Aandachtspunt voor de OR hierbij is dat de gevolgen juist en correct zijn weergegeven.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Aandachtspunt voor de OR hierbij is dat de gevolgen juist en correct zijn weergegeven."

Transcriptie

1 DE ONDERNEMINGSRAAD EN PENSIOEN

2 Algemeen Wet op de ondernemingsraden Iedere onderneming met tenminste 50 werknemers, dient een ondernemingsraad te hebben. Indien een werkgever de pensioenregeling wenst aan te passen, is instemming van de ondernemingsraad (OR) vereist. De formele procedure is: 1. De ondernemer legt het te nemen besluit schriftelijk voor aan de OR; De ondernemer moet hierbij aangeven: a) De reden van de wijziging; b) Wat de gevolgen van de wijziging zijn voor de medewerkers. Aandachtspunt voor de OR hierbij is dat de gevolgen juist en correct zijn weergegeven. 2. De OR beslist niet nadat minimaal 1 x een overlegvergadering (met de ondernemer) heeft plaatsgevonden; 3. Na het overleg deelt de OR zo spoedig mogelijk en schriftelijk zijn beslissing mee aan de ondernemer; 4. Na de beslissing van de OR deel de ondernemer zo spoedig mogelijk schriftelijk aan de OR mee, welke beslissing hij heeft genomen en met ingang van welke datum hij het besluit zal uitvoeren. Welke onderdelen hebben instemming nodig? Pensioen is een onderdeel van de arbeidsvoorwaarden. Dit kan zijn vormgegeven via een aparte pensioenovereenkomst. Ook kan in de arbeidsovereenkomst een verwijzing staan naar een pensioenreglement. De ondernemer heeft voor de uitvoering van een verzekerde pensioenregeling een uitvoeringsovereenkomst afgesloten met een pensioenverzekeraar. Dit is een contract tussen de ondernemer en de verzekeraar over de uitvoering van de pensioenregeling zoals aangegeven in het pensioenreglement. Een uitvoeringsovereenkomst is wettelijk verplicht, de pensioengelden moeten buiten de onderneming worden gebracht. Bij zowel het aanpassen van het pensioenreglement, de pensioenovereenkomst of de uitvoeringsovereenkomst, is instemming van de OR noodzakelijk. Stel de ondernemer is het oneens met de OR? In een dergelijk geval is overleg tussen de OR en de ondernemer noodzakelijk. Indien de partijen uiteindelijk niet tot overeenstemming komen, kan door de ondernemer de kantonrechter worden ingeschakeld. De kantonrechter geeft slechts toestemming, indien de beslissing van de ondernemingsraad om geen instemming te geven onredelijk is, of het voorgenomen besluit van de ondernemer gevergd wordt door zwaarwegende bedrijfsorganisatorische, bedrijfseconomische of bedrijfssociale redenen. Uiteraard kan ook de OR de kantonrechter om een besluit vragen. Adviescentrum Pensioenen 2

3 Aandachtspunten voor de OR Is de instemmingsaanvraag conform de voorwaarden? o Heeft de ondernemer duidelijk aangegeven wat het voorgenomen besluit is? o Is aangegeven op welke pensioenregeling, of op welke groepen medewerkers het voorgenomen besluit van toepassing is? o Is aangegeven wat de beweegredenen zijn? o Is voldoende gemotiveerd waarom het voorgenomen besluit de beste oplossing is? o Is duidelijk aangegeven wat de gevolgen zijn voor de medewerkers, op individueel nivo? o Vanaf welke datum wordt de instemming aangevraagd? Is alle benodigde informatie aanwezig om tot een oordeel te kunnen komen? o Pensioenreglement/Pensioenovereenkomst o Uitvoeringsovereenkomst o Startbrief o Berekeningsmethode bij berekening gevolgen voorgenomen besluit Indien de aanvraag niet voldoet, dient de OR de instemmingsaanvraag zo spoedig mogelijk retour te sturen met het verzoek tot een nieuwe aanvraag of aanvullende informatie. Overleg met de ondernemer Tijdens dit overleg kunnen door de OR vragen worden gesteld over de voorgenomen wijziging. Indien noodzakelijk kan aanvullende informatie worden opgevraagd. Zorg voor een schriftelijk vastlegging van de vergadering. Beroep op deskundigen De OR kan volgens de wet, externe deskundigen inschakelen om een vergadering bij te wonen met het oog op de behandeling van een bepaald onderwerp. Ook kan een uitnodiging worden gedaan aan één of meerdere bestuurders om een vergadering bij te wonen. Een deskundige kan tevens worden uitgenodigd om een schriftelijk advies uit te brengen. Gezien de complexiteit van de materie is het aan te raden om de een instemmingsaanvraag altijd door een externe deskundige te laten toetsen. Raadpleeg en informeer de achterban Het is volgens de wet mogelijk om een dergelijke raadpleging onder werktijd te houden. De raadpleging op zich is geen wettelijke vereiste Schriftelijk besluit OR Het besluit van de OR dient schriftelijk aan de ondernemer te worden meegedeeld. Geef hierbij duidelijk aan waarop de goedkeuring of afkeuring is gebaseerd. Adviescentrum Pensioenen 3

4 Definitief besluit ondernemer De OR dient zo spoedig mogelijk een definitief besluit van de ondernemer te ontvangen. Indien er voor de OR redenen zijn om dit besluit nietig te verklaren, dient schriftelijk binnen een maand aan de ondernemer te worden meegedeeld. Aanvullende afspraken Het is mogelijk dat vervolgens aanvullende afspraken met de ondernemer worden gemaakt. Deze moeten duidelijk worden vastgelegd. Pensioentechnisch, vóór en na de wijziging; o Welk indexatielabel is van toepassing voor en na de wijziging? Bij een middelloonregeling is het indexatielabel van zeer grote invloed op de kwaliteit van de regeling! o Wat is de eigen bijdrage voor de deelnemers? o Zijn er medewerkers of groepen medewerkers die onevenredig worden getroffen? Zo ja, op welke wijze worden deze gecompenseerd? o Hoe zit het met garanties van de lopende regeling (in het geval van een premieregeling) o Wordt collectieve waardeoverdracht ook overwogen indien er een andere pensioenuitvoerder wordt gekozen? Zo ja, Hoe zit het met garanties? Is de nabestaandendekking gelijk? o De omvang van de nabestaandendekking? Dit betreft het partnerpensioen, wezenpensioen en eventueel de ANW hiaat dekking o Welke risico s loopt de deelnemer? Beleggingsrisico Renterisico (in opbouwfase bij een premieregeling) Renterisico op pensioendatum Langlevenrisico (mensen worden steeds ouder, dus pensioen wordt steeds duurder in de toekomst) Adviescentrum Pensioenen 4

5 Mag de ondernemer zo maar de pensioenregeling wijzigen? Nee. De ondernemer heeft hiervoor behalve de toestemming van de OR, ook de toestemming van de individuele deelnemers nodig. Het is mogelijk dat in de arbeidsovereenkomst is opgenomen dat beslissingen van de OR bindend zijn. In dit geval is toestemming van de individuele deelnemers niet noodzakelijk. Echter, uit jurisprudentie komt naar voren dat de informatieverstrekking dan wel juist en volledig dient te zijn! Eenzijdige wijziging De werkgever kan een pensioenregeling eenzijdig wijzigen indien er een zwaarwegend belang is. Dat is bijvoorbeeld de financiële situatie van een onderneming. Hieraan zijn wel een aantal voorwaarden verbonden. Zo dient deze mogelijkheid tot eenzijdige wijziging in het pensioenreglement te zijn opgenomen en dient de ondernemer zich in te spannen om een alternatief aan te dragen. De rechter zal ook altijd kijken of de OR in dit proces is betrokken door de ondernemer. Indien een ondernemer een beroep doet op dit artikel, zal hij in principe de oude situatie moeten herstellen zodra de financiële situatie het weer toelaat. Verslechtering pensioenregeling en compensatie Het aanpassen van een pensioenregeling waardoor er een verslechtering gaat optreden, zal op een andere manier moeten worden gecompenseerd. Uiteraard dient ook hierbij zowel de OR als de deelnemer zijn instemming te verlenen. Verschuilen achter fiscale maatregelen overheid De pensioenleeftijd wordt verhoogd en de fiscale maatregelen worden door de overheid steeds verder beperkt. Veel ondernemers (en adviseurs!) geven aan dat de wettelijke maatregelen hen dwingt om het pensioen te versoberen. Een goed voorbeeld is we gaan later met pensioen, maar het pensioen blijft gelijk. Echter, een dergelijke versobering zal op een andere manier moeten worden gecompenseerd. Daarom is het van belang dat de gevolgen van de voorgenomen wijzigingen worden vergeleken met de bestaande situatie. Uiteraard op basis van realistische en correcte uitgangspunten, en aannames! Risico s ondernemer Indien een wijzigingstraject, ondanks instemming van de OR, niet correct is vormgegeven, loopt de ondernemer (zeer) grote risico s. Uit verschillende uitspraken van onder andere de Hoge Raad, komt naar voren dat deelnemers met succes de wijzigingen in de pensioenregeling hebben aangevochten. Er zijn voorbeelden dat dit na een periode van meer dan 10 jaar heeft plaatsgevonden, waardoor een ondernemer enkele miljoenen kwijt was om dit te herstellen. En uiteraard is het risico op claims groter bij medewerkers waar een conflict mee ontstaat. Ook voor de ondernemer is het dus van zeer groot belang dat het proces goed wordt vormgegeven! Adviescentrum Pensioenen 5

6 Adviescentrum Pensioenen BV Postbus AM ALMELO Adviescentrum Pensioenen 6

7 Relevante artikelen Wet op de ondernemingsraden (WOR) Artikel 16. Inschakelen extern deskundigen 1. De ondernemingsraad kan een of meer deskundigen uitnodigen tot het bijwonen van een vergadering van die raad, met het oog op de behandeling van een bepaald onderwerp. Hij kan een zodanige uitnodiging ook doen aan een of meer bestuurders van de onderneming, dan wel aan een of meer personen als bedoeld in artikel 24 tweede lid. 2. De leden van de ondernemingsraad kunnen in de vergadering aan de in het eerste lid bedoelde personen inlichtingen en adviezen vragen. 3. Een deskundige kan eveneens worden uitgenodigd een schriftelijk advies uit te brengen. 4. De voorgaande leden zijn van overeenkomstige toepassing ten aanzien van de commissies van de ondernemingsraad. Artikel 17. Faciliteiten en doorbetaling van loon 1. De ondernemer is verplicht de ondernemingsraad en de commissies van die raad, en, indien de ondernemer aan de ondernemingsraad een secretaris heeft toegevoegd, de secretaris van die raad het gebruik toe te staan van de voorzieningen waarover hij als zodanig kan beschikken en die de ondernemingsraad, de commissies en de secretaris van die raad voor de vervulling van hun taak redelijkerwijze nodig hebben. De ondernemer stelt de ondernemingsraad en de commissies van die raad in staat de in de onderneming werkzame personen te raadplegen en stelt deze personen in de gelegenheid hieraan hun medewerking te verlenen, een en ander voor zover dat redelijkerwijs noodzakelijk is voor de vervulling van de taak van de raad en de commissies. 2. De ondernemingsraad en de commissies van die raad vergaderen zoveel mogelijk tijdens de normale arbeidstijd. 3. De leden van de ondernemingsraad en de leden van de commissies van die raad behouden voor de tijd gedurende welke zij ten gevolge van het bijwonen van een vergadering van de ondernemingsraad of van een commissie van die raad niet de bedongen arbeid hebben verricht, hun aanspraak op loon dan wel bezoldiging. Artikel 24. Algemene gang van zaken, belangrijke onderwerpen, aanwezigheid commissarissen 1. In de overlegvergadering wordt tenminste tweemaal per jaar de algemene gang van zaken van de onderneming besproken. De ondernemer doet in dit kader mededeling over besluiten die hij in voorbereiding heeft met betrekking tot de aangelegenheden als bedoeld in de artikelen 25 en 27. Daarbij worden afspraken gemaakt wanneer en op welke wijze de ondernemingsraad in de besluitvorming wordt betrokken. 2. Indien de onderneming in stand wordt gehouden door een naamloze vennootschap, een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, een coöperatie of een onderlinge waarborgmaatschappij, zijn bij de in het eerste lid bedoelde besprekingen de commissarissen van de vennootschap, de coöperatie of de onderlinge waarborgmaatschappij, als die er zijn, dan wel een of meer vertegenwoordigers uit hun midden aanwezig. Wordt ten minste de helft van de aandelen van de vennootschap middellijk of onmiddellijk voor eigen rekening gehouden door een andere vennootschap, dan rust de hiervoor bedoelde verplichting op de bestuurders van de laatstbedoelde vennootschap, dan wel op een of meer door hen aangewezen vertegenwoordigers. Wordt de onderneming in stand gehouden door een vereniging of een Adviescentrum Pensioenen 7

8 stichting, dan zijn de bestuursleden van de vereniging of stichting, dan wel een of meer vertegenwoordigers uit hun midden aanwezig. De ondernemingsraad kan in een bepaald geval besluiten, dat aan dit lid geen toepassing behoeft te worden gegeven. 3. Het in het vorige lid bepaalde geldt niet ten aanzien van een onderneming die in stand wordt gehouden door een ondernemer die ten minste vijf ondernemingen in stand houdt waarvoor een ondernemingsraad is ingesteld waarop de bepalingen van deze wet van toepassing zijn, dan wel door een ondernemer die deel uitmaakt van in een groep verbonden ondernemers die te zamen ten minste vijf ondernemingsraden hebben ingesteld waarop de bepalingen van deze wet van toepassing zijn. Artikel 27. Het instemmingsrecht van de OR 1. De ondernemer behoeft de instemming van de ondernemingsraad voor elk door hem voorgenomen besluit tot vaststelling, wijziging of intrekking van: a) een regeling met betrekking tot een pensioenverzekering, een winstdelingsregeling of een spaarregeling; b) een arbeids- en rusttijdenregeling of een vakantieregeling; c) een belonings- of een functiewaarderingssysteem; d) een regeling op het gebied van de arbeidsomstandigheden, het ziekteverzuim of het reïntegratiebeleid; e) een regeling op het gebied van het aanstellings-, ontslag- of bevorderingsbeleid; f) een regeling op het gebied van de personeelsopleiding; g) een regeling op het gebied van de personeelsbeoordeling; h) een regeling op het gebied van het bedrijfsmaatschappelijk werk; i) een regeling op het gebied van het werkoverleg; j) een regeling op het gebied van de behandeling van klachten; k) een regeling omtrent het verwerken van alsmede de bescherming van de persoonsgegevens van de in de onderneming werkzame personen; l) een regeling inzake voorzieningen die gericht zijn op of geschikt zijn voor waarneming van of controle op aanwezigheid, gedrag of prestaties van de in de onderneming werkzame personen. een en ander voor zover betrekking hebbende op alle of een groep van de in de onderneming werkzame personen. 2. De ondernemer legt het te nemen besluit schriftelijk aan de ondernemingsraad voor. Hij verstrekt daarbij een overzicht van de beweegredenen voor het besluit, alsmede van de gevolgen die het besluit naar te verwachten valt voor de in de onderneming werkzame personen zal hebben. De ondernemingsraad beslist niet dan nadat over de betrokken aangelegenheid ten minste éénmaal overleg is gepleegd in een overlegvergadering. Na het overleg deelt de ondernemingsraad zo spoedig mogelijk schriftelijk en met redenen omkleed zijn beslissing aan de ondernemer mee. Na de beslissing van de ondernemingsraad deelt de ondernemer zo spoedig mogelijk schriftelijk aan de ondernemingsraad mee welk besluit hij heeft genomen en met ingang van welke datum hij dat besluit zal uitvoeren. Adviescentrum Pensioenen 8

9 3. De in het eerste lid bedoelde instemming is niet vereist, voorzover de betrokken aangelegenheid voor de onderneming reeds inhoudelijk is geregeld in een collectieve arbeidsovereenkomst of een regeling van arbeidsvoorwaarden vastgesteld door een publiekrechtelijk orgaan. 4. Heeft de ondernemer voor het voorgenomen besluit geen instemming van de ondernemingsraad verkregen, dan kan hij de kantonrechter toestemming vragen om het besluit te nemen. De kantonrechter geeft slechts toestemming, indien de beslissing van de ondernemingsraad om geen instemming te geven onredelijk is, of het voorgenomen besluit van de ondernemer gevergd wordt door zwaarwegende bedrijfsorganisatorische, bedrijfseconomische of bedrijfssociale redenen. 5. Een besluit als bedoeld in het eerste lid, genomen zonder de instemming van de ondernemingsraad of de toestemming van de kantonrechter, is nietig, indien de ondernemingsraad tegenover de ondernemer schriftelijk een beroep op de nietigheid heeft gedaan. De ondernemingsraad kan slechts een beroep op de nietigheid doen binnen een maand nadat hetzij de ondernemer hem zijn besluit overeenkomstig de laatste volzin van het tweede lid heeft meegedeeld, hetzij - bij gebreke van deze mededeling - de ondernemingsraad is gebleken dat de ondernemer uitvoering of toepassing geeft aan zijn besluit. 6. De ondernemingsraad kan de kantonrechter verzoeken de ondernemer te verplichten zich te onthouden van handelingen die strekken tot uitvoering of toepassing van een nietig besluit als bedoeld in het vijfde lid. De ondernemer kan de kantonrechter verzoeken te verklaren dat de ondernemingsraad ten onrechte een beroep heeft gedaan op de nietigheid als bedoeld in het vijfde lid. Adviescentrum Pensioenen 9

Artikel 1. 3. Voor de toepassing van het bij of krachtens deze wet bepaalde wordt onder in de onderneming werkzame personen mede verstaan:

Artikel 1. 3. Voor de toepassing van het bij of krachtens deze wet bepaalde wordt onder in de onderneming werkzame personen mede verstaan: Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Artikel 1 1. Voor de toepassing van het bij of krachtens deze wet bepaalde wordt verstaan onder: a. Onze Minister: Onze Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid; b.

Nadere informatie

De wet op de ondernemingsraden (Wor)

De wet op de ondernemingsraden (Wor) Hoofdstuk 22 Extra informatie De wet op de ondernemingsraden (Wor) Sinds 1950 is de Wet op de Ondernemingsraden (Wor) van kracht waarin de rechten en bevoegdheden van ondernemingsraden staan genoemd. Hierna

Nadere informatie

De eerste 9 maanden Nieuw in de medezeggenschap

De eerste 9 maanden Nieuw in de medezeggenschap www.merlijnmedezeggenschap.nl De eerste 9 maanden Nieuw in de medezeggenschap Geschiedenis De basis en doel van medezeggenschap Van idee naar besluit De rechten De faciliteiten Geschiedenis van de WOR

Nadere informatie

Wet van 28 januari 1971, houdende nieuwe regelen omtrent de medezeggenschap van de werknemers in de onderneming door middel van ondernemingsraden

Wet van 28 januari 1971, houdende nieuwe regelen omtrent de medezeggenschap van de werknemers in de onderneming door middel van ondernemingsraden (Tekst geldend op: 08-01-2015) Wet van 28 januari 1971, houdende nieuwe regelen omtrent de medezeggenschap van de werknemers in de onderneming door middel van ondernemingsraden Wij JULIANA, bij de gratie

Nadere informatie

OR Summer. Meer invloed op pensioenen dankzij vernieuwd instemmingsrecht

OR Summer. Meer invloed op pensioenen dankzij vernieuwd instemmingsrecht OR Summer Meer invloed op pensioenen dankzij vernieuwd instemmingsrecht Uw docent: mr. Monica Swalef Swalef pensioenjuristen en academie Agenda Uitbreiding instemmingsrecht Vastlegging Informatie Procedure

Nadere informatie

OR Spring. Meer invloed op pensioenen dankzij vernieuwd instemmingsrecht

OR Spring. Meer invloed op pensioenen dankzij vernieuwd instemmingsrecht OR Spring Meer invloed op pensioenen dankzij vernieuwd instemmingsrecht Uw docenten Ernst van Win Monica Swalef Agenda Uitbreiding instemmingsrecht Vastlegging Informatie Procedure Beroepsmogelijkheden

Nadere informatie

Arbeidsverhoudingen zijn ook in te delen naar het niveau waarop ze zich afspelen: a) Landelijk niveau b) Bedrijfstakniveau c) Ondernemingsniveau

Arbeidsverhoudingen zijn ook in te delen naar het niveau waarop ze zich afspelen: a) Landelijk niveau b) Bedrijfstakniveau c) Ondernemingsniveau Inleiding vormen dat deel van het maatschappelijke leven waarin de onderlinge betrekkingen tussen werkgevers en werknemers centraal staan. De overheid vormt binnen dat relatiepatroon een uiterst belangrijke

Nadere informatie

Even voorstellen. Pensioen Perspectief

Even voorstellen. Pensioen Perspectief OR relatiemiddag (W)OR en PENSIOEN 10 mei 2016 Even voorstellen Pensioen Perspectief Externe consultants Geen belangen in verzekeraars / PPI s / pensioenfondsen en v.v. Onafhankelijk advies Adviseur van

Nadere informatie

OR-SYLLABUS. Praktische handleiding voor (aspirant) ondernemingsraadleden

OR-SYLLABUS. Praktische handleiding voor (aspirant) ondernemingsraadleden OR-SYLLABUS Praktische handleiding voor (aspirant) ondernemingsraadleden Voorwoord Met deze syllabus willen we je graag ter introductie een handreiking bieden om wegwijs te raken in de regelgeving over

Nadere informatie

Even voorstellen. Pensioen Perspectief

Even voorstellen. Pensioen Perspectief WG/HR relatiemiddag (W)OR en pensioen 12 mei 2016 Even voorstellen Pensioen Perspectief Externe consultants Geen belangen in verzekeraars / PPI s / pensioenfondsen en v.v. Onafhankelijk advies Adviseur

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1995 1996 24 615 Wijziging van de Wet op de ondernemingsraden en titel 7.10 (arbeidsovereenkomst) van het nieuw Burgerlijk Wetboek Nr. 1 KONINKLIJKE BOODSCHAP

Nadere informatie

De Rol van de Ondernemingsraad bij Pensioen. 1. Wettelijke bevoegdheid

De Rol van de Ondernemingsraad bij Pensioen. 1. Wettelijke bevoegdheid De Rol van de Ondernemingsraad bij Pensioen Wat zijn de rechten ( en plichten?) van de Ondernemingsraad als het om het pensioendossier gaat? Zodra het gaat om de collectieve pensioenregeling dan heeft

Nadere informatie

Overzicht van de samenhang van rechten cliëntenraad ondernemingsraad

Overzicht van de samenhang van rechten cliëntenraad ondernemingsraad BORBOLETA BV advies en interim management training & mediation Overzicht van de samenhang van rechten cliëntenraad ondernemingsraad Een onderneming in de zorgsector heeft in het overleg over tal van zaken

Nadere informatie

Meerwaarde van medezeggenschap Rol en rechten tijdens marktwerking in de zorg. in de WOR of in de war

Meerwaarde van medezeggenschap Rol en rechten tijdens marktwerking in de zorg. in de WOR of in de war Meerwaarde van medezeggenschap Rol en rechten tijdens marktwerking in de zorg. in de WOR of in de war Marco Sikkel Doelstellingen training U bent bekend met de plaats van de OR in de onderneming. U kent

Nadere informatie

Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Lagere Publiekrechtelijke Lichamen

Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Lagere Publiekrechtelijke Lichamen de Overheid voor Lagere Publiekrechtelijke Lichamen Advies Rolnummer: LPL. 111 DE BEDRIJFSCOMMISSIEKAMER VOOR LAGERE PUBLIEKRECHTELIJKE LICHAMEN, ADVISERENDE NAAR AANLEIDING VAN EEN VERZOEK OM BEMIDDELING

Nadere informatie

TAKEN, BEVOEGDHEDEN en FACILITEITEN ONDERDEELCOMMISSIES OR 2008-2011

TAKEN, BEVOEGDHEDEN en FACILITEITEN ONDERDEELCOMMISSIES OR 2008-2011 Artikel 15 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR) is van toepassing op de onderdeelcommissies. Het artikel luidt: De ondernemingsraad kan ( ) voor onderdelen van de onderneming onderdeelcommissies instellen

Nadere informatie

Pensioen 2018: finish op tijd. Maarten Minnaard, held law Natasja Winter, KWPS 20 april 2017

Pensioen 2018: finish op tijd. Maarten Minnaard, held law Natasja Winter, KWPS 20 april 2017 Pensioen 2018: finish op tijd Maarten Minnaard, held law Natasja Winter, KWPS 20 april 2017 Pensioenrichtleeftijd in 2018: 68 jaar Vanaf 2018 wordt, op grond van wettelijke bepalingen, de pensioenrichtleeftijd

Nadere informatie

Wettelijke kaders Facilitering in de praktijk Loont OR-werk? 13-3-2013. Workshop "Facilitering en beloning van ondernemingsraden Loont OR-werk?

Wettelijke kaders Facilitering in de praktijk Loont OR-werk? 13-3-2013. Workshop Facilitering en beloning van ondernemingsraden Loont OR-werk? Workshop "Facilitering en beloning van ondernemingsraden Loont OR-werk? LOMOZ Themadag 13 maart, t Veerhuis te Nieuwegein Facilitering in de praktijk Loont OR-werk? 1 De ondernemer is verplicht de ondernemingsraad

Nadere informatie

Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL

Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL Onderwerpen 1. Pensioen, wat is pensioen? 2. Wijziging Wet op de ondernemingsraden 3. Outsourcing vanuit zorg en overheid OR (opeens)

Nadere informatie

OR en (onderhandelingen van) arbeidsvoorwaarden. mr. Lieke van den Eijnden mr. drs. Stefan Jansen

OR en (onderhandelingen van) arbeidsvoorwaarden. mr. Lieke van den Eijnden mr. drs. Stefan Jansen OR en (onderhandelingen van) arbeidsvoorwaarden mr. Lieke van den Eijnden mr. drs. Stefan Jansen Inhoud - Wat is een arbeidsvoorwaarde? - Discussie arbeidsvoorwaarden - Soorten arbeidsvoorwaarden - Wijziging

Nadere informatie

De wettelijke regeling van de pvt

De wettelijke regeling van de pvt 3 De wettelijke regeling van de pvt De wettelijke regels over rechten, verplichtingen, faciliteiten en bevoegdheden van de pvt in de WOR zijn ingewikkeld. Dat komt omdat in de WOR alleen de taken en bevoegdheden

Nadere informatie

1. Rechten en bevoegdheden van de OR A. Informatierecht

1. Rechten en bevoegdheden van de OR A. Informatierecht In deze brochure vindt u een toelichting op de rechten en plichten van een OR. Deze is gebaseerd op de Wet op de Ondernemingsraden (WOR). Artikelgewijs is een korte beschrijving opgenomen. Als u vragen

Nadere informatie

Artikel 1. De begrippen onderneming, ondernemer, bestuurder en werkzame personen

Artikel 1. De begrippen onderneming, ondernemer, bestuurder en werkzame personen Page 1 of 33 Home > Wetten en regels > WOR Zoek: >> Wetten en regels De Wet op de ondernemingsraden (WOR) Versie januari 2010. Aan de artikelen zijn titels toegevoegd. Lees ook de vrijwaringsverklaring.

Nadere informatie

Samenvatting: pensioen bij reorganisatie of fusie in de zorg

Samenvatting: pensioen bij reorganisatie of fusie in de zorg LOMOZ 24 juni 2015 1 Samenvatting: pensioen bij reorganisatie of fusie in de zorg De OR in de zorg heeft pensioen rechten: Vaak indirect: (pensioen)gevolgen van reorganisatie (art. 25 lid 1 WOR) Soms direct:

Nadere informatie

Nummer 7. Thema: Reorgansatie

Nummer 7. Thema: Reorgansatie Nummer 7. Thema: Reorgansatie 1. REORGANISATIE VANUIT ECONOMISCH OOGPUNT Twintig mensen eruit, waarom? Het argument voor reorganisatie is nu: de financiële crisis. Dat is echter geen bedrijfsbeleid. Probeer

Nadere informatie

Basiscursus collectief Pensioen. Wat je moet weten over een belangrijke arbeidsvoorwaarde

Basiscursus collectief Pensioen. Wat je moet weten over een belangrijke arbeidsvoorwaarde Basiscursus collectief Pensioen Wat je moet weten over een belangrijke arbeidsvoorwaarde 1 Onderwerpen Pensioen in Nederland Pensioen = loon Hoe wordt pensioen vastgesteld? Wat bepaalt de waarde van een

Nadere informatie

Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Rijk en Politie

Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Rijk en Politie Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Rijk en Politie Advies Rolnummer: RP 083 DE BEDRIJFSCOMMISSIEKAMER VOOR RIJK EN POLITIE, ADVISERENDE NAAR AANLEIDING VAN EEN VERZOEK OM BEMIDDELING EN ADVIES

Nadere informatie

Arbo en de rechten van de OR

Arbo en de rechten van de OR Arbo en de rechten van de OR In de Arbowet zijn verplichtingen voor de werkgever en plichten en rechten voor de werknemer vastgelegd. De achtergrondfilosofie van de Arbowet is eenvoudig: de werkgever moet

Nadere informatie

REGLEMENT VERANTWOORDINGSORGAAN STICHTING PENSIOENFONDS ERNST & YOUNG ROTTERDAM. 1 juli 2014

REGLEMENT VERANTWOORDINGSORGAAN STICHTING PENSIOENFONDS ERNST & YOUNG ROTTERDAM. 1 juli 2014 REGLEMENT VERANTWOORDINGSORGAAN STICHTING PENSIOENFONDS ERNST & YOUNG ROTTERDAM 1 juli 2014 06-06-2014 INHOUDSOPGAVE Artikel 1 Begripsbepalingen 2 Artikel 2 Samenstelling van het Verantwoordingsorgaan

Nadere informatie

Afspraken tussen ondernemer en OR

Afspraken tussen ondernemer en OR Bijlage B Afspraken tussen ondernemer en OR Algemeen Afspraken tussen ondernemer en OR (GOR en COR daaronder ook begrepen) kunnen op verschillende manieren gestalte krijgen. Ze kunnen mondeling worden

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET VERANTWOORDINGSORGAAN

HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET VERANTWOORDINGSORGAAN HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN HET VERANTWOORDINGSORGAAN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR DE DRANKINDUSTRIE mei 2009 B EGRIPSBEPALINGEN Artikel 1 Definities Dit reglement verstaat onder: fonds: bestuur:

Nadere informatie

Medezeggenschap binnen de TU Delft

Medezeggenschap binnen de TU Delft Doel notitie Deze notitie geeft een algemene beschrijving van de medezeggenschap binnen de TU Delft en de regels die daarbij gelden. Deze formele regels laten in veel gevallen ruimte voor interpretatievrijheid.

Nadere informatie

Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Equens

Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Equens Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Equens 1 Artikel 1. Definities Fonds Stichting Pensioenfonds Equens Werkgever Equens SE Bestuur Het bestuur van het Fonds Verantwoordingsorgaan Het

Nadere informatie

Medezeggenschap binnen de TU Delft

Medezeggenschap binnen de TU Delft Doel notitie Deze notitie geeft een algemene beschrijving van de medezeggenschap binnen de TU Delft en de regels die daarbij gelden. Deze formele regels laten in veel gevallen ruimte voor interpretatievrijheid.

Nadere informatie

Scoren met medezeggenschap. 18 mei 2017 Joost van Mierlo

Scoren met medezeggenschap. 18 mei 2017 Joost van Mierlo Scoren met medezeggenschap 18 mei 2017 Joost van Mierlo De spelregels Onderwerpen: - inrichting medezeggenschap - artikel 24 WOR - artikel 25 WOR: - informatie en wezenlijke invloed - gefaseerde besluitvorming

Nadere informatie

Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Rijk en Politie

Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Rijk en Politie Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Rijk en Politie Advies Rolnummer: RP. 099 DE BEDRIJFSCOMMISSIEKAMER VOOR RIJK EN POLITIE, ADVISERENDE NAAR AANLEIDING VAN EEN VERZOEK OM BEMIDDELING EN ADVIES

Nadere informatie

De WOR kent ook de bespreking algemene gang van zaken. Deze moet twee keer per jaar worden gehouden. Hierbij kijkt u terug op de resultaten van de

De WOR kent ook de bespreking algemene gang van zaken. Deze moet twee keer per jaar worden gehouden. Hierbij kijkt u terug op de resultaten van de BIJLAGE 1: DE ONDERNEMINGSRAAD De ondernemingsraad heeft een belangrijke rol bij het vormgeven van het arbeidsomstandighedenbeleid. Hun rechten (en plichten) staan beschreven in de wet op de ondernemingsraden

Nadere informatie

Senioren Zorg Plan Dé thuiszorg die zich om ú bekommert! Overeenkomst Cliëntenraad. Senioren Zorg Plan

Senioren Zorg Plan Dé thuiszorg die zich om ú bekommert! Overeenkomst Cliëntenraad. Senioren Zorg Plan Dé thuiszorg die zich om ú bekommert! en Senioren Zorg Plan Begrippen Artikel 1 In dit besluit wordt verstaan onder: 1. zorgaanbieder - Senioren Zorg Plan, Achillestraat 108- bg, 1076 RJ te Amsterdam 2.

Nadere informatie

nieuwe bepalingen met betrekking tot de medezeggenschap van cliënten in zorginstellingen

nieuwe bepalingen met betrekking tot de medezeggenschap van cliënten in zorginstellingen Ambtelijk ontwerp voor internetconsultatie, september 2016 nieuwe bepalingen met betrekking tot de medezeggenschap van cliënten in zorginstellingen Voorstel van wet Wij Willem-Alexander, bij de gratie

Nadere informatie

Rechtspositieregelingen. Taakafbakening Georganiseerd Overleg en Ondernemingsraad & Regeling Personele jaarcyclus

Rechtspositieregelingen. Taakafbakening Georganiseerd Overleg en Ondernemingsraad & Regeling Personele jaarcyclus Rechtspositieregelingen Taakafbakening Georganiseerd Overleg en Ondernemingsraad & Regeling Personele jaarcyclus Inhoud Taakafbakening Georganiseerd Overleg en Ondernemingsraad... 3 Regeling Personele

Nadere informatie

Optimaal gebruikmaken van uw advies- en instemmingsrecht. Inleidende opmerkingen. Onderwerpen. Adviesrecht. Adviesrecht.

Optimaal gebruikmaken van uw advies- en instemmingsrecht. Inleidende opmerkingen. Onderwerpen. Adviesrecht. Adviesrecht. Optimaal gebruikmaken van uw advies- en instemmingsrecht Chris Nekeman Inleidende opmerkingen Adviesrecht Instemmingsrecht Onderwerpen Inleidende opmerkingen Medezeggenschap in de onderneming rol OR/GOR/COR

Nadere informatie

OR-minicongres Johan van Soest, 16 juni 2016. Belangrijkste ontwikkelingen rondom pensioen

OR-minicongres Johan van Soest, 16 juni 2016. Belangrijkste ontwikkelingen rondom pensioen OR-minicongres Johan van Soest, 16 juni 2016 Belangrijkste ontwikkelingen rondom pensioen Agenda Belangrijkste ontwikkelingen rondom pensioen Resultaten mini-enquête Rol OR bij wijziging pensioenregeling

Nadere informatie

Startbrief. 1. Algemeen. Waardeoverdracht. Informatie die u geeft. Wanneer bent u deelnemer in de Basisregeling?

Startbrief. 1. Algemeen. Waardeoverdracht. Informatie die u geeft. Wanneer bent u deelnemer in de Basisregeling? Startbrief Deze startbrief bestaat uit 3 delen: Algemeen, Basisregeling en Plusregeling. 1. Algemeen Uw werkgever: Tentoo Collective Freelance & Flex B.V. Uw pensioenuitvoerder: ABN AMRO Pensioenen Soort

Nadere informatie

Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Lagere Publiekrechtelijke Lichamen

Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Lagere Publiekrechtelijke Lichamen Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Lagere Publiekrechtelijke Lichamen Rolnummer: LPL 97.025 DE BEDRIJFSCOMMISSIEKAMER VOOR DE OVERHEID VOOR LAGERE PUBLIEKRECHTELIJKE LICHAMEN, ADVISERENDE NAAR

Nadere informatie

Actualiteiten pensioenen. Marcel van de Grift Senior pensioenadviseur

Actualiteiten pensioenen. Marcel van de Grift Senior pensioenadviseur Actualiteiten pensioenen Marcel van de Grift Senior pensioenadviseur 1. Algemeen 2. Rol OR 3. Pensioenregelingen Agenda 4. Fiscale wijzigingen 2015 (rol OR bij compensatiemaatregelen) 5. Pensioenuitvoerders

Nadere informatie

7 VERBOND VAN VERZEKERAARS

7 VERBOND VAN VERZEKERAARS 7 VERBOND VAN VERZEKERAARS STICHTING VAN DE ARBEID Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Mevrouw drs. J. Klijnsma, staatssecretaris Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Den Haag : 31 oktober 2013 Betreft

Nadere informatie

ADVIES geanonimiseerde versie

ADVIES geanonimiseerde versie Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Lagere Publiekrechtelijke Lichamen ADVIES geanonimiseerde versie Rolnummer: LPL 99.046 DE BEDRIJFSCOMMISSIEKAMER VOOR DE OVERHEID VOOR LAGERE PUBLIEKRECHTELIJKE

Nadere informatie

Reglement deelnemersraad BPF Bouw

Reglement deelnemersraad BPF Bouw Reglement deelnemersraad BPF Bouw Artikel 1 Begripsomschrijvingen In dit reglement wordt verstaan onder: Stichting: Bestuur: Statuten: Pensioenreglement: Deelnemers: Pensioengerechtigden: Stichting Bedrijfstakpensioenfonds

Nadere informatie

Outsourcing en de rol van de OR en vakbonden. 3 november 2015 Cara Pronk

Outsourcing en de rol van de OR en vakbonden. 3 november 2015 Cara Pronk Outsourcing en de rol van de OR en vakbonden 3 november 2015 Cara Pronk Van Doorne 2 Van Doorne 3 Vragen die spelen bij outsourcing Stakeholders. Welke stakeholders zijn betrokken? Wat zijn hun rechten?

Nadere informatie

De begrippen onderneming en ondernemer

De begrippen onderneming en ondernemer Voorstel van wet houdende bepalingen over de medezeggenschap van werknemers (Wet medezeggenschap werknemers) Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: Alzo Wij in overweging genomen

Nadere informatie

Banen afspraak MBO 29 september 2916 Soesterberg

Banen afspraak MBO 29 september 2916 Soesterberg Banen afspraak MBO 29 september 2916 Soesterberg Tineke Visser, SOM Welkom Waar gaat het om? Huidige doelgroepen WWB, WSW en Wajongers-metarbeidsvermogen vallen sinds 1-1-2015 onder de Participatiewet

Nadere informatie

Pensioen bij overnames. Nick Hessels Henriëtte Dekker

Pensioen bij overnames. Nick Hessels Henriëtte Dekker Pensioen bij overnames 20januari 2011 Nick Hessels Henriëtte Dekker Inhoud Introductie Nick en Henriëtte Aandelentransactie Pensioen bij aandelentransactie ti Activa/passivatransactie Pensioen bij activa/passivatransactie

Nadere informatie

Actualiteiten arbeidsrecht HR Seminar van 19 mei 2015

Actualiteiten arbeidsrecht HR Seminar van 19 mei 2015 Actualiteiten arbeidsrecht HR Seminar van 19 mei 2015 Overzicht actualiteiten arbeidsrecht 1. Wijzigingen verlofregelingen per 1 januari 2015 en 1 juli 2015 2. Flexibel werken 3. Wet Huis voor klokkenluiders

Nadere informatie

Wijzigingen in de pensioenwetgeving... 2. Belangrijke gevolgen van de pensioenwijzigingen... 4

Wijzigingen in de pensioenwetgeving... 2. Belangrijke gevolgen van de pensioenwijzigingen... 4 UPDATE Pensioenspecial september 2014 Sneller op de hoogte zijn van het nieuws? Volg ons op Social Media! Mandema & Partners helpt u graag bij het interpreteren van de pensioenwijzigingen die voor u en

Nadere informatie

Medezeggenschapsrecht

Medezeggenschapsrecht @AVDRnl Medezeggenschapsrecht mr. Bruno van Els 4 februari 2016 E-mail:vanels@ungervanels.nl Introductie docent Combinatie van theorie en praktijk Kort kennismakingsrondje Onderwerpen: Inleiding: de (belangrijkste)

Nadere informatie

Reglement van het Verantwoordingsorgaan

Reglement van het Verantwoordingsorgaan Reglement van het Verantwoordingsorgaan Per 3 december 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk I Algemene bepalingen 3 Artikel 1 Begripsbepalingen 3 Artikel 2 Voorzitter en plaatsvervangend voorzitter 4 Artikel 3

Nadere informatie

Veelgestelde vragen. Algemeen

Veelgestelde vragen. Algemeen Algemeen 1. Wat is een UPO? UPO staat voor Uniform Pensioenoverzicht. Het UPO geeft u inzicht in uw huidige en toekomstige financiºle situatie (en de situatie voor uw eventuele nabestaanden) bij pensionering,

Nadere informatie

REGLEMENT PLEEGOUDERRAAD versie 01032004

REGLEMENT PLEEGOUDERRAAD versie 01032004 REGLEMENT PLEEGOUDERRAAD versie 01032004 VOORZIENING VOOR PLEEGZORG NOORDOOST-BRABANT/STICHTING OOSTERPOORT Artikel 1. In dit reglement wordt verstaan onder: a. de instelling de Stichting Oosterpoort te

Nadere informatie

Pensioenactualiteiten in vogelvlucht. Monica Swalef

Pensioenactualiteiten in vogelvlucht. Monica Swalef Pensioenactualiteiten in vogelvlucht Monica Swalef Agenda Inleiding Algemeen Pensioenfonds Uitbreiding instemmingsrecht ondernemingsraad Wet verbeterde premieregeling Wet pensioencommunicatie Inleiding

Nadere informatie

KLACHTENREGELING CEDERGROEP

KLACHTENREGELING CEDERGROEP KLACHTENREGELING CEDERGROEP Inhoudsopgave Hoofdstukken Onderwerp Artikel Pagina 1 Begripsbepalingen art.1 1 2 Behandeling van de klachten 2 t/m 6 Paragraaf 1 De contactpersoon art. 2 2 Paragraaf 2 De vertrouwenspersoon

Nadere informatie

SAMENSTELLING EN ZITTINGSDUUR

SAMENSTELLING EN ZITTINGSDUUR Modelreglement personeelsvertegenwoordiging Hieronder volgt een modelreglement voor de personeelsvertegenwoordiging (PVT). In dit reglement zijn de bevoegdheden en faciliteiten van de PVT beperkt tot het

Nadere informatie

Welkom bij de workshop Pensioen: medezeggenschap, actualiteit en eigen beheer

Welkom bij de workshop Pensioen: medezeggenschap, actualiteit en eigen beheer Welkom bij de workshop Pensioen: medezeggenschap, actualiteit en eigen beheer Norbert Laane, advocaat medezeggenschapsrecht Alex Ter Horst, advocaat pensioenrecht Carl Luijken, pensioenfiscalist 1 11 april

Nadere informatie

Kennedy Van der Laan. Geachte heer, mevrouw,

Kennedy Van der Laan. Geachte heer, mevrouw, Memo Kennedy Van der Laan aan Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen van Chris Nekeman en Inge de Laat inzake NVZ / advies WOR datum 29 september 2014 referentie 15123/CNE/cza/ 1340988/0.6 Geachte heer,

Nadere informatie

Medezeggenschapsstatuut (vastgesteld door CvB d.d. 11-12-2013, na verkregen instemming GMR d.d. 6-12-2013)

Medezeggenschapsstatuut (vastgesteld door CvB d.d. 11-12-2013, na verkregen instemming GMR d.d. 6-12-2013) Medezeggenschapsstatuut (vastgesteld door CvB d.d. 11-12-2013, na verkregen instemming GMR d.d. 6-12-2013) Inhoudsopgave Preambule Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen 1. Begripsbepalingen 2. Aard en werkingsduur

Nadere informatie

Stichting Coop Pensioenfonds Reglement van het verantwoordingsorgaan 2015

Stichting Coop Pensioenfonds Reglement van het verantwoordingsorgaan 2015 Stichting Coop Pensioenfonds Reglement van het verantwoordingsorgaan 2015 HOOFDSTUK I BEGRIPSBEPALINGEN Artikel 1 Begripsbepalingen In dit reglement wordt verstaan onder: 1. stichting: de Stichting Coop

Nadere informatie

Taken en bevoegdheden van OR, GOR of COR voortvloeiend uit enkele andere wetten en regelingen

Taken en bevoegdheden van OR, GOR of COR voortvloeiend uit enkele andere wetten en regelingen Bijlage A Taken en bevoegdheden van OR, GOR of COR voortvloeiend uit enkele andere wetten en regelingen 1 Algemeen De taken en bevoegdheden van de OR (de GOR en de COR daaronder mede begrepen) worden niet

Nadere informatie

REGLEMENT VAN HET VERANTWOORDINGSORGAAN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG

REGLEMENT VAN HET VERANTWOORDINGSORGAAN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG REGLEMENT VAN HET VERANTWOORDINGSORGAAN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG November 2014 REGLEMENT VAN HET VERANTWOORDINGSORGAAN BEGRIPSBEPALINGEN... 2 SAMENSTELLING

Nadere informatie

WET OP DE ONDERNEMINGSRADEN

WET OP DE ONDERNEMINGSRADEN WET OP DE ONDERNEMINGSRADEN Inleiding Dit verhaal behandelt in kort bestek de Wet op de Ondernemingsraden. Deze wet, in het vervolg aangeduid met WOR of de wet, legt een stevig, wettig fundament voor de

Nadere informatie

Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Rijk en Politie

Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Rijk en Politie Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Rijk en Politie ADVIES (anoniem) Rolnummer: RP98.033 DE BEDRIJFSCOMMISSIEKAMER VOOR RIJK EN POLITIE, ADVISERENDE NAAR AANLEIDING VAN EEN VERZOEK OM BEMIDDELING

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 818 Bepalingen over de medezeggenschap van werknemers (Wet medezeggenschap werknemers) Nr. 2 VOORSTEL VAN WET Wij Beatrix, bij de gratie Gods,

Nadere informatie

Relevante bepalingen Wet op de ondernemingsraden

Relevante bepalingen Wet op de ondernemingsraden Bijlagen 34 BIJLAGE 1 Relevante bepalingen Wet op de ondernemingsraden Artikel 18 1. De ondernemer is verplicht de leden van de ondernemingsraad en de leden van de commissies van die raad, gedurende een

Nadere informatie

veel gestelde vragen 1. Over de toets

veel gestelde vragen 1. Over de toets veel gestelde vragen 1. Over de toets 1.1 Welke pensioenregelingen worden door a.s.r. getoetst? Alle pensioenregelingen waarin een relatie bestaat tussen het inkomen en pensioenopbouw. Pensioenregelingen

Nadere informatie

Klachtenregeling. Omnisscholen

Klachtenregeling. Omnisscholen Klachtenregeling Omnisscholen KLACHTENREGELING : INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Begripsbepalingen Behandeling van de klachten Paragraaf 1: algemeen Paragraaf 2: de contactpersoon Paragraaf

Nadere informatie

OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014. Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving

OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014. Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving OR-Seminar Johan van Soest & Evert van Ling, 10 april 2014 Werk aan de winkel I - rol OR - wijziging pensioenwetgeving Lang zullen we leven en werken 2 Agenda Werk aan de winkel I, pensioenwijzigingen

Nadere informatie

AFSPRAKEN TUSSEN DE ONDERNEMER FOM EN DE CENTRALE ONDERNEMINGSRAAD FOM

AFSPRAKEN TUSSEN DE ONDERNEMER FOM EN DE CENTRALE ONDERNEMINGSRAAD FOM AFSPRAKEN TUSSEN DE ONDERNEMER FOM EN DE CENTRALE ONDERNEMINGSRAAD FOM Artikel 1 Algemeen Artikel 2 Bevoegdheden Artikel 3 Kandidaatstelling Artikel 4 Voordracht tot Uitsluiting Artikel 5 Overleg vergadering

Nadere informatie

Klachtenregeling Bonaventuracollege

Klachtenregeling Bonaventuracollege Klachtenregeling Bonaventuracollege Hoofdstuk 1 Begripsbepalingen Artikel 1 1 In deze regeling wordt verstaan onder een : a. school: een school als bedoeld in de Wet op het Voortgezet Onderwijs; b. commissie:

Nadere informatie

Model klachtenregeling primair en voortgezet onderwijs

Model klachtenregeling primair en voortgezet onderwijs Model klachtenregeling primair en voortgezet onderwijs De inwerkingtreding van de Kwaliteitswet per 1 augustus 1998 hield onder meer in dat schoolbesturen verplicht werden een klachtenregeling voor elk

Nadere informatie

Dialoog belanghebbenden. Uitgiftedatum: Juli 2015 Definitief Concept Revisienummer: Datum vaststelling directie overleg: Evaluatiedatum:

Dialoog belanghebbenden. Uitgiftedatum: Juli 2015 Definitief Concept Revisienummer: Datum vaststelling directie overleg: Evaluatiedatum: Document Uitgiftedatum: Juli 2015 Definitief Concept Revisienummer: Datum vaststelling directie overleg: Evaluatiedatum: Dialoog belanghebbenden Inleiding De belanghebbenden van SGL zijn op centraal niveau

Nadere informatie

Wet Werk en Zekerheid Flexibele arbeidscontracten: positie van de OR. Mr. drs. Arthur Hol

Wet Werk en Zekerheid Flexibele arbeidscontracten: positie van de OR. Mr. drs. Arthur Hol Wet Werk en Zekerheid Flexibele arbeidscontracten: positie van de OR Mr. drs. Arthur Hol Hoofdpunten wijzigingen flexibele Wijziging ketenregeling arbeidscontracten Na 1 juli 2015; in plaats van 3 arbeidsovereenkomsten

Nadere informatie

MEDEZEGGENSCHAPSSTATUUT

MEDEZEGGENSCHAPSSTATUUT MEDEZEGGENSCHAPSSTATUUT Pagina 1 van 5 Medezeggenschapsstatuut van Openbare Stichting SG Reigersbos te Amsterdam. Preambule Het college van bestuur van de Openbare Stichting SG Reigersbos en de medezeggenschapsraad,

Nadere informatie

Collec&ef Pensioen. Liesbeth Hardeman Tanh Nguyen

Collec&ef Pensioen. Liesbeth Hardeman Tanh Nguyen Collec&ef Pensioen Liesbeth Hardeman Tanh Nguyen Agenda 1 Adviestraject collec&ef pensioen 2 Actualiteiten pensioen 3 Mogelijke risico s accountant i.v.m. collec&ef pensioen Adviestraject Pensioenadvies

Nadere informatie

VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS

VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS VOORGENOMEN LIQUIDATIE PENSIOENFONDS Deelnemersvergadering 14 september 2015 Voorgenomen liquidatie pensioenfonds 14 september 2015 Pagina 1 AGENDA Regelingen pensioenfonds Achtergrond Voorgenomen besluit

Nadere informatie

Klachtenregeling Voor het primair en voortgezet onderwijs van de Stichting Het Rijnlands Lyceum

Klachtenregeling Voor het primair en voortgezet onderwijs van de Stichting Het Rijnlands Lyceum Klachtenregeling Voor het primair en voortgezet onderwijs van de Stichting Het Rijnlands Lyceum Het bevoegd gezag van de Stichting Het Rijnlands Lyceum, gelet op de bepalingen van de Wet op het primair

Nadere informatie

CONCEPT. Artikel I. De Wet op de ondernemingsraden wordt als volgt gewijzigd:

CONCEPT. Artikel I. De Wet op de ondernemingsraden wordt als volgt gewijzigd: CONCEPT Voorstel van wet [[ ]] tot wijziging van de Wet op de ondernemingsraden en de Pensioenwet in verband met de bevoegdheden van de ondernemingsraad inzake de beloningen van bestuurders en inzake de

Nadere informatie

Dit hoofdstuk heeft betrekking op de in de bijlage van deze wet opgenomen hogescholen.

Dit hoofdstuk heeft betrekking op de in de bijlage van deze wet opgenomen hogescholen. Hoofdstuk 10. Het bestuur en de inrichting van de hogescholen Artikel 10.1. Reikwijdte Dit hoofdstuk heeft betrekking op de in de bijlage van deze wet opgenomen hogescholen. Titel 1. Het bestuur en de

Nadere informatie

Actualiteiten Medezeggenschap

Actualiteiten Medezeggenschap #trainiac Actualiteiten Medezeggenschap 17 februari 2014, Den Haag Over Trainiac Training & Advies 2008 Maatwerk Onafhankelijk Specialisten in medezeggenschap Nieuws Facts Wijzigingen WOR: Geen kopie van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 182 Wijziging van de Pensioenwet en enige andere wetten in verband met versterking van het bestuur bij pensioenfondsen en enige andere wijzigingen

Nadere informatie

Wet op de medische keuringen

Wet op de medische keuringen Wet op de medische keuringen Wet van 5 juli 1997, Stb. 1997, 365 (Verbeterblad), houdende regels tot versterking van de rechtspositie van hen die een medische keuring ondergaan (Wet op de medische keuringen),

Nadere informatie

Reglement Cliëntenraad Stichting Eilandzorg Schouwen-Duiveland

Reglement Cliëntenraad Stichting Eilandzorg Schouwen-Duiveland Reglement Cliëntenraad Stichting Eilandzorg Schouwen-Duiveland Artikel 1 Begripsbepalingen 1.1 Cliënt: een natuurlijk persoon ten behoeve van wie de instelling werkzaam is. 1.2 Cliëntenraad: De op basis

Nadere informatie

Regeling melding misstand woningcorporaties

Regeling melding misstand woningcorporaties Regeling melding misstand woningcorporaties Regeling van de procedure voor het melden van een vermoeden van een misstand en van de (rechts)bescherming van de melder en de vertrouwenspersoon integriteit.

Nadere informatie

Webinar Medezeggenschap 13 april 2015. Van Doorne Marjolijn Lips & Steven Sterk

Webinar Medezeggenschap 13 april 2015. Van Doorne Marjolijn Lips & Steven Sterk Webinar Medezeggenschap 13 april 2015 Van Doorne Marjolijn Lips & Steven Sterk Wanneer instellen OR? Artikel 2 WOR: Ondernemer Die een onderneming in stand houdt Met in de regel ten minste 50 werkzame

Nadere informatie

Veelgestelde vragen en antwoorden

Veelgestelde vragen en antwoorden Veelgestelde vragen en antwoorden Algemeen 1. Wat is een UPO? UPO staat voor Uniform Pensioenoverzicht. Het UPO geeft u inzicht in uw huidige en toekomstige financiºle situatie (en de situatie voor uw

Nadere informatie

Klachtenregeling CVO t Gooi

Klachtenregeling CVO t Gooi Deze externe klachtenregeling geldt indien de interne klachtenregeling naar het oordeel van de klager onvoldoende resultaat heeft opgeleverd. Klachtenregeling CVO t Gooi Het bestuur van CVO t Gooi, gelet

Nadere informatie

Rechten en bevoegdheden van de or

Rechten en bevoegdheden van de or Rehten en bevoegdheden van de or In deze brohure vindt u een toelihting op de rehten en plihten van een or. Deze is gebaseerd op de Wet op de ondernemingsraden (WOR). Artikelgewijs is een korte beshrijving

Nadere informatie

Gewijzigde Voorbeeldregeling Melding Vermoeden Misstand 2013

Gewijzigde Voorbeeldregeling Melding Vermoeden Misstand 2013 Gewijzigde Voorbeeldregeling Melding Vermoeden Misstand 2013 Het bevoegd gezag van [GEMEENTE OF ORGANISATIE INVULLEN]; gelet op het bepaalde in artikel 15:2 van de Collectieve Arbeidsvoorwaardenregeling

Nadere informatie

DNB en AFM zijn op grond van de Europese pensioenrichtlijn (2003/31/EG) verplicht om te dit overzicht te publiceren.

DNB en AFM zijn op grond van de Europese pensioenrichtlijn (2003/31/EG) verplicht om te dit overzicht te publiceren. Overzicht van het toepasselijke sociaal en arbeidsrecht, de informatievoorschriften en beleggingsrestricties die van toepassing zijn op Nederlandse pensioenregelingen die worden uitgevoerd door een pensioeninstelling

Nadere informatie

2. De bestuurder van de Belastingdienst Particulieren en Ondernemingen Breda, verder te noemen: de bestuurder.

2. De bestuurder van de Belastingdienst Particulieren en Ondernemingen Breda, verder te noemen: de bestuurder. Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Rijk en Politie ADVIES Rolnummer: RP 00.072 DE BEDRIJFSCOMMISSIEKAMER VOOR DE OVERHEID VOOR RIJK EN POLITIE, ADVISERENDE NAAR AANLEIDING VAN EEN VERZOEK OM

Nadere informatie

RELEVANTE BEPALINGEN VAN HET BOEK 7 VAN HET B.W. BETREFFENDE DE ARBEIDSOVEREENKOMST ALSMEDE ARTIKEL 6 VAN HET BBA 1945

RELEVANTE BEPALINGEN VAN HET BOEK 7 VAN HET B.W. BETREFFENDE DE ARBEIDSOVEREENKOMST ALSMEDE ARTIKEL 6 VAN HET BBA 1945 TER INFORMATIE RELEVANTE BEPALINGEN VAN HET BOEK 7 VAN HET B.W. BETREFFENDE DE ARBEIDSOVEREENKOMST ALSMEDE ARTIKEL 6 VAN HET BBA 1945 Hieronder zijn opgenomen een aantal relevante bepalingen van boek 7

Nadere informatie

Samenwerkingsovereenkomst cliëntenraad BovenIJ Ziekenhuis

Samenwerkingsovereenkomst cliëntenraad BovenIJ Ziekenhuis Samenwerkingsovereenkomst cliëntenraad BovenIJ Ziekenhuis Partijen: stichting BovenIJ Ziekenhuis te Amsterdam ten deze vertegenwoordigd door de heer mr. R.R.M. Berendsen, nader te noemen: de directie En

Nadere informatie

DE BEDRIJFSCOMMISSIEKAMER VOOR RIJK EN POLITIE, ADVISERENDE NAAR AANLEIDING VAN EEN VERZOEK OM BEMIDDELING INZAKE EEN GESCHIL TUSSEN

DE BEDRIJFSCOMMISSIEKAMER VOOR RIJK EN POLITIE, ADVISERENDE NAAR AANLEIDING VAN EEN VERZOEK OM BEMIDDELING INZAKE EEN GESCHIL TUSSEN Bedrijfscommissiekamer voor de Overheid voor Rijk en Politie ADVIES Rolnummer: RP97.012 DE BEDRIJFSCOMMISSIEKAMER VOOR RIJK EN POLITIE, ADVISERENDE NAAR AANLEIDING VAN EEN VERZOEK OM BEMIDDELING INZAKE

Nadere informatie