De Rol van de Ondernemingsraad bij Pensioen. 1. Wettelijke bevoegdheid

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Rol van de Ondernemingsraad bij Pensioen. 1. Wettelijke bevoegdheid"

Transcriptie

1 De Rol van de Ondernemingsraad bij Pensioen Wat zijn de rechten ( en plichten?) van de Ondernemingsraad als het om het pensioendossier gaat? Zodra het gaat om de collectieve pensioenregeling dan heeft de OR vaak instemmings- of adviesrecht. 1. Wettelijke bevoegdheid De ondernemingsraad is niet de enige gesprekspartner van de werkgever op pensioengebied. Als het pensioen onderdeel uitmaakt van het arbeidsvoorwaardenoverleg zal de vakbond in principe het overleg voeren. De pensioenregeling is dan geregeld in een collectieve arbeidsovereenkomst (of een arbeidsvoorwaardenregeling die is vastgelegd door een publiekrechtelijk orgaan). Maar de ondernemingsraad wordt wel steeds meer betrokken bij de vorming van arbeidsvoorwaarden op bedrijfsniveau. De bevoegdheden van de ondernemingsraad op dit terrein kunnen zijn vastgelegd in een overeenkomst (convenant, protocol) met de ondernemer, waarbij aan de ondernemingsraad verdergaande rechten kunnen worden toegekend dan volgens de Wet op de ondernemingsraden (WOR) mogelijk is. In afspraken met de ondernemingsraad zien we soms dat het onderscheid tussen primaire arbeidsvoorwaarden (bijvoorbeeld loon, arbeidsduur, aantal vakantiedagen) - van oudsher het domein van de vakbonden - en secundaire arbeidsvoorwaarden (zoals onkostenvergoedingen, spaarfaciliteiten) die meer in de sfeer van de ondernemingsraad liggen, wordt verlaten. Rechterlijke uitspraken hierover bevestigen dat ook met de ondernemingsraad afspraken over primaire arbeidsvoorwaarden kunnen worden gemaakt. Doorgaans worden dergelijke afspraken vastgelegd in de 'Regeling Arbeidsvoorwaarden'. Dergelijke regelingen komen vooral voor in bedrijven waar de vakbonden weinig leden hebben, maar kunnen ook náást de CAO bestaan. De regeling geeft dan veelal een nadere invulling van de CAO op bedrijfsniveau. Het kader voor de bevoegdheden van de ondernemingsraad bij collectieve pensioenregelingen wordt gegeven in artikel 27 van de WOR. Hierin wordt bepaald dat de ondernemer de instemming nodig heeft van de ondernemingsraad voor elk door hem voorgenomen besluit tot vaststelling, 1 / 7

2 wijziging of intrekking van een regeling met betrekking tot een pensioenverzekering, winstdelingsregeling of een spaarregeling. De werkgever informeert de ondernemingsraad tweemaal per jaar over besluiten die hij in voorbereiding heeft en die betrekking hebben op aangelegenheden waarbij de ondernemingsraad een advies- of een instemmingsrecht heeft. Tijdens dit overleg moeten afspraken worden gemaakt over wanneer en op welke wijze de ondernemingsraad in de besluitvorming wordt betrokken. Invloed van de ondernemingsraad De invloed die de ondernemingsraad op pensioengebied kan uitoefenen is mede afhankelijk van de wijze waarop de pensioenregeling wordt uitgevoerd en bij welke uitvoerder de regeling is ondergebracht. De formele positie die de ondernemingsraad op pensioengebied heeft, hangt daarom bijvoorbeeld af van de aanwezigheid van een CAO en van het soort pensioenuitvoerder (pensioenfonds of verzekeraar) waar de regeling is ondergebracht. Wat betreft de invloed van de ondernemingsraad kunnen de volgende situaties worden onderscheiden: a. de werkgever is aangesloten bij een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds (BPF); b. de afspraken rond pensioen worden op CAO niveau gemaakt; c. de pensioenregeling is ondergebracht bij een eigen ondernemingspensioenfonds (OPF); d. de werkgever heeft de pensioenregeling ondergebracht bij een verzekeringsmaatschappij; e. er is nog geen pensioenregeling. A. De werkgever is aangesloten bij een verplicht gesteld BPF In dit geval is de rol van de ondernemingsraad beperkt. Het arbeidsvoorwaardenoverleg wordt op bedrijfstakniveau gevoerd door de vakbonden. De werkgever doet niet zelf een pensioentoezegging aan zijn werknemers, maar omdat de werknemer werkzaam is in een bedrijfstak waar een verplichtgesteld BPF is, moet de werknemer toetreden tot dat fonds. Wijzigingen van de pensioenregeling van het BPF worden besproken in het CAO overleg binnen de branche en worden op bedrijfstakniveau doorgevoerd. De individuele werkgever en werknemer hebben hierop geen invloed. De ondernemingsraad kan wel bekijken of bij een wijziging van omstandigheden (fusie of overname of wijziging in de bedrijfsactiviteiten) de verplichtstelling nog van toepassing is. Daarnaast kan de ondernemingsraad zich ervoor inzetten dat er naast de verplichte regeling door de werkgever eventueel nog een excedent regeling wordt aangeboden voor de salarissen boven het maximum van het 2 / 7

3 bedrijfstakpensioenfonds. Omdat het aanbieden van een excedent regeling buiten de verplichtstelling van het bedrijfspensioenfonds valt, is het een besluit van de werkgever om dit wel of niet aan te bieden. Bovendien is de werkgever vrij in het bepalen van de inhoud van de excedent regeling Wanneer de werkgever de excedent regeling bij het BPF onderbrengt heeft de werkgever veelal geen tot weinig invloed hebben op de inhoud van hiervan. De WOR geeft de ondernemingsraad wel invloed op de excedent regeling wanneer de werkgever de deze onderbrengt bij een verzekeringsmaatschappij, omdat dit een rechtstreeks verzekerde regeling is (zie ook ad. D). B. De pensioenregeling wordt bij CAO geregeld Voor zover de inhoud van de pensioenregeling bij CAO wordt bepaald, heeft de ondernemingsraad geen instemmingsrecht. De pensioenregeling maakt onderdeel uit van het arbeidsvoorwaardenoverleg dat de werkgever voert met de vakbonden. Er blijft vanzelfsprekend nog wel instemmingsrecht voor de ondernemingsraad in het kader van onderdelen van de pensioenregeling die niet bij CAO zijn geregeld en voor zover hier een besluit van de werkgever aan ten grondslag ligt. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als de CAO een pensioenregeling voorschrijft die aan bepaalde minimumeisen moet voldoen. Als de werkgever een pensioenregeling wenst aan te bieden die verder gaat, dan heeft hij dus instemming van de ondernemingsraad nodig. Let op: indien de inhoud van de pensioenregeling geheel bij CAO wordt bepaald, heeft de ondernemingsraad geen instemmingsrecht. In aanvulling op de CAO is er echter veelal een excedent regeling getroffen, waarop de ondernemingsraad wel invloed kan hebben. C. De werkgever heeft de pensioenregeling ondergebracht bij een eigen OPF De ondernemingsraad heeft hier wel mogelijkheden om invloed uit te oefenen, maar heeft ook in deze situatie geen wettelijk instemmings- of adviesrecht. Manieren om de ondernemingsraad meer invloed te geven zijn: in de statuten van het fonds kan worden vastgelegd dat de ondernemingsraad de bevoegdheid heeft om de werknemersvertegenwoordigers te benoemen. bovenwettelijke bevoegdheid toekennen aan de ondernemingsraad (zie paragraaf 3.3) Let op: artikel 29 van de WOR regelt dat de ondernemingsraad bestuurders benoemt van instellingen of fondsen die de werkgever ten behoeve van de werknemers opricht. Te denken valt hierbij aan sociale en studiefondsen of instellingen voor kinderopvang. De bevoegdheid om de werknemersleden van het pensioenfondsbestuur te benoemen vloeit echter voort uit de Pensioenwet 3 / 7

4 Er kan ook in de statuten van het ondernemingspensioenfonds worden vastgelegd dat de ondernemingsraad bij wijzigingen van de pensioenregeling een adviesrecht heeft. Tot 2007 was het ook mogelijk om een instemmingsrecht overeen te komen en in de statuten vast te leggen. Op basis van de Pensioenwet is echter iedere bepaling die een instemmingsrecht inhoudt van een andere partij, die geen orgaan is van het pensioenfonds, inzake een (voorgenomen) besluit, nietig. Deze bepaling heeft ook betrekking op de aangesloten werkgever(s). Zo was in veel statuten vastgelegd dat het bestuur een besluit pas kon effectueren als de werkgever zijn goedkeuring daaraan had gegeven. Als het bestuur het voornemen heeft om de regeling te wijzigen en de ondernemingsraad heeft een adviesrecht, dan heeft het bestuur de statutaire plicht om vooraf de ondernemingsraad advies te vragen over de voorgenomen wijziging. In de praktijk komt dit bijvoorbeeld voor bij een pensioenregeling die is ondergebracht bij een verzekeringsmaatschappij en die wordt overgedragen naar een eigen ondernemingspensioenfonds. De ondernemingsraad had adviesrecht en dit zou komen te vervallen door wijziging van de uitvoerder. D. De pensioenregeling is ondergebracht bij een verzekeringsmaatschappij In dit geval geldt het wettelijk instemmingsrecht dat de ondernemingsraad heeft op grond van artikel 27 van de WOR. Door de in dit artikel aan de ondernemingsraad toegekende bevoegdheden, speelt de ondernemingsraad hier een belangrijke rol bij de vaststelling, de wijziging of de intrekking van een pensioenregeling. De werkgever zal in alle gevallen het advies van de ondernemingsraad moeten vragen voordat hij een definitief besluit over de pensioenregeling kan nemen. De instemming moet worden gevraagd voordat de werkgever het besluit neemt en het besluit moet (in concept) schriftelijk aan de ondernemingsraad voorgelegd worden. Daarbij zal een zo volledig mogelijk overzicht moeten worden gegeven van de reden van de wijziging, wat de wijzigingen zijn ten opzichte van de bestaande regeling en van de gevolgen van de wijziging. Lid 5 van artikel 27 WOR zegt dat indien de werkgever besluit de pensioenregeling te wijzigingen zonder de vereiste toestemming van de ondernemingsraad, dit besluit nietig is. De ondernemingsraad moet hiervoor wel binnen één maand nadat het besluit door de werkgever kenbaar is gemaakt, schriftelijk een beroep doen op de onverbindendheid van het besluit. Als de ondernemingsraad deze termijn laat verlopen, is het besluit van de werkgever onaantastbaar. Let op: indien de werkgever de pensioenregeling wijzigt zonder de vereiste toestemming van de ondernemingsraad is beroep hiertegen mogelijk. Dit dient binnen een maand te zijn ingediend. 4 / 7

5 Het instemmingsrecht is een mede-beslissingsrecht. De ondernemingsraad en de werkgever moeten het met elkaar eens worden. In het geval dat de ondernemingsraad niet instemt met de door de werkgever voorgestelde wijziging van de regeling, kan de werkgever de wijziging niet doorvoeren. Doet hij dit toch, dan kan de ondernemingsraad via de kantonrechter proberen te verhinderen dat de werkgever de nieuwe regeling invoert. Op zijn beurt kan de werkgever via de kantonrechter proberen toestemming te krijgen om de gewijzigde pensioenregeling uit te voeren. De kantonrechter zal toestemming verlenen als het standpunt van de ondernemingsraad onredelijk is, of het voorgenomen besluit van de werkgever voortkomt uit zwaarwegende bedrijfseconomische belangen. Tegen een besluit van de kantonrechter staat beroep open bij de rechtbank, zowel voor de werkgever indien de kantonrechter geen toestemming verleent als voor de ondernemingsraad als de kantonrechter de toestemming wel verleent. In de paragraaf 3.4 gaan we uitgebreider in op de situatie dat de pensioenregeling is ondergebracht bij een verzekeringsmaatschappij. E. De werkgever heeft nog geen pensioenregeling Is er nog geen pensioenregeling in het bedrijf aanwezig, dan zal eerst beoordeeld dienen te worden of de werkgever onder een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds valt (zie ad A). Is dit niet het geval, dan heeft de werkgever de keuze. Hij kan de pensioenregeling onderbrengen bij een eigen ondernemingspensioenfonds (in dit geval heeft de ondernemingsraad de onder ad. B genoemde bevoegdheden), of hij kan de pensioenregeling bij een verzekeringsmaatschappij onderbrengen. In dit laatste geval zal de ondernemingsraad ingeschakeld moeten worden. De ondernemingsraad kan natuurlijk ook zelf met voorstellen komen voor een regeling. Indien u als ondernemingsraad gaat praten over een pensioenregeling is het raadzaam dat u zich goed oriënteert. Hier dient in ogenschouw te worden genomen wat voor een soort pensioenregeling gewenst is. De pensioenregeling maakt onderdeel uit van het arbeidsvoorwaardenpakket binnen het bedrijf en zal binnen het arbeidsvoorwaardenbeleid moeten passen. Heeft men bijvoorbeeld veel flexibele beloningscomponenten, dan zal een eindloonregeling minder voor de hand liggen. Bovenwettelijke bevoegdheden Naast de in de vorige paragraaf genoemde bevoegdheden van de ondernemingsraad op basis van artikel 27 van de WOR, maakt artikel 32 van de WOR het mogelijk om de ondernemingsraad verdere bevoegdheden in de vorm van een adviesrecht toe te kennen. Deze bevoegdheden kunnen ook betrekking hebben op pensioen. De toekenning van de bevoegdheden kan plaatsvinden via een CAO-bepaling of via een besluit van de werkgever. Ook hier gelden geen bevoegdheden voor ondernemingsraad voor zover de aangelegenheid al inhoudelijk is geregeld in de CAO. Artikel 32 geeft een wettelijke grondslag aan 5 / 7

6 de reeds langer bestaande praktijk dat ondernemer en ondernemingsraad bovenwettelijke bevoegdheden kunnen afspreken, ook op het gebied van de arbeidsvoorwaarden. De extra bevoegdheden kunnen worden vastgelegd in een convenant (overeenkomst) tussen werkgever en ondernemingsraad. Naleving van de uitgebreide bevoegdheden kan door de ondernemingsraad op grond van de wet worden afgedwongen, terwijl ook de beroepsprocedures uit de WOR gelden. Geschillen over een bovenwettelijk adviesrecht worden door de Ondernemingskamer behandeld. Ook bij bovenwettelijk bevoegdheden geldt de regel dat de werkgever geen advies of instemming hoeft te vragen over zaken die hoewel vallend onder de verdere bevoegdheden inhoudelijk bij CAO of publiekrechtelijke regeling zijn geregeld. Invloed van de ondernemingsraad bij verzekerde regelingen Artikel 27 van de WOR is alleen van toepassing op de situaties waarin de pensioenregeling rechtstreeks is verzekerd bij een levensverzekeringsmaatschappij. De reden hiervoor is dat de Pensioenwet de medezeggenschap van de werknemer in de besluitvorming van het bestuur van pensioenfondsen al waarborgt. In het bestuur van een pensioenfonds moeten immers ook vertegenwoordigers van de kant van de werknemers zitting hebben. Door bij pensioenfondsen ook de ondernemingsraad inspraak te geven, zou er dubbele medezeggenschap ontstaan. In het hiernavolgende wordt een aantal situaties beschreven waarbij de ondernemingsraad in het kader van haar zeggenschapstaak betrokken kan raken en waarin zij ook daadwerkelijk zeggenschap heeft, namelijk: 1. Wijziging van pensioenuitvoerder ; 2. Wijziging pensioenregeling ; Wijziging van pensioenuitvoerder De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht voor zover het een wijziging van de pensioenregeling betreft. Je zou kunnen zeggen dat indien de regeling inhoudelijk niet wijzigt, maar er uitsluitend wordt gekozen voor een andere wijze van uitvoering, de ondernemingsraad strikt genomen geen instemmingsrecht heeft. De werkgever zegt immers pensioen toe en niet een bepaalde wijze van uitvoering van de toezegging. Niettemin zal het wijzigen van de uitvoerder veelal automatisch ook een wijziging van de toepasselijke statuten (bij een pensioenfonds) en/of reglementen inhouden. Aan de hand van het nieuwe pensioenreglement kan de ondernemingsraad zorgvuldig bekijken of er inhoudelijke wijzigingen worden gedaan. Let op: ook bij wijziging van de pensioenuitvoerder kan een ondernemingsraad instemmingsrecht hebben. 6 / 7

7 Wordt bij de wijziging van de uitvoerder bijvoorbeeld gekozen voor de oprichting van een eigen pensioenfonds in plaats van voor een verzekeraar, dan betekent dit ook dat er een bestuur gevormd moet worden. In de toekomst verliest de ondernemingsraad hierdoor in principe het instemmingsrecht. Bovendien zal in een dergelijk geval vaak ook de financiering van de pensioenregeling wijzigen. Dit maakt het extra van belang dat de ondernemingsraad betrokken is bij de wijziging van uitvoerder. Specifiek voor beschikbare premieregelingen geldt dat wijziging van een uitvoerder een belangrijk onderdeel uit moet maken van het instemmingsrecht. Zuiver juridisch bezien maakt dit hier geen onderdeel vanuit (zie hierboven), maar voor een ondernemingsraad is het wel verstandig om het instemmingsrecht richting de werkgever te verruimen. Bij dit type regeling worden er kosten onttrokken aan de premie inleg. Hoe hoger de kosten, hoe lager de netto inleg (de inleg die belegd gaat worden). De keuze voor een uitvoerder bepaalt mede de kosten. Wijziging pensioenregeling In principe valt bij een verzekerde regeling elke wijziging van de pensioenregeling onder het instemmingsrecht van de ondernemingsraad. Dit kan alleen anders zijn indien de werkgever in het pensioenreglement een wijzigingsvoorbehoud heeft opgenomen. De werknemer is bij zijn indiensttreding akkoord gegaan met de inhoud van het pensioenreglement, inclusief het voorbehoud, door het ondertekenen van de arbeidsovereenkomst waarin verwezen wordt naar de pensioenregeling. Is dit voorbehoud niet opgenomen, dan is de instemming vereist van iedere individuele deelnemer. De instemming mag overigens ook worden verkregen via het zogenaamde negatieve piepsysteem. De werknemers worden dan schriftelijk door de werkgever geïnformeerd over de op handen zijnde wijzigingen en kunnen hun eventuele bezwaren binnen een bepaalde vastgestelde termijn kenbaar maken. Reageren zij niet, dan worden ze geacht akkoord te zijn gegaan met de door de werkgever voorgestelde wijzigingen. Van deze mogelijkheid kan in de praktijk alleen gebruik worden gemaakt als de werkgever een redelijke termijn biedt om te reageren en mits de werknemer voldoende en duidelijk is geïnformeerd over de wijzigingen. 7 / 7

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 378 Wijziging van de Wet op de ondernemingsraden en de Pensioenwet in verband met de bevoegdheden van de ondernemingsraad inzake de arbeidsvoorwaarde

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 182 Wijziging van de Pensioenwet en enige andere wetten in verband met versterking van het bestuur bij pensioenfondsen en enige andere wijzigingen

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

OR Summer. Meer invloed op pensioenen dankzij vernieuwd instemmingsrecht

OR Summer. Meer invloed op pensioenen dankzij vernieuwd instemmingsrecht OR Summer Meer invloed op pensioenen dankzij vernieuwd instemmingsrecht Uw docent: mr. Monica Swalef Swalef pensioenjuristen en academie Agenda Uitbreiding instemmingsrecht Vastlegging Informatie Procedure

Nadere informatie

OR Spring. Meer invloed op pensioenen dankzij vernieuwd instemmingsrecht

OR Spring. Meer invloed op pensioenen dankzij vernieuwd instemmingsrecht OR Spring Meer invloed op pensioenen dankzij vernieuwd instemmingsrecht Uw docenten Ernst van Win Monica Swalef Agenda Uitbreiding instemmingsrecht Vastlegging Informatie Procedure Beroepsmogelijkheden

Nadere informatie

Aandachtspunt voor de OR hierbij is dat de gevolgen juist en correct zijn weergegeven.

Aandachtspunt voor de OR hierbij is dat de gevolgen juist en correct zijn weergegeven. DE ONDERNEMINGSRAAD EN PENSIOEN Algemeen Wet op de ondernemingsraden Iedere onderneming met tenminste 50 werknemers, dient een ondernemingsraad te hebben. Indien een werkgever de pensioenregeling wenst

Nadere informatie

Het speelveld van de medezeggenschap bij wijziging pensioenregeling. Bijeenkomst VVA, 30 mei 2013 Nicolette Opdam

Het speelveld van de medezeggenschap bij wijziging pensioenregeling. Bijeenkomst VVA, 30 mei 2013 Nicolette Opdam Het speelveld van de medezeggenschap bij wijziging pensioenregeling Bijeenkomst VVA, 30 mei 2013 Nicolette Opdam Inhoud presentatie Pensioen de basisdocumenten De pensioenovereenkomst De uitvoeringsovereenkomst

Nadere informatie

Allen die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:

Allen die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: Voorstel van wet tot wijziging van de Wet op de ondernemingsraden en de Pensioenwet in verband met de bevoegdheden van de ondernemingsraad inzake de arbeidsvoorwaarde pensioen Allen die deze zullen zien

Nadere informatie

Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL

Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL Onderwerpen 1. Pensioen, wat is pensioen? 2. Wijziging Wet op de ondernemingsraden 3. Outsourcing vanuit zorg en overheid OR (opeens)

Nadere informatie

4 Een instemmingsrecht van de ondernemingsraad voor wijzigen pensioenovereenkomst bij een ondernemingspensioenfonds

4 Een instemmingsrecht van de ondernemingsraad voor wijzigen pensioenovereenkomst bij een ondernemingspensioenfonds EEN INSTEMMINGSRECHT VAN DE ONDERNEMINGSRAAD VOOR WIJZIGEN PENSIOENOVEREENKOMST BIJ EEN ONDERNEMINGSPENSIOENFONDS 4 Een instemmingsrecht van de ondernemingsraad voor wijzigen pensioenovereenkomst bij een

Nadere informatie

Even voorstellen. Pensioen Perspectief

Even voorstellen. Pensioen Perspectief OR relatiemiddag (W)OR en PENSIOEN 10 mei 2016 Even voorstellen Pensioen Perspectief Externe consultants Geen belangen in verzekeraars / PPI s / pensioenfondsen en v.v. Onafhankelijk advies Adviseur van

Nadere informatie

Uit de parlementaire geschiedenis blijkt echter dat pensioen in het kader van de WOR geen primaire maar een secundaire arbeidsvoorwaarde is:

Uit de parlementaire geschiedenis blijkt echter dat pensioen in het kader van de WOR geen primaire maar een secundaire arbeidsvoorwaarde is: Page 1 of 6 Knowledge Portal ArbeidsRecht 2014/6 Aflevering ArbeidsRecht 2014, afl. 1 Publicatiedatum 09-12-2013 Auteur J.W. Boelhouwer [1] Titel Instemmingsrecht en pensioen: onduidelijkheid houdt aan

Nadere informatie

Even voorstellen. Pensioen Perspectief

Even voorstellen. Pensioen Perspectief WG/HR relatiemiddag (W)OR en pensioen 12 mei 2016 Even voorstellen Pensioen Perspectief Externe consultants Geen belangen in verzekeraars / PPI s / pensioenfondsen en v.v. Onafhankelijk advies Adviseur

Nadere informatie

Kennedy Van der Laan. Geachte heer, mevrouw,

Kennedy Van der Laan. Geachte heer, mevrouw, Memo Kennedy Van der Laan aan Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen van Chris Nekeman en Inge de Laat inzake NVZ / advies WOR datum 29 september 2014 referentie 15123/CNE/cza/ 1340988/0.6 Geachte heer,

Nadere informatie

Samenvatting: pensioen bij reorganisatie of fusie in de zorg

Samenvatting: pensioen bij reorganisatie of fusie in de zorg LOMOZ 24 juni 2015 1 Samenvatting: pensioen bij reorganisatie of fusie in de zorg De OR in de zorg heeft pensioen rechten: Vaak indirect: (pensioen)gevolgen van reorganisatie (art. 25 lid 1 WOR) Soms direct:

Nadere informatie

5 Samenvatting met visie en aanbevelingen van de raad

5 Samenvatting met visie en aanbevelingen van de raad SAMENVATTING MET VISIE EN AANBEVELINGEN VAN DE RAAD 5 Samenvatting met visie en aanbevelingen van de raad Dit hoofdstuk bevat een korte samenvatting van het advies. Daarin zijn ook de visie van de raad

Nadere informatie

Pensioen bij overnames. Nick Hessels Henriëtte Dekker

Pensioen bij overnames. Nick Hessels Henriëtte Dekker Pensioen bij overnames 20januari 2011 Nick Hessels Henriëtte Dekker Inhoud Introductie Nick en Henriëtte Aandelentransactie Pensioen bij aandelentransactie ti Activa/passivatransactie Pensioen bij activa/passivatransactie

Nadere informatie

CONCEPT. Artikel I. De Wet op de ondernemingsraden wordt als volgt gewijzigd:

CONCEPT. Artikel I. De Wet op de ondernemingsraden wordt als volgt gewijzigd: CONCEPT Voorstel van wet [[ ]] tot wijziging van de Wet op de ondernemingsraden en de Pensioenwet in verband met de bevoegdheden van de ondernemingsraad inzake de beloningen van bestuurders en inzake de

Nadere informatie

De wettelijke regeling van de pvt

De wettelijke regeling van de pvt 3 De wettelijke regeling van de pvt De wettelijke regels over rechten, verplichtingen, faciliteiten en bevoegdheden van de pvt in de WOR zijn ingewikkeld. Dat komt omdat in de WOR alleen de taken en bevoegdheden

Nadere informatie

CAO & Arbeidsvoorwaardenreglement. Twee soorten cao s

CAO & Arbeidsvoorwaardenreglement. Twee soorten cao s CAO & Arbeidsvoorwaardenreglement Een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) is een schriftelijke overeenkomst waarin afspraken over arbeidsvoorwaarden zijn vastgelegd, bijvoorbeeld over loon, betaling

Nadere informatie

Arbeidsverhoudingen zijn ook in te delen naar het niveau waarop ze zich afspelen: a) Landelijk niveau b) Bedrijfstakniveau c) Ondernemingsniveau

Arbeidsverhoudingen zijn ook in te delen naar het niveau waarop ze zich afspelen: a) Landelijk niveau b) Bedrijfstakniveau c) Ondernemingsniveau Inleiding vormen dat deel van het maatschappelijke leven waarin de onderlinge betrekkingen tussen werkgevers en werknemers centraal staan. De overheid vormt binnen dat relatiepatroon een uiterst belangrijke

Nadere informatie

Voorstel van wet houdende invoering van de Pensioenwet (Invoerings- en aanpassingswet Pensioenwet)

Voorstel van wet houdende invoering van de Pensioenwet (Invoerings- en aanpassingswet Pensioenwet) Voorstel van wet houdende invoering van de Pensioenwet (Invoerings- en aanpassingswet Pensioenwet) Allen die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: Alzo Wij in overweging genomen hebben,

Nadere informatie

Waarom een APF? mr. Marianne M. Zweers Juridische zaken a.s.r.

Waarom een APF? mr. Marianne M. Zweers Juridische zaken a.s.r. Waarom een APF? mr. Marianne M. Zweers Juridische zaken a.s.r. Het APF wordt dé toekomst voor het onderbrengen van pensioen Ja / Nee? 2 APF verruimt pensioenmogelijkheden binnen het arbeidsvoorwaardenoverleg

Nadere informatie

Waardeoverdracht. bij indiensttreding

Waardeoverdracht. bij indiensttreding Waardeoverdracht bij indiensttreding 1 2 Inhoud 1. Een nieuwe baan! 4 2. Wat is waardeoverdracht? 5 3. Wat kunt u overdragen? 7 4. Waardeoverdracht: wel of niet doen? 8 6. Zo vraagt u waardeoverdracht

Nadere informatie

Beleid bij collectieve waardeoverdracht

Beleid bij collectieve waardeoverdracht Beleid bij collectieve waardeoverdracht Voor een collectieve waardeoverdracht zijn geen wettelijke of gemeenschappelijke rekenregels, daarom stelt FNV Bondgenoten haar eigen uitgangspunten vast. FNV Bondgenoten

Nadere informatie

Collec&ef Pensioen. Liesbeth Hardeman Tanh Nguyen

Collec&ef Pensioen. Liesbeth Hardeman Tanh Nguyen Collec&ef Pensioen Liesbeth Hardeman Tanh Nguyen Agenda 1 Adviestraject collec&ef pensioen 2 Actualiteiten pensioen 3 Mogelijke risico s accountant i.v.m. collec&ef pensioen Adviestraject Pensioenadvies

Nadere informatie

Deelnemersvergadering Stichting CRH Pensioenfonds. 26 juni 2014 De Meern

Deelnemersvergadering Stichting CRH Pensioenfonds. 26 juni 2014 De Meern Deelnemersvergadering Stichting CRH Pensioenfonds 26 juni 2014 De Meern Agenda 1. Opening 2. Aanleiding Nieuw Bestuursmodel 3. Partijen bij uitvoering pensioenregeling 4. Toelichting wettelijk kader 5.

Nadere informatie

Zijne excellentie de heer L.F. Asscher Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Anna van Hannoverstraat 4 2595 BJ DEN HAAG

Zijne excellentie de heer L.F. Asscher Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Anna van Hannoverstraat 4 2595 BJ DEN HAAG Jachthavenweg 121 1081 KM Amsterdam Postbus 75265 1070 AG Amsterdam Zijne excellentie de heer L.F. Asscher Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Anna van Hannoverstraat 4 2595 BJ DEN HAAG Datum

Nadere informatie

Pensioenactualiteiten in vogelvlucht. Monica Swalef

Pensioenactualiteiten in vogelvlucht. Monica Swalef Pensioenactualiteiten in vogelvlucht Monica Swalef Agenda Inleiding Algemeen Pensioenfonds Uitbreiding instemmingsrecht ondernemingsraad Wet verbeterde premieregeling Wet pensioencommunicatie Inleiding

Nadere informatie

7. Verantwoordelijkheid van pensioenfondsen en verzekeraars voor naleving van wettelijke voorschriften

7. Verantwoordelijkheid van pensioenfondsen en verzekeraars voor naleving van wettelijke voorschriften 7. Verantwoordelijkheid van pensioenfondsen en verzekeraars voor naleving van wettelijke voorschriften Dit hoofdstuk is gewijd aan de verschillende onderwerpen die onder deze titel in de adviesaanvraag

Nadere informatie

7 VERBOND VAN VERZEKERAARS

7 VERBOND VAN VERZEKERAARS 7 VERBOND VAN VERZEKERAARS STICHTING VAN DE ARBEID Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Mevrouw drs. J. Klijnsma, staatssecretaris Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Den Haag : 31 oktober 2013 Betreft

Nadere informatie

Nieuwsbrief van het Expertisecentrum Pensioenrecht van de Vrije Universiteit Amsterdam ter ondersteuning van de Leergang Pensioenrecht.

Nieuwsbrief van het Expertisecentrum Pensioenrecht van de Vrije Universiteit Amsterdam ter ondersteuning van de Leergang Pensioenrecht. Nieuwsbrief van het Expertisecentrum Pensioenrecht van de Vrije Universiteit Amsterdam ter ondersteuning van de Leergang Pensioenrecht. Editie 2013/9 Kamervragen Instemmingsrecht Ondernemingsraad bij PPI

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Motie Omtzigt/Hamer

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Motie Omtzigt/Hamer De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Reglement Cliëntenraad Stichting Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant

Reglement Cliëntenraad Stichting Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant Reglement Cliëntenraad Stichting Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant 1 oktober 2011 Reglement Cliëntenraad van Stichting Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant Stichting Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant stelt conform

Nadere informatie

Actualiteiten pensioenen. Marcel van de Grift Senior pensioenadviseur

Actualiteiten pensioenen. Marcel van de Grift Senior pensioenadviseur Actualiteiten pensioenen Marcel van de Grift Senior pensioenadviseur 1. Algemeen 2. Rol OR 3. Pensioenregelingen Agenda 4. Fiscale wijzigingen 2015 (rol OR bij compensatiemaatregelen) 5. Pensioenuitvoerders

Nadere informatie

Overzicht van de samenhang van rechten cliëntenraad ondernemingsraad

Overzicht van de samenhang van rechten cliëntenraad ondernemingsraad BORBOLETA BV advies en interim management training & mediation Overzicht van de samenhang van rechten cliëntenraad ondernemingsraad Een onderneming in de zorgsector heeft in het overleg over tal van zaken

Nadere informatie

Sector-cao Verzekeringsbedrijf Basispensioenregeling en stopzetting FAR. Vragen en Antwoorden

Sector-cao Verzekeringsbedrijf Basispensioenregeling en stopzetting FAR. Vragen en Antwoorden Sector-cao Verzekeringsbedrijf Basispensioenregeling en Vragen en Antwoorden 1. Wat is de flexibele aanvullingsregeling (FAR)? De FAR is in het leven geroepen als compensatiemaatregel voor het afschaffen

Nadere informatie

VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS

VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS Deelnemersvergadering 14 september 2015 Voorgenomen liquidatie pensioenfonds 14 september 2015 Pagina 1 AGENDA Regelingen pensioenfonds Achtergrond Voorgenomen besluit

Nadere informatie

Raad R/2723 17 juni 2014

Raad R/2723 17 juni 2014 Raad R/2723 17 juni 2014 Bestemd voor de raadsvergadering d.d. d.d. vrijdag 20 juni 2014 Ontwerpadvies Instemmingsrecht OR over de arbeidsvoorwaarde pensioen Dit is een ontwerpadvies ter behandeling in

Nadere informatie

Basiscursus collectief Pensioen. Wat je moet weten over een belangrijke arbeidsvoorwaarde

Basiscursus collectief Pensioen. Wat je moet weten over een belangrijke arbeidsvoorwaarde Basiscursus collectief Pensioen Wat je moet weten over een belangrijke arbeidsvoorwaarde 1 Onderwerpen Pensioen in Nederland Pensioen = loon Hoe wordt pensioen vastgesteld? Wat bepaalt de waarde van een

Nadere informatie

Vrijwillige aansluiting bij het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bouwnijverheid (bpfbouw)

Vrijwillige aansluiting bij het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bouwnijverheid (bpfbouw) Vrijwillige aansluiting bij het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bouwnijverheid (bpfbouw) Vrijwillige aansluiting Het is mogelijk dat uw onderneming niet onder de Bouwnijverheid valt, maar dat u zich toch

Nadere informatie

Instemmingsrecht OR over arbeidsvoorwaarde

Instemmingsrecht OR over arbeidsvoorwaarde ADVIES 14/05 Juni 2014 Instemmingsrecht OR over arbeidsvoorwaarde pensioen SOCIAAL-ECONOMISCHE RAAD ADVIES 14/05 Juni 2014 Instemmingsrecht OR inzake de arbeidsvoorwaarde pensioen UITGEBRACHT AAN DE STAATSSECRETARIS

Nadere informatie

SOCIAAL PLAN. enerzijds en. namens. de Vereniging ABVAKABO / FNV, de heer P. Weijland. CNV Publieke Zaak, de heer F. Doedens.

SOCIAAL PLAN. enerzijds en. namens. de Vereniging ABVAKABO / FNV, de heer P. Weijland. CNV Publieke Zaak, de heer F. Doedens. SOCIAAL PLAN In het kader van de overdracht van de activiteiten van Rijn-Side, onderdeel van de Stichting Passade te Arnhem naar de Stichting Pactum jeugdzorg & educatie te Arnhem per........ De ondergetekenden,

Nadere informatie

In artikel 28, eerste lid, wordt de deelnemersraad vervangen door: de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad of het belanghebbendenorgaan.

In artikel 28, eerste lid, wordt de deelnemersraad vervangen door: de deelnemers- en pensioengerechtigdenraad of het belanghebbendenorgaan. Voorstel van wet tot wijziging van de Pensioenwet en enige andere wetten in verband met versterking van het bestuur bij pensioenfondsen en enige andere wijzigingen (Wet versterking bestuur pensioenfondsen)

Nadere informatie

Omvang van het verlof Iedere ouder heeft éénmaal recht op 26 weken ouderschapsverlof voor elk kind onder de 8 jaar.

Omvang van het verlof Iedere ouder heeft éénmaal recht op 26 weken ouderschapsverlof voor elk kind onder de 8 jaar. 1 Ouderschapsverlof Auteur: mr. Edith van Schie, XpertHR Iedere ouder heeft recht op 26 weken ouderschapsverlof voor elk kind onder de 8 jaar. Op deze wijze wil de wetgever beide ouders de mogelijkheid

Nadere informatie

De eerste 9 maanden Nieuw in de medezeggenschap

De eerste 9 maanden Nieuw in de medezeggenschap www.merlijnmedezeggenschap.nl De eerste 9 maanden Nieuw in de medezeggenschap Geschiedenis De basis en doel van medezeggenschap Van idee naar besluit De rechten De faciliteiten Geschiedenis van de WOR

Nadere informatie

A OEdmond Halley Oorsprongpark 1 3581 ES UTRECHT T 030 251 98 81 E iiiinfo@edmondhalley.nl W www.edmondhalley.nl twitter.

A OEdmond Halley Oorsprongpark 1 3581 ES UTRECHT T 030 251 98 81 E iiiinfo@edmondhalley.nl W www.edmondhalley.nl twitter. A OEdmond Halley Oorsprongpark 1 3581 ES UTRECHT T 030 251 98 81 E iiiinfo@edmondhalley.nl W www.edmondhalley.nl twitter.com/edmondhalley Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 2 HET NEDERLANDSE PENSIOENSTELSEL

Nadere informatie

Datum 2 mei 2013 Betreft Kamervragen van het lid Omtzigt (CDA) over medezeggenschap bij PPI

Datum 2 mei 2013 Betreft Kamervragen van het lid Omtzigt (CDA) over medezeggenschap bij PPI > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Webinar Medezeggenschap 13 april 2015. Van Doorne Marjolijn Lips & Steven Sterk

Webinar Medezeggenschap 13 april 2015. Van Doorne Marjolijn Lips & Steven Sterk Webinar Medezeggenschap 13 april 2015 Van Doorne Marjolijn Lips & Steven Sterk Wanneer instellen OR? Artikel 2 WOR: Ondernemer Die een onderneming in stand houdt Met in de regel ten minste 50 werkzame

Nadere informatie

Nota naar aanleiding van het verslag. Algemeen. 1. Inleiding

Nota naar aanleiding van het verslag. Algemeen. 1. Inleiding Wijziging van de Wet op de ondernemingsraden en de Pensioenwet in verband met de bevoegdheden van de ondernemingsraad inzake de arbeidsvoorwaarde pensioen (34 378) Nota naar aanleiding van het verslag

Nadere informatie

Medezeggenschap DOOR MR. MINKE M. KROON

Medezeggenschap DOOR MR. MINKE M. KROON Medezeggenschap DOOR MR. MINKE M. KROON Inleiding Een ondernemer, de Stichting Bieb, bestaande uit 4 bibliotheken met ongeveer 70 werknemers, was voor een groot deel afhankelijk van subsidies. Als de Stichting

Nadere informatie

Nieuwsbrief oktober 2014: Overgang naar de werkkostenregeling

Nieuwsbrief oktober 2014: Overgang naar de werkkostenregeling Nieuwsbrief oktober 2014: Overgang naar de werkkostenregeling Werkgevers kunnen nu nog kiezen of ze gebruik willen maken van de werkkostenregeling. Vanaf 1 januari 2015 zijn alle werkgevers echter verplicht

Nadere informatie

Wat te doen met het pensioen bij een bedrijfsovername of -afsplitsing?

Wat te doen met het pensioen bij een bedrijfsovername of -afsplitsing? Wat te doen met het pensioen bij een bedrijfsovername of -afsplitsing? 1. Aanleiding De laatste jaren zijn bedrijfsovernames en -afsplitsingen aan de orde van de dag en dit proces zal zich de komende tijd

Nadere informatie

Meepraten over pensioen

Meepraten over pensioen Meepraten over pensioen Meepraten? Meepraten over pensioen? Waarom niet? Pensioen is belangrijk genoeg. Alle reden dus om te kijken op welke manier je invloed kunt uitoefenen op de pensioenregeling. Ben

Nadere informatie

STATENVOORDRACHT. Haarlem,.. augustus Onderwerp:Wet op de Ondernemingsraden. Bijlagen : 2. 1.Inleiding

STATENVOORDRACHT. Haarlem,.. augustus Onderwerp:Wet op de Ondernemingsraden. Bijlagen : 2. 1.Inleiding STATENVOORDRACHT Haarlem,.. augustus 1996 Onderwerp:Wet op de Ondernemingsraden Bijlagen : 2 1.Inleiding De Wet op de ondernemingsraden (WOR) is op 5 mei 1995 van kracht geworden voor de overheid. Er is

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR HET VERANTWOORDINGSORGAAN VAN STICHTING PENSIOENFONDS ABP

REGLEMENT VOOR HET VERANTWOORDINGSORGAAN VAN STICHTING PENSIOENFONDS ABP REGLEMENT VOOR HET VERANTWOORDINGSORGAAN VAN STICHTING PENSIOENFONDS ABP Het bestuur van Stichting Pensioenfonds ABP, Gelet op artikel 18 lid 4 laatste zin, van de statuten van Stichting Pensioenfonds

Nadere informatie

Bijlage 1: Nadere toelichting behorende bij paragraaf 3 over de toezeggingen

Bijlage 1: Nadere toelichting behorende bij paragraaf 3 over de toezeggingen Bijlage 1: Nadere toelichting behorende bij paragraaf 3 over de toezeggingen Oprichting vereniging van gepensioneerden Toegezegd is dat bij de evaluatie aandacht zal worden besteed aan de klacht dat pensioenfondsen

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Pensioenregeling uitgevoerd door BNPF 3. Vergelijking andere pensioenfondsen 4. Herstelplan

Nadere informatie

Supplement bij uitvoeringsovereenkomst d.d. 31 december 2012 hoofdlijnenakkoord tussen IBM Nederland B.V. en Stichting Pensioenfonds IBM Nederland

Supplement bij uitvoeringsovereenkomst d.d. 31 december 2012 hoofdlijnenakkoord tussen IBM Nederland B.V. en Stichting Pensioenfonds IBM Nederland De ondergetekenden: IBM Nederland B.V., statutair gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen IBM, ten deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door haar Country General Manager, de heer H.J. van Dorenmalen; en

Nadere informatie

Toekomst van het Pensioenstelsel

Toekomst van het Pensioenstelsel Toekomst van het Pensioenstelsel 26 maart 2015 Alex Ter Horst en Ruud Derksen Advocaten Pensioenrecht Nederlandse pensioenstelsel behoort tot de beste van de wereld 1. Denemarken (82,4) 2. Australie (79,9)

Nadere informatie

V & A s n.a.v. Wet versterking bestuur pensioenfondsen d.d. 24 januari 2014

V & A s n.a.v. Wet versterking bestuur pensioenfondsen d.d. 24 januari 2014 V & A s n.a.v. Wet versterking bestuur pensioenfondsen d.d. 24 januari 2014 Inleiding Zoals bekend treedt de Wet versterking bestuur pensioenfonds op 1 juli 2014 in werking. Deze wet leidt tot aanpassing

Nadere informatie

Doorn en Keizer. Actualiteiten pensioen. Jeroen Los. 19 mei 2015

Doorn en Keizer. Actualiteiten pensioen. Jeroen Los. 19 mei 2015 Doorn en Keizer Actualiteiten pensioen 19 mei 2015 Jeroen Los 1 Programma pensioenactualiteiten OR en pensioen Pensioenontslag vóór en na WWZ Waar is pensioen ondergebracht? >90% werknemers heeft een pensioenovereenkomst

Nadere informatie

Werknemerspensioen Edwin Meijer

Werknemerspensioen Edwin Meijer Werknemerspensioen Edwin Meijer 26 september 2016 Disclaimer: deze presentatie bevat algemene informatie. U kunt hier geen rechten aan ontlenen. Pensioengebouw Privévoorzieningen 3 e Pijler Pensioen opgebouwd

Nadere informatie

Wet Werk en Zekerheid Flexibele arbeidscontracten: positie van de OR. Mr. drs. Arthur Hol

Wet Werk en Zekerheid Flexibele arbeidscontracten: positie van de OR. Mr. drs. Arthur Hol Wet Werk en Zekerheid Flexibele arbeidscontracten: positie van de OR Mr. drs. Arthur Hol Hoofdpunten wijzigingen flexibele Wijziging ketenregeling arbeidscontracten Na 1 juli 2015; in plaats van 3 arbeidsovereenkomsten

Nadere informatie

Roadblocks op de post-witteveenweg. Jaap van Slooten, 19 november 2014

Roadblocks op de post-witteveenweg. Jaap van Slooten, 19 november 2014 Roadblocks op de post-witteveenweg Jaap van Slooten, 19 november 2014 Inhoudsopgave Onderwerpen 1. Aanpassen pensioenregeling 2. Compenseren werknemers 3. Medezeggenschap 4. Gelijke behandeling Probleemstelling

Nadere informatie

Arbeidsrecht Hoorcollege 2, 19 september 2016

Arbeidsrecht Hoorcollege 2, 19 september 2016 Arbeidsrecht Hoorcollege 2, 19 september 2016 Instanties bij de regulering van de arbeidsovereenkomst Er zijn verschillende instanties bij de regulering van de arbeidsovereenkomst betrokken, zoals de caopartijen

Nadere informatie

Het 'ABP-pensioen' is een van de belangrijkste

Het 'ABP-pensioen' is een van de belangrijkste MR. P.F.DOORNIK Overheidsdienaren naar de tucht van de pensioenmarkt? 46 Het 'ABP-pensioen' is een van de belangrijkste pijlers waarop het arbeidsvoorwaardenpakket van ambtenaren en arbeidscontractanten

Nadere informatie

Geschillenregeling Arbeidsverhoudingen (GRA) 2012

Geschillenregeling Arbeidsverhoudingen (GRA) 2012 Geschillenregeling Arbeidsverhoudingen (GRA) 2012 De Rabobank heeft een regeling getroffen voor de behandeling van geschillen tussen een medewerker en de bank omtrent de arbeid, de arbeidsomstandigheden

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1 De raadpleging van de ondernemingsraad en vakorganisaties /5 L.G. Verburg

HOOFDSTUK 1 De raadpleging van de ondernemingsraad en vakorganisaties /5 L.G. Verburg INHOUDSOPGAVE Woord vooraf /V Lijst van afkortingen / XIII Inleiding /1 L.G. Verburg en R.M. Beltzer HOOFDSTUK 1 De raadpleging van de ondernemingsraad en vakorganisaties /5 L.G. Verburg 1.1 Inleiding

Nadere informatie

Hoe kan de opsporing en aansluiting van ondernemingen bij verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen beter worden geregeld?

Hoe kan de opsporing en aansluiting van ondernemingen bij verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen beter worden geregeld? Hoe kan de opsporing en aansluiting van ondernemingen bij verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen beter worden geregeld? 1. Inleiding In Nederland geldt (nog) geen algehele pensioenplicht voor wat

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

SOCIAAL STATUUT MEDEWERKERS CENTRUM VOOR MUZIEK EN DANS WAALWIJK - HEUSDEN

SOCIAAL STATUUT MEDEWERKERS CENTRUM VOOR MUZIEK EN DANS WAALWIJK - HEUSDEN SOCIAAL STATUUT MEDEWERKERS CENTRUM VOOR MUZIEK EN DANS WAALWIJK - HEUSDEN Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Centrum voor Muziek en Dans ; overwegende dat besloten is tot opheffing

Nadere informatie

Zo nee, bestaan er plannen om een Beroeps-, Bedrijfstak of ondernemingspensioenfonds op te starten?

Zo nee, bestaan er plannen om een Beroeps-, Bedrijfstak of ondernemingspensioenfonds op te starten? Collectief Pensioen Aanvullende bedrijfsgegevens Personeel Vul het excelbestand 'Personeelsgegevens' in. Opleidings- en denkniveau personeel Salarisgebouw en carrièrepatroon van toepassing? Zo ja, welke?

Nadere informatie

Info over de PENSIOENWET voor Bedrijfstakpensioenfondsen. Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder

Info over de PENSIOENWET voor Bedrijfstakpensioenfondsen. Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder Info over de PENSIOENWET voor Bedrijfstakpensioenfondsen Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder De Pensioenwet Na jarenlange discussie is de Pensioenwet

Nadere informatie

Algemeen pensioenfonds in vogelvlucht

Algemeen pensioenfonds in vogelvlucht Algemeen pensioenfonds in vogelvlucht Vlak voor het kerst heeft staatssecretaris Klijnsma het Wetsvoorstel algemeen pensioenfonds naar de Tweede Kamer gestuurd. Onderstaande analyse van AZL biedt u een

Nadere informatie

Profiel van de Vereniging.

Profiel van de Vereniging. Profiel van de Vereniging. In juli 1987 werd in Rotterdam officieel de Vereniging van Gepensioneerden KBB opgericht. Een belangenvereniging voor gepensioneerden uit het voormalige KBB concern. Na de fusie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 31 537 Voorstel van wet van de leden Koşer Kaya en Blok tot wijziging van de Pensioenwet met betrekking tot een evenwichtige samenstelling van

Nadere informatie

Pensioenwet ingehaald door praktijk. Knelpunten wijziging arbeidsvoorwaarde pensioen bij ondernemingspensioenfondsen

Pensioenwet ingehaald door praktijk. Knelpunten wijziging arbeidsvoorwaarde pensioen bij ondernemingspensioenfondsen 728 Wetenschap Pensioenwet ingehaald door praktijk Knelpunten wijziging arbeidsvoorwaarde pensioen bij ondernemingspensioenfondsen Frédérique Hoppers en Henk Hoving 1 Wijziging van pensioen is actueel.

Nadere informatie

3. - De ABVAKABO FNV gevestigd te Zoetermeer - De CNV Publieke Zaak gevestigd te s Gravenhage

3. - De ABVAKABO FNV gevestigd te Zoetermeer - De CNV Publieke Zaak gevestigd te s Gravenhage 4.4. Het Sociaalplan De betrokken partijen. De ondergetekenden: 1. - Stichting Welzijn Meppel - Stichting Welzijn Westerveld 2. enerzijds en 3. - De ABVAKABO FNV gevestigd te Zoetermeer - De CNV Publieke

Nadere informatie

A.1 Is het aantal werknemersvertegenwoordigers ten minste gelijk aan het aantal werkgeversvertegenwoordigers in het bestuur?

A.1 Is het aantal werknemersvertegenwoordigers ten minste gelijk aan het aantal werkgeversvertegenwoordigers in het bestuur? Stroomschema medezeggenschap in een ondernemingspensioenfonds De Stichting van de Arbeid (hierna STAR) en het Coördinatieorgaan Samenwerkende Ouderenorganisaties (hierna CSO) hebben een medezeggenschapsconvenant

Nadere informatie

Pensioen. Een nieuwe baan. Waardeoverdracht van uw pensioenopbouw

Pensioen. Een nieuwe baan. Waardeoverdracht van uw pensioenopbouw Pensioen Een nieuwe baan Waardeoverdracht van uw pensioenopbouw Een nieuwe baan... 3 1. Wat is waardeoverdracht?... 4 2. Wanneer is waardeoverdracht gunstig?... 6 3. Moet ik betalen voor waardeoverdracht?...

Nadere informatie

OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014. Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving

OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014. Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014 Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving Lang zullen we leven en werken 2 Agenda Werk aan de winkel I, pensioenwijzigingen

Nadere informatie

Reactie op internetconsultatie

Reactie op internetconsultatie Reactie op internetconsultatie Concept wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op de ondernemingsraden en de Pensioenwet in verband met de bevoegdheden van ondernemingsraden inzake beloningen van bestuurders

Nadere informatie

REGLEMENT VAN HET VERANTWOORDINGSORGAAN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR DE BOUWNIJVERHEID

REGLEMENT VAN HET VERANTWOORDINGSORGAAN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR DE BOUWNIJVERHEID REGLEMENT VAN HET VERANTWOORDINGSORGAAN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR DE BOUWNIJVERHEID 1 Het bestuur van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bouwnijverheid, Gelet op, artikel 16b, van

Nadere informatie

Uitvoeringsreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw

Uitvoeringsreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw Uitvoeringsreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw Artikel 1 Definities De begripsomschrijvingen zoals opgenomen in het Pensioenreglement Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterbouw (hierna:

Nadere informatie

Verstrekkingenreglement regeling minder werken voor oudere werknemers in Land- en tuinbouwwerktuigen Exploiterende Ondernemingen 2008

Verstrekkingenreglement regeling minder werken voor oudere werknemers in Land- en tuinbouwwerktuigen Exploiterende Ondernemingen 2008 Verstrekkingenreglement regeling minder werken voor oudere werknemers in Land- en tuinbouwwerktuigen Exploiterende Ondernemingen 2008 Dit reglement is van toepassing op aanmeldingen die op en na 1 januari

Nadere informatie

WKR Aanpassen van arbeidsvoorwaarden op weg naar de werkkostenregeling Bert Boermans 16 oktober 2014

WKR Aanpassen van arbeidsvoorwaarden op weg naar de werkkostenregeling Bert Boermans 16 oktober 2014 WKR Aanpassen van arbeidsvoorwaarden op weg naar de werkkostenregeling Bert Boermans 16 oktober 2014 Programma Voorvragen Juridisch kader Aanpassen van arbeidsvoorwaarden Tips Inleiding Na inventarisatie

Nadere informatie

Overzicht Beleid & Wet- en regelgeving pensioenen

Overzicht Beleid & Wet- en regelgeving pensioenen Overzicht Beleid & Wet- en regelgeving pensioenen 15 december 2015 GEWIJZI Vooraf 08 Herziening IORP-richtlijn G 01 Toekomst pensioenstelsel 09 Payroll - motie Hamer G 02 03 04 05 Algemeen pensioenfonds

Nadere informatie

TAKEN, BEVOEGDHEDEN en FACILITEITEN ONDERDEELCOMMISSIES OR 2008-2011

TAKEN, BEVOEGDHEDEN en FACILITEITEN ONDERDEELCOMMISSIES OR 2008-2011 Artikel 15 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR) is van toepassing op de onderdeelcommissies. Het artikel luidt: De ondernemingsraad kan ( ) voor onderdelen van de onderneming onderdeelcommissies instellen

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Sligro Food Group. Reglement Verantwoordingsorgaan

Stichting Pensioenfonds Sligro Food Group. Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Sligro Food Group Reglement Verantwoordingsorgaan Artikel 1 Begripsomschrijvingen Voor dit reglement zijn de begripsomschrijvingen van de statuten van de Stichting Pensioenfonds

Nadere informatie

Beheerovereenkomst collectieve pensioenregeling

Beheerovereenkomst collectieve pensioenregeling Pagina 1 van 5 Beheerovereenkomst collectieve pensioenregeling Partij 1,...., gevestigd te... en rechtsgeldig vertegenwoordigd door de heer/mevrouw.. Hierna te noemen: Cliënt, En, Partij 2, Hoeksche Advies,

Nadere informatie

Toelichting bij brief aan Stas Klijnsma dd. 14 maart 2014, P.C./MVE/ Mag een pensioenfonds gewogen stemverhoudingen hanteren in het bestuur?

Toelichting bij brief aan Stas Klijnsma dd. 14 maart 2014, P.C./MVE/ Mag een pensioenfonds gewogen stemverhoudingen hanteren in het bestuur? Toelichting bij brief aan Stas Klijnsma dd. 14 maart 2014, P.C./MVE/2014.160 Mag een pensioenfonds gewogen stemverhoudingen hanteren in het bestuur? Pensioenfondsbesturen bereiden zich voor op hun nieuwe

Nadere informatie

VOORWOORD BEGRIPPEN. 1. WOR Wet op de ondernemingsraden.

VOORWOORD BEGRIPPEN. 1. WOR Wet op de ondernemingsraden. VOORWOORD Om het functioneren van een ondernemingsraad mogelijk te maken, zullen de ondernemer en de werknemers de nodige voorbereidende werkzaamheden moeten verrichten. Om overzichtelijk te maken hoe

Nadere informatie

Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Rijk en Politie

Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Rijk en Politie Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Rijk en Politie Advies Rolnummer: RP 083 DE BEDRIJFSCOMMISSIEKAMER VOOR RIJK EN POLITIE, ADVISERENDE NAAR AANLEIDING VAN EEN VERZOEK OM BEMIDDELING EN ADVIES

Nadere informatie

1 dat op 5 mei 1995 in werking is getreden de Wet houdende regeling van de medezeggenschap van het overheidspersoneel (Staatsblad 1995, 231);

1 dat op 5 mei 1995 in werking is getreden de Wet houdende regeling van de medezeggenschap van het overheidspersoneel (Staatsblad 1995, 231); Convenant afstemming en afbakening taken en bevoegdheden medezeggenschap (de vijf sectorale Ondernemingsraden en de Groepsondernemingsraad) en georganiseerd overleg (de commissie voor Georganiseerd Overleg)

Nadere informatie

Gezamenlijk stimuleringsprogramma medezeggenschap cliënten. De veldpartijen: ActiZ, BTN, FO, GGZ Nederland, LOC, LSR, NFU, en NVZ

Gezamenlijk stimuleringsprogramma medezeggenschap cliënten. De veldpartijen: ActiZ, BTN, FO, GGZ Nederland, LOC, LSR, NFU, en NVZ Gezamenlijk stimuleringsprogramma medezeggenschap cliënten Uitkomst van overleg De veldpartijen: ActiZ, BTN, FO, GGZ Nederland, LOC, LSR, NFU, en NVZ overwegende dat zij gehoor hebben gegeven aan het verzoek

Nadere informatie

De werkgever dient het verzoek in via het Aanvraagformulier Afwikkelingsvrijstelling.

De werkgever dient het verzoek in via het Aanvraagformulier Afwikkelingsvrijstelling. Voorwaarden afwikkelingsvrijstelling Pensioenfonds Recreatie is bereid tegemoet te komen aan een verzoek tot afwikkelingsvrijstelling, indien voldaan wordt aan onderstaande voorwaarden. Onderaan dit document

Nadere informatie

Wet versterking bestuur pensioenfondsen

Wet versterking bestuur pensioenfondsen PENSIOEN 12 JULI 2013 Wet versterking bestuur pensioenfondsen Op 9 juli jl. heeft de Eerste Kamer de Wet versterking bestuur pensioenfondsen (de "Wet") aangenomen. Door deze Wet gaat de huidige bestuursstructuur

Nadere informatie

Pensioenen Oktober 2015

Pensioenen Oktober 2015 Pensioenen Oktober 2015 Agenda Waarom deze bijeenkomst? Waarom Pensioenfonds PGB? Pensioenregelingen 2016 Volgende stappen Vragen 2 Waarom deze bijeenkomst? Informeren over veranderingen op pensioengebied

Nadere informatie

VRAGENLIJST KLANTPROFIEL

VRAGENLIJST KLANTPROFIEL VRAGENLIJST KLANTPROFIEL 1 Algemeen Volledige bedrijfsnaam Bezoekadres Postcode & plaats Postadres Postcode & plaats Telefoonnummer algemeen Faxnummer algemeen Website 2 contactpersonen Naam contactpersoon

Nadere informatie