De Wet Pensioencommunicatie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Wet Pensioencommunicatie"

Transcriptie

1 Kennisupdate SPO De Wet Pensioencommunicatie Er opereren veel groepen op het terrein van pensioencommunicatie en er zijn net zoveel initiatieven en middelen om de deelnemer zijn pensioenregeling duidelijk te maken en om hem te informeren over de hoogte van zijn eigen pensioen. Het lijkt op een overkill naar vorm en inhoud die de deelnemer ervan weerhoudt om eens echt lekker in zijn pensioen te duiken. Van informatie aanbieden naar pensioenkennis verwerven Met dit nieuwe wetsvoorstel dat aan de Tweede Kamer is aangeboden, moeten een aantal inhoudelijke aspecten beter geregeld worden. Te denken valt aan betere informatie over de onzekerheden in de aangeboden pensioenregeling, over de risico s en de te verwachten koopkracht, en meer uniformiteit door een reductie of ineenschuiven van alle (liefst digitale) middelen. Het doel is alles wat pensioen betreft op één plaats bijeenbrengen. Dit draagt bij aan meer kennis van pensioen bij de deelnemer. Hij kan zichzelf een helder beeld vormen over welk pensioenbedrag hij mag verwachten. Met al die inspanningen is de verwachting dat de deelnemer kan worden aangezet tot meer zelfwerkzaamheid, zodat hij zelf zijn pensioensituatie leert kennen en actie onderneemt als hij dat nodig vindt. Je kunt het paard immers bij een mooie, met het juiste water gevulde drinkbak zetten, drinken moet het paard zelf. Hij moet er trek in hebben. De lange weg naar het wetsvoorstel In 2007 werden er informatiebepalingen in de pensioenwetgeving opgenomen. Dit was een belangrijke stap naar verbetering van pensioencommunicatie van pensioenfondsen en verzekeraars. Eind 2008 volgde een eerste rapport van OPF dat de noodzakelijke weg van generieke naar individuele informatievoorziening aanduidde. In mei 2011 kwam AFM met het visiedocument Pensioenuitvoering. Dat stelde: Pensioencommunicatie moet deelnemers in staat stellen om vast te stellen of hun toekomstig pensioen toereikend is, [...] de pensioenfondsen moeten hun deelnemers zodanig voorlichten dat zij een financiële planning kunnen (laten) maken om vast te stellen of het verwachte pensioen bij pensionering, arbeidsongeschiktheid of overlijden voldoende zal zijn. Eind 2011 volgde het rapport Evaluatie informatiebepaling pensioenwetgeving van Regioplan Beleidsonderzoek. Uit dat rapport blijkt dat de informatiebepalingen te gedetailleerd zijn, waardoor pensioenfondsen te weinig ruimte krijgen om maatwerk te leveren bij de informatieverstrekking aan hun deelnemers. Relevant is ook de conclusie dat belangrijke verplichte informatie-uitingen voor een deel van de deelnemers onvoldoende begrijpelijk en duidelijk zijn. Ook het rapport Pensioencommunicatie; behoeften en barrières van TNS NIPO uit juni 2012 constateert dit: - De informatie wordt niet begrepen: bijna de helft van de deelnemers heeft moeite met het begrijpen van de pensioeninformatie. - Deelnemers staan niet open voor pensioeninformatie: bijna driekwart blijkt niet of nauwelijks open te staan voor pensioeninformatie. Alleen de pensioengerechtigden hebben aanzienlijk meer belangstelling (62%) voor informatie over pensioen. TNS NIPO geeft het advies om met vier groeipaden aan de slag te gaan, langs de twee assen Meer bereik en Beter begrip. In juni 2012 kwam ook het position paper van de Pensioenfederatie en het Verbond van Verzekeraars uit, getiteld Aanbevelingen pensioencommunicatie. Dit paper kent vijf speerpunten: - Stap over op principle based informatiebepalingen. Maak goede afspraken over open normering in de wetgeving die de behandeling van de onderscheiden onderwerpen en de mogelijkheid tot digitale verstrekking regelt en de precieze invulling zo vrij als nodig laat. - Bied pensioencommunicatie gelaagd aan; gebruik 3 lagen. - Voorkom onduidelijkheid bij de deelnemer. Wees helder over bedragen; is dit koopkracht van nu of koopkracht straks. - Voorkom stapeling; maak geen dubbele middelen. - Kies voor duurzame en toekomstbestendige oplossingen. Het pensioendashboard binnen mijnpensioenoverzicht.nl zou dat pensioenoverzicht geen goed doen. Mijlpaal 1: dertig aanbevelingen In juli 2012 stuurde Henk Kamp, de toenmalig minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), dertig aanbevelingen naar de Tweede Kamer om de pensioencommunicatie te verbeteren. Deze aanbevelingen staan in het rapport Pensioen in duidelijke taal, het resultaat van de werkgroep Pensioencommunicatie van SZW, waarin ook de Pensioenfederatie vertegenwoordigd was. De dertig aanbevelingen bestrijken vijf deelgebieden. Het zijn aanbevelingen over: 1. Pensioencommunicatie in zijn algemeenheid als kaderstelling. 2. Communicatie over koopkracht en risico s. 3. Transitiecommunicatie inzake het nieuwe pensioencontract. 4. Periodieke informatie over pensioenaanspraken. 5. Informatie over de gevolgen van belangrijke gebeurtenissen in de levensloop. De aanbevelingen staan vermeld in bijlage 1. SPO 2015 Kennisupdate 'Pensioencommunicatie' 1

2 Mijlpaal 2: internetconsultatie Met al die input is sinds juli 2013 in diverse subwerkgroepen gewerkt aan het nieuwe wetsvoorstel Pensioencommunicatie. Dat ontwerpwetsvoorstel met de memorie van toelichting was gereed in november Op 29 november startte ook de internetconsultatie op basis van het voorontwerp. Deze consultatie duurde tot en met 17 januari De meningen van betrokken partijen na de consultatie In haar reactie signaleert de Pensioenfederatie (PF) medio januari 2014 deze zorgpunten: - De vele vermeldingen dat bij of krachtens een AMvB, nadere regels gesteld worden, in het voorontwerp van de wet. De PF maakt zich zorgen of de gewenste open normen er wel komen en of het maatwerk mogelijk wordt dat essentieel is om de deelnemer centraal te kunnen stellen. - Hoe kan er toezicht gehouden worden op de subjectieve norm evenwichtig, die wordt voorgesteld in het wetsvoorstel? - Het inzichtelijk maken van de uitvoeringskosten die nodig zijn om alle wijzigingen te realiseren. En, daar waar mogelijk, bij te dragen aan de vermindering van de uitvoeringskosten van de pensioensector in het algemeen. De Stichting van de Arbeid (StvdA) stelt gelijktijdig dat: - De uitvoeringskosten niet onnodig moeten worden verhoogd. - Voorkomen moet worden dat de deelnemer te veel informatie krijgt waardoor onduidelijkheid wordt gecreëerd, zoals het UPO handhaven en daarnaast nieuwe middelen aanbieden. - De (wettelijke) omgeving nog erg in beweging is, zoals het Financieel Toetsingskader (FTK). - Kleine werkgevers hun communicatie ook (deels) moeten kunnen uitbesteden aan hun pensioenuitvoerder. - Subjectieve termen als correct, duidelijk en evenwichtig beter binnen de pensioensector ingevuld kunnen worden dan door een AMvB. - Maatwerk mogelijk moet blijven, omdat de pensioenregelingen zeer divers zijn. - Bij het informeren over koopkracht een onderscheid moet worden gemaakt in de ontwikkeling door indexering en door overheidsbeleid. Een bruto-nettobepaling is onzeker gelet op de termijn en dat is ook niet de verantwoordelijkheid van het pensioenfonds. Het Verbond van Verzekeraars denkt dat de voorgestelde wettelijke maatregelen de kosten zullen doen oplopen zonder de zekerheid of de deelnemer er qua pensioenkennis wijzer van wordt. De wijze van communiceren sluit nog te weinig aan bij de behoeften van de klant en Tilburg University schat de kosten in tien jaar op zo n 3,2 miljard euro. Het Verbond denkt dat een groot aantal beoogde wetswijzigingen niet zal leiden tot een verhoging van het pensioenbewustzijn, en ook niet zal helpen bij het toegankelijk maken van pensioeninformatie voor deelnemers. Het verbond wil met het periodiek zenden van informatie tot een dialoog komen waarbij op het juiste moment wordt ingespeeld op de behoefte van deelnemers. Hierbij is een essentiële rol weggelegd voor het Pensioenregister, een succesvol platform. Het Verbond pleit voor wetsbepalingen aan de hand van open maar duidelijke normeringen, zonder dat de specifieke invulling van de communicatiemiddelen in lagere regelgeving tot op de letter wordt vastgelegd. Ook voor het Verbond is het op basis van dit wetsvoorstel onmogelijk om in te schatten wat de totale impact zal zijn. Voor alle artikelen bestaat namelijk de mogelijkheid om met een Algemene Maatregel van Bestuur nadere regels te stellen. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) zegt dat het wetsvoorstel zorgt voor pensioeninformatie die consumenten beter in staat stelt een goede financiële planning voor de oude dag te maken: 1. Hoeveel krijg ik? 2. Is dit genoeg voor mij? 3. Wat moet ik doen als dit niet genoeg is? Daarbij vraagt de AFM aandacht voor een goede en snelle uitbreiding van mijnpensioenoverzicht.nl. Dit bevat alle informatie rond opgebouwde AOW en werknemerspensioen en wordt steeds verder uitgebreid naar een pensioendashboard met nieuwe functionaliteiten, zoals inzicht in koopkracht en risico s. De AFM vindt het van groot belang dat de uitbreiding van mijnpensioenoverzicht.nl snel en goed plaatsvindt. Het zal de belangrijkste informatiebron worden voor deelnemers. Hier volgt een overzicht van bovenstaande meningen en vraagpunten van deze vier partijen. Meningen/meningsverschillen - Objectieve regels zijn nog onvoldoende uitgewerkt. - Regels zijn te ver uitgewerkt; liever open normering. - Maatwerk moet mogelijk blijven. - De uniformiteit van middelen ontbreekt nog. - Er zijn verschillende voorkeuren voor middelen. In bijlage 2 staat een overzicht van bestaande en beoogde middelen. Vraagpunten - Wat kosten deze nieuwe communicatiemiddelen? - Hoe ver moet je gaan met previews qua koopkracht? - Gaat dit aanbod de deelnemer aanzetten tot zelfwerkzaamheid? - Welke invloed heeft het nieuwe FTK (tijdpad en inhoud) op deze wet? Het wetsvoorstel Pensioencommunicatie werd voor advies aan de Raad van State verzonden in juni Op 2 september 2014 is het wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer. SPO 2015 Kennisupdate 'Pensioencommunicatie' 2

3 Samenhang met andere wet- en regelgeving - Het nieuwe Financieel Toetsingskader c.q. de inhoud van het nieuwe pensioencontract komt terug in de inhoud van de verplichte communicatie. - Ook de Europese toezichthouder EIOPA deed intussen haar aanbevelingen voor gelaagde pensioencommunicatie. De partijen in de besluitvorming en hun taken - De AFM; zij ziet toe op de nakoming van de verplichte pensioencommunicatie (deze nog aan te nemen wet). AFM let op de informatieverstrekking door pensioenuitvoerders, die in de pensioenwetgeving vastgelegde informatie moeten geven aan deelnemers. - De sociale partners; zij onderhandelen over de pensioenovereenkomst en maken afspraken, bijvoorbeeld over de verdeling van de risico s van het op te bouwen pensioen. Die risico s voor de deelnemer inzichtelijk maken, is onderdeel van deze nieuwe communicatiewet. - Het kabinet; zorgt dat deze wet er komt al dan niet geamendeerd naar aanleiding van de actuele internetconsultatie en behandeling in de beide Kamers der Staten Generaal. Zij leggen samen in de pensioenwetgeving verplichtingen vast voor informatie en voorlichting over pensioen. - Stichting van de Arbeid (STvdA); is het landelijk overlegorgaan van de centrale organisaties van zowel werkgevers als werknemers in Nederland; zij adviseert het ministerie van SZW over inhoud van de nieuwe wet. - Pensioenfederatie (PF); behartigt namens meer dan 300 pensioenfondsen de belangen van 5,6 miljoen deelnemers, 2,9 miljoen gepensioneerden en 8,3 miljoen gewezen deelnemers. Zij denkt en werkt mee aan deze nieuwe wet. Lees ook hun position paper uit juni 2012 dat zij schreven in samenwerking met het Verbond van Verzekeraars. - Verbond van Verzekeraars (VvV); de evenknie van de PF. Zij denkt en werkt mee aan deze nieuwe wet. Lees ook hun position paper uit juni 2012 dat zij schreven in samenwerking met PF. - De Sociale Verzekeringsbank (SVB); zij is de uitvoerder van volksverzekeringen in Nederland, waaronder de AOW; de eerste pijler van het pensioen. De SVB speelt daarom een essentiële rol in de communicatie over pensioenen. De SVB levert nu de gegevens over de AOW aan het pensioenregister. - De Stichting Pensioenregister; een samenwerkingsverband tussen de Sociale Verzekeringsbank en alle pensioenuitvoerders (pensioenfondsen en pensioenverzekeraars) in Nederland. Zij beheert mijnpensioenoverzicht.nl. De partijen en hun meningen AFM gaf in 2011 een visiedocument Pensioenuitvoering af als input voor het wetsvoorstel. In januari 2014 gaf ze haar reactie aan het einde van de internetconsultatie (zie hierboven). De Stichting van de Arbeid (STvdA) gaf in juli 2013 een advies dat geordend was op een zestal punten. In januari 2014 gaf ze haar reactie aan het einde van de De Pensioenfederatie (PF) ziet liever geen nieuw pensioendashboard, maar een aanpassing van het bestaande mijnpensioenoverzicht.nl. Zij gaf in januari 2014 ook haar reactie aan het einde van de Het Verbond van Verzekeraars (VvV) ziet liever geen nieuw pensioendashboard, maar een aanpassing van het bestaande mijnpensioenoverzicht.nl. Zij gaf in januari 2014 ook haar reactie aan het einde van de Het vervolgtraject en verdere mijlpalen 1. Opstellen aangepast wetsontwerp; klaar op Inzenden naar Raad van State; Behandeling in de Tweede Kamer; Behandeling in de Eerste Kamer; Publicatie van de wet in het Staatsblad als start voor de uitvoering; gepland op Uitvoering wettelijke bepalingen? - De Nederlandsche Bank (DNB); zij let op de financiële positie van pensioenuitvoerders, hoe zij met het pensioengeld omgaan dat zij beheren en hoe het fonds wordt bestuurd. DNB adviseert ook het kabinet. - De pensioenfondsen; zodra deze wet er is, voeren de pensioenfondsen de besloten nieuwe wetgeving uit. De genoemde strenge communicatie-eisen brengen waarschijnlijk hogere kosten met zich mee. Een goede inzet van digitale middelen kan helpen de kosten laag te houden. SPO 2015 Kennisupdate 'Pensioencommunicatie' 3

4 Bijlage 1 30 Aanbevelingen van SZW (bron: Pensioen in duidelijke taal, juli 2012) Algemene aanbevelingen over pensioencommunicatie 1. Sluit aan bij de informatiebehoefte en de kenmerken van de deelnemer 2. Bied de deelnemer een handelingsperspectief 3. Zorg voor gelaagdheid in informatie en relevantie van de communicatie 4. Communiceer op maat: vormvrijheid waar mogelijk, standaardisatie waar nodig 5. Maak meer gebruik van digitale communicatiemiddelen 6. Ontwikkel een online interactief Pensioendashboard 7. Geef de werkgever een prominentere rol in de communicatie over pensioen 8. Help de deelnemer met het verkrijgen van inzicht in zijn pensioeninkomen 9. Zorg voor herstel van vertrouwen bij de deelnemer Aanbevelingen over communicatie over koopkracht en risico s 10. Bied een totaaloverzicht van de eerste pijler (AOW) en tweede pijler pensioenen 11. Geef inzicht in het op dit moment opgebouwde pensioen en in het te bereiken pensioen op een bepaalde pensioenleeftijd 12. Geef waar mogelijk netto bedragen per maand 13. Gebruik afgeronde bedragen 14. Laat de koopkracht zien van het toekomstig pensioeninkomen 15. Communiceer over het toekomstig pensioeninkomen in euro s van nu 16. Laat zien wat de koopkracht is van het pensioen in vergelijking met het loon 17. Maak de deelnemer duidelijk dat er risico s verbonden zijn aan het pensioen 18. Laat een boven- en ondergrens zien van het te bereiken pensioen Aanbevelingen over transitiecommunicatie 19. Communiceer open en transparant over de overgang naar een nieuw pensioencontract 20. De AFM, DNB, Pensioenfederatie en het Verbond van Verzekeraars bieden in samenspraak met SZW pensioenuitvoerders handvatten, die zij kunnen gebruiken bij het opstellen van een communicatieplan Aanbevelingen over periodieke informatie over pensioenaanspraken 21. Verminder de hoeveelheid informatie in het uniform pensioenoverzicht (UPO) 22. Schaf het toeslagenlabel af 23. Maak informatie over toeslagverlening meer principle based 24. Geef de deelnemer inzicht in uitvoeringskosten 25. Actualiseer op termijn de aanspraken van expartners jaarlijks in het pensioenregister 26. Geef de deelnemer inzicht in betaalde premies voor meer pensioenbewustzijn Aanbevelingen over informatie over de gevolgen van belangrijke gebeurtenissen in de levensloop (life events) 27. Beperk het aantal verplichte informatieelementen bij indiensttreding en ontwikkel een alternatief communicatie-instrument voor de startbrief 28. Onderzoek de wenselijkheid en de mogelijkheid om de kwaliteit van de (verschillende onderdelen van) de regeling in kaart te brengen. 29. Geef de deelnemer inzicht in de gevolgen van een partnerpensioen op risicobasis 30. Zorg dat de deelnemer beter weet wanneer hij zelf in actie moet komen bij life events SPO 2015 Kennisupdate 'Pensioencommunicatie' 4

5 Bijlage 2 Bestaande en beoogde informatiemiddelen Door middelen ter beschikking te stellen waarmee een deelnemer zelf kan werken en meer kennis over zijn persoonlijk pensioen kan verwerven, verwachten de betrokken partijen dat het pensioenbewustzijn hoger wordt. Maar een teveel aan (doelgelijke) middelen brengen ook geen helderheid of zekerheid. Het is een uitdaging voor alle deelnemers in dit traject om het eens te worden over uniforme middelen ten gunste van een beter pensioeninzicht bij de echte gebruiker. Bestaande middelen - Mijnpensioenoverzicht.nl. Op mijnpensioenoverzicht.nl ziet een deelnemer, naast zijn AOW, hoeveel pensioen hij heeft opgebouwd en bij welke pensioenuitvoerder (pensioenfonds of - verzekeraar). Ook ziet deze wat zijn nabestaanden krijgen als hij overlijdt. Mijnpensioenoverzicht.nl wordt verzorgd door de Stichting Pensioenregister. De Stichting Pensioenregister is opgericht door de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en alle Nederlandse pensioenuitvoerders. - UPO Het Uniform Pensioen Overzicht toont het pensioeninkomen bij ouderdomspensioen, overlijden en arbeidsongeschiktheid. Het is een initiatief van pensioenfondsen en verzekeraars uit 2005 dat sinds 2007 een wettelijk karakter heeft. De nieuwe middelen die intussen zijn opgestart of in voorbereiding zijn Voor werkgevers AFM publiceert sinds 2012 best practices in haar nieuwsbrief. Een checklist van PF voor de werkgever om te gebruiken bij het arbeidsvoorwaardengesprek. Een checklist van PF als leidraad bij een jaarlijks pensioengesprek tussen de werknemer (vanaf circa 55 jaar) en de werkgever (direct leidinggevende). Een toolkit voor pensioenuitvoerders met handvatten om een sluitend communicatieplan met werkgevers op te stellen. Voor deelnemers De opzet van Pensioen123.nl; een informatie-set in drie lagen, als vervanger van de startbrief. Pensioen123 is opgesteld door de PF en het VvV en moet deelnemers op een toegankelijke manier inzicht geven in de meest relevante aspecten van zijn/haar pensioenregeling. Pensioen123 zal een helder en eerlijk beeld geven van de samenhang en de waarde van pensioen en informatiestapeling tegengaan. Op termijn zal Pensioen123 de startbrief en de toelichting bij het UPO waarschijnlijk gaan vervangen. Pensioen123 is begin 2015 nog niet definitief opgeleverd. Een uitbreiding van het UPO / mijnpensioenoverzicht.nl vanuit een actuele stand naar een vooruitblik met zicht op het pensioenbedrag met koopkracht en de risico s. Daarbij wordt over een individueel pensioendashboard gesproken. Het idee is dat concept op te nemen in mijnpensioenoverzicht.nl. Enkele andere initiatieven: een toename van online spreekuren vanuit PF en verzekeraars; intensievere samenwerking van PF met werkgevers,; de campagne Samenstajijsterk over de voordelen van collectieve pensioenregelingen; de Pensioen3daagse die al enkele jaren wordt gehouden. SPO 2015 Kennisupdate 'Pensioencommunicatie' 5

Nr. 2 Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Nr. 2 Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 33110 Evaluatie van de Wet verplichte beroepspensioenregeling en de Pensioenwet 32043 Toekomst pensioenstelsel Nr. 2 Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

Roadshow Hoofdlijnennotitie Pensioenakkoord / FTK

Roadshow Hoofdlijnennotitie Pensioenakkoord / FTK Roadshow Hoofdlijnennotitie Pensioenakkoord / FTK 2 De essentie: Eerlijke verdeling van lasten en lusten tussen generaties krijgt volop aandacht; Er worden twee contracten voorgesteld. Beide behoeven verdere

Nadere informatie

Pensioencommunicatie, maar dan anders. Johan de Groot

Pensioencommunicatie, maar dan anders. Johan de Groot Pensioencommunicatie, maar dan anders Johan de Groot Pensioencommunicatie tot nu toe Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling (2007) Instrumenten: UPO en het Pensioenregister Startbrief Stopbrief

Nadere informatie

Wat betekenen de nieuwe eisen voor pensioencommunicatie voor u als bestuurder?

Wat betekenen de nieuwe eisen voor pensioencommunicatie voor u als bestuurder? Wat betekenen de nieuwe eisen voor pensioencommunicatie voor u als bestuurder? Programma van de workshop 1. Bespreking van de belangrijkste wijzigingen: a) Algemene eisen aan pensioeninformatie b) Pensioenregister

Nadere informatie

Nadere reactie van de Stichting van de Arbeid op het voorontwerp van de Wet pensioencommunicatie

Nadere reactie van de Stichting van de Arbeid op het voorontwerp van de Wet pensioencommunicatie 16 januari 2013 Nadere reactie van de Stichting van de Arbeid op het voorontwerp van de Wet pensioencommunicatie Op 29 november 2013 heeft de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW)

Nadere informatie

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN. 1.Inleiding

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN. 1.Inleiding MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN 1.Inleiding Het merendeel van de Nederlanders is onvoldoende op de hoogte van zijn inkomenspositie na pensionering. Uit de pensioenmonitor van Wijzer in geldzaken (oktober

Nadere informatie

Aan de centrale organisaties van werkgevers en werknemers aangesloten bij de Stichting van de Arbeid. Geachte dames en heren,

Aan de centrale organisaties van werkgevers en werknemers aangesloten bij de Stichting van de Arbeid. Geachte dames en heren, Aan de centrale organisaties van werkgevers en werknemers aangesloten bij de Stichting van de Arbeid Den Haag : 4 juli 2013 Ons kenmerk : S.A.13.030.62 EH/JS Uw kenmerk : Betreft : Aanbeveling pensioencommunicatie

Nadere informatie

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN. 1.Inleiding

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN. 1.Inleiding MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN 1.Inleiding Het merendeel van de Nederlanders is onvoldoende op de hoogte van zijn inkomenspositie na pensionering. Uit de pensioenmonitor van Wijzer in geldzaken (oktober

Nadere informatie

Rapport Pensioen in duidelijke taal

Rapport Pensioen in duidelijke taal Rapport Pensioen in duidelijke taal Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Den Haag, juni 2012 Inhoud Samenvatting Lijst van aanbevelingen 1. Inleiding 2. Uitgangspunten 3. Algemene aanbevelingen

Nadere informatie

Toelichting op het wetsvoorstel pensioencommunicatie

Toelichting op het wetsvoorstel pensioencommunicatie Tt Toelichting op het wetsvoorstel pensioencommunicatie Agenda Aanleiding en doel van het wetsvoorstel Belangrijkste wijzigingen algemene eisen aan pensioencommunicatie meer mogelijkheden voor digitale

Nadere informatie

Position paper Pensioencommunicatie

Position paper Pensioencommunicatie Position paper Pensioencommunicatie Met interesse hebben wij kennisgenomen van het wetsvoorstel Wet Pensioencommunicatie dat op 2 september jl. door staatssecretaris Klijnsma is ingediend bij de Tweede

Nadere informatie

P O S I T I O N P A P E R

P O S I T I O N P A P E R Pensioenfederatie Prinses Margrietplantsoen 90 2595 BR Den Haag Postbus 93158 2509 AD Den Haag T +31 (0)70 76 20 220 info@pensioenfederatie.nl www.pensioenfederatie.nl P O S I T I O N P A P E R KvK Haaglanden

Nadere informatie

Communicatie Meerjarenplan 2015-2017. Stichting Brocacef Pensioenfonds

Communicatie Meerjarenplan 2015-2017. Stichting Brocacef Pensioenfonds Communicatie Meerjarenplan 2015-2017 Stichting Brocacef Pensioenfonds Vastgesteld in de vergadering van het bestuur van 23 november 2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Missie en visie... 3 3. Doelgroepen...

Nadere informatie

Consultatiereactie Wet Pensioencommunicatie

Consultatiereactie Wet Pensioencommunicatie Consultatiereactie Wet Pensioencommunicatie Naar effectieve wettelijke pensioencommunicatie Bij pensioencommunicatie hoort de klant altijd centraal te staan. Dat is een van de belangrijkste uitgangspunten

Nadere informatie

In het nu volgende treft u een overzicht van de uitvoering van de desbetreffende toezeggingen en moties aan.

In het nu volgende treft u een overzicht van de uitvoering van de desbetreffende toezeggingen en moties aan. > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. staatssecretaris J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV Den Haag. Geachte mevrouw Klijnsma,

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. staatssecretaris J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV Den Haag. Geachte mevrouw Klijnsma, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. staatssecretaris J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV Den Haag Datum: 17 januari 2014 Betreft: Reactie Pensioenfonds Metaal en Techniek, Pensioenfonds

Nadere informatie

Rapport Pensioen in duidelijke taal

Rapport Pensioen in duidelijke taal Rapport Pensioen in duidelijke taal Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Den Haag, juni 2012 Inhoud Samenvatting Lijst van aanbevelingen 1. Inleiding 2. Uitgangspunten 3. Algemene aanbevelingen

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Anna van Hannoverstraat 4 Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG. Datum

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Anna van Hannoverstraat 4 Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG. Datum 797 ; AFM De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Anna van Hannoverstraat 4 Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Datum l6januan 4 2Ol Pagina 1 van 10 Betreft Reactie consultatie wetsvoorstel

Nadere informatie

P O S I T I O N P A P E R A O 2 9 / 2 / 1 2

P O S I T I O N P A P E R A O 2 9 / 2 / 1 2 Pensioenfederatie Prinses Margrietplantsoen 90 2595 BR Den Haag Postbus 93158 2509 AD Den Haag T +31 (0)70 76 20 220 info@pensioenfederatie.nl www.pensioenfederatie.nl P O S I T I O N P A P E R A O 2 9

Nadere informatie

Reactie Consultatiedocument

Reactie Consultatiedocument Reactie Consultatiedocument Voorontwerp Wet Pensioencommunicatie Algemeen Het centraal stellen van de deelnemer is het begin van begrip en inzicht in de persoonlijke pensioen situatie Het centraal stellen

Nadere informatie

Samenvatting reactie Syntrus Achmea op het voorontwerp van Wet pensioencommunicatie

Samenvatting reactie Syntrus Achmea op het voorontwerp van Wet pensioencommunicatie Notitie Reactie op hoofdlijnen Syntrus Achmea vindt het voorontwerp van de Wet pensioencommunicatie een stap in de goede richting. Wij zijn positief over het constructieve voorstel van staatssecretaris

Nadere informatie

Inflatie en koopkracht pensioen

Inflatie en koopkracht pensioen Inflatie en koopkracht pensioen De afgelopen maanden zijn een aantal deelnemers geïnformeerd over het mogelijk afstempelen van pensioen. De gegarandeerde pensioenaanspraken zijn dus minder zeker als gedacht.

Nadere informatie

Wet pensioencommunicatie: een stap vooruit?!

Wet pensioencommunicatie: een stap vooruit?! Wet pensioencommunicatie: een stap vooruit?! 01-07-2015 Door Jos Gielink werkzaam bij Gielink Pensioenrecht B.V. Op 19 mei 2015 is het wetsvoorstel "Wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling

Nadere informatie

1. In het eerste en tweede lid wordt schriftelijk vervangen door: schriftelijk of elektronisch.

1. In het eerste en tweede lid wordt schriftelijk vervangen door: schriftelijk of elektronisch. CONCEPT Voorontwerp van het voorstel van wet tot wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met verbetering van de pensioencommunicatie (Wet pensioencommunicatie)

Nadere informatie

Communicatieplan Stichting Brocacef Pensioenfonds

Communicatieplan Stichting Brocacef Pensioenfonds Communicatieplan 2016 Stichting Brocacef Pensioenfonds Vastgesteld in de vergadering van het bestuur van 21 april 2016 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 1. Informatieverplichtingen... 3

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 008 Wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met verbetering van de pensioencommunicatie (Wet pensioencommunicatie)

Nadere informatie

DATUM: 27 september 2013 KENMERK: D/13/7648/TW. ONDERW ERP: Huidige mogelijkheden voor papierloos communiceren van verplichte pensioencommunicatie

DATUM: 27 september 2013 KENMERK: D/13/7648/TW. ONDERW ERP: Huidige mogelijkheden voor papierloos communiceren van verplichte pensioencommunicatie DATUM: 27 september 2013 KENMERK: D/13/7648/TW ONDERW ERP: Huidige mogelijkheden voor papierloos communiceren van verplichte pensioencommunicatie Inleiding De Commissie Gegevensverstrekking van de Pensioenfederatie

Nadere informatie

Pensioenwijzer/ Pensioenbijsluiter

Pensioenwijzer/ Pensioenbijsluiter Pensioenwijzer/ Pensioenbijsluiter Visie AFM en visie Pensioenfederatie op een nieuw instrument voor pensioencommunicatie Lies van Rijssen (Pensioenfederatie) Jeroen van den Bosch (AFM) 2 Doelen van deze

Nadere informatie

Wet Pensioencommunicatie White Paper

Wet Pensioencommunicatie White Paper White Paper December 15 Wat houdt deze wet in en wat is het doel? Deze nieuwe wet, die op 1 juli 2015 is ingegaan, wijzigt de Pensioenwet en de Wet Verplichte Beroepspensioenregelingen. De Wet is in het

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 34 008 Wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met verbetering van de pensioencommunicatie (Wet pensioencommunicatie)

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Wetsvoorstel pensioencommunicatie: kansen voor Financieel Planners mr Onno de Lange secretaris IVP donderdag 9 oktober 2014

Wetsvoorstel pensioencommunicatie: kansen voor Financieel Planners mr Onno de Lange secretaris IVP donderdag 9 oktober 2014 Wetsvoorstel pensioencommunicatie: kansen voor Financieel Planners mr Onno de Lange secretaris IVP donderdag 9 oktober 2014 Agenda - Introductie - In zevenmijlslaarzen door pensioenland - Wat is pensioencommunicatie

Nadere informatie

Info over de PENSIOENWET voor Ondernemingspensioenfondsen. Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder

Info over de PENSIOENWET voor Ondernemingspensioenfondsen. Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder Info over de PENSIOENWET voor Ondernemingspensioenfondsen Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder De Pensioenwet Op 26 september is de Pensioenwet na jarenlange

Nadere informatie

Communicatieplan Stichting Brocacef Pensioenfonds

Communicatieplan Stichting Brocacef Pensioenfonds Communicatieplan 2015 Stichting Brocacef Pensioenfonds Vastgesteld in de vergadering van het bestuur van 23 november 2015 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 1. Informatieverplichtingen...

Nadere informatie

Pensioenverlaging (korting) in Hoe consumenten geïnformeerd zijn over de verlaging van hun pensioen. Rapport

Pensioenverlaging (korting) in Hoe consumenten geïnformeerd zijn over de verlaging van hun pensioen. Rapport Pensioenverlaging (korting) in 2013 Hoe consumenten geïnformeerd zijn over de verlaging van hun pensioen Rapport Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten.

Nadere informatie

6 Suggesties om het pensioenbewustzijn te vergroten

6 Suggesties om het pensioenbewustzijn te vergroten 6 Suggesties om het pensioenbewustzijn te vergroten Uit de panelbijeenkomsten die de Pensioencommissie heeft georganiseerd, is gebleken dat op het terrein van de communicatie veel in beweging is en dat

Nadere informatie

handreiking Pensioencommunicatie

handreiking Pensioencommunicatie PF handreiking Pensioencommunicatie april 2015 handreiking Pensioencommunicatie 2015 x 1 handreiking Pensioencommunicatie 2015 Overzicht wijzigingen Wet Pensioen communicatie X X 10 x Pensioenfederatie

Nadere informatie

Open normen een toelichting

Open normen een toelichting Open normen een toelichting De open normen in de Pensioenwet. Hoe ziet de AFM deze normen? - Johan de Groot, Hoofd afdeling Pensioen & AIFM - Jan van Miltenburg, Manager Toezicht Pensioenuitvoerders Amsterdam,

Nadere informatie

Beleidsplan Communicatie en jaarplannen Communicatie Stichting Pensioenfonds Autoriteit Financiële Markten (Pensioenfonds AFM)

Beleidsplan Communicatie en jaarplannen Communicatie Stichting Pensioenfonds Autoriteit Financiële Markten (Pensioenfonds AFM) Beleidsplan Communicatie en jaarplannen Communicatie Stichting Pensioenfonds Autoriteit Financiële Markten (Pensioenfonds AFM) 1. Achtergrond Dit Beleidsplan Communicatie van Pensioenfonds AFM beoogt inzicht

Nadere informatie

Onderzoek digitale pensioencommunicatie

Onderzoek digitale pensioencommunicatie Rapport Onderzoek digitale pensioencommunicatie Juli 2015 0 Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder

Nadere informatie

Wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader pensioenfondsen / Marianne Meijer-Zaalberg

Wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader pensioenfondsen / Marianne Meijer-Zaalberg 17 december 2014 Pensioen Flash Onderwerpen van deze Pensioenflash: Wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader aangenomen Wetsvoorstel versnelde verhoging AOW-leeftijd ingediend Wetsvoorstel pensioencommunicatie

Nadere informatie

Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Model startbrief Naam Adres Postcode Woonplaats Datum Onderwerp Bewaar deze brief en de bijbehorende brochure zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders

Nadere informatie

Communicatie. Versie 25-02-2016

Communicatie. Versie 25-02-2016 Communicatie Versie 25-02-2016 Versie 25-02-2016 Communicatie SPF vindt een goed contact met zijn deelnemers heel belangrijk. Heb je vragen? Wij zijn iedere werkdag van 09.00 tot 17.00 uur bereikbaar op

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 008 Wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met verbetering van de pensioencommunicatie (Wet pensioencommunicatie)

Nadere informatie

1. In het opschrift wordt aan pensioengerechtigden bij pensioeningang vervangen door: voorafgaand aan de pensioeningang.

1. In het opschrift wordt aan pensioengerechtigden bij pensioeningang vervangen door: voorafgaand aan de pensioeningang. 34 008 Wijziging van de Pensioenwet en de Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met verbetering van de pensioencommunicatie (Wet pensioencommunicatie) Nota van wijziging Het voorstel wordt

Nadere informatie

Arjaan den Ouden. Auteur. Datum 17 januari 2014. GYBA BV Postbus 1009 3000 BA Rotterdam. Groothandelsgebouw, Unit B7.023 Weena 695 3013AM Rotterdam

Arjaan den Ouden. Auteur. Datum 17 januari 2014. GYBA BV Postbus 1009 3000 BA Rotterdam. Groothandelsgebouw, Unit B7.023 Weena 695 3013AM Rotterdam Auteur Arjaan den Ouden Datum 17 januari 2014 GYBA BV Postbus 1009 3000 BA Rotterdam Groothandelsgebouw, Unit B7.023 Weena 695 3013AM Rotterdam Tel 010 286 24 11 info@gyba.nl www.gyba.nl Inleiding GYBA

Nadere informatie

Wegwijzer GE Pensioen. Inzicht in uw pensioensituatie

Wegwijzer GE Pensioen. Inzicht in uw pensioensituatie Wegwijzer GE Pensioen Inzicht in uw pensioensituatie Inleiding Met de Wegwijzer GE Pensioen krijgt u informatie over uw pensioenregeling en kunt u inzicht krijgen in uw eigen pensioensituatie. De pensioenwijzer

Nadere informatie

Communicatiestrategie en -beleid Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Communicatiestrategie en -beleid Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Communicatiestrategie en -beleid Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Algemeen/Strategie Huidige Situatie Volgens het pensioenreglement van Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland (het

Nadere informatie

Info over de PENSIOENWET voor Bedrijfstakpensioenfondsen. Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder

Info over de PENSIOENWET voor Bedrijfstakpensioenfondsen. Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder Info over de PENSIOENWET voor Bedrijfstakpensioenfondsen Nieuwe verdeling verantwoordelijkheden tussen werkgever, werknemer en pensioenuitvoerder De Pensioenwet Na jarenlange discussie is de Pensioenwet

Nadere informatie

POB Pensioendag 12 mei 2015

POB Pensioendag 12 mei 2015 POB Pensioendag 12 mei 2015 Programma Welkom Toelichting pensioenregeling 2015 Ruimte voor vragen en reacties Pensioencommunicatie Rob ten Wolde Georgette Ploemen Rob ten Wolde Marja Maassen Lunch Werkgeverscommunicatie:

Nadere informatie

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt.

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt. ABTN A-Factor AFM Afkoop Anw AOW Arbeidsongeschiktheidspensioen Actuariële en Bedrijfstechnische Nota. Nota, waarin het beleid van het fonds op alle relevante gebieden beschreven wordt. Aanduiding voor

Nadere informatie

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van [[Datum openlaten]], nr. [[nr invullen]];

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van [[Datum openlaten]], nr. [[nr invullen]]; Ontwerpbesluit van [[ ]] tot wijziging van het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met de Wet pensioencommunicatie Op de voordracht van de Staatssecretaris

Nadere informatie

Werkgeversbijeenkomst Bpf TEX. 30 januari 2015 Marja Maassen

Werkgeversbijeenkomst Bpf TEX. 30 januari 2015 Marja Maassen Werkgeversbijeenkomst Bpf TEX 30 januari 2015 Marja Maassen AZL Communicatie Marja Maassen Programma Tijd Onderwerp Spreker 10.00 10.10 Welkom Freek Lanz 10.10 10.30 Nieuwe wet pensioencommunicatie en

Nadere informatie

Communicatie. Versie 14-10-2015

Communicatie. Versie 14-10-2015 Communicatie Communicatie Pensionfonds DSM Nederland vindt een goed contact met zijn deelnemers heel belangrijk. Heb je vragen? Wij zijn iedere werkdag van 9.00 tot 17.00 uur bereikbaar op onze Pension

Nadere informatie

Communicatieplan Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Communicatieplan Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Communicatieplan Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Algemeen Volgens het pensioenreglement van Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland (het Fonds ), dient het Fonds te beschikken over

Nadere informatie

wekt dat jouw nieuwsgierigheid

wekt dat jouw nieuwsgierigheid Pensioencommunicatie Effectieve communicatie is dichterbij dan je denkt Wet pensioencommunicatie: correct, evenwichtig, duidelijk en tijdig Wetteksten, parlementaire behandeling, voorbeelden en creatieve

Nadere informatie

Visiedocument pensioenuitvoering. 11 mei 2011

Visiedocument pensioenuitvoering. 11 mei 2011 Visiedocument pensioenuitvoering 11 mei 2011 Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder op de markten van

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie

3 Hoe pensioenbewust zijn we?

3 Hoe pensioenbewust zijn we? 3 Hoe pensioenbewust zijn we? Door verschillende instanties en bedrijven wordt onderzoek gedaan naar het pensioenbewustzijn van burgers, hun houding tegenover pensioen en de kennis die zij hebben van (hun)

Nadere informatie

Pensioen Informatie sessie

Pensioen Informatie sessie Pensioen Informatie sessie Pensioenreglement B Oktober 2013 Voorbehoud De tekst in deze presentatie is louter ter informatie bedoeld. Er kunnen dan ook geen rechten aan worden ontleend. Bij onduidelijkheden

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Betreft Kamervragen van het lid Krol Hierbij zend ik u de

Nadere informatie

Overzicht, inzicht en een passend pensioen. Johan de Groot Hoofd Afdeling Transparantietoezicht Financiële Producten

Overzicht, inzicht en een passend pensioen. Johan de Groot Hoofd Afdeling Transparantietoezicht Financiële Producten Vereniging voor Pensioenrecht Johan de Groot Hoofd Afdeling Transparantietoezicht Financiële Producten Inhoud 1. De temperatuur in Pensioenland 2. De rol van de AFM 3. Overzicht: UPO- tijdigheid en juistheid

Nadere informatie

Communicatieplan. Stichting Pensioenfonds NIBC

Communicatieplan. Stichting Pensioenfonds NIBC Communicatieplan Stichting Pensioenfonds NIBC September 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Verantwoordelijkheid, doelstelling en uitvoering communicatiebeleid... 3 3. Doelgroepen... 4 4. Wettelijk

Nadere informatie

7411 BM Deventer T 0570-61 96 23 M 06 506 95 887 info@chardes.nl www.chardes.nl

7411 BM Deventer T 0570-61 96 23 M 06 506 95 887 info@chardes.nl www.chardes.nl Zandpoort 14 7411 BM Deventer T 0570-61 96 23 M 06 506 95 887 info@chardes.nl www.chardes.nl Charles Beugelink Chardes pensioencommunicatie Organisatie gericht op informatie en communicatie aan werkgevers

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Mevrouw drs. J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV Den Haag 13 januari 2014 P.C./MVE/2014.

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Mevrouw drs. J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV Den Haag 13 januari 2014 P.C./MVE/2014. De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Mevrouw drs. J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV Den Haag 13 januari 2014 Betreft : Reactie op het consultatiedocument Wet Pensioencommunicatie Geachte

Nadere informatie

DNB en AFM zijn op grond van de Europese pensioenrichtlijn (2003/31/EG) verplicht om te dit overzicht te publiceren.

DNB en AFM zijn op grond van de Europese pensioenrichtlijn (2003/31/EG) verplicht om te dit overzicht te publiceren. Overzicht van het toepasselijke sociaal en arbeidsrecht, de informatievoorschriften en beleggingsrestricties die van toepassing zijn op Nederlandse pensioenregelingen die worden uitgevoerd door een pensioeninstelling

Nadere informatie

Pensioencommunicatie start bij de werkgever

Pensioencommunicatie start bij de werkgever Pensioencommunicatie start bij de werkgever Artikel Senior adviseur collectieve pensioenen J. Arts (Pon) Pensioencommunicatie start bij de werkgever Welke maatregelen kan de werkgever nemen om het pensioenbewustzijn

Nadere informatie

versie januari 2014 Communicatieplan 2014 en 2015 pensioenfonds SPTGC Communicatiebeleid

versie januari 2014 Communicatieplan 2014 en 2015 pensioenfonds SPTGC Communicatiebeleid versie januari 2014 Communicatieplan 2014 en 2015 pensioenfonds SPTGC Communicatiebeleid I Inleiding De Pensioenwet stelt strenge eisen aan de manier waarop pensioenfondsen hun (ex-) deelnemers en pensioengerechtigden

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2015 259 Besluit van 24 juni 2015 tot wijziging van het Besluit uitvoering Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling in verband met de

Nadere informatie

Risico s rond pensioen

Risico s rond pensioen Risico s rond pensioen Uitgave maart 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen?

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? 1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? Het pensioenfonds staat er financieel niet goed voor. De twee belangrijkste oorzaken: 1. Nederlanders worden steeds ouder. Met name de laatste

Nadere informatie

Communicatieplan 2018 Stichting Pensioenfonds Grond- en Cabinepersoneel Transavia (SPTGC)

Communicatieplan 2018 Stichting Pensioenfonds Grond- en Cabinepersoneel Transavia (SPTGC) Communicatieplan 2018 Stichting (SPTGC) 1 Inhoudsopgave Inleiding...3 1. Missie, visie en doel van het fonds...4 2. Uitgangspunten en doelstellingen van het fonds voor communicatie.5 3. Communicatie met

Nadere informatie

Betreft Advies standaardmodel vast-variabel pensioen

Betreft Advies standaardmodel vast-variabel pensioen Per post en per e-mail verstuurd Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Staatssecretaris J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG NeeSandtke - BruggemanA.P.VArjanneke Sandtke - BruggemanArjannekeAeSe-17071259

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 013 Wijziging van de Pensioenwet en enige andere wetten (Verzamelwet pensioenen 2012) Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN Dit wetsvoorstel

Nadere informatie

Graag geven wij gehoor aan de uitnodiging te reageren op het voorontwerp Wet pensioencommunicatie en de bijbehorende memorie van toelichting.

Graag geven wij gehoor aan de uitnodiging te reageren op het voorontwerp Wet pensioencommunicatie en de bijbehorende memorie van toelichting. Aan Van Mevrouw drs. J. Klijnsma AZL Onderwerp Consultatie voorontwerp Wet pensioencommunicatie Datum 16 januari 2014 Zeer geachte mevrouw Klijnsma, Graag geven wij gehoor aan de uitnodiging te reageren

Nadere informatie

Verstandig je pensioen regelen

Verstandig je pensioen regelen Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Let op de risico s van je pensioen Verstandig je pensioen regelen Denk nu na over je pensioen Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen

Nadere informatie

Pensioen-Bijeenkomst. 23 maart 2017

Pensioen-Bijeenkomst. 23 maart 2017 Pensioen-Bijeenkomst 23 maart 2017 Programma Welkom! Het fonds - mensen en cijfers 10 minuten Financiële positie en beleid 10 minuten Pensioenregeling en keuzes 20 minuten Website en digitalisering 10

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in de Pensioenregeling Westland Utrecht Hypotheekbank (WUH). Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw

Nadere informatie

Betere communicatie, actievere pensioenconsumenten

Betere communicatie, actievere pensioenconsumenten Betere communicatie, actievere pensioenconsumenten Pensioenfondsen staan aan de vooravond van een transitie naar meer schokbestendige en transparante pensioencontracten. Een van de uitgangspunten van deze

Nadere informatie

een pensioenuitvoerder te veel betaald pensioen terugvorderen?

een pensioenuitvoerder te veel betaald pensioen terugvorderen? Mag een pensioenuitvoerder te veel betaald pensioen terugvorderen? Essay SPO Leergang Collectieve Pensioenen Datum: 13 januari 2015 Aantal woorden: 1699 Mag een pensioenuitvoerder te veel betaald pensioen

Nadere informatie

Ministerie van van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. mevrouw drs. J. Klijnsma Postbus 9080 1 2509 LV DEN HAAG. Geachte mevrouw Klijnsma,

Ministerie van van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. mevrouw drs. J. Klijnsma Postbus 9080 1 2509 LV DEN HAAG. Geachte mevrouw Klijnsma, Bezuidenhoutseweg 60 Postbus 90405 2509 LK DEN HAAG Ministerie van van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. mevrouw drs. J. Klijnsma Postbus 9080 1 2509 LV DEN HAAG 070-3 499 577 070-3 499 796 info@stvda.nl

Nadere informatie

Belangenvereniging SPD De Pensioenwet vanaf 1 januari 2007

Belangenvereniging SPD De Pensioenwet vanaf 1 januari 2007 Belangenvereniging SPD De Pensioenwet vanaf 1 januari 2007 1 Het pensioenhuis van Nederland Derde verdieping Individuele voorzieningen verzekeraars (lijfrente) Tweede verdieping - pensioen werkgever -

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn.

Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Bewaar deze startbrief zorgvuldig. Pensioen heeft nu misschien niet uw hoogste aandacht, binnenkort kan dat anders zijn. Geachte heer/mevrouw.., Van harte welkom bij het Bedrijfspensioenfonds voor de Agrarische

Nadere informatie

Communicatieplan Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Communicatieplan Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Communicatieplan Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Algemeen Volgens het pensioenreglement dat met ingang van 1 mei 2012 van kracht is voor de Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Nadere informatie

Deelnemers Het fonds betaalt maandelijks pensioen aan deelnemers. gaan in de toekomst pensioen ontvangen. 2,05%

Deelnemers Het fonds betaalt maandelijks pensioen aan deelnemers. gaan in de toekomst pensioen ontvangen. 2,05% deelnemers 15.654 In 2013 verdiende het fonds 28,3 miljoen dankzij beleggen. Dat bedrag staat voor een rendement van 2,05%. Deelnemers Het fonds betaalt maandelijks pensioen aan 5.038 deelnemers. De overige

Nadere informatie

Vraag-antwoord voor Pensioenfonds ANWB

Vraag-antwoord voor Pensioenfonds ANWB Vraag-antwoord voor Pensioenfonds ANWB vanwege verlagen pensioenen, april 2013 1. Waarom moet Pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? Het pensioenfonds staat er financieel niet goed voor. De twee belangrijkste

Nadere informatie

Vragen en Antwoorden met betrekking tot de overgang naar één pensioenregeling voor SABIC in Nederland

Vragen en Antwoorden met betrekking tot de overgang naar één pensioenregeling voor SABIC in Nederland Vragen en Antwoorden met betrekking tot de overgang naar één pensioenregeling voor SABIC in Nederland In 2013 heeft de onderneming SABIC een traject ingezet om de pensioenregelingen binnen de SABICondernemingen

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Communicatiebeleidsplan 2015-2017 Stichting Pensioenfonds HaskoningDHV

Communicatiebeleidsplan 2015-2017 Stichting Pensioenfonds HaskoningDHV Communicatiebeleidsplan 2015-2017 Stichting Pensioenfonds HaskoningDHV Bestuur Stichting Pensioenfonds HaskoningDHV 17 juni 2015 INHOUD BLAD INLEIDING 3 1 UITGANGSPUNTEN EN CONTEXT 4 2 STAKEHOLDERS 4 3

Nadere informatie

Voorontwerp Wet pensioencommunicatie

Voorontwerp Wet pensioencommunicatie Voorontwerp Wet pensioencommunicatie Reactie Koninklijk Actuarieel Genootschap op de door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgezette consultatie Utrecht, 17 januari 2014 Koninklijk

Nadere informatie

Klein pensioen groot maken

Klein pensioen groot maken Klein pensioen groot maken Essay Leergang Collectieve Pensioenen Lotty Wackers Inleiding Als medewerker backoffice bij een pensioenuitvoerder heb ik dagelijks te maken met pensioenafkoop. Het gaat daarbij

Nadere informatie

Onze prioriteit ligt bij betrouwbare en actuele informatie

Onze prioriteit ligt bij betrouwbare en actuele informatie Interview door Geert de Vries freelance copywriter Voorzitter Francine Giskes van Stichting Pensioenregister: Fotografie door Erik Hijweege Een nominatie voor Financieel Product van 2012, een Gouden Schild

Nadere informatie

Communicatiebeleidsplan 2014-2016. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij

Communicatiebeleidsplan 2014-2016. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij Communicatiebeleidsplan 2014-2016 Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij Dit plan is in opdracht van en samenspraak met Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Schoenmakerij tot stand

Nadere informatie

Over onze communicatie

Over onze communicatie Over onze communicatie Stap Algemeen Pensioenfonds Heldere pensioenen, lage kosten, optimaal rendement, geen zorgen Stap komt tegemoet aan de moderne pensioenwensen van werknemers en werkgevers. Dit betekent

Nadere informatie

Wet Pensioencommunicatie: Praktische implicaties voor het communicatiebeleid. Wido Mazee, Partner Bridgevest

Wet Pensioencommunicatie: Praktische implicaties voor het communicatiebeleid. Wido Mazee, Partner Bridgevest Wet Pensioencommunicatie: Praktische implicaties voor het communicatiebeleid Wido Mazee, Partner Bridgevest Agenda 1. Introductie Bridgevest 2. Status Wet Pensioencommunicatie 3. Wet Pensioencommunicatie

Nadere informatie

Eerlijker over pensioen

Eerlijker over pensioen Eerlijker over pensioen Speech Harman Korte tijdens Eye on Pensions Wassenaar, 14 januari 2013 Dames en heren, Mijn hartelijke dank aan onze gastheer voor de gelegenheid om een inhoudelijke bijdrage aan

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Onjuiste pensioenopgaven

Onjuiste pensioenopgaven Onjuiste pensioenopgaven Aansprakelijkheid voor pensioenfondsen en de rol van disclaimers Artikel Senior adviseur collectieve pensioenen mr. A.M.Z. Rondas (AZL) Onjuiste pensioenopgaven Aansprakelijkheid

Nadere informatie