne 20.25 Plannen werkgroeplarenenergiedoor Paul de Koning 20.55 Pauze 21.10 Maatwerkadvies

Nadere informatie

Nieuwe strategieën voor mondiale biodiversiteit. Prof. dr. Maarten Hajer

Nieuwe strategieën voor mondiale biodiversiteit. Prof. dr. Maarten Hajer Nieuwe strategieën voor mondiale biodiversiteit Prof. dr. Maarten Hajer Waarom deze studie? 2 Convention on Biological Diversity (CBD) Rio de Janeiro 1992 193 landen, 3 doelen 18-29 oktober 2010: COP10

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie

Natuurinclusieve landbouw

Natuurinclusieve landbouw Natuurinclusieve landbouw bezien vanuit de Rijksoverheid Bas Volkers (Ministerie van EZ) 19 januari 2017 Inhoud presentatie Waar komt het vandaan? Waarom natuurinclusieve landbouw? Wat is het? Wat doet

Nadere informatie

Biodiversiteit en samenleving. Jan van Groenendael Gegevensautoriteit Natuur

Biodiversiteit en samenleving. Jan van Groenendael Gegevensautoriteit Natuur Biodiversiteit en samenleving Jan van Groenendael Gegevensautoriteit Natuur Waarom ook al weer Biodiversiteit? Het Biodiversiteitsprobleem: Mondiale bedreiging van biodiversiteit 1 op de vijf zoogdiersoorten

Nadere informatie

Alles van waarde is weerloos over landschap, herijking EHS groen blauwe diensten

Alles van waarde is weerloos over landschap, herijking EHS groen blauwe diensten Alles van waarde is weerloos over landschap, herijking EHS groen blauwe diensten Gerbrand van t Klooster LTO Nederland Coördinator ruimtelijke ordening Waarden van het landschap, RLG (1996): ruimte en

Nadere informatie

Biodiversiteit in de stad

Biodiversiteit in de stad Biodiversiteit in de stad Over nut en noodzaak, kosten en baten (en bijen) Frans van Alebeek, Leeuwarden, 6 november 2013 Beeldvullende Het landschap foto van met onze titel voorouders 3x foto Landschap

Nadere informatie

Manifest. Organische stof: leven in de Nederlandse bodem

Manifest. Organische stof: leven in de Nederlandse bodem Manifest Organische stof: leven in de Nederlandse bodem Benut het 6 de Actieprogramma Nitraatrichtlijn om de positie van organische stof in de Nederlandse meststoffenregelgeving te verbeteren! Wij roepen

Nadere informatie

Meerwaarde(n) Voorwaarde(n) De visie van ZLTO op de ontwikkeling van de groene sector tot 2020

Meerwaarde(n) Voorwaarde(n) De visie van ZLTO op de ontwikkeling van de groene sector tot 2020 Meerwaarde(n) Voorwaarde(n) De visie van ZLTO op de ontwikkeling van de groene sector tot 2020 Onze ambitie ZLTO wil toonaangevend zijn in het creëren én realiseren van het perspectief van ondernemers

Nadere informatie

Biodiversiteit in 2010

Biodiversiteit in 2010 Biodiversiteit in 2010 Wim Veraghtert Natuurpunt Educatie Graatakker 11 2300 Turnhout Wat is biodiversiteit? Jeugd, Sport en Brussel 2 Wat is biodiversiteit? Jeugd, Sport en Brussel 3 Genetische variatie

Nadere informatie

Biodiversiteit: kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Seminar 5 september 2012

Biodiversiteit: kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Seminar 5 september 2012 Biodiversiteit: kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven Seminar 5 september 2012 Introductie Doel Inzichtelijk maken (financieel) economische waarde van ecosysteemdiensten en biodiversiteit voor individuele

Nadere informatie

Bos en klimaatverandering

Bos en klimaatverandering Bos en klimaatverandering 19/08/2009 De mondiale trend van klimaatverandering brengt vele klimaateffecten met zich mee. Temperatuurstijging, de verandering van regenvalpatronen, hiervan kunnen we in Suriname

Nadere informatie

stadslandbouw in en rond Rotterdam Kees van Oorschot 2 februari 2015

stadslandbouw in en rond Rotterdam Kees van Oorschot 2 februari 2015 stadslandbouw in en rond Rotterdam Kees van Oorschot 2 februari 2015 Stadslandbouw in Rotterdam Inspiratiebron Will Allen Stadslandbouw omvat veel soorten initiatieven van burgers, boeren en ondernemers

Nadere informatie

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief

Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Verduurzaming van de veehouderij: urgentie vanuit mondiaal perspectief Conferentie Keuzes voor landbouw en veehouderij Huidige mondiale impact van veehouderij Biodiversiteit, aandeel 30% in mondiaal verlies

Nadere informatie

LES 2: Klimaatverandering

LES 2: Klimaatverandering LES 2: Klimaatverandering 1 Les 2: Klimaatverandering Vakken PAV, aardrijkskunde Eindtermen Sociale vaardigheden, burgerzin, ICT, vakoverschrijdend, samenwerken, kritisch denken Materiaal Computer met

Nadere informatie

Kadernota Evenementen. Provincie Groningen van de

Kadernota Evenementen. Provincie Groningen van de Kadernota Evenementen 2016-2020 van de Provincie Groningen Kadernota Evenementen 2016-2020 van de provincie Groningen Het huidige evenementenbeleid heeft een looptijd tot en met 2015. In deze kadernota

Nadere informatie

Cleantech Markt Nederland 2008

Cleantech Markt Nederland 2008 Cleantech Markt Nederland 2008 Baken Adviesgroep November 2008 Laurens van Graafeiland 06 285 65 175 1 Definitie en drivers van cleantech 1.1. Inleiding Cleantech is een nieuwe markt. Sinds 2000 heeft

Nadere informatie

Jouw sportinfrastructuur en omgeving ECOSPORTIEF

Jouw sportinfrastructuur en omgeving ECOSPORTIEF Jouw sportinfrastructuur en omgeving ECOSPORTIEF I. Ecosportief, sporten doe je spoorloos! II. Belangrijke uitdagingen voor de sport III. Ecosportieve instrumenten IV. Ecosportieve infrastructuur en ruimte

Nadere informatie

Van droom naar werkelijkheid. Biodiversiteit Werkt! Menko Wiersema Provincie Zuid-Holland

Van droom naar werkelijkheid. Biodiversiteit Werkt! Menko Wiersema Provincie Zuid-Holland Van droom naar werkelijkheid. Biodiversiteit Werkt! Menko Wiersema Provincie Zuid-Holland Biodiversiteit Verkorte schrijfwijze van biologische diversiteit. Beleid verankerd in Verdrag inzake Biodiversiteit;

Nadere informatie

Maatschappelijke kosten en baten van overwinterende ganzen. Ralph Buij, Wageningen Environmental Research, 19 mei 2017

Maatschappelijke kosten en baten van overwinterende ganzen. Ralph Buij, Wageningen Environmental Research, 19 mei 2017 Maatschappelijke kosten en baten van overwinterende ganzen Ralph Buij, Wageningen Environmental Research, 19 mei 2017 Van ecosysteemfuncties naar ecosysteemdiensten Ecosysteem functies: ecologische functies

Nadere informatie

Boeren hebben. oplossing! een. Meerjarenplan 2020 van ZLTO

Boeren hebben. oplossing! een. Meerjarenplan 2020 van ZLTO Boeren hebben een oplossing! Meerjarenplan 2020 van ZLTO Wij zijn een vereniging van 15.000 boeren en tuinders in Zeeland, Noord-Brabant en Zuid-Gelderland. Wij staan voor de continuïteit van de land-

Nadere informatie

Bescherming en herstel van de biodiversiteit en ecosysteemdiensten: focus op de beschermde gebieden, groene infrastructuur en geen netto verlies.

Bescherming en herstel van de biodiversiteit en ecosysteemdiensten: focus op de beschermde gebieden, groene infrastructuur en geen netto verlies. N Bescherming en herstel van de biodiversiteit en ecosysteemdiensten: focus op de beschermde gebieden, groene infrastructuur en geen netto verlies. Catherine Debruyne, Waalse Overheidsdienst «Stakeholders

Nadere informatie

Carolien van der Laan, Ingeborg Bouwknegt, Wieneke Sijtsema. Duurzaam toerisme en plattelands accommodaties

Carolien van der Laan, Ingeborg Bouwknegt, Wieneke Sijtsema. Duurzaam toerisme en plattelands accommodaties Carolien van der Laan, Ingeborg Bouwknegt, Wieneke Sijtsema Duurzaam toerisme en plattelands accommodaties ECEAT Europees Centrum voor Eco en Agro Toerisme - Stichting voor duurzaam toerisme - Sinds 1993

Nadere informatie

In de ecologie bestudeert men de relatie tussen de organismen en het milieu waar ze voorkomen.

In de ecologie bestudeert men de relatie tussen de organismen en het milieu waar ze voorkomen. Samenvatting Thema 3: Ecologie Basisstof 1 In de ecologie bestudeert men de relatie tussen de organismen en het milieu waar ze voorkomen. Waarom leeft het ene dier hier en het andere dier daar? Alle organismen

Nadere informatie

De economie van ecologie Economie & ecologie Gebiedscollectieven voor meetbaar en verkoopbaar natuurresultaat

De economie van ecologie Economie & ecologie Gebiedscollectieven voor meetbaar en verkoopbaar natuurresultaat Economie & ecologie Gebiedscollectieven voor meetbaar en verkoopbaar natuurresultaat Merijn Bos Achtergrond: ecosysteemdiensten 2 voorbeelden: Bloeiende akkerranden Aanbevelingen Noodzaak: meetbaarheid,

Nadere informatie

Samenstelling bestuur

Samenstelling bestuur Presentatie KvO 2.0 Samenstelling bestuur Krachtteam Peter Beckers : voorzitter Jan van Loon : initiatiefnemer Theo Vinken : initiatiefnemer Paul Jansen : aanvoerder werkorganisatie 2a Karel Jan van Kesteren

Nadere informatie

Consultancy BUSINESSCASE VOEDSELLOKAAL OOSTERWOLD. 13 mei 2016

Consultancy BUSINESSCASE VOEDSELLOKAAL OOSTERWOLD. 13 mei 2016 BUSINESSCASE VOEDSELLOKAAL OOSTERWOLD 13 mei 2016 Beschrijving casus en uitgangspunten VoedselLokaal stelt zich op als coöperatie met het doel een geïntegreerde en circulaire gebiedsontwikkeling en gebiedswaarde-creatie

Nadere informatie

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie: Conferentie over Biodiversiteit in een veranderende wereld 8-9 september 2010 Internationaal Conventiecentrum

Nadere informatie

Milieu. Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen

Milieu. Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen Naam: Milieu Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen Slootrandenbeheer Baggeren Krabbescheer bevorderen

Nadere informatie

Duurzaam eten Fruitpark Soest

Duurzaam eten Fruitpark Soest DUURZAAMHEIDSMARKT SOEST 29 OKTOBER 2016 Duurzaam eten Fruitpark Soest EetbaarSoest een project van Stichting Trees for Peace en IVN Göran Christiansson goran@treesforpeace.nl 9 November, 2016 Fruitbomen

Nadere informatie

Hoe ziet het Gelderse landschap eruit na 2020?

Hoe ziet het Gelderse landschap eruit na 2020? Hoe ziet het Gelderse landschap eruit na 2020? Uitnodiging netwerkbijeenkomst natuur en landschap Maandag 3 april 2017 17.00-20.00 uur, Doorwerth Netwerkbijeenkomst natuur en landschap De provincie nodigt

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/37037 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/37037 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/37037 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Lupatini, Manoeli Title: Microbial communities in Pampa soils : impact of land-use

Nadere informatie

INFOBROCHURE Schouwen-Duiveland

INFOBROCHURE Schouwen-Duiveland INFOBROCHURE Schouwen-Duiveland SCHOUWEN-DUIVELAND KLIMAATBESTENDIG Het klimaat verandert, de zeespiegel stijgt en de neerslag neemt toe. Studies brachten de huidige en toekomstige uitdagingen in kaart,

Nadere informatie

BIOMIMICRY. Marleen de Kanter IVN Groene Zoom. Bios ~ het leven Mimesis ~ imiteren

BIOMIMICRY. Marleen de Kanter IVN Groene Zoom. Bios ~ het leven Mimesis ~ imiteren Marleen de Kanter IVN Groene Zoom Bios ~ het leven Mimesis ~ imiteren De natuur is al eeuwenlang een inspiratiebron voor mensen. Voorbeelden Grote klit Vliegtuigvleugels Bosbodem Circulaire economie Duurzaamheid

Nadere informatie

Op weg naar Duurzaam Breda!

Op weg naar Duurzaam Breda! Een initiatief van betrokken burgers Op weg naar Duurzaam Breda! De belangrijkste uitdaging voor de samenleving is weer binnen de draagkracht van de aarde te gaan leven. We leven al lang niet meer van

Nadere informatie

Strategieën voor ruimtelijke ontwikkeling. 1) Duurzame ontwikkeling, governance, gebiedsontwikkeling, monitoring en kennisvragen

Strategieën voor ruimtelijke ontwikkeling. 1) Duurzame ontwikkeling, governance, gebiedsontwikkeling, monitoring en kennisvragen Strategieën voor ruimtelijke ontwikkeling 1) Duurzame ontwikkeling, governance, gebiedsontwikkeling, monitoring en kennisvragen Ina Horlings Lezing Waddenacademie, 2-12- Opgaven voor de Waddenregio 1.

Nadere informatie

ECONOMISCHE STRATEGIE

ECONOMISCHE STRATEGIE ECONOMISCHE STRATEGIE S m a r t W a t e r Smart technologie: connected, interactief en intelligente systemen die door betere communicatie, toezicht en controle, gebruikers een significant verhoogde gebruikswaarde

Nadere informatie

Scenario's. Economische analyse

Scenario's. Economische analyse Geschreven door Leerstoelgroep Milieusysteemanalyse, Wageningen University, Wereld Natuur Fonds Nederland Wanneer het Haringvliet een open verbinding krijgt met de Noordzee, levert dat naar verwachting

Nadere informatie

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte.

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. HUIS & TUIN www.hydrorock.com Particuliere markt en watermanagement De klimaatverandering zorgt voor meer en heviger regenbuien waardoor

Nadere informatie

Afhankelijk van de natuur vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62385

Afhankelijk van de natuur vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62385 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 06 June 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62385 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

DUURZAME INFRASTRUCTUUR

DUURZAME INFRASTRUCTUUR DUURZAME INFRASTRUCTUUR wisselwerking van stad, spoor, snelweg en fietspad TON VENHOEVEN VENHOEVENCS architecture+urbanism Krimp werkgelegenheid Percentage 65+ Woon-werkverkeer Grondprijzen 2007, Toegevoegde

Nadere informatie

Met de natuur in Nationaal Park De Alde Feanen: wat biedt ons dit en hoe benutten we dit?

Met de natuur in Nationaal Park De Alde Feanen: wat biedt ons dit en hoe benutten we dit? Met de natuur in Nationaal Park De Alde Feanen: wat biedt ons dit en hoe benutten we dit? Presentatie voor de CoP Ecosysteemdiensten Catrinus Nouta -26 april 2016 Een onderzoek naar de ecosysteemdiensten

Nadere informatie

Landschapsonderzoek in het Kromme Rijngebied

Landschapsonderzoek in het Kromme Rijngebied Landschapsonderzoek in het Kromme Rijngebied Onderzoeksgroep Milieugeografie, Instituut voor Milieuvraagstukken (IVM) Dr. Emma van der Zanden, Franziska Komossa, MSc KENNISMAKING VU LANDSCHAPSONDERZOEK

Nadere informatie

Ecosysteemdiensten. Blok 1 Mariene omgeving. Marieke Verweij (ProSea) Dag 1 de zee en mijn werk / 24 september Duurzaam werken op Zee

Ecosysteemdiensten. Blok 1 Mariene omgeving. Marieke Verweij (ProSea) Dag 1 de zee en mijn werk / 24 september Duurzaam werken op Zee Ecosysteemdiensten Blok 1 Mariene omgeving Marieke Verweij (ProSea) Dag 1 de zee en mijn werk / Duurzaam werken op Zee NASA Duurzaam werken op zee 2 Maar al dat water is niet eindeloos veel We weten meer

Nadere informatie

NATUUR in de Toekomstbestendige Leefbare Stad Interactieve Inspiratiesessie

NATUUR in de Toekomstbestendige Leefbare Stad Interactieve Inspiratiesessie NATUUR in de Toekomstbestendige Leefbare Stad Interactieve Inspiratiesessie Inhoud Voorstellen Marcel Wenker senior adviseur groen Gemeente Deventer Marc Siepman Humist maar vooral zichzelf Dubbel presentatie

Nadere informatie

Openbare raadpleging in het kader van de "fitness check" van de EU-natuurwetgeving (vogel- en habitatrichtlijn)

Openbare raadpleging in het kader van de fitness check van de EU-natuurwetgeving (vogel- en habitatrichtlijn) Openbare raadpleging in het kader van de "fitness check" van de EU-natuurwetgeving (vogel- en habitatrichtlijn) Over u Uw naam of de naam van uw organisatie: Geen censuur op natuur! Mogen wij uw bijdrage

Nadere informatie

Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij

Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij Wageningen, 7 februari 2013 Wouter van der Weijden Stichting Centrum voor Landbouw en Milieu www.clm.nl Dijkhuizen-these 1. Hoge productie per ha

Nadere informatie

Stilstaan bij vooruitgang

Stilstaan bij vooruitgang Stilstaan bij vooruitgang Thuis in duurzaam organiseren Duurzaam rendement is geld verdienen... en meer... Onze visie op duurzaamheid Duurzaamheid is een modewoord geworden. Om mee te gaan met de trend

Nadere informatie

Behoud van natuurlijk kapitaal en ervaringen rond studie Chemiecluster Eemsdelta

Behoud van natuurlijk kapitaal en ervaringen rond studie Chemiecluster Eemsdelta Behoud van natuurlijk kapitaal en ervaringen rond studie Chemiecluster Eemsdelta Rotterdam Energy Port 2015 R.Willems 1 Definitie Natuurlijk Kapitaal The world s stocks of natural assets which include

Nadere informatie

Balans van de Leefomgeving

Balans van de Leefomgeving Balans van de Leefomgeving 14 september 2010 Maarten Hajer Agenda 2 In vogelvlucht Successen Resterende problemen Inzoomen op grote dossiers, inclusief beleidsopties Gevolgen van economische crisis Successen:

Nadere informatie

Organisch (rest)materiaal als Bodemverbeteraar

Organisch (rest)materiaal als Bodemverbeteraar 17-1- Organisch (rest)materiaal als Bodemverbeteraar BODEM De Bodem Van Groot naar Klein tot zeer klein 2 1 17-1- Bodemprofiel Opbouw van de bodem Onaangeroerd = C Kleinste delen = 0 en A Poriënvolume

Nadere informatie

Maatregelen voor bosherstel

Maatregelen voor bosherstel Veldwerkplaats Voedselkwaliteit en biodiversiteit in bossen Maatregelen voor bosherstel Gert-Jan van Duinen Arnold van den Burg Conclusie OBN-onderzoek bossen Te hoge atmosferische stikstofdepositie Antropogene

Nadere informatie

DERDE PLATTELANDSONTWIKKELINGSPROGRAMMA

DERDE PLATTELANDSONTWIKKELINGSPROGRAMMA Europees Landbouwfonds DERDE PLATTELANDSONTWIKKELINGSPROGRAMMA www.flevoland.nl/pop3 voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland POP3 in het kort: POP3 is het derde Europese subsidieprogramma

Nadere informatie

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte.

De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. De slimme ecologische oplossing tegen wateroverlast én droogte. NATUURBEHEER & LANDBOUW www.hydrorock.com Natuurbeheer en watermanagement Droogte, hittegolven, hevige regenval en overstromingen. Ze komen

Nadere informatie