Strategie van de FNV bij onderhandelingen over DC-regelingen en het onderbrengen van pensioenfondsen in een IORP België

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Strategie van de FNV bij onderhandelingen over DC-regelingen en het onderbrengen van pensioenfondsen in een IORP België"

Transcriptie

1 Aan Bestuurders FNV Bondgenoten Van Thérèse Schets, Penningmeester Hoofdbestuur T (lokaal tarief) F Datum Doorkiesnummer 2 oktober Onderwerp DC-pensioenregelingen Strategie van de FNV bij onderhandelingen over DC-regelingen en het onderbrengen van pensioenfondsen in een IORP België Management samenvatting De FNV werkt niet mee aan DC-pensioenregelingen omdat risico s niet eenzijdig bij de werknemers moeten worden neergelegd. De FNV werkt niet mee aan DC-regeling alleen voor nieuwe werknemers omdat dit leidt tot andere arbeidsvoorwaarden gebaseerd op de datum van in dienst treden. Dit zet druk op de pensioenregeling van de oude groep werknemers en kan leiden tot eerder ontslag omdat de pensioenregeling (door stijging van de leeftijd) duur wordt. FNV kan onder strikte voorwaarden instemmen met een CDC-regeling, deze regeling is een alternatief voor individuele DC-pensioenregelingen en ook de oplossing voor werkgevers die een IFRS verplichting op de balans willen vermijden. FNV werkt niet mee aan het onderbrengen van pensioenfondsen in België omdat de prudentie onvoldoende is, werknemers niet hoeven te worden opgenomen in het bestuur of het toezicht. Daarnaast willen we de uitzonderingspositie van Nederlandse pensioenfondsen in het Europese debat niet in de waagschaal stellen en zijn er macro economische gevolgen voor Nederland. Als de werkgever aangeeft dat de complexe regelgeving in Nederland de aanleiding is voor de België route, dan kan de oplossing worden gezocht in aansluiting bij een BPF of toetreden tot een APF met andere OPF-en, deze mogelijkheid komt binnenkort beschikbaar. 1. Analyse van voorstellen in cao onderhandelingen We worden geconfronteerd met werkgevers die pensioenregelingen in Nederland te duur vinden. Daarnaast vinden ze dat er teveel risico is, met name als er sprake is van een ondernemingspensioenfonds.

2 2 van 6 Zij stellen dan individuele pensioenregelingen voor, maar de laatste tijd worden we op de cao tafel ook geconfronteerd met de vraag of het pensioenfonds kan worden overgebracht naar België. 2. Beschikbare premie regelingen. (Defined Contribution: DC) Werkgevers willen steeds vaker individuele DC-regelingen invoeren. De FNV stemt daarmee niet in. In toenemende mate zien wij werkgevers minder fraaie routes bewandelen om toch de DC-regeling er door te drukken. Zo is bij Shell een nieuw pensioenfonds opgericht dat een DC-regeling uitvoert voor nieuwe werknemers die vanaf in dienst treden. Bij Du Pont is, nadat de cao is verlopen, ook voor nieuwe werknemers een DC-regeling ingevoerd. Bij Yara is een dergelijke DC-regeling voor nieuwe werknemers ook besproken, maar is door onze onderhandelaar aangegeven dat wij daar niet aan mee werken. Bij het doorvoeren van regelingen voor nieuw personeel beloven werkgevers dat voor het zittende personeel de bestaande regeling in tact blijft. Daarmee wordt een splijtzwam gecreëerd. Het blijkt dat leden moeilijk zijn te mobiliseren tegen de invoering van de dc-regeling voor alleen nieuw personeel. Akkoord gaan met een DC-regeling en ook een DC-regeling voor alleen nieuw personeel past niet binnen het beleid van de FNV. Ons uitgangspunt is dat de risico s die te maken hebben met pensioen niet eenzijdig bij de werknemers neergelegd kunnen worden. Als er een DC regeling voor alleen nieuwe werknemers wordt afgesproken treden in de oude pensioenregeling geen nieuwe (jonge) deelnemers meer in. Dit heeft tot gevolg dat deze regeling duurder wordt met het stijgen van de leeftijd van de werknemers, terwijl de jongere (goedkopere) werknemers in de nieuwe regeling gaan. Een DC regeling kan onder een aantal harde voorwaarden toch acceptabel worden: de beschikbaar gestelde premie is fiscaal maximaal op 3% rekenrente als de rekenrente onder de 3% zakt moet er een opslag voor de garantiekosten worden betaald. De garantiekosten betreffen de verschuldigde extra premie benodigd bij een marktrente lager dan een verzekeringstarief op basis van een 3% vaste rekenrente. Een werkgever wil vaak geen carte blanche afgeven voor deze garantie. Het is eventueel mogelijk om een begrenzing te zetten op deze procentuele opslag. Er kan worden afgesproken dat de garantiepremie niet zal uitgaan boven 30% van de som van de beschikbare premies. Dit betekent dat de rente tot 2-2,5% kan dalen, voordat er maatregelen moeten worden getroffen. De FNV kan akkoord gaan met deze begrenzing, omdat wij vinden dat een rente van 2-2,5% dermate laag is dat werkgevers en werknemers dit gezamenlijk moeten oppakken, door bijvoorbeeld premieverhoging en versobering van de pensioenregeling. Daarnaast moet in de regeling een bescherming worden opgenomen tegen een toevallige lage rentestand op de pensioendatum. Dit kan bijvoorbeeld door meerdere tijdstippen van inkoop van pensioenrechten te bieden, maar ook door het afdekken

3 3 van 6 van een lage rente in de opbouwfase zoals in de derde generatie DC-regelingen gebeurt. Neem hiervoor contact op met het pensioenteam. Het beleid van de FNV is dat wij geen zuivere individuele beschikbare premie regelingen afspreken, ook niet voor nieuwe werknemers. Wij kunnen onder voorwaarden akkoord te gaan met een CDC-regeling. CDC regelingen hebben wij vanaf 2004 ontwikkeld als antwoord op bedrijven die een individuele beschikbare premieregeling wilden invoeren vanwege de internationale boekhoudregels. Het kenmerk van een CDC regeling is dat aan de werknemers een middelloonregeling met voorwaardelijke indexatie wordt toegekend, voor de werkgever kwalificeert de regeling als een DC regeling omdat er sprake is van een vaste premie. De volgende voorwaarden zijn van toepassing: er wordt een extra premie gevraagd voor een indexatiedepot. er kan, indien de werkgever dit uitdrukkelijk eist, een maximum percentage worden vastgesteld. Dit maximum moet zo ruim mogelijk worden uit onderhandeld. Dit maximum kan voor de duur van 5 jaar worden vastgelegd, maar kan ook jaarlijks worden aangepast. Het is aan cao-partijen om daar afspraken over te maken. Dit maximum percentage moet wel toekomstbestendig worden vastgesteld. Hiermee wordt bedoeld dat als de totale premie stijgt enkel doordat het personeelsbestand ouder wordt, dit geen negatieve invloed mag hebben op het in te kopen pensioen. Een overschrijding van dit maximum wordt besproken met cao-partijen. Hierna kunnen de beschikbare premies voor alle deelnemers met een gelijk percentage worden verlaagd en/of wordt de deelnemersbijdrage voor alle deelnemers met een gelijk percentage verhoogd, zodanig dat het geldende vastgestelde maximum percentage weer wordt bereikt. Indien de werkgever wil overgaan naar een individuele DC regeling vanuit boekhoudkundige motieven (IFRS) dan is onze beleidslijn dat wij kiezen voor de Collectieve Defined Contribution regeling (CDC) waarin de werkgever een pensioenregeling toekent op basis van een middelloonregeling, maar dan tegen een vaste premie(systematiek). Ons uitgangspunt is dat dit alleen kan worden afgesproken indien wordt geregeld dat het pensioenfonds voldoende is gefinancierd (bruidsschat) én in de premie de extra risico s die de deelnemers lopen voldoende worden afgekocht.

4 4 van 6 3. Pensioenfonds onderbrengen in IORP in België Werkgevers hebben op een aantal cao tafels neergelegd dat zij het pensioenfonds naar België willen brengen. FNV wil daaraan niet meewerken omdat onderbrengen in België negatieven gevolgen heeft voor de economie, met name voor werkgelegenheid, voor de deskundigheid in Nederland en voor het verschaffen van (pensioen) geld aan het Fonds voor financiering van MKB, het Fonds voor hypotheken, Financiering van Nederlandse banken tegen een redelijke risico opslag. Ook zal de Nederlandse overheid inkomsten missen met name ook BTW. Ook gaat onderbrengen van de pensioenregeling in België in tegen ons eigen FNV beleid en staat het de Nederlandse lobby in Brussel in de weg om een uitzondering op de Europese regels te houden voor Nederlandse pensioenfondsen Gevolgen in verband met Solvency 2 Indien de vlucht naar België gemeengoed wordt, dan wordt de positie van Nederland in het Brusselse traject zwakker. Het Nederlandse pensioenstelsel valt niet onder de strenge regels van Solvency 2 die wel voor verzekeraars gelden. Elke Nederlandse vertegenwoordiger, zowel vanuit de overheid als werknemers en werkgevers, die betrokken is bij de lobby in Brussel, wil dat deze uitzondering voor ons pensioenstelsel behouden blijft. Als wij toestaan dat Nederlandsen bedrijven de uitvoering van hun pensioenregeling onderbrengen in België, zijn wij niet meer geloofwaardig en kan dat als een boemerang bij ons terugkomen. Waarom zou Brussel ons dan nog een uitzondering toestaan? Gevolgen in verband met prudentieel toezicht en governance in België. Het onderbrengen van pensioen in België heeft geen gevolgen voor de arbeidsvoorwaarden, wel voor de hoogte van de reserve die moet worden aangehouden. De reserve die in België moet worden aangehouden is lager dan in Nederland waardoor de zekerheid voor de deelnemers lager is. Daarnaast mag binnen één pensioenfonds de regelingen van meerdere landen worden ondergebracht. De buffers van het Nederlandse pensioenfonds kunnen dan gebruikt worden om de tekorten van andere landen te voldoen. Voor werknemers is geen rol in de raad van bestuur (board of directors) of in het toezichthoudend orgaan wettelijk vastgelegd. Dit druist tegen het beleid in van FNV, wij geloven in een paritair bestuur van pensioengelden. De manier waarop het prudentieel toezicht geregeld is in België staat haaks op de wijze waarop wij dat in Nederland regelen en de uitgangspunten die wij als FNV hebben in de discussie over het nieuwe financieel toetsingskader. Nederlandse buffers mogen niet worden gebruikt om de tekorten van andere landen te financieren. Er is geen paritair toezicht op gelden bestemd voor pensioen.

5 5 van 6 Indien een onderneming aangeeft dat ze problemen heeft met de uitvoering van zijn pensioenregeling binnen zijn eigen ondernemingspensioenfonds dan ligt de oplossing voor ons voor de hand: Aansluiting bij een bedrijfstakpensioenfonds (geldt ook voor een direct verzekerde regeling) Meedoen met een APF (deze oplossingsrichting komt naar verwachting ter beschikking vanaf 1 juli 2015) 4. Checklist voor ondernemingsraden. De FNV heeft een voorkeur om de pensioenregeling én de pensioenuitvoering op de caotafel te bespreken. Dit is echter niet altijd geregeld en werkgevers kiezen er soms voor om dit op de OR tafel te houden. Dat zal zeker zo zijn als wij vanuit onze FNV uitgangspunten besluiten om niet mee te werken aan het overbrengen van een pensioenregeling in België, Het kan zijn dat de werkgever dit dan toch met de OR wil regelen. Wanneer een OR zich bij ons meldt en om ondersteuning vraagt hierbij, zal onze eerste reactie moeten zijn dat wij tegen deze België route zijn. Dit zullen wij met de argumenten die wij daarvoor hebben goed moeten uitleggen. Het kan dan nog zo zijn dat een OR besluit het gesprek met de werkgever door te zetten. Als dat het geval is dan moeten naar de mening van de FNV de volgende punten tenminste geregeld zijn: Governance Opnemen van werknemersvertegenwoordigers in de raad van bestuur. Financieel kader Afspreken van expliciete rekenregels voor het vaststellen van de kostendekkende premie inclusief opslagen voor kosten en buffers, rekening houdend met toeslagen. Rekenregels voor de verdiscontering van de verplichtingen, dus de rekenrente. Dit heeft de volgende aandachtspunten: o Houd rekening met de volatiliteit van die rekenrente. o Het kiezen van verschillende rekenrentes voor de premie en de verplichtingen kan leiden tot ongewenste verliezen of winsten. o Het handhaven van een fictieve rekenrente, dus een rente die niet markt gerelateerd is, houdt in dat het fonds het renterisico waarschijnlijk niet kan hedgen (afdekken). Afspraken maken omtrent bijstortverplichtingen. Afspraak wat er moet gebeuren indien de financiële afspraken niet nagekomen kunnen worden.

6 6 van 6 Wat er moet gebeuren indien het fonds in onderdekking verkeert. Hoeveel risico er genomen mag worden, indien de deelnemers dit risico moeten dragen. Instemmingsrecht bij het wijzigen van het financieel kader. Waarderingsregels voor de beleggingen. Wijze van ringfencen van het vermogen van het Nederlandse deel van het fonds o Hierin zijn binnen de Belgische wet veel vrijheidsgraden. Op het moment van inbrengen van de opgebouwde aanspraken uit Nederland Voor het verdelen van opbrengsten / verliezen in de toekomst Solidariteit In welke mate en op welke wijze is er op biometrische risico s solidariteit tussen de populaties binnen de IORP. Exit voorwaarden wat gebeurt er als de onderneming besluit om de regeling in België niet voort te zetten of als de onderneming failliet gaat. DB karakter moet in ieder geval bewaard blijven tegen aanvaardbare prudentie We raden daarbij ondersteuning vanuit ons pensioenteam aan.

BREAK-OUT SESSIE BESCHIKBARE PREMIEREGELING EN CDC BINNEN EEN APF Rutger de Wit & Claudette Blankestijn. 20 juni 2016

BREAK-OUT SESSIE BESCHIKBARE PREMIEREGELING EN CDC BINNEN EEN APF Rutger de Wit & Claudette Blankestijn. 20 juni 2016 BREAK-OUT SESSIE BESCHIKBARE PREMIEREGELING EN CDC BINNEN EEN APF Rutger de Wit & Claudette Blankestijn 20 juni 2016 Welke onderwerpen komen aan bod? Introductie: Waar passen DC en CDC-regeling in een

Nadere informatie

Een nieuwe pensioenregeling

Een nieuwe pensioenregeling Een nieuwe pensioenregeling De pensioenregeling van Pensioenfonds voor de Accountancy wordt per 1 januari 2015 aangepast. Het bestuur heeft inmiddels de hoofdlijnen van de nieuwe regeling vastgesteld.

Nadere informatie

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015 Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Agenda 1. Rol klankbordgroep 2. Waarom een nieuwe pensioenregeling?

Nadere informatie

Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL

Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL Onderwerpen 1. Pensioen, wat is pensioen? 2. Wijziging Wet op de ondernemingsraden 3. Outsourcing vanuit zorg en overheid OR (opeens)

Nadere informatie

PENSIOEN UPDATE In Nederland

PENSIOEN UPDATE In Nederland PENSIOEN UPDATE In Nederland Oktober 2015 Het pensioenlandschap in het algemeen, maar ook hoe werknemers naar pensioen kijken, verandert in rap tempo. Zowel in 2014 als in 2015 zijn grote bezuinigingen

Nadere informatie

CDC & DC BINNEN HET APF

CDC & DC BINNEN HET APF CDC & DC BINNEN HET APF Barbara van Bogaert - Montae Arnout Korteweg - De Nationale APF 13 september 2017 Inhoud Introductie Collectief DC bij een APF Individueel DC bij een APF Conclusie en afronding

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Beleid bij collectieve waardeoverdracht

Beleid bij collectieve waardeoverdracht Beleid bij collectieve waardeoverdracht Voor een collectieve waardeoverdracht zijn geen wettelijke of gemeenschappelijke rekenregels, daarom stelt FNV Bondgenoten haar eigen uitgangspunten vast. FNV Bondgenoten

Nadere informatie

APF VERSUS ANDERE UITVOERDERS

APF VERSUS ANDERE UITVOERDERS APF VERSUS ANDERE UITVOERDERS Jos van Ophem & Hans Kennis 20 juni 2016 Vergelijking Algemeen Pensioenfonds versus: Verzekerde pensioenregeling Ondernemingspensioenfonds Bedrijfstakpensioenfonds België-route

Nadere informatie

30 september /LJ/AH. FNV-beleid bij vaststellen van de pensioenpremie. FNV-beleid bij vaststellen van de pensioenpremie

30 september /LJ/AH. FNV-beleid bij vaststellen van de pensioenpremie. FNV-beleid bij vaststellen van de pensioenpremie Postadres Postbus 9208, 3506 GE Utrecht Team Pensioenen T 0900 9690 (lokaal tarief) F 030 66 30 000 wwwfnvbondgenotennl Datum 30 september 2015 008/LJ/AH Onderwerp FNV-beleid bij vaststellen van de pensioenpremie

Nadere informatie

De Rol van de Ondernemingsraad bij Pensioen. 1. Wettelijke bevoegdheid

De Rol van de Ondernemingsraad bij Pensioen. 1. Wettelijke bevoegdheid De Rol van de Ondernemingsraad bij Pensioen Wat zijn de rechten ( en plichten?) van de Ondernemingsraad als het om het pensioendossier gaat? Zodra het gaat om de collectieve pensioenregeling dan heeft

Nadere informatie

Actualiteiten pensioenen. Marcel van de Grift Senior pensioenadviseur

Actualiteiten pensioenen. Marcel van de Grift Senior pensioenadviseur Actualiteiten pensioenen Marcel van de Grift Senior pensioenadviseur 1. Algemeen 2. Rol OR 3. Pensioenregelingen Agenda 4. Fiscale wijzigingen 2015 (rol OR bij compensatiemaatregelen) 5. Pensioenuitvoerders

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds GE Artesia Bank

Stichting Pensioenfonds GE Artesia Bank Stichting Pensioenfonds GE Artesia Bank Administrateur: Syntrus Achmea Pensioenbeheer N.V. Postbus 90170 5000 LM Tilburg datum 14 september 2016 onderwerp Voorgenomen besluit over toekomst pensioenfonds

Nadere informatie

Toelichting Pensioen Akkoord Regeling 2015

Toelichting Pensioen Akkoord Regeling 2015 Toelichting Pensioen Akkoord Regeling 2015 Programma Wrap up proces tot op heden Achtergronden Proces Nieuwe regeling 2015 Impact van Pensioenregeling Vervolg traject Vragen en antwoorden 2 Wrap up: Achtergronden

Nadere informatie

Overgang naar een APF

Overgang naar een APF Overgang naar een APF Juridische gevolgen 14 oktober 2015 Ruud Derksen Advocaat pensioenrecht Overstappen keuzes Bij keuze voor APF kan gelet worden op: Bestuursmodel en medezeggenschap (governance structuur)

Nadere informatie

Algemeen pensioenfonds in vogelvlucht

Algemeen pensioenfonds in vogelvlucht Algemeen pensioenfonds in vogelvlucht Vlak voor het kerst heeft staatssecretaris Klijnsma het Wetsvoorstel algemeen pensioenfonds naar de Tweede Kamer gestuurd. Onderstaande analyse van AZL biedt u een

Nadere informatie

Gelden de kortingen op het pensioen per en voor beide regelingen?

Gelden de kortingen op het pensioen per en voor beide regelingen? Veelgestelde vragen DE KORTINGEN Gelden de kortingen op het pensioen per 1-9-2016 en 1-3-2017 voor beide regelingen? Ja, de kortingen gelden zowel voor de middelloon als de CDC regeling, ongeacht het afgesproken

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM Aanpassing pensioenregeling een must Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM 1 Aanpassing pensioenregeling een must Inhoud Marcel Brussee: Achtergrond wijzigingen

Nadere informatie

Van gegarandeerd pensioen naar een pensioenspaarpot

Van gegarandeerd pensioen naar een pensioenspaarpot Van gegarandeerd pensioen naar een pensioenspaarpot Ons pensioenstelsel is van oudsher een stelsel dat voor werknemers zekerheden biedt. Met zekerheden wordt hier verstaan: de werknemer weet al ruim voor

Nadere informatie

BREAK-OUT SESSIE RISICO & RENDEMENT

BREAK-OUT SESSIE RISICO & RENDEMENT BREAK-OUT SESSIE RISICO & RENDEMENT Sacha van Hoogdalem & Vandena van der Meer 20 juni 2016 Welkom! Leuk dat jullie je hebben ingeschreven voor deze sessie over Risico & Rendement bij APF-en! Voordat we

Nadere informatie

Waarom een APF? mr. Marianne M. Zweers Juridische zaken a.s.r.

Waarom een APF? mr. Marianne M. Zweers Juridische zaken a.s.r. Waarom een APF? mr. Marianne M. Zweers Juridische zaken a.s.r. Het APF wordt dé toekomst voor het onderbrengen van pensioen Ja / Nee? 2 APF verruimt pensioenmogelijkheden binnen het arbeidsvoorwaardenoverleg

Nadere informatie

Een Crossborder in Pensioenfonds in België Vragen & Antwoorden Informatief hieruit kunnen geen rechten worden ontleend.

Een Crossborder in Pensioenfonds in België Vragen & Antwoorden Informatief hieruit kunnen geen rechten worden ontleend. 1. Wat is een Crossborder IORP? Een Crossborder in Pensioenfonds in België Sedert 2003 staan Europese richtlijnen toe dat grensoverschrijdende pensioenfondsen worden opgericht binnen de Europese Unie.

Nadere informatie

Pensioen. Verzekeraar of Algemeen Pensioenfonds? Een algemeen pensioenfonds als alternatief voor uw salaris-diensttijdregeling. meeus.

Pensioen. Verzekeraar of Algemeen Pensioenfonds? Een algemeen pensioenfonds als alternatief voor uw salaris-diensttijdregeling. meeus. Pensioen Verzekeraar of Algemeen Pensioenfonds? Een algemeen pensioenfonds als alternatief voor uw salaris-diensttijdregeling. meeus.com/pensioen 1 Het Algemeen Pensioenfonds Vanaf 1 januari 2016 is het

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 18 november 2014 13 oktober 2010 Deelnemersbijeenkomst Agenda Opening 2013 Financiën: Dekkingsgraad en financiële situatie Henk Beleggingsbeleid

Nadere informatie

datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420

datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420 Aan: alle actieve deelnemers alle gewezen deelnemers alle pensioengerechtigden datum onze referentie uw referentie doorkiesnummer 15-11-2010 0523 288420 Betreft: de risico s van het pensioenfonds voor

Nadere informatie

Notitie. Datum 23 december 2014 Van Gijs van Dijk Onderwerp Pensioen cao coördinatie notitie

Notitie. Datum 23 december 2014 Van Gijs van Dijk Onderwerp Pensioen cao coördinatie notitie Notitie Datum 23 december 2014 Van Gijs van Dijk Onderwerp Pensioen cao coördinatie notitie Inleiding Deze notitie is bedoeld om in 2015 het FNV-beleid op het gebied van pensioenen te coördineren. Deze

Nadere informatie

Pensioenactualiteiten in vogelvlucht. Monica Swalef

Pensioenactualiteiten in vogelvlucht. Monica Swalef Pensioenactualiteiten in vogelvlucht Monica Swalef Agenda Inleiding Algemeen Pensioenfonds Uitbreiding instemmingsrecht ondernemingsraad Wet verbeterde premieregeling Wet pensioencommunicatie Inleiding

Nadere informatie

Uw pensioen in onzekere tijden

Uw pensioen in onzekere tijden Uw pensioen in onzekere tijden Stichting Pensioenfonds 1 Inleiding Dekkingsgraad per 31 december 2011 is 83,7%. Het pensioenfonds loopt (ver) achter op herstelplan. Voorlopig kortingsbesluit is noodzakelijk.

Nadere informatie

ICK Beschikbare Premieregeling

ICK Beschikbare Premieregeling ICK Beschikbare Premieregeling Uitleg over een nieuwe de regeling van bedrijfstakpensioenfonds ICK 30 mei 2013 Diede Panneman Rutger van Asselt ' Copyright 2012 Sprenkels & Verschuren. Geen enkele reproductie

Nadere informatie

7. Bouw ik nu meer/minder op? Bij Coop Pensioenfonds bouwt u 1,64% op (2016). Bij BPFL gaat u 1,875% opbouwen (2016).*

7. Bouw ik nu meer/minder op? Bij Coop Pensioenfonds bouwt u 1,64% op (2016). Bij BPFL gaat u 1,875% opbouwen (2016).* Beste lezer, Dit overzicht met veelgestelde vragen hebben wij opgesteld naar aanleiding van de brief d.d. 10 november 2016 over de liquidatie van Coop Pensioenfonds. Heeft u een vraag die hier niet tussenstaat

Nadere informatie

1. Definities Kostendekkende premie Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen.

1. Definities Kostendekkende premie Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen. Premiebeleid 1. Definities Kostendekkende Premie die noodzakelijk is om jaarlijks ouderdomspensioenaanspraken in te kopen. Gedempte Premie gebaseerd op gemiddelde rente curves, waardoor de invloed van

Nadere informatie

Een nieuwe keuze in pensioenoplossingen. ICK Beschikbare Premieregeling

Een nieuwe keuze in pensioenoplossingen. ICK Beschikbare Premieregeling Een nieuwe keuze in pensioenoplossingen voor de ICK-branche ICK Beschikbare Premieregeling ICK Beschikbare Premieregeling 2 De ICK-branche verbreedt het aanbod op het gebied van pensioen. Naast de bestaande

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Op woensdagmiddag 9 maart, aansluitend aan de jaarbijeenkomst van de Vereniging Gepensioneerden Getronics (VGG), organiseerde Stichting Voorzieningsfonds Getronics

Nadere informatie

Witteveen 2015. 1. Algemeen

Witteveen 2015. 1. Algemeen Witteveen 2015 1. Algemeen Eind vorig jaar zijn tussen de regeringsfracties van de VVD en de PvdA enerzijds en de oppositiepartijen D66, de SGP en de CU anderzijds pensioenafspraken gemaakt. Een groot

Nadere informatie

Verzekeraar of Algemeen Pensioenfonds?

Verzekeraar of Algemeen Pensioenfonds? Verzekeraar of Algemeen Pensioenfonds? EEN ALGEMEEN PENSIOENFONDS ALS ALTERNATIEF VOOR UW SALARIS-DIENSTTIJDREGELING Het Algemeen Pensioenfonds Vanaf 1 januari 2016 is het wettelijk mogelijk een Algemeen

Nadere informatie

de pensioengerechtigde leeftijd of bij eerder overlijden, zoals aanspraken op ouderdomsen nabestaandenpensioen en pré-pensioen.

de pensioengerechtigde leeftijd of bij eerder overlijden, zoals aanspraken op ouderdomsen nabestaandenpensioen en pré-pensioen. de pensioengerechtigde leeftijd of bij eerder overlijden, zoals aanspraken op ouderdomsen nabestaandenpensioen en pré-pensioen. De hierna opgenomen bepalingen worden niet alleen toegepast op formeel overeengekomen

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Pensioenregeling uitgevoerd door BNPF 3. Vergelijking andere pensioenfondsen 4. Herstelplan

Nadere informatie

WELKE PENSIOENREGELING IS TOEKOMSTBESTENDIG? Huidige regelingen & recente ontwikkelingen Stacey René & Hans Kennis.

WELKE PENSIOENREGELING IS TOEKOMSTBESTENDIG? Huidige regelingen & recente ontwikkelingen Stacey René & Hans Kennis. WELKE PENSIOENREGELING IS TOEKOMSTBESTENDIG? Huidige regelingen & recente ontwikkelingen Stacey René & Hans Kennis 29 oktober 2015 Agenda Welke pensioenstelsels zijn er? Wat is de houdbaarheid van het

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Human Resources Stichting Pensioenfonds Nederland Toelichting Witteveenkader II en nieuw Financieel Toetsingskader 30 september 2014 kantoor Amsterdam Identifier Presentatie Seminar DNB 28 en 30 mei 2013

Nadere informatie

De gevolgen voor medewerkers

De gevolgen voor medewerkers De gevolgen voor medewerkers De belangrijkste kenmerken van het onderhandelingsresultaat voor medewerkers zijn: Eén nieuwe pensioenregeling 2015 per 1 januari 2015 voor alle medewerkers voor het salaris

Nadere informatie

Het verbeterde financieel toetsingskader (ftk) Zeist, 26 juni 2014

Het verbeterde financieel toetsingskader (ftk) Zeist, 26 juni 2014 Het verbeterde financieel toetsingskader (ftk) Zeist, 26 juni 2014 Wat doet het ftk? Wat zit er in de pot? Wat is er beloofd? Generatiebalans FTK = beheersingssysteem Indicator Nominale dekkingsgraad

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland

Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland Najaarsbijeenkomst Vereniging Senioren ING Regio Rotterdam/Zeeland Peter de Bruijne Voorzitter Bestuur Pensioenfonds ING 31 oktober 2013 QR code website Pensioenfonds ING Agenda Financiële situatie Klanttevredenheid

Nadere informatie

Algemene pensioeninstelling(api) & Premiepensioeninstelling (PPI) Pensioenfondsendag Aon 1 oktober 2008

Algemene pensioeninstelling(api) & Premiepensioeninstelling (PPI) Pensioenfondsendag Aon 1 oktober 2008 Algemene pensioeninstelling(api) & Premiepensioeninstelling (PPI) Pensioenfondsendag Aon 1 oktober 2008 Agenda Behoeften werkgever Voldoen huidige uitvoerders aan behoeften? Voldoet API aan behoeften (mogelijkheden

Nadere informatie

Risicoverdeling en ambitieniveau in bestaande pensioencontracten

Risicoverdeling en ambitieniveau in bestaande pensioencontracten Risicoverdeling en ambitieniveau in bestaande pensioencontracten artikel Inleiding Reeds geruime tijd wordt een maatschappelijke discussie gevoerd over de toekomst van het Nederlandse pensioenstelsel.

Nadere informatie

Pensioenfonds Update September 2013

Pensioenfonds Update September 2013 Pensioenfonds Update September 2013 nr 15 september 2013 pagina 1 INHOUD 1. Voorwoord van de voorzitter 1 2. Toeslagverlening per 1 juli 2013 3 3. Dekkingsgraad gehaald in Q2 2013 3 4. Toeslagenbeleid

Nadere informatie

Aan de leden werkzaam bij Maersk Line. Geachte leden werkzaam bij Maersk Line,

Aan de leden werkzaam bij Maersk Line. Geachte leden werkzaam bij Maersk Line, Postadres Postbus 8696, 3009 AR Rotterdam Aan de leden werkzaam bij Maersk Line Vervoer / Havens Bezoekadres Pegasusweg 200 3067 KX Rotterdam T 010 23 35 000 F 010 23 35 216 www.fnvbondgenoten.nl Datum

Nadere informatie

Bijlage: Overzicht van kenmerken van de PPI en haar internationale concurrenten

Bijlage: Overzicht van kenmerken van de PPI en haar internationale concurrenten Bijlage: Overzicht van kenmerken van de PPI en haar internationale concurrenten Reikwijdte België OFP Pensionsk asse Pensionsfonds Ierland SEPCAV ASSEP CAA Welke soorten pensioenregelingen kunnen uitgevoerd

Nadere informatie

ALV CDAV Brabant 3 oktober 2015

ALV CDAV Brabant 3 oktober 2015 Vrouw en Pensioen anno 2015 e.v. Balans tussen werk, zorg en invloed ALV CDAV Brabant 3 oktober 2015 Mr. Caroline Jones Groeneweg RB Even voorstellen 3 pijlers Nederlands pensioenstelsel 3.Privé 2.De werkgever

Nadere informatie

Van Duyn Van der Geer pensioenactualiteiten

Van Duyn Van der Geer pensioenactualiteiten Van Duyn Van der Geer pensioenactualiteiten 08-12-2016 Even voorstellen Pensioen Perspectief onafhankelijk van pensioenuitvoerder beloning is onafhankelijk van keuzes door opdrachtgever PP werkt uitsluitend

Nadere informatie

De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij

De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij 3 De beschikbare premieregeling In Nederland bestaan grofweg twee categorieën pensioenregelingen: beschikbare premieregelingen enerzijds en middelloon-

Nadere informatie

PENSIOEN 2.0 REGIOBIJEENKOMSTEN FEBRUARI EN MAART 2011

PENSIOEN 2.0 REGIOBIJEENKOMSTEN FEBRUARI EN MAART 2011 PENSIOEN 2.0 REGIOBIJEENKOMSTEN FEBRUARI EN MAART 2011 KORTE TERUGBLIK Kabinet Balkenende gevallen: sociale partners pakken kansen Het pensioen is van sociale partners samen, dus moeten wij ook samen naar

Nadere informatie

Algemene Ledenvergadering Vereniging (VeLP) 17 februari 2011

Algemene Ledenvergadering Vereniging (VeLP) 17 februari 2011 Algemene Ledenvergadering Vereniging (VeLP) 17 februari 2011 Agenda Welkom Notulen vergadering 2 november Performance SPLB Het pensioengebouw en juridisch advies Financiën Communicatie en LinkedIn groep

Nadere informatie

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Deutsche Bank Nederland Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland In deze nieuwsbrief Voorwoord Wat betekenen de nieuwe pensioenmaatregelen voor u? De informatie in dit document is eigendom van en mag noch in haar geheel noch gedeeltelijk van. Page 2 of 5 Voorwoord In

Nadere informatie

Welkom bij de workshop Pensioen: medezeggenschap, actualiteit en eigen beheer

Welkom bij de workshop Pensioen: medezeggenschap, actualiteit en eigen beheer Welkom bij de workshop Pensioen: medezeggenschap, actualiteit en eigen beheer Norbert Laane, advocaat medezeggenschapsrecht Alex Ter Horst, advocaat pensioenrecht Carl Luijken, pensioenfiscalist 1 11 april

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl

Update! WIJZIGINGEN PENSIOENREGELING PER 1 JANUARI 2015. bpfhibin.nl Update! bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen December 2014 Kunt u uw werknemers uitleggen wat er per 1 januari 2015 is veranderd aan hun pensioen? WIJZIGINGEN

Nadere informatie

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014

Pensioenfonds Robeco. Populair Jaarverslag 2014 Pensioenfonds Robeco Populair Jaarverslag 2014 2014 was een bewogen jaar voor Pensioenfonds Robeco door de sterk dalende rente en de veranderende wet- en regelgeving. In het jaarverslag blikken wij als

Nadere informatie

Presentatie met uitleg per slide

Presentatie met uitleg per slide Presentatie met uitleg per slide 1 Terug- en vooruitblik In het principe cao-akkoord van december 2012 hebben we afspraken gemaakt over de noodzaak van een nieuwe en toekomstbestendige pensioenregeling

Nadere informatie

Kernvragen bij een collectieve Pensioen regeling. Voor ondernemers die op zoek zijn naar een pensioenregeling voor hun personeel

Kernvragen bij een collectieve Pensioen regeling. Voor ondernemers die op zoek zijn naar een pensioenregeling voor hun personeel Kernvragen bij een collectieve Pensioen regeling Voor ondernemers die op zoek zijn naar een pensioenregeling voor hun personeel Kernvragen bij een collectieve Pensioenregeling U geeft uw werknemers goede

Nadere informatie

Belanghebbendenbijeenkomst 11 oktober 2017

Belanghebbendenbijeenkomst 11 oktober 2017 Belanghebbendenbijeenkomst 11 oktober 2017 NBC congrescentrum Nieuwegein Agenda 2 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Jaarverslag 2016 3. Nieuwe pensioenregelgeving, herstelplan, actuele ontwikkelingen

Nadere informatie

Presentatie Vereniging voor Pensioenrecht: Vormgeving en kansen door nieuwe pensioenvehikels. 9 juni 2009, Wilfried Mulder

Presentatie Vereniging voor Pensioenrecht: Vormgeving en kansen door nieuwe pensioenvehikels. 9 juni 2009, Wilfried Mulder Presentatie Vereniging voor Pensioenrecht: Vormgeving en kansen door nieuwe pensioenvehikels 9 juni 2009, Wilfried Mulder Inhoud 1. Introductie APG 2. Vormen samenwerking pensioenfondsen 3. Werking IORP

Nadere informatie

Collectieve Arbeidsovereenkomst over pensioenen. Tronox Pigments (Holland) B.V. Rotterdam-Botlek

Collectieve Arbeidsovereenkomst over pensioenen. Tronox Pigments (Holland) B.V. Rotterdam-Botlek Collectieve Arbeidsovereenkomst over pensioenen Voor de werknemers in dienst van Tronox Pigments (Holland) B.V. te Rotterdam-Botlek Looptijd 1 januari 2015 t/m 31 december 2019 Tronox Pigments (Holland)

Nadere informatie

Op koers blijven voor een goed pensioen: een update van het bestuur

Op koers blijven voor een goed pensioen: een update van het bestuur Op koers blijven voor een goed pensioen: een update van het bestuur Agenda Stand van zaken PPF APG: kerngegevens, beleggingsresultaten dekkingsgraadontwikkeling Deelnemerstevredenheidsonderzoek Effecten

Nadere informatie

Tijden veranderen, uw pensioen verandert mee

Tijden veranderen, uw pensioen verandert mee Tijden veranderen, uw pensioen verandert mee Nieuwe pensioenregeling KPN Contact Meer weten? www.kpnpensioen.nl Nieuwe pensioenregeling voor u U werkt bij KPN. Sinds april 2014 heeft KPN een nieuwe cao.

Nadere informatie

Voorwaardelijke indexatie sneuvelt bij liquidatie pensioenfonds

Voorwaardelijke indexatie sneuvelt bij liquidatie pensioenfonds Voorwaardelijke indexatie sneuvelt bij liquidatie pensioenfonds 1 Midden 2004 is de productie van een bedrijf in Nederland beëindigd en verplaatst naar fabrieken in België. Daarbij werden circa 140 mensen

Nadere informatie

Wat is nu precies de rol van de werkgever, de vakbonden en het bestuur van het pensioenfonds?

Wat is nu precies de rol van de werkgever, de vakbonden en het bestuur van het pensioenfonds? Veelgestelde vragen en antwoorden Ontbinding Stichting Pensioenfonds Bavaria (in liquidatie) Wat gaat er op 1 april 2017 gebeuren? Dan gaan de opgebouwde pensioenaanspraken van de actieve en gewezen deelnemers

Nadere informatie

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent.

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent. Naam Adres Postcode + woonplaats Land ONDERWERP: SITUATIE PENSIOENFONDS ROCKWOOL EN MOGELIJKE VERLAGING VAN UW PENSIOEN BIJLAGEN: EVALUATIEMOMENTEN IN HERSTELPLAN, ONTWIKKELING DEKKINGSGRAAD, DEKKINGSGRAAD

Nadere informatie

Notitie Indexatiedepots en toekomstbestendig indexeren in het nieuwe FTK

Notitie Indexatiedepots en toekomstbestendig indexeren in het nieuwe FTK Notitie Indexatiedepots en toekomstbestendig indexeren in het nieuwe FTK Utrecht, 22 juni 2015 Koninklijk Actuarieel Genootschap Postbus 2433 3500 GK UTRECHT 1. Inleiding Onder het oude FTK-regime kon

Nadere informatie

Het Garantie pensioen met vaste collectieve premie

Het Garantie pensioen met vaste collectieve premie Het Garantie pensioen met vaste collectieve premie Inhoudsopgave Het Garantie pensioen met vaste collectieve premie van Delta Lloyd Waarom Collectief Defined Contribution? 5 Wat is het? 5 De kracht van

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland. Extra nieuwsbrief 2017 nummer 1

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland. Extra nieuwsbrief 2017 nummer 1 Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Extra nieuwsbrief 2017 nummer 1 Na een druk 2016 met een eindspurt in verband met de verandering van onze pensioenregeling is 2017 al weer begonnen. Wij

Nadere informatie

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis

Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Vragen & antwoorden over uw pensioen en de kredietcrisis Corporate Pensioen 4 Juni 2009 Vragen 1. Hoe zeker is mijn toekomstige pensioenvoorziening bij Nationale-Nederlanden? 3. Hoe weet ik hoeveel pensioen

Nadere informatie

PENSIOEN ACTIE- EN AANDACHTSPUNTEN Hans Kennis. 22 september 2016

PENSIOEN ACTIE- EN AANDACHTSPUNTEN Hans Kennis. 22 september 2016 PENSIOEN ACTIE- EN AANDACHTSPUNTEN Hans Kennis 22 september 2016 Wat ik met u wil bespreken Wetgeving pensioencommunicatie Wetgeving verbeterde premieregeling Instemmingsrecht ondernemingsraden Korten

Nadere informatie

VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS

VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS Deelnemersvergadering 14 september 2015 Voorgenomen liquidatie pensioenfonds 14 september 2015 Pagina 1 AGENDA Regelingen pensioenfonds Achtergrond Voorgenomen besluit

Nadere informatie

Belanghebbendenbijeenkomst 12 oktober 2016

Belanghebbendenbijeenkomst 12 oktober 2016 Belanghebbendenbijeenkomst 12 oktober 2016 NBC congrescentrum Nieuwegein 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2 www.bnpf.nl www.vvp-bnpf.nl Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken

Nadere informatie

Overzicht Beleid & Wet- en regelgeving pensioenen

Overzicht Beleid & Wet- en regelgeving pensioenen Overzicht Beleid & Wet- en regelgeving pensioenen 15 december 2015 GEWIJZI Vooraf 08 Herziening IORP-richtlijn G 01 Toekomst pensioenstelsel 09 Payroll - motie Hamer G 02 03 04 05 Algemeen pensioenfonds

Nadere informatie

«Voornaam» «Tussenvoegsel» «Achternaam» «Adres1» «Postcode» «Plaats»

«Voornaam» «Tussenvoegsel» «Achternaam» «Adres1» «Postcode» «Plaats» Postadres Postbus 8696, 3009 AR Rotterdam «Voornaam» «Tussenvoegsel» «Achternaam» «Adres1» «Postcode» «Plaats» Bezoekadres Pegasusweg 200 3067 KX Rotterdam T 088 3680368 www.fnv.nl Datum Doorkiesnummer

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 5 juli 2016 1 Agenda Opening 2015 Financiën: Dekkingsgraad en financiële situatie Henk Herstelplan Henk Beleggingsbeleid Bert Risico s

Nadere informatie

Wat te doen met het pensioen bij een bedrijfsovername of -afsplitsing?

Wat te doen met het pensioen bij een bedrijfsovername of -afsplitsing? Wat te doen met het pensioen bij een bedrijfsovername of -afsplitsing? 1. Aanleiding De laatste jaren zijn bedrijfsovernames en -afsplitsingen aan de orde van de dag en dit proces zal zich de komende tijd

Nadere informatie

Pensioenprotocol 2014

Pensioenprotocol 2014 Pensioenprotocol 2014 Nederlandse Zuivel Organisatie (NZO) gevestigd te Zoetermeer namens de volgende leden: - Friesland Campina N.V. uitsluitend voor de aan Friesland Campina N.V. gelieerde ondernemingen

Nadere informatie

PENSIOENLEEFTIJD IN BEWEGING: HET SPEELVELD VAN DE OR Scoren met medezeggenschap. 18 mei 2017

PENSIOENLEEFTIJD IN BEWEGING: HET SPEELVELD VAN DE OR Scoren met medezeggenschap. 18 mei 2017 PENSIOENLEEFTIJD IN BEWEGING: HET SPEELVELD VAN DE OR Scoren met medezeggenschap 18 mei 2017 Montae Sinds 1997 Vestigingen in Rijswijk, Eindhoven en Willemstad (Curacao) 70 medewerkers Pensioenadvies aan

Nadere informatie

Beleggen voor een goed pensioenresultaat. Oskar Poiesz Robeco Investment Solutions 10 mei 2016

Beleggen voor een goed pensioenresultaat. Oskar Poiesz Robeco Investment Solutions 10 mei 2016 Beleggen voor een goed pensioenresultaat Oskar Poiesz Robeco Investment Solutions 10 mei 2016 Onderwerpen 1. Beleggen voor pensioen 2. Beleggingskeuzes bepalen het pensioen 3. Welke invloed heb je als

Nadere informatie

Persoonlijk Pensioen Plan

Persoonlijk Pensioen Plan Persoonlijk Pensioen Plan Brochure voor u als werkgever Als werkgever hebt u behoefte aan een betaalbare pensioenregeling. Tegelijkertijd wilt u een regeling die past in een goed arbeidsvoorwaardenbeleid.

Nadere informatie

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 15 Oktober 2014. Stichting Pensioenfonds Invista

Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 15 Oktober 2014. Stichting Pensioenfonds Invista Update pensioenen INVISTA (Nederland) BV per 15 Oktober 2014 Pensioen INVISTA (Nederland) BV Uitvoering door December 2008 in onderdekking. Maart 2009 korte termijnherstelplan ingediend bij en goedgekeurd

Nadere informatie

ONDERWERP PRESENTATIE IS EEN STELSELWIJZIGING IN BELANG VAN U ALS DEELNEMER? GENOEMDE ONTWIKKELINGEN / PROBLEMEN OM ONS PENSIOEN STELSEL TE WIJZIGEN

ONDERWERP PRESENTATIE IS EEN STELSELWIJZIGING IN BELANG VAN U ALS DEELNEMER? GENOEMDE ONTWIKKELINGEN / PROBLEMEN OM ONS PENSIOEN STELSEL TE WIJZIGEN ONDERWERP PRESENTATIE IS EEN STELSELWIJZIGING IN BELANG VAN U ALS DEELNEMER? GENOEMDE ONTWIKKELINGEN / PROBLEMEN OM ONS PENSIOEN STELSEL TE WIJZIGEN 1 GEVOLGEN DEMOGRAFISCHE ONTWIKKELINGEN 2 REKENRENTE,

Nadere informatie

Matrix ten aanzien van de toeslag pensioenaanspraken en pensioenrechten (is toeslag voor gepensioneerden, gewezen deelnemers en deelnemers):

Matrix ten aanzien van de toeslag pensioenaanspraken en pensioenrechten (is toeslag voor gepensioneerden, gewezen deelnemers en deelnemers): Matrix ten aanzien van de toeslag en pensioenrechten (is toeslag voor gepensioneerden, gewezen deelnemers en deelnemers): Toeslagbeleid, A. Geen beleid over B. Geen doelgericht toeslagbeleid Er is geen

Nadere informatie

Uitvoeringsreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw

Uitvoeringsreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw Uitvoeringsreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw Artikel 1 Definities De begripsomschrijvingen zoals opgenomen in het Pensioenreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw (hierna:

Nadere informatie

Stand van zaken GITP Pensioenfonds 3e kwartaal 2014

Stand van zaken GITP Pensioenfonds 3e kwartaal 2014 Stand van zaken GITP Pensioenfonds 3e kwartaal 2014 Dekkingsgraad Reken datum Technisch Vereist Vermogen * 1.000,- Belegd vermogen Overige (TB) Vermogen aanwezige Dekkingsgraad 31-7-2012 148.001 120.531

Nadere informatie

Ballast Nedam Pensioenfonds. Informatiebijeenkomst Premievrijen en gepensioneerden. Theo Bruijninckx 1 november 2004

Ballast Nedam Pensioenfonds. Informatiebijeenkomst Premievrijen en gepensioneerden. Theo Bruijninckx 1 november 2004 Ballast Nedam Pensioenfonds Informatiebijeenkomst Premievrijen en gepensioneerden Theo Bruijninckx 1 november 2004 Onderwerpen Agendapunt 1: Jaarverslag 2003 Overzicht 2003 Herstelplan 2002 Agendapunt

Nadere informatie

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen RBS pensioen update Van premie tot pensioen Hoe is uw pensioen opgebouwd? Waarom zitten veel pensioenfondsen nu in de problemen? Hoe ziet de toekomst van pensioen in Nederland eruit? In deze RBS Pensioen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 378 Wijziging van de Wet op de ondernemingsraden en de Pensioenwet in verband met de bevoegdheden van de ondernemingsraad inzake de arbeidsvoorwaarde

Nadere informatie

Het speelveld van de medezeggenschap bij wijziging pensioenregeling. Bijeenkomst VVA, 30 mei 2013 Nicolette Opdam

Het speelveld van de medezeggenschap bij wijziging pensioenregeling. Bijeenkomst VVA, 30 mei 2013 Nicolette Opdam Het speelveld van de medezeggenschap bij wijziging pensioenregeling Bijeenkomst VVA, 30 mei 2013 Nicolette Opdam Inhoud presentatie Pensioen de basisdocumenten De pensioenovereenkomst De uitvoeringsovereenkomst

Nadere informatie

Een (pensioen)zorg minder. Waardeoverdracht Verzekering

Een (pensioen)zorg minder. Waardeoverdracht Verzekering Een (pensioen)zorg minder Waardeoverdracht Verzekering Waardeoverdracht: financiële onzekerheden Werknemers die bij een nieuwe werkgever in dienst treden en in de pensioenregeling worden opgenomen, hebben

Nadere informatie

VERANTWOORDINGORGAAN

VERANTWOORDINGORGAAN VERANTWOORDINGORGAAN INHOUD Het verantwoordingsorgaan Governance Hoe past het verantwoordingsorgaan daarin? Besturen van pensioenfondsen en FNV Hoe past een verantwoordingsorgaan daarin? Relatie FNV en

Nadere informatie

Bijlage 3 Het Financieel Crisisplan

Bijlage 3 Het Financieel Crisisplan Bijlage 3 Het Financieel Crisisplan Dit financieel crisisplan is geschreven in het kader van artikel 145 van de Pensioenwet. Het crisisplan maakt deel uit van de beschrijving van de beheerste en integere

Nadere informatie

REGLEMENT AANVULLEND ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSPENSIOEN VAN STICHTING PENSIOENFONDS IMTECH

REGLEMENT AANVULLEND ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSPENSIOEN VAN STICHTING PENSIOENFONDS IMTECH REGLEMENT AANVULLEND ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSPENSIOEN VAN STICHTING PENSIOENFONDS IMTECH Inhoudsopgave Artikel Titel 1. Algemene bepalingen 1 2. Deelnemers 1 3. Jaarsalaris 2 4. Arbeidsongeschiktheidspensioengrondslag

Nadere informatie

Aangenaam Wij zijn TrueBlue. Een goed pensioen voor bedrijven binnen én buiten de digitale sector

Aangenaam Wij zijn TrueBlue. Een goed pensioen voor bedrijven binnen én buiten de digitale sector Aangenaam Wij zijn TrueBlue. Een goed pensioen voor bedrijven binnen én buiten de digitale sector Oktober 2016 Werkgevers kunnen kiezen bij TrueBlue Middelloonregeling of Beschikbare premieregeling Een

Nadere informatie

Gezamenlijk op weg naar een nieuwe pensioenregeling

Gezamenlijk op weg naar een nieuwe pensioenregeling PENSIOENMAGAZINE JULI 2014 Gezamenlijk op weg naar een nieuwe pensioenregeling Vorig jaar zomer is aangekondigd dat de pensioenregeling van NIBC zou gaan veranderen. Inmiddels is een Pensioencommissie

Nadere informatie

Wijziging CDC-regeling TBI

Wijziging CDC-regeling TBI Wijziging CDC-regeling TBI Voorlichtingssessie tijdens deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds TBI 18 november 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen enkele reproductie van het document

Nadere informatie