Pensioenwijzer/ Pensioenbijsluiter

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Pensioenwijzer/ Pensioenbijsluiter"

Transcriptie

1 Pensioenwijzer/ Pensioenbijsluiter Visie AFM en visie Pensioenfederatie op een nieuw instrument voor pensioencommunicatie Lies van Rijssen (Pensioenfederatie) Jeroen van den Bosch (AFM)

2 2 Doelen van deze duo-presentatie Informeren over: Stand van zaken Pensioenbijsluiter en Pensioenwijzer Overeenkomsten en verschillen Discussie over : De verschillen tussen Pensioenbijsluiter en Pensioenwijzer. (Hoe) willen we die overbruggen??

3 3 Pensioenwijzer. Waar kwam het idee ook alweer vandaan? Korte terugblik AFM lanceert eind 2010 idee Financiële Bijsluiter Achtergrond: Mislukken Toeslagenlabel ( dead on arrival ) Start Mijnpensioenoverzicht.nl per 2011 AFM: bij succes Mijnpensioenoverzicht.nl kunnen toeslagenlabel, startbrief en UPO vervallen. Voorwaarde: invoering Financiële Bijsluiter voor pensioenregelingen

4 4 AFM pleit voor: Meer samenhang in de pensioeninformatie Meer open normen in de wet, minder rule-based Politiek vraagt: Optimale openheid en duidelijkheid over pensioen SZW bezig met: Overleg dashboard pensioencommunicatie na evaluatie communicatiebepalingen pensioenwetgeving Pensioensector bereidt zich voor op: nieuwe pensioencontracten en wil deelnemers bereiken met relevante communicatie op maat

5 5 Eigenlijk willen pensioensector, politiek, wetgever en toezicht dus allemaal op weg naar: Samenhangende, relevante, heldere pensioencommunicatie Deelnemers doordringen van het belang van pensioen Pensioenfederatie hanteert daarbij (ook) graag als uitgangspunt: Niet méér maar beter!

6 6 Proces tot nu toe: Themadag Pensioenfederatie 3 maart 2011: draagvlak voor Pensioenwijzer aanwezig Werkgroep Pensioenfederatie stelde doelen, aandachtspunten, randvoorwaarden vast en hield AFM en SZW aangesloten op het proces sloot ook Verbond van Verzekeraars aan Werknaam: Pensioenwijzer, en niet bijsluiter. Reden: elke associatie met disclaimers, commercie en keuzemogelijkheden die pensioenregelingen niet kennen, is ongewenst

7 7 Doel, vorm en inhoud van Pensioenwijzer volgens de werkgroep van de Pensioenfederatie: Doel: Beter overzicht bij deelnemers op samenhang tussen de onderdelen van de pensioenregeling Terugdringen stapeling verplichte communicatie Vorm: speelt via lagen in op leesgedrag / informatiebehoefte deelnemers Inhoud: essentialia pensioenregeling in deelnemerperspectief ruimte voor uitleg nieuwe contracten, inclusief risico s en kosten van pensioen

8 8 (ingezoomd op Doel, Vorm en Inhoud 1/2:) Doel: deelnemers krijgen weer zicht op de samenhang van de onderdelen van de pensioenregeling en daardoor op de waarde van de arbeidsvoorwaarde pensioen. Pensioenwijzer is geen advies maar wel waardevol instrument bij adviesvraag Vorm: Pensioenwijzers zijn onderling vergelijkbaar Op papier en digitaal beschikbaar Aangeboden in lagen, van indicatief naar verdiepend Papieren laag 1 en 2 vervangen startbrief en toelichting UPO Kort en bondig en, op te behandelen onderwerpen na, grotendeels vormvrij. Pensioenfondsen kennen hun deelnemers, ontwikkelen Pensioenwijzer zoveel mogelijk zelf.

9 9 (ingezoomd op Doel, Vorm en Inhoud ) Inhoud Pensioenwijzer: Generieke pensioeninformatie: géén over-all kwalificatie maar inventarisatie en uitleg in beeld en woord van de essentialia* van de pensioenregeling. Het UPO is de geïndividualiseerde output van de regeling *essentialia: OP; PP; WZP; AO; keuzemogelijkheden; ambitie fonds; indexatieregeling; uitkeringszekerheid en risico s; premie; beleggingsresultaten; kosten Denkbaar: Wettelijke plicht minimumset aan te behandelen elementen Kwalificatie op onderdelen maar géén over all kwalificatie

10 10 CONCLUSIES, kans op effectieve communicatie als we via nieuw communicatie-instrument: Stapeling communicatie-uitingen terugdringen Generieke en individuele informatie uit elkaar houden Informatie afstemmen op behoefte deelnemers: lagen Communiceren in de taal die bij onze deelnemers past Informatie kort, herkenbaar en periodiek aanbieden Tranparant zijn, en dus: Ook de risico s van pensioen benoemen Ook de kosten van pensioen benoemen

11 11 De verschillen: 1. AFM heeft voorkeur voor digitaal / Pensioenfederatie wil digitaal én deels ook nog op papier 2. AFM wil register / Pensioenfederatie ziet daar niet direct het voordeel van 3. AFM wil over all kwalificatie / Pensioenfederatie wil dat hooguit op onderdelen

P O S I T I O N P A P E R

P O S I T I O N P A P E R Pensioenfederatie Prinses Margrietplantsoen 90 2595 BR Den Haag Postbus 93158 2509 AD Den Haag T +31 (0)70 76 20 220 info@pensioenfederatie.nl www.pensioenfederatie.nl P O S I T I O N P A P E R KvK Haaglanden

Nadere informatie

De Wet Pensioencommunicatie

De Wet Pensioencommunicatie Kennisupdate SPO De Wet Pensioencommunicatie Er opereren veel groepen op het terrein van pensioencommunicatie en er zijn net zoveel initiatieven en middelen om de deelnemer zijn pensioenregeling duidelijk

Nadere informatie

Toelichting op het wetsvoorstel pensioencommunicatie

Toelichting op het wetsvoorstel pensioencommunicatie Tt Toelichting op het wetsvoorstel pensioencommunicatie Agenda Aanleiding en doel van het wetsvoorstel Belangrijkste wijzigingen algemene eisen aan pensioencommunicatie meer mogelijkheden voor digitale

Nadere informatie

Roadshow Hoofdlijnennotitie Pensioenakkoord / FTK

Roadshow Hoofdlijnennotitie Pensioenakkoord / FTK Roadshow Hoofdlijnennotitie Pensioenakkoord / FTK 2 De essentie: Eerlijke verdeling van lasten en lusten tussen generaties krijgt volop aandacht; Er worden twee contracten voorgesteld. Beide behoeven verdere

Nadere informatie

HANDLEIDING Pensioenfederatie en Verbond van Verzekeraars 2014 oktober 2014 1

HANDLEIDING Pensioenfederatie en Verbond van Verzekeraars 2014 oktober 2014 1 HANDLEIDING Pensioenfederatie en Verbond van Verzekeraars 2014 oktober 2014 1 INHOUD Inleiding pagina 3 Logo en header pagina 5 Iconen pagina 6 Laag 1 pagina 7 Laag 2 pagina 9 Laag 3 pagina 10 Voorbeelden

Nadere informatie

Wet Pensioencommunicatie: Praktische implicaties voor het communicatiebeleid. Wido Mazee, Partner Bridgevest

Wet Pensioencommunicatie: Praktische implicaties voor het communicatiebeleid. Wido Mazee, Partner Bridgevest Wet Pensioencommunicatie: Praktische implicaties voor het communicatiebeleid Wido Mazee, Partner Bridgevest Agenda 1. Introductie Bridgevest 2. Status Wet Pensioencommunicatie 3. Wet Pensioencommunicatie

Nadere informatie

Reactie Consultatiedocument

Reactie Consultatiedocument Reactie Consultatiedocument Voorontwerp Wet Pensioencommunicatie Algemeen Het centraal stellen van de deelnemer is het begin van begrip en inzicht in de persoonlijke pensioen situatie Het centraal stellen

Nadere informatie

Communicatie Meerjarenplan 2015-2017. Stichting Brocacef Pensioenfonds

Communicatie Meerjarenplan 2015-2017. Stichting Brocacef Pensioenfonds Communicatie Meerjarenplan 2015-2017 Stichting Brocacef Pensioenfonds Vastgesteld in de vergadering van het bestuur van 23 november 2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Missie en visie... 3 3. Doelgroepen...

Nadere informatie

Aan de centrale organisaties van werkgevers en werknemers aangesloten bij de Stichting van de Arbeid. Geachte dames en heren,

Aan de centrale organisaties van werkgevers en werknemers aangesloten bij de Stichting van de Arbeid. Geachte dames en heren, Aan de centrale organisaties van werkgevers en werknemers aangesloten bij de Stichting van de Arbeid Den Haag : 4 juli 2013 Ons kenmerk : S.A.13.030.62 EH/JS Uw kenmerk : Betreft : Aanbeveling pensioencommunicatie

Nadere informatie

Consultatiereactie Wet Pensioencommunicatie

Consultatiereactie Wet Pensioencommunicatie Consultatiereactie Wet Pensioencommunicatie Naar effectieve wettelijke pensioencommunicatie Bij pensioencommunicatie hoort de klant altijd centraal te staan. Dat is een van de belangrijkste uitgangspunten

Nadere informatie

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN. 1.Inleiding

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN. 1.Inleiding MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN 1.Inleiding Het merendeel van de Nederlanders is onvoldoende op de hoogte van zijn inkomenspositie na pensionering. Uit de pensioenmonitor van Wijzer in geldzaken (oktober

Nadere informatie

Rapport Pensioen in duidelijke taal

Rapport Pensioen in duidelijke taal Rapport Pensioen in duidelijke taal Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Den Haag, juni 2012 Inhoud Samenvatting Lijst van aanbevelingen 1. Inleiding 2. Uitgangspunten 3. Algemene aanbevelingen

Nadere informatie

Communicatiebeleidsplan 2013-2016. Stichting Vroegpensioenfonds Technische Groothandel

Communicatiebeleidsplan 2013-2016. Stichting Vroegpensioenfonds Technische Groothandel Communicatiebeleidsplan 2013-2016 Stichting Vroegpensioenfonds Technische Groothandel Aanleiding van het communicatiebeleidsplan Het bestuur van Stichting Vroegpensioenfonds Technische Groothandel (hierna:

Nadere informatie

PENSIOEN UPDATE In Nederland

PENSIOEN UPDATE In Nederland PENSIOEN UPDATE In Nederland Oktober 2015 Het pensioenlandschap in het algemeen, maar ook hoe werknemers naar pensioen kijken, verandert in rap tempo. Zowel in 2014 als in 2015 zijn grote bezuinigingen

Nadere informatie

DATUM: 27 september 2013 KENMERK: D/13/7648/TW. ONDERW ERP: Huidige mogelijkheden voor papierloos communiceren van verplichte pensioencommunicatie

DATUM: 27 september 2013 KENMERK: D/13/7648/TW. ONDERW ERP: Huidige mogelijkheden voor papierloos communiceren van verplichte pensioencommunicatie DATUM: 27 september 2013 KENMERK: D/13/7648/TW ONDERW ERP: Huidige mogelijkheden voor papierloos communiceren van verplichte pensioencommunicatie Inleiding De Commissie Gegevensverstrekking van de Pensioenfederatie

Nadere informatie

Communicatiejaarplan 2013. Stichting Vroegpensioenfonds Technische Groothandel

Communicatiejaarplan 2013. Stichting Vroegpensioenfonds Technische Groothandel Communicatiejaarplan 2013 Stichting Vroegpensioenfonds Technische Groothandel Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Terugblik 2012 3 2 Communicatie in 2013 2.1 Uitgangspunten voor de communicatie bij VPTECH 4

Nadere informatie

Rapport Pensioen in duidelijke taal

Rapport Pensioen in duidelijke taal Rapport Pensioen in duidelijke taal Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Den Haag, juni 2012 Inhoud Samenvatting Lijst van aanbevelingen 1. Inleiding 2. Uitgangspunten 3. Algemene aanbevelingen

Nadere informatie

Afwijken van de toeslagenmatrix. 1. De nieuwe toeslagenmatrix

Afwijken van de toeslagenmatrix. 1. De nieuwe toeslagenmatrix In december 2009 heeft de AFM besloten tot een verruiming van de toegestane afwijkingen binnen de voorgeschreven teksten uit de toeslagenmatrix. Omwille van de begrijpelijkheid en de juistheid van de informatie

Nadere informatie

Position paper Pensioencommunicatie

Position paper Pensioencommunicatie Position paper Pensioencommunicatie Met interesse hebben wij kennisgenomen van het wetsvoorstel Wet Pensioencommunicatie dat op 2 september jl. door staatssecretaris Klijnsma is ingediend bij de Tweede

Nadere informatie

Beleidsplan Communicatie en jaarplannen Communicatie Stichting Pensioenfonds Autoriteit Financiële Markten (Pensioenfonds AFM)

Beleidsplan Communicatie en jaarplannen Communicatie Stichting Pensioenfonds Autoriteit Financiële Markten (Pensioenfonds AFM) Beleidsplan Communicatie en jaarplannen Communicatie Stichting Pensioenfonds Autoriteit Financiële Markten (Pensioenfonds AFM) 1. Achtergrond Dit Beleidsplan Communicatie van Pensioenfonds AFM beoogt inzicht

Nadere informatie

handreiking Pensioencommunicatie

handreiking Pensioencommunicatie PF handreiking Pensioencommunicatie april 2015 handreiking Pensioencommunicatie 2015 x 1 handreiking Pensioencommunicatie 2015 Overzicht wijzigingen Wet Pensioen communicatie X X 10 x Pensioenfederatie

Nadere informatie

Overzicht, inzicht en een passend pensioen. Johan de Groot Hoofd Afdeling Transparantietoezicht Financiële Producten

Overzicht, inzicht en een passend pensioen. Johan de Groot Hoofd Afdeling Transparantietoezicht Financiële Producten Vereniging voor Pensioenrecht Johan de Groot Hoofd Afdeling Transparantietoezicht Financiële Producten Inhoud 1. De temperatuur in Pensioenland 2. De rol van de AFM 3. Overzicht: UPO- tijdigheid en juistheid

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Open normen een toelichting

Open normen een toelichting Open normen een toelichting De open normen in de Pensioenwet. Hoe ziet de AFM deze normen? - Johan de Groot, Hoofd afdeling Pensioen & AIFM - Jan van Miltenburg, Manager Toezicht Pensioenuitvoerders Amsterdam,

Nadere informatie

Communicatiejaarplan 2015

Communicatiejaarplan 2015 Communicatiejaarplan 2015 Dit communicatieplan is tot stand gekomen in opdracht van en in samenwerking met Pensioenfonds Houtverwerkende Industrie en Jachtbouw. Kirsten Wesselius, communicatieadviseur

Nadere informatie

Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst

Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst Jaarvergadering DNP 25 maart 2015 Frans Dooren, directeur 1 Agenda - Even voorstellen - Terugblik 2014 - Organisatie, Dekkingsgraad, Rente, Verplichtingen,

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Anna van Hannoverstraat 4 Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG. Datum

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Anna van Hannoverstraat 4 Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG. Datum 797 ; AFM De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Anna van Hannoverstraat 4 Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Datum l6januan 4 2Ol Pagina 1 van 10 Betreft Reactie consultatie wetsvoorstel

Nadere informatie

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN. 1.Inleiding

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN. 1.Inleiding MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN 1.Inleiding Het merendeel van de Nederlanders is onvoldoende op de hoogte van zijn inkomenspositie na pensionering. Uit de pensioenmonitor van Wijzer in geldzaken (oktober

Nadere informatie

Pensioenfonds van de Nederlandse Bisdommen

Pensioenfonds van de Nederlandse Bisdommen Pensioenfonds van de Nederlandse Bisdommen KIX code Nieuwsbrief van uw pensioenfonds Zeist, december 2015 1. Financiële positie PNB 2. Uw pensioenpremie in 2016 3.

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Pensioen. December 2011

AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Pensioen. December 2011 AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Pensioen December 2011 1 Inhoudsopgave 2 1 2 Management Summary Onderzoeksresultaten in detail 2a Pensioen algemeen 2b Pensioencommunicatie 2c Pensioenregeling 3 Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

Wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader pensioenfondsen / Marianne Meijer-Zaalberg

Wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader pensioenfondsen / Marianne Meijer-Zaalberg 17 december 2014 Pensioen Flash Onderwerpen van deze Pensioenflash: Wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader aangenomen Wetsvoorstel versnelde verhoging AOW-leeftijd ingediend Wetsvoorstel pensioencommunicatie

Nadere informatie

Wat betekenen de nieuwe eisen voor pensioencommunicatie voor u als bestuurder?

Wat betekenen de nieuwe eisen voor pensioencommunicatie voor u als bestuurder? Wat betekenen de nieuwe eisen voor pensioencommunicatie voor u als bestuurder? Programma van de workshop 1. Bespreking van de belangrijkste wijzigingen: a) Algemene eisen aan pensioeninformatie b) Pensioenregister

Nadere informatie

Werkgeversbijeenkomst Bpf TEX. 30 januari 2015 Marja Maassen

Werkgeversbijeenkomst Bpf TEX. 30 januari 2015 Marja Maassen Werkgeversbijeenkomst Bpf TEX 30 januari 2015 Marja Maassen AZL Communicatie Marja Maassen Programma Tijd Onderwerp Spreker 10.00 10.10 Welkom Freek Lanz 10.10 10.30 Nieuwe wet pensioencommunicatie en

Nadere informatie

Vragen en antwoorden bij de AFM-seminars over de nieuwe Wet Pensioencommunicatie (juni 2015)

Vragen en antwoorden bij de AFM-seminars over de nieuwe Wet Pensioencommunicatie (juni 2015) Vragen en antwoorden bij de AFM-seminars over de nieuwe Wet Pensioencommunicatie (juni 2015) www.afm.nl/wetpensioencommunicatie Inhoudsopgave Algemene vragen over de wetswijzigingen... 2 Digitalisering

Nadere informatie

Wet pensioencommunicatie: een stap vooruit?!

Wet pensioencommunicatie: een stap vooruit?! Wet pensioencommunicatie: een stap vooruit?! 01-07-2015 Door Jos Gielink werkzaam bij Gielink Pensioenrecht B.V. Op 19 mei 2015 is het wetsvoorstel "Wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling

Nadere informatie

Welkom op de themamiddag Communicatie. 18 november 2014 Kantoor MN, Den Haag

Welkom op de themamiddag Communicatie. 18 november 2014 Kantoor MN, Den Haag Welkom op de themamiddag Communicatie 18 november 2014 Kantoor MN, Den Haag Opening Kick van der Pol Voorzitter Pensioenfederatie Effecten van de wet pensioencommunicatie Marileen Loopik Manager Communications

Nadere informatie

Financiële levensloopplanning: Overzicht, Inzicht, Actie

Financiële levensloopplanning: Overzicht, Inzicht, Actie Financiële levensloopplanning: Overzicht, Inzicht, Actie Toespraak door Harman Korte, bestuurslid AFM, op het jubileumcongres van de NVVK d.d. 29 november 2012 in het Corpus Congress Centre Leiden. 1.

Nadere informatie

Bulletin. Heb ik straks genoeg geld?

Bulletin. Heb ik straks genoeg geld? Bulletin BANDEN juli 2014 13 Voor werkgevers en werknemers aangesloten bij het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Banden- en Wielenbranche Heb ik straks genoeg geld? Hoeveel pensioen krijgt u later? Veel

Nadere informatie

Pensioencommunicatie start bij de werkgever

Pensioencommunicatie start bij de werkgever Pensioencommunicatie start bij de werkgever Artikel Senior adviseur collectieve pensioenen J. Arts (Pon) Pensioencommunicatie start bij de werkgever Welke maatregelen kan de werkgever nemen om het pensioenbewustzijn

Nadere informatie

Pensioen Flash NIEUWE PENSIOENWETGEVING IN 2015. Onderwerpen van deze pensioenflash

Pensioen Flash NIEUWE PENSIOENWETGEVING IN 2015. Onderwerpen van deze pensioenflash 23 september 2015 Pensioen Flash Onderwerpen van deze pensioenflash Overzicht wetgeving 2015 Overzicht wetsvoorstellen 2015 Onderzoeken AFM Stand van zaken nationale pensioendialoog Rechtspraak goedkoopmansgebruik

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

POB Pensioendag 12 mei 2015

POB Pensioendag 12 mei 2015 POB Pensioendag 12 mei 2015 Programma Welkom Toelichting pensioenregeling 2015 Ruimte voor vragen en reacties Pensioencommunicatie Rob ten Wolde Georgette Ploemen Rob ten Wolde Marja Maassen Lunch Werkgeverscommunicatie:

Nadere informatie

Wettelijk verplichte pensioencommunicatie: instortende nieuwbouw?

Wettelijk verplichte pensioencommunicatie: instortende nieuwbouw? Wettelijk verplichte pensioencommunicatie: instortende nieuwbouw? De huidige verplichte pensioencommunicatie zal, als het aan het kabinet ligt, binnenkort volledig op de schop gaan. In een conceptwetsvoorstel

Nadere informatie

Where legislation meets customization

Where legislation meets customization projectmanagement, detachering en consultancy Where legislation meets customization Pensioencommunicatie onder de loep Brunel, 2014 1 Inhoud Inleiding 3 1. Wettelijk kader 4 2. Wat vindt de pensioendeelnemer?

Nadere informatie

Eerlijker over pensioen

Eerlijker over pensioen Eerlijker over pensioen Speech Harman Korte tijdens Eye on Pensions Wassenaar, 14 januari 2013 Dames en heren, Mijn hartelijke dank aan onze gastheer voor de gelegenheid om een inhoudelijke bijdrage aan

Nadere informatie

PENSIOEN 2.0 REGIOBIJEENKOMSTEN FEBRUARI EN MAART 2011

PENSIOEN 2.0 REGIOBIJEENKOMSTEN FEBRUARI EN MAART 2011 PENSIOEN 2.0 REGIOBIJEENKOMSTEN FEBRUARI EN MAART 2011 KORTE TERUGBLIK Kabinet Balkenende gevallen: sociale partners pakken kansen Het pensioen is van sociale partners samen, dus moeten wij ook samen naar

Nadere informatie

Pensioenbewustzijn. Henriëtte Prast en Arthur van Soest, Tilburg University & Netspar. Panel paper in opdracht van Stichting Instituut GAK

Pensioenbewustzijn. Henriëtte Prast en Arthur van Soest, Tilburg University & Netspar. Panel paper in opdracht van Stichting Instituut GAK Pensioenbewustzijn Henriëtte Prast en Arthur van Soest, Tilburg University & Netspar Panel paper in opdracht van Stichting Instituut GAK Inhoud Motivatie Wat bedoelen we met pensioenbewustzijn? Pensioenbewustzijn

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGS- DOCUMENT

DIENSTVERLENINGS- DOCUMENT DIENSTVERLENINGS- DOCUMENT Op alle diensten die door PSI Pensioenbeheer worden geleverd zijn Algemene Leveringsvoorwaarden van toepassing. Deze voorwaarden zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Model startbrief Naam Adres Postcode Woonplaats Datum Onderwerp Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders

Nadere informatie

een pensioenuitvoerder te veel betaald pensioen terugvorderen?

een pensioenuitvoerder te veel betaald pensioen terugvorderen? Mag een pensioenuitvoerder te veel betaald pensioen terugvorderen? Essay SPO Leergang Collectieve Pensioenen Datum: 13 januari 2015 Aantal woorden: 1699 Mag een pensioenuitvoerder te veel betaald pensioen

Nadere informatie

Chauffeurscafédagen. Het pensioendashboard. Panel pensioengerechtigden. En verder: NIEUW! Uw pensioenoverzicht uitgelegd in een persoonlijk filmpje

Chauffeurscafédagen. Het pensioendashboard. Panel pensioengerechtigden. En verder: NIEUW! Uw pensioenoverzicht uitgelegd in een persoonlijk filmpje Pensioennieuws NIEUW! Uw pensioenoverzicht uitgelegd in een persoonlijk filmpje Log in op www.pfvervoer.nl om uw filmpje te bekijken! 5 Panel pensioengerechtigden Wilt u een bijdrage leveren? Meld u dan

Nadere informatie

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Geachte heer/mevrouw.., Van harte welkom bij het Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische

Nadere informatie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. staatssecretaris J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV Den Haag. Geachte mevrouw Klijnsma,

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. staatssecretaris J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV Den Haag. Geachte mevrouw Klijnsma, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. staatssecretaris J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV Den Haag Datum: 17 januari 2014 Betreft: Reactie Pensioenfonds Metaal en Techniek, Pensioenfonds

Nadere informatie

1. In het opschrift wordt aan pensioengerechtigden bij pensioeningang vervangen door: voorafgaand aan de pensioeningang.

1. In het opschrift wordt aan pensioengerechtigden bij pensioeningang vervangen door: voorafgaand aan de pensioeningang. 34 008 Wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met verbetering van de pensioencommunicatie (Wet pensioencommunicatie) Nota van wijziging Het voorstel wordt

Nadere informatie

Verstandig je pensioen regelen

Verstandig je pensioen regelen Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Let op de risico s van je pensioen Verstandig je pensioen regelen Denk nu na over je pensioen Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen

Nadere informatie

Pensioenactualiteiten

Pensioenactualiteiten Pensioenactualiteiten VHMF 8 april 2010 Vereniging van Hogere ambtenaren bij het Ministerie van Financiën 1 Toekomst tweede pijler onder de loep Pensioenbewustzijn Conclusies pensioencommissies: SWOT Scenario

Nadere informatie

Onderzoek digitale pensioencommunicatie

Onderzoek digitale pensioencommunicatie Rapport Onderzoek digitale pensioencommunicatie Juli 2015 0 Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder

Nadere informatie

Communicatie. Versie 14-10-2015

Communicatie. Versie 14-10-2015 Communicatie Communicatie Pensionfonds DSM Nederland vindt een goed contact met zijn deelnemers heel belangrijk. Heb je vragen? Wij zijn iedere werkdag van 9.00 tot 17.00 uur bereikbaar op onze Pension

Nadere informatie

Communicatiebeleidsplan 2014-2016. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij

Communicatiebeleidsplan 2014-2016. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij Communicatiebeleidsplan 2014-2016 Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij Dit plan is in opdracht van en samenspraak met Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij tot stand

Nadere informatie

Arjaan den Ouden. Auteur. Datum 17 januari 2014. GYBA BV Postbus 1009 3000 BA Rotterdam. Groothandelsgebouw, Unit B7.023 Weena 695 3013AM Rotterdam

Arjaan den Ouden. Auteur. Datum 17 januari 2014. GYBA BV Postbus 1009 3000 BA Rotterdam. Groothandelsgebouw, Unit B7.023 Weena 695 3013AM Rotterdam Auteur Arjaan den Ouden Datum 17 januari 2014 GYBA BV Postbus 1009 3000 BA Rotterdam Groothandelsgebouw, Unit B7.023 Weena 695 3013AM Rotterdam Tel 010 286 24 11 info@gyba.nl www.gyba.nl Inleiding GYBA

Nadere informatie

Belastingregels beperken pensioenopbouw

Belastingregels beperken pensioenopbouw Februari 2015 Newsflash Pensioenfonds Abbott Nederland Belastingregels beperken pensioenopbouw Onze pensioenregeling is met ingang van 1 januari 2015 op enkele punten aangepast. De werkgever heeft je daarover

Nadere informatie

Communicatie. Versie 25-02-2016

Communicatie. Versie 25-02-2016 Communicatie Versie 25-02-2016 Versie 25-02-2016 Communicatie SPF vindt een goed contact met zijn deelnemers heel belangrijk. Heb je vragen? Wij zijn iedere werkdag van 09.00 tot 17.00 uur bereikbaar op

Nadere informatie

Onjuiste pensioenopgaven

Onjuiste pensioenopgaven Onjuiste pensioenopgaven Aansprakelijkheid voor pensioenfondsen en de rol van disclaimers Artikel Senior adviseur collectieve pensioenen mr. A.M.Z. Rondas (AZL) Onjuiste pensioenopgaven Aansprakelijkheid

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie

flits+ Het is veel in het nieuws, maar ik weet niet exact hoe mijn eigen pensioen eruit ziet Ik vind dat ik het moet lezen bpfhibin.

flits+ Het is veel in het nieuws, maar ik weet niet exact hoe mijn eigen pensioen eruit ziet Ik vind dat ik het moet lezen bpfhibin. pensioen Hoe warm loop jij voor het onderwerp pensioen? Informatie over uw pensioen Minder kans op verlaging, ook minder kans op indexatie Bpf HiBiN kiest voor online en digitaal Waar houdt het bestuur

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 12 > JAARGANG 8 > SEPTEMBER 2011 inhoud > De financiële situatie bij pensioenfondsen [p.1] Pensioenleeftijd 65 jaar, wat als ik eerder

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? Welkom bij Delta Lloyd. U bouwt via pensioen bij ons op, zolang u in dienst bent bij deze werkgever. Dit geldt wanneer u 21 jaar of ouder bent. In dit Pensioen

Nadere informatie

6 Suggesties om het pensioenbewustzijn te vergroten

6 Suggesties om het pensioenbewustzijn te vergroten 6 Suggesties om het pensioenbewustzijn te vergroten Uit de panelbijeenkomsten die de Pensioencommissie heeft georganiseerd, is gebleken dat op het terrein van de communicatie veel in beweging is en dat

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument pensioenvraag

Dienstverleningsdocument pensioenvraag Dienstverleningsdocument pensioenvraag Inleiding In dit document staat wat wij voor u kunnen doen. En hoeveel dat kost. Andere financiële dienstverleners hebben ook zo n document. Zo kunt u ons vergelijken

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Betreft Kamervragen van het lid Krol Hierbij zend ik u de

Nadere informatie

! " # $ % $& & ' ( & )( * &

!  # $ % $& & ' ( & )( * & ! "#$% $&& ' ( &)(*& Inhoud Samenvatting 2 Inleiding 8 1 Wat waren de uitgangspunten bij dit onderzoek? 11 1.1 Van welk psychologisch kader zijn we uitgegaan? 11 1.2 Hoe hebben we de barrières voor openstaan

Nadere informatie

Een heldere kijk op uw Financiën

Een heldere kijk op uw Financiën Een heldere kijk op uw Financiën Een heldere kijk op uw Financiën Uw financiën op orde, met altijd en overal inzicht en overzicht. Het kán in uw eigen virtuele MijnKluis van TotalTransparency. Voor een

Nadere informatie

Inflatie en koopkracht pensioen

Inflatie en koopkracht pensioen Inflatie en koopkracht pensioen De afgelopen maanden zijn een aantal deelnemers geïnformeerd over het mogelijk afstempelen van pensioen. De gegarandeerde pensioenaanspraken zijn dus minder zeker als gedacht.

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Human Resources Stichting Pensioenfonds Nederland Toelichting Witteveenkader II en nieuw Financieel Toetsingskader 30 september 2014 kantoor Amsterdam Identifier Presentatie Seminar DNB 28 en 30 mei 2013

Nadere informatie

Collectieve Pensioenen: Aan de grenzen van Solidariteit? drs. Frank Cordewener AAG en dr. Siert Vos Actuariaatcongres VSAE 27 februari 2013

Collectieve Pensioenen: Aan de grenzen van Solidariteit? drs. Frank Cordewener AAG en dr. Siert Vos Actuariaatcongres VSAE 27 februari 2013 Collectieve Pensioenen: Aan de grenzen van Solidariteit? drs. Frank Cordewener AAG en dr. Siert Vos Actuariaatcongres VSAE 27 februari 2013 Collec@eve Pensioenen: Aan de grenzen van Solidariteit? 2 Agenda

Nadere informatie

Verstandig je pensioen regelen

Verstandig je pensioen regelen 1 Verstandig je pensioen regelen Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen die zijn of haar pensioen goed wil regelen. Van de mensen die werken heeft bijna de helft nooit goed over het pensioen

Nadere informatie

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli

Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli Resultaten Pensioenforum 26 juni en 3 juli De weg naar het nieuwe pensioencontract Stichting Pensioenfonds OWASE Martijn Leppink Versie 2. 10 september 2013 Inhoud Samenvatting Conclusies Aanbevelingen

Nadere informatie

*AFM. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid t.a.v. minister H.G.J. Kamp Anna van Hannoverstraat 4 Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG

*AFM. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid t.a.v. minister H.G.J. Kamp Anna van Hannoverstraat 4 Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG *AFM Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid t.a.v. minister H.G.J. Kamp Anna van Hannoverstraat 4 Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Pagina I van 7 Telefoon 020 - E-mail 797 20 26 gerben.wijnja@afrn.nl

Nadere informatie

Leidraad Communicatie voor Pensioenuitvoerders. De regels in de praktijk (inclusief handige checklists)

Leidraad Communicatie voor Pensioenuitvoerders. De regels in de praktijk (inclusief handige checklists) Leidraad Communicatie voor Pensioenuitvoerders De regels in de praktijk (inclusief handige checklists) Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn

Nadere informatie

Waardewijs Pensioen Compact voor werkgevers. Laat aan duidelijkheid niets te wensen over

Waardewijs Pensioen Compact voor werkgevers. Laat aan duidelijkheid niets te wensen over Waardewijs Pensioen Compact voor werkgevers Laat aan duidelijkheid niets te wensen over Samenwerking als basis Als werkgever wilt u volledig inzicht in de kosten hebben en tegelijk zorgen voor tevreden

Nadere informatie

Communicatiebeleidsplan 2015. Pensioenstichting Transport

Communicatiebeleidsplan 2015. Pensioenstichting Transport Communicatiebeleidsplan 2015 Pensioenstichting Transport Vastgesteld in de bestuursvergadering van 12 februari 2015 Inhoudsopgave Voorwoord 3 1. Inleiding 4 2. Communicatie 9 2.1.Organisatie van de communicatie

Nadere informatie

DNB en AFM zijn op grond van de Europese pensioenrichtlijn (2003/31/EG) verplicht om te dit overzicht te publiceren.

DNB en AFM zijn op grond van de Europese pensioenrichtlijn (2003/31/EG) verplicht om te dit overzicht te publiceren. Overzicht van het toepasselijke sociaal en arbeidsrecht, de informatievoorschriften en beleggingsrestricties die van toepassing zijn op Nederlandse pensioenregelingen die worden uitgevoerd door een pensioeninstelling

Nadere informatie

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM

Aanpassing pensioenregeling een must. Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM Aanpassing pensioenregeling een must Presentatie: Marcel Brussee / voorzitter SPH Kees Lekkerkerker / directeur HRM 1 Aanpassing pensioenregeling een must Inhoud Marcel Brussee: Achtergrond wijzigingen

Nadere informatie

Visiedocument pensioenuitvoering. 11 mei 2011

Visiedocument pensioenuitvoering. 11 mei 2011 Visiedocument pensioenuitvoering 11 mei 2011 Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder op de markten van

Nadere informatie

Herziening pensioenstelsel

Herziening pensioenstelsel Herziening pensioenstelsel Het pensioenstelsel staat al een tijdje onder druk. Dat geldt niet alleen voor de AOW, maar ook voor de tweede pijler. De toenemende vergrijzing en de stijging in de levensverwachting

Nadere informatie

Hoe geef ik mijn werknemers blijvend inzicht in hun pensioen?

Hoe geef ik mijn werknemers blijvend inzicht in hun pensioen? Hoe geef ik mijn werknemers blijvend inzicht in hun pensioen? Informatie over meeùs pensioencommunicatie Pensioenstappen met Meeùs Pensioen is voor veel mensen een lastig onderwerp. Vaak weten medewerkers

Nadere informatie

Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL

Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL Help, pensioenregels (weer) op de schop?! Mr. Marin van Esterik CPL Onderwerpen 1. Pensioen, wat is pensioen? 2. Wijziging Wet op de ondernemingsraden 3. Outsourcing vanuit zorg en overheid OR (opeens)

Nadere informatie

PGB actueel door Arnold Verplancke

PGB actueel door Arnold Verplancke door Arnold Verplancke Inhoud Financiële resultaten 2014 en eerste maanden 2015 Aansluitingen en groei deelnemersbestand Kosten per deelnemer Nieuwe wetgeving: - APF - Communicatie Nieuw portaal gepensioneerden

Nadere informatie

Wetsvoorstel pensioencommunicatie. De Kring van Pensioenspecialisten (KPS) acht communicatie over pensioen van groot belang.

Wetsvoorstel pensioencommunicatie. De Kring van Pensioenspecialisten (KPS) acht communicatie over pensioen van groot belang. Input vanuit KPS-werkgroep Communicatie op consultatie Wetsvoorstel pensioencommunicatie De Kring van Pensioenspecialisten (KPS) 16 januari 2014 acht communicatie over pensioen van groot belang. Inhoud

Nadere informatie

7411 BM Deventer T 0570-61 96 23 M 06 506 95 887 info@chardes.nl www.chardes.nl

7411 BM Deventer T 0570-61 96 23 M 06 506 95 887 info@chardes.nl www.chardes.nl Zandpoort 14 7411 BM Deventer T 0570-61 96 23 M 06 506 95 887 info@chardes.nl www.chardes.nl Charles Beugelink Chardes pensioencommunicatie Organisatie gericht op informatie en communicatie aan werkgevers

Nadere informatie

Samenvatting reactie Syntrus Achmea op het voorontwerp van Wet pensioencommunicatie

Samenvatting reactie Syntrus Achmea op het voorontwerp van Wet pensioencommunicatie Notitie Reactie op hoofdlijnen Syntrus Achmea vindt het voorontwerp van de Wet pensioencommunicatie een stap in de goede richting. Wij zijn positief over het constructieve voorstel van staatssecretaris

Nadere informatie

Doorbraak in Financial Services

Doorbraak in Financial Services Doorbraak in Financial Services Doorbraak in Financial Services Succesvol managen is een boeiend spel van stappen vooruit zetten en risico s verlagen. Dat doet u, maar wij óók. En zo ontwikkelden wij een

Nadere informatie

Communicatiebeleidsplan 2014 2015. Stichting Will Niemeijer Pensioenfonds (SNP)

Communicatiebeleidsplan 2014 2015. Stichting Will Niemeijer Pensioenfonds (SNP) Communicatiebeleidsplan 2014 2015 Stichting Will Niemeijer Pensioenfonds (SNP) 1 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding... 4 1.1 Afbakening van het plan... 4 1.3 Duur van het plan... 4 1.4 Plaats van het plan... 4

Nadere informatie

Graag geven wij gehoor aan de uitnodiging te reageren op het voorontwerp Wet pensioencommunicatie en de bijbehorende memorie van toelichting.

Graag geven wij gehoor aan de uitnodiging te reageren op het voorontwerp Wet pensioencommunicatie en de bijbehorende memorie van toelichting. Aan Van Mevrouw drs. J. Klijnsma AZL Onderwerp Consultatie voorontwerp Wet pensioencommunicatie Datum 16 januari 2014 Zeer geachte mevrouw Klijnsma, Graag geven wij gehoor aan de uitnodiging te reageren

Nadere informatie

Ik doe wat gedaan moet worden. minister henk kamp. VERZEKERD! nummer 6, december 2011

Ik doe wat gedaan moet worden. minister henk kamp. VERZEKERD! nummer 6, december 2011 Ik doe wat gedaan moet worden minister henk kamp 10 VERZEKERD! nummer 6, december 2011 Hij staat bekend als doortastend. Een man die recht op zijn doel afgaat. Dat uitgerekend onder het bewind van minister

Nadere informatie

Communicatiebeleidsplan 2015-2017 Stichting Pensioenfonds HaskoningDHV

Communicatiebeleidsplan 2015-2017 Stichting Pensioenfonds HaskoningDHV Communicatiebeleidsplan 2015-2017 Stichting Pensioenfonds HaskoningDHV Bestuur Stichting Pensioenfonds HaskoningDHV 17 juni 2015 INHOUD BLAD INLEIDING 3 1 UITGANGSPUNTEN EN CONTEXT 4 2 STAKEHOLDERS 4 3

Nadere informatie

Pensioenuitvoerder. Anne Mulder, Simmer Advies. Datum: 28-01-2014. request for proposal Kikkoman

Pensioenuitvoerder. Anne Mulder, Simmer Advies. Datum: 28-01-2014. request for proposal Kikkoman Aan: Van: Pensioenuitvoerder Datum: 28-01-2014 Onderwerp: Anne Mulder, Simmer Advies request for proposal Kikkoman Kikkoman Foods Europe B.V. in Nederland is gevestigd te Sappemeer en maakt onderdeel uit

Nadere informatie

Overzicht Beleid & Wet- en regelgeving pensioenen

Overzicht Beleid & Wet- en regelgeving pensioenen Overzicht Beleid & Wet- en regelgeving pensioenen 15 december 2015 GEWIJZI Vooraf 08 Herziening IORP-richtlijn G 01 Toekomst pensioenstelsel 09 Payroll - motie Hamer G 02 03 04 05 Algemeen pensioenfonds

Nadere informatie

wekt dat jouw nieuwsgierigheid

wekt dat jouw nieuwsgierigheid Pensioencommunicatie Effectieve communicatie is dichterbij dan je denkt Wet pensioencommunicatie: correct, evenwichtig, duidelijk en tijdig Wetteksten, parlementaire behandeling, voorbeelden en creatieve

Nadere informatie

Aandachtspunten. Voorontwerp van wet herziening ftk. www.tkppensioen.nl www.tkpinvestments.com

Aandachtspunten. Voorontwerp van wet herziening ftk. www.tkppensioen.nl www.tkpinvestments.com Augustus 2013, dertiende editie Aandachtspunten www.tkppensioen.nl www.tkpinvestments.com Voorontwerp van wet herziening ftk De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid publiceerde op vrijdag

Nadere informatie