Pensioencommunicatie, maar dan anders. Johan de Groot

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Pensioencommunicatie, maar dan anders. Johan de Groot"

Transcriptie

1 Pensioencommunicatie, maar dan anders Johan de Groot

2

3 Pensioencommunicatie tot nu toe Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling (2007) Instrumenten: UPO en het Pensioenregister Startbrief Stopbrief Indexatiematrix en indexatielabel Kwalitatieve normen: Begrijpelijk en duidelijk Tijdig Juist Volledig

4 Waarom aanpassing pensioencommunicatie nodig? - De deelnemer is in het verleden in slaap gesust staat niet open voor informatie over pensioen (71%) leest zijn pensioenoverzichten niet heeft weinig vertrouwen in de pensioensector heeft een verwachtingskloof - Evaluatie Pensioenwet (eind 2011): Effectiviteit huidige instrumenten? Van rule based naar principle based wetgeving Meer ruimte voor maatwerk - Pensioenakkoord: Meer risico s bij de deelnemer Inzicht in koopkrachtbehoud

5 Doel: pensioenbewuste deelnemers Overzicht Wat ga ik krijgen en met welke zekerheid? Inzicht Is dat voldoende voor mij? Actie Wat is mijn handelingsperspectief als dat niet het geval is? + Efficiënte uitvoering Managen van de verwachtingen

6 Geen homo economicus of one size fits all Echte mensen - hebben beperkte tijd en motivatie; - verwerken informatie bewust en onbewust; - doen niet altijd wat ze zeggen dat ze gaan doen; - hebben een korte tijdshorizon; - maken gebruik van referentiepunten; - willen zekerheid en zijn risicomijdend; - vergelijken zichzelf met anderen; en - zijn niet allemaal hetzelfde!

7 Werkgroep Communicatie SZW Uitwerking pensioenakkoord in verschillende werkgroepen o.l.v. ministerie van SZW Werkgroep Communicatie (SZW, DNB, AFM, Verbond van Verzekeraars, Pensioenfederatie, sociale partners, SVB, etc.) 26 juni 2012: Publicatie rapport Pensioen in duidelijke taal met daarin aanbevelingen over pensioencommunicatie Komende maanden: verdere uitwerking en concretisering aanbevelingen

8 Aanbevelingen Pensioen in duidelijke taal Sluit aan bij informatiebehoefte deelnemer - Overzicht-inzicht-actie - Toereikendheidstoets - Handelingsperspectief Vormvrijheid waar mogelijk, standaardisatie waar nodig - Meer ruimte voor maatwerk - Standaardisatie wanneer optelbaarheid en vergelijkbaarheid nodig zijn Meer gebruik van digitale communicatie - Lagere kosten - Gelaagdheid aanbrengen

9 Aanbevelingen Pensioen in duidelijke taal Prominentere rol voor de werkgever - Werknemer noemt werkgever vaak als geprefereerd kanaal Help de deelnemer met het verkrijgen van pensioeninzicht - Pensioen als bouwsteen van financiële planning - Bevoegdheden pensioenuitvoerders - Verantwoordelijkheid pensioenuitvoerders Pensioendashboard - Online interactief totaaloverzicht - Keuzemogelijkheden en life events - Overzicht-inzicht-actie: referentiepunt en handelingsperspectief

10 Aanbevelingen Pensioen in duidelijke taal Communicatie over risico s - Gepersonaliseerd - Geïntegreerd - Risicowaaier met scenario s Communicatie in reële termen - Nodig om toereikendheid te kunnen bepalen - Euro s van nu Kwaliteitsindicator pensioenregelingen - Vergelijkbaarheid belangrijkste elementen pensioenregeling - Gebruik door nieuwe en bestaande deelnemers

11

12 Model 3 De Ruiter en het UPO Nu: - Twee informatiemomenten - Twee verschillende documenten - Twee verschillende doelstellingen Wenselijk vanuit perspectief deelnemer? Begrijpelijk? Mogelijkheid tot integratie model 3 in Dashboard? Gelaagdheid van informatie

13 Aandachtspunten voor verzekeraars Inzicht in risico s en indexatie: Voorkom dat deelnemers zich onnodig zorgen maken, maar ook dat zij zich ten onrechte geen zorgen maken. Grote diversiteit aan contracten: veel maatwerk is arbeidsintensief kosten foutgevoeligheid Deel kennis en ervaring

14 Wat gaat de AFM doen?

15 Wat gaat de AFM doen? Werkgroep Communicatie SZW Financiële planning voor de oude dag Informatie over korten van pensioenaanspraken Toezichtonderzoeken o.a. pensioeninformatie, tweede en derde pijlerproducten, aansluiting op Pensioenregister Deelnemer aan Wijzer in Geldzaken

Nr. 2 Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Nr. 2 Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 33110 Evaluatie van de Wet verplichte beroepspensioenregeling en de Pensioenwet 32043 Toekomst pensioenstelsel Nr. 2 Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

Toelichting op het wetsvoorstel pensioencommunicatie

Toelichting op het wetsvoorstel pensioencommunicatie Tt Toelichting op het wetsvoorstel pensioencommunicatie Agenda Aanleiding en doel van het wetsvoorstel Belangrijkste wijzigingen algemene eisen aan pensioencommunicatie meer mogelijkheden voor digitale

Nadere informatie

Roadshow Hoofdlijnennotitie Pensioenakkoord / FTK

Roadshow Hoofdlijnennotitie Pensioenakkoord / FTK Roadshow Hoofdlijnennotitie Pensioenakkoord / FTK 2 De essentie: Eerlijke verdeling van lasten en lusten tussen generaties krijgt volop aandacht; Er worden twee contracten voorgesteld. Beide behoeven verdere

Nadere informatie

Wat betekenen de nieuwe eisen voor pensioencommunicatie voor u als bestuurder?

Wat betekenen de nieuwe eisen voor pensioencommunicatie voor u als bestuurder? Wat betekenen de nieuwe eisen voor pensioencommunicatie voor u als bestuurder? Programma van de workshop 1. Bespreking van de belangrijkste wijzigingen: a) Algemene eisen aan pensioeninformatie b) Pensioenregister

Nadere informatie

De Wet Pensioencommunicatie

De Wet Pensioencommunicatie Kennisupdate SPO De Wet Pensioencommunicatie Er opereren veel groepen op het terrein van pensioencommunicatie en er zijn net zoveel initiatieven en middelen om de deelnemer zijn pensioenregeling duidelijk

Nadere informatie

Wet Pensioencommunicatie: Praktische implicaties voor het communicatiebeleid. Wido Mazee, Partner Bridgevest

Wet Pensioencommunicatie: Praktische implicaties voor het communicatiebeleid. Wido Mazee, Partner Bridgevest Wet Pensioencommunicatie: Praktische implicaties voor het communicatiebeleid Wido Mazee, Partner Bridgevest Agenda 1. Introductie Bridgevest 2. Status Wet Pensioencommunicatie 3. Wet Pensioencommunicatie

Nadere informatie

Rapport Pensioen in duidelijke taal

Rapport Pensioen in duidelijke taal Rapport Pensioen in duidelijke taal Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Den Haag, juni 2012 Inhoud Samenvatting Lijst van aanbevelingen 1. Inleiding 2. Uitgangspunten 3. Algemene aanbevelingen

Nadere informatie

Nadere reactie van de Stichting van de Arbeid op het voorontwerp van de Wet pensioencommunicatie

Nadere reactie van de Stichting van de Arbeid op het voorontwerp van de Wet pensioencommunicatie 16 januari 2013 Nadere reactie van de Stichting van de Arbeid op het voorontwerp van de Wet pensioencommunicatie Op 29 november 2013 heeft de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW)

Nadere informatie

Pensioenwijzer/ Pensioenbijsluiter

Pensioenwijzer/ Pensioenbijsluiter Pensioenwijzer/ Pensioenbijsluiter Visie AFM en visie Pensioenfederatie op een nieuw instrument voor pensioencommunicatie Lies van Rijssen (Pensioenfederatie) Jeroen van den Bosch (AFM) 2 Doelen van deze

Nadere informatie

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN. 1.Inleiding

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN. 1.Inleiding MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN 1.Inleiding Het merendeel van de Nederlanders is onvoldoende op de hoogte van zijn inkomenspositie na pensionering. Uit de pensioenmonitor van Wijzer in geldzaken (oktober

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Anna van Hannoverstraat 4 Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG. Datum

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Anna van Hannoverstraat 4 Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG. Datum 797 ; AFM De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Anna van Hannoverstraat 4 Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Datum l6januan 4 2Ol Pagina 1 van 10 Betreft Reactie consultatie wetsvoorstel

Nadere informatie

Financiële levensloopplanning: Overzicht, Inzicht, Actie

Financiële levensloopplanning: Overzicht, Inzicht, Actie Financiële levensloopplanning: Overzicht, Inzicht, Actie Toespraak door Harman Korte, bestuurslid AFM, op het jubileumcongres van de NVVK d.d. 29 november 2012 in het Corpus Congress Centre Leiden. 1.

Nadere informatie

Betere communicatie, actievere pensioenconsumenten

Betere communicatie, actievere pensioenconsumenten Betere communicatie, actievere pensioenconsumenten Pensioenfondsen staan aan de vooravond van een transitie naar meer schokbestendige en transparante pensioencontracten. Een van de uitgangspunten van deze

Nadere informatie

Rapport Pensioen in duidelijke taal

Rapport Pensioen in duidelijke taal Rapport Pensioen in duidelijke taal Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Den Haag, juni 2012 Inhoud Samenvatting Lijst van aanbevelingen 1. Inleiding 2. Uitgangspunten 3. Algemene aanbevelingen

Nadere informatie

Communicatie Meerjarenplan 2015-2017. Stichting Brocacef Pensioenfonds

Communicatie Meerjarenplan 2015-2017. Stichting Brocacef Pensioenfonds Communicatie Meerjarenplan 2015-2017 Stichting Brocacef Pensioenfonds Vastgesteld in de vergadering van het bestuur van 23 november 2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Missie en visie... 3 3. Doelgroepen...

Nadere informatie

Wet pensioencommunicatie: een stap vooruit?!

Wet pensioencommunicatie: een stap vooruit?! Wet pensioencommunicatie: een stap vooruit?! 01-07-2015 Door Jos Gielink werkzaam bij Gielink Pensioenrecht B.V. Op 19 mei 2015 is het wetsvoorstel "Wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling

Nadere informatie

Doorwerken aan pensioencommunicatie

Doorwerken aan pensioencommunicatie Doorwerken aan pensioencommunicatie Speech van Harman Korte, AFM-bestuurder op het DNB pensioenseminar Klaar voor de start!, 11 september 2013 Onder voorbehoud van wijzigingen bij het uitspreken van de

Nadere informatie

In het nu volgende treft u een overzicht van de uitvoering van de desbetreffende toezeggingen en moties aan.

In het nu volgende treft u een overzicht van de uitvoering van de desbetreffende toezeggingen en moties aan. > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Open normen een toelichting

Open normen een toelichting Open normen een toelichting De open normen in de Pensioenwet. Hoe ziet de AFM deze normen? - Johan de Groot, Hoofd afdeling Pensioen & AIFM - Jan van Miltenburg, Manager Toezicht Pensioenuitvoerders Amsterdam,

Nadere informatie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. staatssecretaris J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV Den Haag. Geachte mevrouw Klijnsma,

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. staatssecretaris J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV Den Haag. Geachte mevrouw Klijnsma, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. staatssecretaris J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV Den Haag Datum: 17 januari 2014 Betreft: Reactie Pensioenfonds Metaal en Techniek, Pensioenfonds

Nadere informatie

Overzicht, inzicht en een passend pensioen. Johan de Groot Hoofd Afdeling Transparantietoezicht Financiële Producten

Overzicht, inzicht en een passend pensioen. Johan de Groot Hoofd Afdeling Transparantietoezicht Financiële Producten Vereniging voor Pensioenrecht Johan de Groot Hoofd Afdeling Transparantietoezicht Financiële Producten Inhoud 1. De temperatuur in Pensioenland 2. De rol van de AFM 3. Overzicht: UPO- tijdigheid en juistheid

Nadere informatie

DATUM: 27 september 2013 KENMERK: D/13/7648/TW. ONDERW ERP: Huidige mogelijkheden voor papierloos communiceren van verplichte pensioencommunicatie

DATUM: 27 september 2013 KENMERK: D/13/7648/TW. ONDERW ERP: Huidige mogelijkheden voor papierloos communiceren van verplichte pensioencommunicatie DATUM: 27 september 2013 KENMERK: D/13/7648/TW ONDERW ERP: Huidige mogelijkheden voor papierloos communiceren van verplichte pensioencommunicatie Inleiding De Commissie Gegevensverstrekking van de Pensioenfederatie

Nadere informatie

Reactie Consultatiedocument

Reactie Consultatiedocument Reactie Consultatiedocument Voorontwerp Wet Pensioencommunicatie Algemeen Het centraal stellen van de deelnemer is het begin van begrip en inzicht in de persoonlijke pensioen situatie Het centraal stellen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 008 Wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met verbetering van de pensioencommunicatie (Wet pensioencommunicatie)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 34 008 Wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met verbetering van de pensioencommunicatie (Wet pensioencommunicatie)

Nadere informatie

1. In het eerste en tweede lid wordt schriftelijk vervangen door: schriftelijk of elektronisch.

1. In het eerste en tweede lid wordt schriftelijk vervangen door: schriftelijk of elektronisch. CONCEPT Voorontwerp van het voorstel van wet tot wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met verbetering van de pensioencommunicatie (Wet pensioencommunicatie)

Nadere informatie

Communicatieplan Stichting Brocacef Pensioenfonds

Communicatieplan Stichting Brocacef Pensioenfonds Communicatieplan 2016 Stichting Brocacef Pensioenfonds Vastgesteld in de vergadering van het bestuur van 21 april 2016 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 1. Informatieverplichtingen... 3

Nadere informatie

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN. 1.Inleiding

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN. 1.Inleiding MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN 1.Inleiding Het merendeel van de Nederlanders is onvoldoende op de hoogte van zijn inkomenspositie na pensionering. Uit de pensioenmonitor van Wijzer in geldzaken (oktober

Nadere informatie

wekt dat jouw nieuwsgierigheid

wekt dat jouw nieuwsgierigheid Pensioencommunicatie Effectieve communicatie is dichterbij dan je denkt Wet pensioencommunicatie: correct, evenwichtig, duidelijk en tijdig Wetteksten, parlementaire behandeling, voorbeelden en creatieve

Nadere informatie

Consultatiereactie Wet Pensioencommunicatie

Consultatiereactie Wet Pensioencommunicatie Consultatiereactie Wet Pensioencommunicatie Naar effectieve wettelijke pensioencommunicatie Bij pensioencommunicatie hoort de klant altijd centraal te staan. Dat is een van de belangrijkste uitgangspunten

Nadere informatie

P O S I T I O N P A P E R

P O S I T I O N P A P E R Pensioenfederatie Prinses Margrietplantsoen 90 2595 BR Den Haag Postbus 93158 2509 AD Den Haag T +31 (0)70 76 20 220 info@pensioenfederatie.nl www.pensioenfederatie.nl P O S I T I O N P A P E R KvK Haaglanden

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 008 Wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met verbetering van de pensioencommunicatie (Wet pensioencommunicatie)

Nadere informatie

Visiedocument pensioenuitvoering. 11 mei 2011

Visiedocument pensioenuitvoering. 11 mei 2011 Visiedocument pensioenuitvoering 11 mei 2011 Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder op de markten van

Nadere informatie

Where legislation meets customization

Where legislation meets customization projectmanagement, detachering en consultancy Where legislation meets customization Pensioencommunicatie onder de loep Brunel, 2014 1 Inhoud Inleiding 3 1. Wettelijk kader 4 2. Wat vindt de pensioendeelnemer?

Nadere informatie

Wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader pensioenfondsen / Marianne Meijer-Zaalberg

Wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader pensioenfondsen / Marianne Meijer-Zaalberg 17 december 2014 Pensioen Flash Onderwerpen van deze Pensioenflash: Wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader aangenomen Wetsvoorstel versnelde verhoging AOW-leeftijd ingediend Wetsvoorstel pensioencommunicatie

Nadere informatie

6 Suggesties om het pensioenbewustzijn te vergroten

6 Suggesties om het pensioenbewustzijn te vergroten 6 Suggesties om het pensioenbewustzijn te vergroten Uit de panelbijeenkomsten die de Pensioencommissie heeft georganiseerd, is gebleken dat op het terrein van de communicatie veel in beweging is en dat

Nadere informatie

Aan de centrale organisaties van werkgevers en werknemers aangesloten bij de Stichting van de Arbeid. Geachte dames en heren,

Aan de centrale organisaties van werkgevers en werknemers aangesloten bij de Stichting van de Arbeid. Geachte dames en heren, Aan de centrale organisaties van werkgevers en werknemers aangesloten bij de Stichting van de Arbeid Den Haag : 4 juli 2013 Ons kenmerk : S.A.13.030.62 EH/JS Uw kenmerk : Betreft : Aanbeveling pensioencommunicatie

Nadere informatie

HANDLEIDING Pensioenfederatie en Verbond van Verzekeraars 2014 oktober 2014 1

HANDLEIDING Pensioenfederatie en Verbond van Verzekeraars 2014 oktober 2014 1 HANDLEIDING Pensioenfederatie en Verbond van Verzekeraars 2014 oktober 2014 1 INHOUD Inleiding pagina 3 Logo en header pagina 5 Iconen pagina 6 Laag 1 pagina 7 Laag 2 pagina 9 Laag 3 pagina 10 Voorbeelden

Nadere informatie

AFM. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. T.a.v. minister H.G.J. Kamp. Postbus LV DEN HAAG

AFM. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. T.a.v. minister H.G.J. Kamp. Postbus LV DEN HAAG 2509 LV DEN HAAG T.a.v. minister H.G.J. Kamp Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Postbus 90801 ( tussen pensioenuitvoerders en deelnemers over - - zover in dit verband van belang onderzoeken

Nadere informatie

Wetsvoorstel pensioencommunicatie: kansen voor Financieel Planners mr Onno de Lange secretaris IVP donderdag 9 oktober 2014

Wetsvoorstel pensioencommunicatie: kansen voor Financieel Planners mr Onno de Lange secretaris IVP donderdag 9 oktober 2014 Wetsvoorstel pensioencommunicatie: kansen voor Financieel Planners mr Onno de Lange secretaris IVP donderdag 9 oktober 2014 Agenda - Introductie - In zevenmijlslaarzen door pensioenland - Wat is pensioencommunicatie

Nadere informatie

Position paper Pensioencommunicatie

Position paper Pensioencommunicatie Position paper Pensioencommunicatie Met interesse hebben wij kennisgenomen van het wetsvoorstel Wet Pensioencommunicatie dat op 2 september jl. door staatssecretaris Klijnsma is ingediend bij de Tweede

Nadere informatie

P O S I T I O N P A P E R A O 2 9 / 2 / 1 2

P O S I T I O N P A P E R A O 2 9 / 2 / 1 2 Pensioenfederatie Prinses Margrietplantsoen 90 2595 BR Den Haag Postbus 93158 2509 AD Den Haag T +31 (0)70 76 20 220 info@pensioenfederatie.nl www.pensioenfederatie.nl P O S I T I O N P A P E R A O 2 9

Nadere informatie

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van [[Datum openlaten]], nr. [[nr invullen]];

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van [[Datum openlaten]], nr. [[nr invullen]]; Ontwerpbesluit van [[ ]] tot wijziging van het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met de Wet pensioencommunicatie Op de voordracht van de Staatssecretaris

Nadere informatie

handreiking Pensioencommunicatie

handreiking Pensioencommunicatie PF handreiking Pensioencommunicatie april 2015 handreiking Pensioencommunicatie 2015 x 1 handreiking Pensioencommunicatie 2015 Overzicht wijzigingen Wet Pensioen communicatie X X 10 x Pensioenfederatie

Nadere informatie

Reactie op consultatiedocument

Reactie op consultatiedocument Reactie op consultatiedocument Op 29 november jl. is het consultatiedocument verschenen betreffende het voorontwerp van de wet tot wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling,

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Communicatiebeleidsplan 2015-2017 Stichting Pensioenfonds HaskoningDHV

Communicatiebeleidsplan 2015-2017 Stichting Pensioenfonds HaskoningDHV Communicatiebeleidsplan 2015-2017 Stichting Pensioenfonds HaskoningDHV Bestuur Stichting Pensioenfonds HaskoningDHV 17 juni 2015 INHOUD BLAD INLEIDING 3 1 UITGANGSPUNTEN EN CONTEXT 4 2 STAKEHOLDERS 4 3

Nadere informatie

Communicatieplan Stichting Brocacef Pensioenfonds

Communicatieplan Stichting Brocacef Pensioenfonds Communicatieplan 2015 Stichting Brocacef Pensioenfonds Vastgesteld in de vergadering van het bestuur van 23 november 2015 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 1. Informatieverplichtingen...

Nadere informatie

(Toekomstige) rol toezicht en PPI. Bert-Jan Bosboom Senior Toezichthouder Transparantietoezicht Financiële Producten AFM

(Toekomstige) rol toezicht en PPI. Bert-Jan Bosboom Senior Toezichthouder Transparantietoezicht Financiële Producten AFM (Toekomstige) rol toezicht en PPI Bert-Jan Bosboom Senior Toezichthouder Transparantietoezicht Financiële Producten AFM Van der Stee: Stempel nu eindelijk eens af Pensioen is hot Toezicht kraakt pensioenvehikel

Nadere informatie

Beleidsplan Communicatie en jaarplannen Communicatie Stichting Pensioenfonds Autoriteit Financiële Markten (Pensioenfonds AFM)

Beleidsplan Communicatie en jaarplannen Communicatie Stichting Pensioenfonds Autoriteit Financiële Markten (Pensioenfonds AFM) Beleidsplan Communicatie en jaarplannen Communicatie Stichting Pensioenfonds Autoriteit Financiële Markten (Pensioenfonds AFM) 1. Achtergrond Dit Beleidsplan Communicatie van Pensioenfonds AFM beoogt inzicht

Nadere informatie

Arjaan den Ouden. Auteur. Datum 17 januari 2014. GYBA BV Postbus 1009 3000 BA Rotterdam. Groothandelsgebouw, Unit B7.023 Weena 695 3013AM Rotterdam

Arjaan den Ouden. Auteur. Datum 17 januari 2014. GYBA BV Postbus 1009 3000 BA Rotterdam. Groothandelsgebouw, Unit B7.023 Weena 695 3013AM Rotterdam Auteur Arjaan den Ouden Datum 17 januari 2014 GYBA BV Postbus 1009 3000 BA Rotterdam Groothandelsgebouw, Unit B7.023 Weena 695 3013AM Rotterdam Tel 010 286 24 11 info@gyba.nl www.gyba.nl Inleiding GYBA

Nadere informatie

Pensioenbewustzijn. Henriëtte Prast en Arthur van Soest, Tilburg University & Netspar. Panel paper in opdracht van Stichting Instituut GAK

Pensioenbewustzijn. Henriëtte Prast en Arthur van Soest, Tilburg University & Netspar. Panel paper in opdracht van Stichting Instituut GAK Pensioenbewustzijn Henriëtte Prast en Arthur van Soest, Tilburg University & Netspar Panel paper in opdracht van Stichting Instituut GAK Inhoud Motivatie Wat bedoelen we met pensioenbewustzijn? Pensioenbewustzijn

Nadere informatie

Werkgeversbijeenkomst Bpf TEX. 30 januari 2015 Marja Maassen

Werkgeversbijeenkomst Bpf TEX. 30 januari 2015 Marja Maassen Werkgeversbijeenkomst Bpf TEX 30 januari 2015 Marja Maassen AZL Communicatie Marja Maassen Programma Tijd Onderwerp Spreker 10.00 10.10 Welkom Freek Lanz 10.10 10.30 Nieuwe wet pensioencommunicatie en

Nadere informatie

Wetsvoorstel pensioencommunicatie. De Kring van Pensioenspecialisten (KPS) acht communicatie over pensioen van groot belang.

Wetsvoorstel pensioencommunicatie. De Kring van Pensioenspecialisten (KPS) acht communicatie over pensioen van groot belang. Input vanuit KPS-werkgroep Communicatie op consultatie Wetsvoorstel pensioencommunicatie De Kring van Pensioenspecialisten (KPS) 16 januari 2014 acht communicatie over pensioen van groot belang. Inhoud

Nadere informatie

Onderzoek digitale pensioencommunicatie

Onderzoek digitale pensioencommunicatie Rapport Onderzoek digitale pensioencommunicatie Juli 2015 0 Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder

Nadere informatie

Wet Pensioencommunicatie White Paper

Wet Pensioencommunicatie White Paper White Paper December 15 Wat houdt deze wet in en wat is het doel? Deze nieuwe wet, die op 1 juli 2015 is ingegaan, wijzigt de Pensioenwet en de Wet Verplichte Beroepspensioenregelingen. De Wet is in het

Nadere informatie

Graag geven wij gehoor aan de uitnodiging te reageren op het voorontwerp Wet pensioencommunicatie en de bijbehorende memorie van toelichting.

Graag geven wij gehoor aan de uitnodiging te reageren op het voorontwerp Wet pensioencommunicatie en de bijbehorende memorie van toelichting. Aan Van Mevrouw drs. J. Klijnsma AZL Onderwerp Consultatie voorontwerp Wet pensioencommunicatie Datum 16 januari 2014 Zeer geachte mevrouw Klijnsma, Graag geven wij gehoor aan de uitnodiging te reageren

Nadere informatie

Pensioenverlaging (korting) in Hoe consumenten geïnformeerd zijn over de verlaging van hun pensioen. Rapport

Pensioenverlaging (korting) in Hoe consumenten geïnformeerd zijn over de verlaging van hun pensioen. Rapport Pensioenverlaging (korting) in 2013 Hoe consumenten geïnformeerd zijn over de verlaging van hun pensioen Rapport Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten.

Nadere informatie

Werken aan hoger pensioenbewustzijn. Communicatiestrategie Pensioenfonds KPN 2016-2018

Werken aan hoger pensioenbewustzijn. Communicatiestrategie Pensioenfonds KPN 2016-2018 Werken aan hoger pensioenbewustzijn Communicatiestrategie Pensioenfonds KPN 2016-2018 Pensioen is een van de speerpunten in het beleid van Pensioenfonds KPN. Een keer per drie jaar formuleren we onze strategie.

Nadere informatie

Welkom op de themamiddag Communicatie. 18 november 2014 Kantoor MN, Den Haag

Welkom op de themamiddag Communicatie. 18 november 2014 Kantoor MN, Den Haag Welkom op de themamiddag Communicatie 18 november 2014 Kantoor MN, Den Haag Opening Kick van der Pol Voorzitter Pensioenfederatie Effecten van de wet pensioencommunicatie Marileen Loopik Manager Communications

Nadere informatie

Voorontwerp Wet pensioencommunicatie

Voorontwerp Wet pensioencommunicatie Voorontwerp Wet pensioencommunicatie Reactie Koninklijk Actuarieel Genootschap op de door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgezette consultatie Utrecht, 17 januari 2014 Koninklijk

Nadere informatie

1. In het opschrift wordt aan pensioengerechtigden bij pensioeningang vervangen door: voorafgaand aan de pensioeningang.

1. In het opschrift wordt aan pensioengerechtigden bij pensioeningang vervangen door: voorafgaand aan de pensioeningang. 34 008 Wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met verbetering van de pensioencommunicatie (Wet pensioencommunicatie) Nota van wijziging Het voorstel wordt

Nadere informatie

*AFM. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid t.a.v. minister H.G.J. Kamp Anna van Hannoverstraat 4 Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG

*AFM. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid t.a.v. minister H.G.J. Kamp Anna van Hannoverstraat 4 Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG *AFM Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid t.a.v. minister H.G.J. Kamp Anna van Hannoverstraat 4 Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Pagina I van 7 Telefoon 020 - E-mail 797 20 26 gerben.wijnja@afrn.nl

Nadere informatie

Inflatie en koopkracht pensioen

Inflatie en koopkracht pensioen Inflatie en koopkracht pensioen De afgelopen maanden zijn een aantal deelnemers geïnformeerd over het mogelijk afstempelen van pensioen. De gegarandeerde pensioenaanspraken zijn dus minder zeker als gedacht.

Nadere informatie

Pensioencommunicatie. na overgang naar een nieuw contract. Jeroen van den Bosch, Senior Toezichthouder Pensioenuitvoerders

Pensioencommunicatie. na overgang naar een nieuw contract. Jeroen van den Bosch, Senior Toezichthouder Pensioenuitvoerders Pensiencmmunicatie na vergang naar een nieuw cntract Jeren van den Bsch, Senir Tezichthuder Pensienuitverders Praktijkseminar nieuw pensiencntract, 19 september 2013 Agenda Del van pensiencmmunicatie Risic

Nadere informatie

Reactie voorontwerp Wet Pensioencommunicatie

Reactie voorontwerp Wet Pensioencommunicatie Towers Watson s Reactie voorontwerp Wet Pensioencommunicatie Towers Watson i Inhoudsopgave 1. Inleiding...1 2. Alles start met openstaan voor pensioeninformatie...2 3. Rol werkgever...3 4. Segmentatie

Nadere informatie

DNB en AFM zijn op grond van de Europese pensioenrichtlijn (2003/31/EG) verplicht om te dit overzicht te publiceren.

DNB en AFM zijn op grond van de Europese pensioenrichtlijn (2003/31/EG) verplicht om te dit overzicht te publiceren. Overzicht van het toepasselijke sociaal en arbeidsrecht, de informatievoorschriften en beleggingsrestricties die van toepassing zijn op Nederlandse pensioenregelingen die worden uitgevoerd door een pensioeninstelling

Nadere informatie

Een volgende stap naar meer pensioeninzicht. pensioeninformatie actief gebruiken

Een volgende stap naar meer pensioeninzicht. pensioeninformatie actief gebruiken Een volgende stap naar meer pensioeninzicht pensioeninformatie actief gebruiken 6 februari 2012 1 Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de

Nadere informatie

Communicatiejaarplan 2013. Stichting Vroegpensioenfonds Technische Groothandel

Communicatiejaarplan 2013. Stichting Vroegpensioenfonds Technische Groothandel Communicatiejaarplan 2013 Stichting Vroegpensioenfonds Technische Groothandel Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Terugblik 2012 3 2 Communicatie in 2013 2.1 Uitgangspunten voor de communicatie bij VPTECH 4

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 32 043 Toekomst pensioenstelsel Nr. 348 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

COMMUNICATIEBELEIDSPLAN STICHTING PENSIOENFONDS ROCKWOOL

COMMUNICATIEBELEIDSPLAN STICHTING PENSIOENFONDS ROCKWOOL COMMUNICATIEBELEIDSPLAN STICHTING PENSIOENFONDS ROCKWOOL 2016-2018 INHOUD BLAD INLEIDING 3 1 UITGANGSPUNTEN EN CONTEXT 4 2 STAKEHOLDERS 6 3 AMBITIES EN DOELSTELLINGEN 7 4 STRATEGIE, AANPAK EN COMMUNICATIESTIJL

Nadere informatie

De wondere wereld van het pensioen. Marco Alberts MPLA Eendaagse Arbeidszaken VNG 18 mei 2017 Relatiemanager ABP

De wondere wereld van het pensioen. Marco Alberts MPLA Eendaagse Arbeidszaken VNG 18 mei 2017 Relatiemanager ABP De wondere wereld van het pensioen Marco Alberts MPLA Eendaagse Arbeidszaken VNG 18 mei 2017 Relatiemanager ABP of...pensioen in een wondere wereld krediet crisis lage conjunctuur wegzakkende beurzen werkloosheid

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Onze prioriteit ligt bij betrouwbare en actuele informatie

Onze prioriteit ligt bij betrouwbare en actuele informatie Interview door Geert de Vries freelance copywriter Voorzitter Francine Giskes van Stichting Pensioenregister: Fotografie door Erik Hijweege Een nominatie voor Financieel Product van 2012, een Gouden Schild

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2015 259 Besluit van 24 juni 2015 tot wijziging van het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met de

Nadere informatie

Hoe geef ik mijn werknemers blijvend inzicht in hun pensioen?

Hoe geef ik mijn werknemers blijvend inzicht in hun pensioen? Hoe geef ik mijn werknemers blijvend inzicht in hun pensioen? Informatie over meeùs pensioencommunicatie Pensioenstappen met Meeùs Pensioen is voor veel mensen een lastig onderwerp. Vaak weten medewerkers

Nadere informatie

Betreft Advies standaardmodel vast-variabel pensioen

Betreft Advies standaardmodel vast-variabel pensioen Per post en per e-mail verstuurd Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Staatssecretaris J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG NeeSandtke - BruggemanA.P.VArjanneke Sandtke - BruggemanArjannekeAeSe-17071259

Nadere informatie

Communicatiebeleidsplan 2015. Pensioenstichting Transport

Communicatiebeleidsplan 2015. Pensioenstichting Transport Communicatiebeleidsplan 2015 Pensioenstichting Transport Vastgesteld in de bestuursvergadering van 12 februari 2015 Inhoudsopgave Voorwoord 3 1. Inleiding 4 2. Communicatie 9 2.1.Organisatie van de communicatie

Nadere informatie

Pensioenfonds ANWB Communicatiebeleidsplan

Pensioenfonds ANWB Communicatiebeleidsplan Pensioenfonds ANWB Communicatiebeleidsplan 2016 2018 Dit Communicatiebeleidsplan is voorbereid in de communicatiecommissie van Pensioenfonds ANWB en vervolgens vastgesteld door het bestuur. Het traject

Nadere informatie

! " # $ % $& & ' ( & )( * &

!  # $ % $& & ' ( & )( * & ! "#$% $&& ' ( &)(*& Inhoud Samenvatting 2 Inleiding 8 1 Wat waren de uitgangspunten bij dit onderzoek? 11 1.1 Van welk psychologisch kader zijn we uitgegaan? 11 1.2 Hoe hebben we de barrières voor openstaan

Nadere informatie

Ik doe wat gedaan moet worden. minister henk kamp. VERZEKERD! nummer 6, december 2011

Ik doe wat gedaan moet worden. minister henk kamp. VERZEKERD! nummer 6, december 2011 Ik doe wat gedaan moet worden minister henk kamp 10 VERZEKERD! nummer 6, december 2011 Hij staat bekend als doortastend. Een man die recht op zijn doel afgaat. Dat uitgerekend onder het bewind van minister

Nadere informatie

3 Hoe pensioenbewust zijn we?

3 Hoe pensioenbewust zijn we? 3 Hoe pensioenbewust zijn we? Door verschillende instanties en bedrijven wordt onderzoek gedaan naar het pensioenbewustzijn van burgers, hun houding tegenover pensioen en de kennis die zij hebben van (hun)

Nadere informatie

Netspar design papers. Charlotte Kuiper, Arthur van Soest en Cees Dert Naar een nieuw deelnemergericht UPO

Netspar design papers. Charlotte Kuiper, Arthur van Soest en Cees Dert Naar een nieuw deelnemergericht UPO Netspar design papers Charlotte Kuiper, Arthur van Soest en Cees Dert Naar een nieuw deelnemergericht UPO Charlotte Kuiper, Arthur van Soest en Cees Dert Naar een nieuw deelnemergericht UPO design paper

Nadere informatie

Communicatie. Versie 14-10-2015

Communicatie. Versie 14-10-2015 Communicatie Communicatie Pensionfonds DSM Nederland vindt een goed contact met zijn deelnemers heel belangrijk. Heb je vragen? Wij zijn iedere werkdag van 9.00 tot 17.00 uur bereikbaar op onze Pension

Nadere informatie

Pensioencommunicatie start bij de werkgever

Pensioencommunicatie start bij de werkgever Pensioencommunicatie start bij de werkgever Artikel Senior adviseur collectieve pensioenen J. Arts (Pon) Pensioencommunicatie start bij de werkgever Welke maatregelen kan de werkgever nemen om het pensioenbewustzijn

Nadere informatie

Communicatie. Versie 25-02-2016

Communicatie. Versie 25-02-2016 Communicatie Versie 25-02-2016 Versie 25-02-2016 Communicatie SPF vindt een goed contact met zijn deelnemers heel belangrijk. Heb je vragen? Wij zijn iedere werkdag van 09.00 tot 17.00 uur bereikbaar op

Nadere informatie

Gevolgen van de Wet pensioencommunicatie voor het pensioenbewustzijn en het pensioentekort

Gevolgen van de Wet pensioencommunicatie voor het pensioenbewustzijn en het pensioentekort Essay LCP Gevolgen van de Wet pensioencommunicatie voor het pensioenbewustzijn en het pensioentekort Als medewerker bij een klantcontactcenter voor een bedrijfstakpensioenfonds spreek ik bijna dagelijks

Nadere informatie

Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Loop geen onnodig risico. Verstandig je pensioen regelen

Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Loop geen onnodig risico. Verstandig je pensioen regelen Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Loop geen onnodig risico Verstandig je pensioen regelen Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen die wil weten wat je kunt doen om

Nadere informatie

Ministerie van van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. mevrouw drs. J. Klijnsma Postbus 9080 1 2509 LV DEN HAAG. Geachte mevrouw Klijnsma,

Ministerie van van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. mevrouw drs. J. Klijnsma Postbus 9080 1 2509 LV DEN HAAG. Geachte mevrouw Klijnsma, Bezuidenhoutseweg 60 Postbus 90405 2509 LK DEN HAAG Ministerie van van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. mevrouw drs. J. Klijnsma Postbus 9080 1 2509 LV DEN HAAG 070-3 499 577 070-3 499 796 info@stvda.nl

Nadere informatie

Communicatiebeleidsplan 2014 2015. Stichting Will Niemeijer Pensioenfonds (SNP)

Communicatiebeleidsplan 2014 2015. Stichting Will Niemeijer Pensioenfonds (SNP) Communicatiebeleidsplan 2014 2015 Stichting Will Niemeijer Pensioenfonds (SNP) 1 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding... 4 1.1 Afbakening van het plan... 4 1.3 Duur van het plan... 4 1.4 Plaats van het plan... 4

Nadere informatie

Informatiemomenten Pensioen

Informatiemomenten Pensioen Informatiemomenten Pensioen Hierbij treft u een checklist aan van verplichte informatiemomenten vóór opname in de pensioenregeling, tijdens het dienstverband en na beëindiging dienstverband. U ziet precies

Nadere informatie

POB Pensioendag 12 mei 2015

POB Pensioendag 12 mei 2015 POB Pensioendag 12 mei 2015 Programma Welkom Toelichting pensioenregeling 2015 Ruimte voor vragen en reacties Pensioencommunicatie Rob ten Wolde Georgette Ploemen Rob ten Wolde Marja Maassen Lunch Werkgeverscommunicatie:

Nadere informatie

Het wetsvoorstel is op 5 maart 2015 met algemene stemmen aangenomen door de Tweede Kamer.

Het wetsvoorstel is op 5 maart 2015 met algemene stemmen aangenomen door de Tweede Kamer. Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer afdeling Inhoudelijke Ondersteuning aan De leden van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid datum 5 maart 2015 Betreffende wetsvoorstel: 34008

Nadere informatie

Wettelijk verplichte pensioencommunicatie: instortende nieuwbouw?

Wettelijk verplichte pensioencommunicatie: instortende nieuwbouw? Wettelijk verplichte pensioencommunicatie: instortende nieuwbouw? De huidige verplichte pensioencommunicatie zal, als het aan het kabinet ligt, binnenkort volledig op de schop gaan. In een conceptwetsvoorstel

Nadere informatie

Beoordelingskader Dashboardmodule Digitale Pensioencommunicatie

Beoordelingskader Dashboardmodule Digitale Pensioencommunicatie Beoordelingskader Dashboardmodule Digitale Pensioencommunicatie Deze module bevat de volgende onderdelen: I. Bereik en gebruik (weging 20%) II. Algemene informatie (inclusief algemene productinformatie)

Nadere informatie

Communicatiebeleidsplan 2014-2016. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij

Communicatiebeleidsplan 2014-2016. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij Communicatiebeleidsplan 2014-2016 Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij Dit plan is in opdracht van en samenspraak met Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij tot stand

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Nota naar aanleiding van het verslag I ALGEMEEN

Nota naar aanleiding van het verslag I ALGEMEEN 34008 Wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met verbetering van de pensioencommunicatie (Wet pensioencommunicatie) Nota naar aanleiding van het verslag I

Nadere informatie

Communicatiejaarplan 2015

Communicatiejaarplan 2015 Communicatiejaarplan 2015 Dit communicatieplan is tot stand gekomen in opdracht van en in samenwerking met Pensioenfonds Houtverwerkende Industrie en Jachtbouw. Kirsten Wesselius, communicatieadviseur

Nadere informatie