Voorjaarsnota INVESTEREN IN EEN GEZOND ALMERE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voorjaarsnota 2012 2015 INVESTEREN IN EEN GEZOND ALMERE"

Transcriptie

1 Voorjaarsnota INVESTEREN IN EEN GEZOND ALMERE 20 april 2011

2

3 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING LEESWIJZER OVERZICHT PERSPECTIEF PROGRAMMAPLAN Bestuur Openbare orde en veiligheid Beheer en leefomgeving Cultuur Jeugd Onderwijs Sport Participatie, zorg en inkomen Duurzame ruimtelijke ontwikkeling Economische ontwikkeling Dienstverlening Financiën en bedrijfsvoering GEMEENTELIJK INVESTERINGSPLAN Voorgestelde beleidswijzigingen Bevolkingsvolgende voorzieningen Actualisatie beschikbare ruimte DEKKING IMPULSEN BIJLAGEN Groslijst bevolkingsvolgende voorzieningen na de perspectiefperiode...109

4

5 1 Inleiding

6

7 Introductie Voor u ligt de eerste voorjaarsnota en het bijbehorende meerjarenperspectief van deze raadsperiode. In deze nota concretiseren we op basis van onze toekomstvisie, de budgetten en de plannen. Het is in die zin de uitwerking van het coalitieakkoord. We hebben dit, meer dan in het verleden, gedaan met betrokkenheid van onze partners in de samenleving. Het zet daarmee de kaders en de toon voor de gehele bestuursperiode. Tegelijk is het direct kaderstellend voor het komende begrotingsjaar. Conform het eerdere raadsbesluit formuleren we nu in het voorjaar met elkaar de kaders, uitgangspunten en voorgestane keuzen, die we die na de zomer uitwerken in de programmabegroting. Toekomstvisie We staan als gemeente voor een complexe en stevige opgave, als partij in een dynamisch proces, waarvan tempo en intensiteit mee ademen met de groei van de stad.. Centraal staat het zorg dragen voor een aantrekkelijke woon, werk, en leefomgeving. Dit geven we vorm in een meerkernige stad van water en groen, met verscheidenheid en differentiatie in sociaal en ruimtelijk opzicht, met een mix van lokale en bovenregionale voorzieningen, met veilige en aantrekkelijke wijken, en vooral met passende aandacht voor de mensen in onze samenleving. We streven naar een stad waar ruimtelijke kwaliteit, sociaal culturele kwaliteit, economische vitaliteit en duurzaamheid met elkaar worden verbonden. In de vorige bestuursperiode zijn hiervoor al belangrijke pijlers geformuleerd in diverse beleidsnotities. Samen met de ambities zoals verwoord in het Oostvaardersakkoord geven deze de richting en de ruimte om de komende periode hier in gezamenlijkheid, gemeente samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners, uitvoering aan te geven. Bestuursstijl en samenspel De centrale ambitie in het Oostvaardersakkoord gaat in op onze rol en opstelling als overheid. We maken ons hard voor een andere bestuursstijl en een ander samenspel met burgers en organisaties. Burgers en organisaties willen meer invloed op hun eigen situatie en ook meer ruimte voor individueel maatwerk. We zoeken daarom actief de dialoog op met alle betrokken partijen, onder andere via contactwethouders. Vanuit gedeelde belangen leggen we verbinding tussen organisaties, mensen, middelen en energie. Om die reden zetten we sterk in op bijvoorbeeld voortzetting van het project combinatiefunctionarissen en de andere werkwijze bij maatschappelijke ondersteuning (Kanteling). Onze toekomstvisie helpt daarbij, zowel voor onszelf als voor de betrokkenen in de samenleving. Op deze manier ontstaan ruimte en condities voor eigen initiatieven, voor zelforganisatie vanuit eigen kracht en vitaliteit. In bijvoorbeeld het beheer openbare ruimte en kunstonderwijs leidt dit tot een andere manier van werken en organiseren. Waar mogelijk doen we als overheid een stapje terug, zijn we terughoudend in overnemen en zelf doen. Tegelijk wordt daarmee scherper waar we onze eigen publiekmaatschappelijke rol en verantwoordelijkheid als lokale overheid moeten houden. We houden de zorg voor mensen die, al dan niet tijdelijk, de middelen en energie niet kunnen vinden. Vanzelfsprekend ook is onze financiële verantwoordelijkheid, goed rentmeesterschap over de belastinggelden die ons worden toevertrouwd. We laten zien dat we een solide, stabiele én inspirerende, uitnodigende overheid zijn. Voorjaarsnota pag. 7

8 Gezonde financiën en organisatie De andere centrale ambitie in het Oostvaardersakkoord is een gezonde financiële huishouding. Beide ambities gaan hand in hand. Intensief samenwerken vereist dat ieder zich bewust is van mogelijkheden, maar nadrukkelijk ook van onmogelijkheden. Door daarover transparant te zijn kunnen we de aandacht en energie richten op de mogelijkheden, en op die manier voor hetzelfde geld méér bereiken (of hetzelfde voor minder geld). De financiële transparantie begint met de 8 spelregels die de coalitiepartijen in het Oostvaardersakkoord hebben meegegeven. We herhalen ze hier, juist omdat ze zo belangrijk zijn en enkele keuzes in deze voorjaarsnota hebben ingekleurd. 1. Wettelijke voorschriften en daarvan afgeleide eigen keuzes vormen de basis voor een gezonde financiële huishouding. 2. De lopende begroting en de begroting van het eerstvolgende jaar moeten sluitend zijn. Het meerjarenperspectief moet gezond zijn, dat wil zeggen: in het vijfde jaar een tekort van niet meer dan 2 miljoen. 3. Belastingen en heffingen indexeren we jaarlijks met de inflatie. 4. De tarieven zijn kostendekkend. 5. Structurele uitgaven worden gedekt met structurele inkomsten; structurele bezuinigingen van het Rijk worden gedekt met structurele besparingen bij de Gemeente. 6. Nieuwe investeringen in vastgoed worden alleen dan gedaan wanneer ook in dekking van de exploitatielasten c.q. de beheerskosten is voorzien. 7. Geïdentificeerde risico s en de daarvoor te treffen reserves/voorzieningen moeten met elkaar in balans zijn. 8. Eventuele rijksbezuinigingen op doeluitkeringen vertalen we één op één door naar het betreffende beleidsterrein. Dit leidt ertoe dat we in het bijzonder ten aanzien van beheer&onderhoud en investeringen een financiële opgave hebben. Dit, gecombineerd met een 250,0 korting op het gemeentefonds en de wens om op drie beleidsterreinen een financiële 200,0 impuls te geven, heeft in het 150,0 Oostvaardersakkoord geleid tot een bezuinigingstaakstelling op de lopende 100,0 rekening van 27,8 miljoen structureel. Dat 50,0 vergt een stevige bezuiniging. Maar daarbij is 0,0 het goed te realiseren dat onze netto bestedingen zijn gestegen van 172 miljoen in 2007 naar 220 miljoen nu in In het programmaplan laten wij per onderdeel het verloop van de netto uitgaven per programma zien. Ook voor ons spaarbankboekje, het Gemeentelijk Investeringsplan (GIP), ligt er een flinke opgave. Door de economische crisis is voor circa 120 miljoen aan directe dekking voor het GIP weggevallen. Dit alleen al maakt het noodzakelijk om de noodzakelijke bevolkingsvolgende voorzieningen op een andere wijze te financieren. Bovendien financieren we van oudsher onze voorzieningen met eenmalig geld, zonder structureel te sparen voor vervanging of renovatie. Hierdoor ontstond een stille lasten problematiek. Daarom stellen we nu een fundamenteel andere werkwijze voor, die een trendbreuk in ons financieel beleid betekent. Hierdoor blijven we in staat toch de noodzakelijke bevolkingsvolgende voorzieningen te realiseren. pag. 8 Voorjaarsnota

9 Verbindende principes De toekomstvisie, de bestuursstijl en de gezonde financiën komen samen in een viertal principes van waaruit we als gemeente werken. 1. Gebiedsgerichte aanpak De eigen wijk of buurt heeft voor de mensen in onze stad de meeste betekenis. Om die reden integreren ook wij onze activiteiten vanuit de onderscheiden programma s zoveel mogelijk op het niveau van een specifiek stadsgebied. Dat doen we onder meer door middel van contactwethouders en het versterken van gebiedsoverleggen, bijvoorbeeld met lunchbijeenkomsten en ateliers. Door te luisteren en samen te zoeken naar slimme oplossingen geven we ruimte aan nieuwe ontwikkelingen met behoud van gekoesterde verworvenheden in onze stad. 2. Gerichte inzet van middelen Onze financieringsmechanismen veranderen mee met de verandering in onze opstelling. We gaan onze middelen in toenemende mate op maat inzetten, effectief en passend bij de interactie die we op die plaats en op dat moment hebben. Onderdeel daarvan is het bundelen van beschikbare middelen, ongeacht de achterliggende wet of verantwoordelijke partij. Met de focus op een samenhangende, integrale gebiedsbenadering gaan we versnipperde inzet en verkokering terugdringen. 3. Zorgvuldig gebruik van schaarse middelen Vanzelfsprekend zetten we het ons beschikbare geld zorgvuldig in, en niet meer dan nodig. Zo kunnen wij de stijging van de lokale lasten beperkt houden, lager dan de inflatie. Maar niet alleen geld is een schaars goed, ook ruimte en voorzieningen (infrastructuur, gebouwen, accommodaties) vragen om een zorgvuldig en efficient gebruik. Medegebruik wordt meer de standaard dan het handhaven en opzetten van solitaire functies. Dit versterkt het werken vanuit verbinding en samenhang. 4. Procesoptimalisatie en procesinnovatie De wereld is veranderd, mensen zijn hoger opgeleid en vragen meer keuzevrijheid. Dit dwingt een herijking van onze werkwijze af, die we vanuit de nieuwe ambities (samenspel en gezonde financiën) ook inhoud geven. Waar kan het korter, slagvaardiger en goedkoper? Tegelijk beseffen we dat de wereld om ons heen blijft veranderen. In plaats van een eenmalige aanpassing zoeken we voortdurende innovatie. De kracht van Almere, vernieuwingsdrang, zetten we in om continu mee te blijven bewegen met de wensen van de samenleving. Deze principes vormen de brug tussen de algemene ambities uit het Oostvaardersakkoord en de uitwerking daarvan in de afzonderlijke programma s. Ze borgen ook samenhang tussen de programma s, zonder dat ze telkens op de voorgrond hoeven te komen. Zo zijn ze leidend geweest bij het zoeken naar bezuinigingen door de focus de leggen op slanker (effectiever en efficiënter werken), minder (schrappen wat overbodig is) en anders (nieuwe benadering, innovatie). Ze liggen ten grondslag aan de verwevenheid tussen bijvoorbeeld sport, cultuur, zorg en beheer. Ze resulteren in wijkgericht maatwerk, met op elkaar afgestemde inzet vanuit de verschillende disciplines. Voorjaarsnota pag. 9

10 Samenvattend We kunnen gepast trots zijn op het resultaat. We leven in een financieel moeilijke periode met noodzakelijke en soms ingrijpende maatregelen, maatregelen die op korte termijn pijnlijk kunnen zijn. Met inzet van onze nieuwe bestuursstijl, gericht op transparantie, dialoog en samenwerking, hebben we veel bereikt. Dankzij een zorgvuldig proces met een grote betrokkenheid vanuit de organisatie en de verschillende partners in de samenleving, top down gecombineerd met bottom up, voelen we ons verbonden in de ambitie om ook in deze omstandigheden een gezonde toekomst van onze stad en haar bewoners te garanderen. Dat is ambitieus, maar realistisch. We hebben het moment aangegrepen om kritisch naar onze interne werkprocessen en onze inzet als overheid te kijken. We kiezen een nieuwe wijze van werken, passend bij onze nieuwe rol; meer agenderen en minder overnemen. Deze nieuwe werkwijze gaat uit van gebiedsgericht samenwerken, efficiënt en gericht op kerncompetenties. Niet zelf doen wat een ander beter kan. Daaraan gekoppeld wijzigen we onze financiële mechanismen. We breken met het verleden door gebouwen alleen nog met structurele middelen te financieren. We zoeken actief de ontschotting tussen budgetten op, niet alleen binnen de gemeente, ook bij de rijksoverheid en in de samenwerking met onze partners in de samenleving. We vertrouwen erop dat u, ondanks de soms pijnlijke ingrepen, in deze Voorjaarsnota ook uw eigen ruimte en ambitie herkent. Daarmee is dit een solide basis voor samenwerking in de komende periode. pag. 10 Voorjaarsnota

11 2 Leeswijzer

12

13 De Voorjaarsnota en de bijlage Toelichting op het proces bevatten verschillende onderdelen. Voorjaarsnota In hoofdstuk 3 schetsen we het geactualiseerde financieel perspectief voor de jaren (tabel 3 1). Dit geeft inzicht in dat deel van de bezuinigingen dat al bij de recente Najaarsnota is ingezet, de omvang van de bezuinigingen die in deze Voorjaarsnota worden voorgesteld en de autonome ontwikkelingen die onze financiële positie beïnvloeden. De economische crisis en de groei van de stad zijn hierin bepalende factoren. Hoofdstuk 4 bevat per programma de toelichting op zowel de actualisatie van het perspectief als de beleidsmatige keuzes en bezuinigingsvoorstellen. Dit hoofdstuk begint met een totaalbeeld van de ombuigingen en enkele algemene effecten. Het vervolgt met een toelichting op elk van de twaalf programma s. Elk programma start met een concretisering van de ambities en speerpunten, passend op de verbindende principes. Hierna volgen een financieel overzicht en een beschrijving van de verschillende autonome ontwikkelingen en voorgenomen maatregelen. Een beschrijving van te verwachten maatschappelijke effecten van voorgenomen maatregelen en de mogelijke risico s ervan vormt onderdeel hiervan. Hoofdstuk 5 gaat in op de fundamenteel andere wijze van financieren bevolkingsvolgende voorzieningen en bevat het geactualiseerde Gemeentelijk Investeringsplan (GIP) en de mogelijke investeringen die daaruit kunnen worden gedaan. Tenslotte gaat hoofdstuk 6 nog specifiek in op de impulsgelden die bij de Programmabegroting 2011 zijn ingezet, en de wijze waarop deze gefinancierd worden. toelichting op het proces De bijlage Toelichting op het proces geeft meer inzicht in de wijze waarop de voorjaarsnota tot stand is gekomen, in het bijzonder het pakket aan bezuinigingsmaatregelen daarin. De eerste twee delen van de bijlage betreffen een inleiding en een overzicht van het afgelopen jaar. Dit laat nog eens expliciet de samenhang tussen de verschillende momenten en producten zien. Het derde deel geeft inzicht in de niet overgenomen bezuinigingsmaatregelen. Zoals in het Oostvaardersakkoord is aangegeven is er voor de eerste 10 bestuursopdrachten gezocht naar besparingen ten bedrage van 15% van de beïnvloedbare ruimte. Vervolgens is daaruit voor 10% van de beïnvloedbare ruimte aan maatregelen geselecteerd. Dit betekent dat een deel van de geïnventariseerde voorstellen niet is overgenomen in het perspectief. Het overzicht hiervan, inclusief een beschrijving van te verwachten maatschappelijke effecten, geeft inzicht in de gemaakte afweging en vergemakkelijkt amendering hiervan. Het vierde en vijfde deel van de bijlage gaan in op de Externe toets. In het Oostvaardersakkoord is afgesproken dat als waarborg voor kwaliteit van proces en inhoud een moment van reflectie wordt ingebouwd. Voor het uitvoeren van dit moment van reflectie hebben wij een extern deskundige (PWC) gevraagd om alle bestuursopdrachten globaal te toetsen. De samenvatting hiervan is opgenomen in het vierde deel, de belangrijkste aanbevelingen en de reactie van het college daarop in het vijfde deel. Dit geeft inzicht in de wijze waarop het moment van reflectie heeft bijgedragen aan het opstellen en selecteren van de bezuinigingsvoorstellen en een rol speelt bij de verdere uitwerking ervan. Tot slot bevat de bijlage een verklarende begrippenlijst, voor het eerst bij een voorjaarsnota. In deze lijst worden termen en begrippen toegelicht die anders mogelijk niet voor iedereen even duidelijk zijn. Voorjaarsnota pag. 13

14

15 3 Overzicht perspectief

16

17 In dit hoofdstuk geven wij een samenvattend overzicht van het perspectief voor de jaren 2011 tot en met Het perspectief is geactualiseerd; de gevolgen van de crisis zijn financieel vertaald en er is een pakket aan ombuigingen ingevuld. De verwerking van alle maatregelen leidt tot een gezond meerjarenperspectief. Dit vormt een solide basis voor de komende raadsperiode. In het programmaplan worden alle mutaties aan de hand van onderstaande tabel per onderwerp toegelicht. Hieronder schetsen wij de hoofdlijnen. Tabel 3 1 Bedragen x 1 miljoen omschrijving perspectief najaarsnota voor directe ingrepen 4,5 5,6 7,2 7,9 6,6 directe ingrepen 4,5 6,0 6,3 6,4 6,4 perspectief najaarsnota na directe ingrepen 0 0,4 0,9 1,5 0,2 aanvullende bezuiniging op de directe ingrepen 0,1 0,1 terugdraaien directe ingrepen 1,7 1,7 0,1 0,1 0,1 actualisatie perspectief 2,7 3,5 8,9 11,6 20,1 bezuinigingen voorjaarsnota ,0 4,7 8,8 14,3 18,3 perspectief voorjaarsnota 0,0 0,0 1,1 1,1 2,0 Directe ingrepen Voor een totaalbeeld is het nodig om terug te grijpen op de besluiten uit de Najaarsnota Bij de najaarsnota bleek al dat het perspectief voor de jaren aanzienlijk zou gaan verslechteren. Een van de oorzaken hiervan was de korting van het Rijk op de budgetten van de WWB. Door deze en door andere oorzaken liepen de tekorten op tot 6,6 miljoen in Hierdoor waren wij gedwongen bij de najaarsnota gebruik te maken van de eerste uikomsten van de bestuursopdrachten. Deze directe ingrepen levert besparingen op tot 6,4 miljoen structureel. Perspectief najaarsnota na directe ingrepen. Na verwerking van de directe ingrepen was er sprake van een sluitend perspectief; dit vormt het vertrekpunt van deze voorjaarsnota. Aanvullende bezuiniging op de directe ingrepen/terugdraaien directe ingrepen Bij het opstellen van de voorjaarsnota bleek bij enkele directe ingrepen dat de ingeboekte besparing nog kon worden verhoogd. Daarnaast is een tweetal directe ingrepen gedeeltelijk teruggedraaid. Het belangrijkste betreft het gedeeltelijk uitstellen van de bezuiniging op het groot onderhoud in de woonwijken, zodat de afspraken met de bewoners in de Stedenwijk en de Bouwmeesterbuurt kunnen worden nagekomen. Actualisatie perspectief Het perspectief is op een groot aantal onderdelen geactualiseerd. Er zijn diverse autonome ontwikkelingen en knelpunten in het perspectief verwerkt. De belangrijkste mutaties houden verband met de gevolgen van de economische crisis. De nadelige effecten hiervan zijn ook toegelicht in de Programmarekening In aanvulling hierop wordt in deze voorjaarsnota rekening gehouden met extra tekorten op de bijstandverlening, bouwleges. In onderstaand kader hebben wij de kosten van de crisis in beeld gebracht. Voorjaarsnota pag. 17

18 Gevolgen van de crisis: 200 miljoen Twee jaar geleden, in april 2009 heeft het vorige college de gemeenteraad voor het eerst geïnformeerd over de gevolgen van de financieel economische crisis voor de gemeentefinanciën. Er is in die periode ruim 30 miljoen vrijgespeeld binnen het GIP om de toenemende kosten van bijstandverlening en de afnemende inkomsten in verband met de lagere woningproductie op te vangen. In april 2010, een jaar geleden, heeft de raad een strategisch document ontvangen, waarin nader werd ingegaan op de financiële positie van de gemeente. Een belangrijk onderwerp daarbij was de grondexploitatie. Door de tegenvallende grondverkopen en lagere opbrengsten moest er een harde buffer worden gevormd van in 120 miljoen. Daarnaast is becijferd wat de gevolgen vanuit het Gemeentefonds waren voor de begroting. Nu, april 2011, ontvangt u de programmarekening 2010 en de voorjaarsnota Hierin staan tekorten die het gevolg zijn van de crisis: een cumulatief tekort op de bijstandverlening van in totaal 44 miljoen. Hiervan is 7 miljoen opgenomen in de Programmarekening 2010; de tekorten voor zijn bij de najaarsnota meegenomen bij de actualisatie van het perspectief. een tekort van 12 miljoen op de parkeerexploitatie. Dit bedrag is in de programmarekening 2010 afgedekt uit het GIP; het cumulatief tekort op bouwleges van in totaal 11 miljoen. Hiervan is 4 miljoen opgenomen in de Programmarekening 2010; de tekorten voor zijn bij de najaarsnota meegenomen bij de actualisatie van het perspectief. De afgelopen twee jaar is er in totaal dus bijna 200 miljoen opzij gezet om de nadelige gevolgen van de crisis op te vangen. Ook de tekorten op de algemene uitkering uit het gemeentefonds, de kosten voor het groot onderhoud aan gemeentelijke gebouwen en beheer en onderhoud in de nieuwe stadsdelen zijn bij de actualisatie van het perspectief betrokken. In totaliteit wordt hierdoor het perspectief met 20 miljoen nadelig beïnvloed. Bezuinigingen voorjaarsnota Bovenstaande tekorten zijn opgevangen met de opbrengst van de bestuursopdrachten. In het Oostvaardersakkoord is afgesproken dat er 27,8 miljoen zou worden bezuinigd. Zoals hierboven is aangegeven is er bij de najaarsnota al 6,4 miljoen met maatregelen in gevuld. In deze voorjaarsnota treft u voorstellen aan ten bedrage van 18,3 miljoen. In totaal wordt nu dus bijna 25 miljoen omgebogen. Wij zijn van plan om in de komende jaren te zoeken naar het ontbrekende bedrag. pag. 18 Voorjaarsnota

19 4 Programmaplan

20

21 In het programmaplan geven wij eerst een totaalbeeld van de ombuigingen. Daarna wordt per programma een toelichting gegeven op de actualisatie van het perspectief en de ombuigingen. Bezuinigingen Dit programmaplan staat in het teken van de bezuinigingen. In het Oostvaardersakkoord is een bezuinigingsopgave gedefinieerd van 27,8 miljoen. Voor de invulling zijn 17 bestuursopdrachten uitgezet. U heeft in de Tussenrapportage Bestuursopdrachten (oktober 2010) inzicht gekregen in eerste bezuinigingsideeën. Daarbij zijn enkele verschuivingen ten opzichte van de oorspronkelijke opzet (combinatie opdrachten, aangepaste taakstellingen) aangegeven. Niet alle ideeën uit de tussenrapportage waren vanuit validiteit, haalbaarheid en maatschappelijke effecten om te zetten naar concrete maatregelen. Het uiteindelijke resultaat is nu herkenbaar in deze Voorjaarsnota. In onderstaande tabel geven wij per bestuursopdracht een beeld van de taakstelling en de resultaten. Tabel 4 1 Bedragen bestuursopdracht tussenrapportage oktober 2010 opgave voor ombuigingen bijstelling herziene taakstelling gerealiseerd bij voorjaarsnota 1. bestuur, openbare orde en veiligheid duurzame ruimtelijke ontwikkeling financiën, bedrijfsvoering en dienstverlening onderwijs en jeugd sport cultuur beheer participatie, zorg en inkomen economische ontwikkeling communicatie, citymarketing en VVV parkeren groot onderhoud en vastgoed schuldhulpverlening rationaliseren werkprocessen verzelfstandiging organisatieonderdelen De herziene taakstelling bedraagt 27,7 miljoen. Wij 7,1 handhaven de ambitie om deze te realiseren. Daarom 9,2 zullen wij op zoek gaan naar aanvullende bezuinigingen voor de onderdelen beheer, rationaliseren werkprocessen, parkeren en verzelfstandigingen onderzoeken. Via de directe ingrepen uit de afgelopen najaarsnota en de aanvullende bezuinigingen in deze voorjaarsnota is nu 8,2 24,56 miljoen met concrete maatregelen ingevuld. Het is een breed pakket aan maatregelen, gelijkelijk verdeeld over maatregelen in de categorie slanker (verhogen van slanker minder anders de efficiency, het rationaliseren van werkprocessen en terugdringen van de bureaucratie), minder (schrappen van taken of voorzieningen, het heroverwegen van het gemeentelijk takenpakket) en anders (zoeken naar een andere manier van werken, andere vormen van samenwerking in de stad). De maatregelen zijn in de volgende paragrafen per programma toegelicht. Enkele vergen een lange implementatietijd, bijvoorbeeld omdat de vigerende regelgeving moet worden aangepast. Voorjaarsnota pag. 21

22 Maatschappelijk effecten Per programma worden de te verwachten maatschappelijke effecten beschreven. Dit geeft inzicht de welke specifieke doelgroepen of gebieden door de bezuinigingsmaatregelen worden geraakt en of er sprake is van een eventuele stapeling. In de bijlage Toelicht proces voorjaarsnota treft u een verdere toelichting aan van de maatschappelijke effectanalyse. Bij de beschrijving van de maatschappelijke effecten is gebruik gemaakt van enkele generieke termen, die steeds bij elke tabel worden toegelicht. Moment van reflectie In de maanden februari en maart, parallel aan het afronden van de bezuinigingsvoorstellen, heeft een extern deskundige (PWC) alle bestuursopdrachten globaal getoetst. Op deze manier hebben we invulling gegeven aan het afgesproken moment van reflectie, als waarborg voor kwaliteit van proces en inhoud. Daarbij heeft PWC een verdiepende analyse opgesteld van de bestuursopdracht Parkeren, Beheer & rationaliseren werkprocessen, Vastgoed en Verzelfstandiging organisatieonderdelen. De reden hiervoor was dat deze bestuursopdrachten extra complex waren en nog niet het gewenste resultaat hadden opgeleverd. Op 29 maart jl. is het eindrapport verschenen. De samenvatting en de belangrijkste aanbevelingen / conclusies treft u integraal aan in de bijlage 'Toelichting proces voorjaarsnota'. PWC concludeert dat er een kwalitatief gedegen bezuinigingspakket is neergelegd. Het merendeel van de bestuursopdrachten overstijgt het niveau van de kaasschaaf. De uitwerking is betrouwbaar en transparant. In het moment van reflectie zijn diverse aanbevelingen en adviezen opgenomen. Het gaat hier bijvoorbeeld om het verbeteren van onderbouwingen, het in kaart brengen van risico s, het doen van nader onderzoek en diverse specifieke op en aanmerkingen. Bij het opstellen van de voorjaarsnota hebben wij gebruik gemaakt van deze adviezen. Voorstellen die door PWC als minder hard zijn beoordeeld hebben wij indien mogelijk van een betere onderbouwing voorzien, of voor een lager bedrag als besparing ingeboekt. Hiermee heeft het moment van reflectie bijgedragen tot het verder verbeteren van de bezuinigingsvoorstellen. Sturing en monitoring bezuinigingsmaatregelen Wij vinden het belangrijk dat de afgesproken maatregelen ook tijdig geïmplementeerd worden. Dit vereist sturing op en monitoring van de vervolgacties. Om de concrete invulling van de bezuinigingen te volgen, te bewaken en zo nodig bij te sturen, nemen wij deze op als vast onderwerp in onze reguliere budgetcyclus. Hierdoor wordt minimaal twee maal per jaar, namelijk bij de Voorjaarsnota en de Programmabegroting, de voortgang in beeld gebracht. Dit stelt niet alleen ons college in staat om te bewaken en zo nodig bij te sturen, maar geeft tevens inzicht aan uw raad over de voortgang. Formatie en frictie Personele organisatie De maatregelen in de voorjaarsnota hebben natuurlijk ook gevolgen voor de personele organisatie. Zowel wat betreft om, her en bijscholing en mobiliteitsmaatregelen (doorstroom) als frictie (in en uitstroom). Bij de najaarsnota is vanaf 2011 een meerjarige bezuinigingstaakstelling op de ambtelijke organisatie ingeboekt oplopend naar 2,55 miljoen. Daarnaast hebben we in 2010 ook al te maken met teruglopende werkzaamheden bij de bouwgerelateerde afdelingen. Vanaf het 2 e kwartaal 2010 worden maatregelen ingezet als beëindiging van tijdelijke contracten en verscherpte aandacht voor interne vacature vervulling (TAMO). De komende jaren wordt dit geïntensiveerd. Daarnaast wordt op dit moment een sturingsinstrument ontwikkeld voor de ontwikkeling van ons personeelsbestand (tot 2020 gaat 15 20% met pensioen) gerelateerd aan de ontwikkeling van de vraag (toe en afname) naar personeel. Op basis daarvan kunnen we vroegtijdig intervenieren op personeelsbewegingen in de organisatie. Uitgangspunt daarbij is het zoveel als mogelijk van werk naar werk begeleiden en het in stand houden van een gebalanceerde leeftijdsopbouw in het personeelsbestand. pag. 22 Voorjaarsnota

23 Bij het uitwerken van de bestuursopdrachten is een inschatting gemaakt van de formatieve consequenties die met de voorstellen gemoeid zijn. Hierbij gaat het om tussen de 40 en 60 formatieplaatsen. Daarnaast zijn er natuurlijk ontwikkelingen in het bouwdomein waardoor vraag naar personeel afneemt (tijdelijk en structureel) en ontwikkelingen in het sociaal maatschappelijke domein waardoor vraag naar personeel toeneemt. Deze ontwikkelingen zijn op dit moment moeilijk gedegen te kwantificeren. De periode tot de begroting zal gebruikt worden om op basis van de bij voorjaarsnota gekozen maatregelen en om op basis van voortschrijdend inzicht vanuit onder andere het bestuursakkoord een meer kwantitatieve opstelling te maken. Dit zal leiden tot meer duidelijkheid over te verwachten frictiekosten. In het verleden is er een mobiliteitsreserve ingesteld om organisatorische ontwikkelingen en mobiliteit te bevorderen. Deze is aan te wenden daar waar de doelstellingen van de organisatorische ontwikkelingen, mobiliteit en ombuigingen bij elkaar komen. Zodra er meer zicht komt op de bestuurlijke keuzes en de gevolgen voor de organisatie, kunnen betrouwbare inschattingen worden gemaakt voor de nodige omvang van deze reserve. Dit kan er toe leiden dat er bij de begroting 2012 aanvullende middelen nodig zijn. Effect basisdienstverlening De bezuinigingen hebben ook gevolgen voor de inkomsten van de basisdienstverlening (afgeleide ombuiging). De basisdienstverlening wordt immers afgestemd op de aantallen medewerkers en werkplekken in de organisatie. Bij een afname van 100 formatieplaatsen daalt het budget voor de basisdienstverlening met ruim 1 miljoen. De kosten dalen echter maar in geringe mate, omdat deze overwegend vaste kosten zijn (bijvoorbeeld stadhuis, ict infrastructuur etc.). Hierbij wordt opgemerkt dat de basisdienstverlening de afgelopen jaren geconfronteerd is met forse bezuinigingen om de ICT problematiek op te kunnen lossen. Ook de bezuiniging op de organisatie van 2,5 miljoen legt een zwaar beslag op de basisdienstverlening. Voorjaarsnota pag. 23

24

25 4.1 Bestuur Ambitie Een goed functionerend bestuur Almere is sinds haar bestaan explosief gegroeid. Hierbij paste een continue toename van financiële middelen, een op productiegerichte gemeentelijke organisatie en veel aandacht voor nieuwe ontwikkelingen. Met de huidige status van Almere is groei van minder importantie. Zowel in absolute als relatieve zin is de groei van de stad nu kleiner, meer autonoom. Het huidige economische klimaat versterkt dit. Dit vertaalt zich ook in aandacht van het bestuur voor de inwoners en bedrijven in de diverse stadsdelen. Via een permanente, inhoudelijke dialoog zoeken we naar het beste voor de stad en gedeelde belangen daarin. We zetten maximaal in op participatie en betrokkenheid bij de voorkant van processen, zonder langdurige heroverwegingen achteraf. Transparantie en gerichte communicatie staan centraal. Inwoners hebben recht op een goed functionerend bestuur en daarom geven wij de komende periode uitvoering aan het contactwethouderschap. Zo willen wij de eigen kracht van de samenleving versterken in verbinding met bewoners, bedrijven en organisaties in de wijken. Speerpunten Wij streven naar een nieuwe rolopvatting voor de gemeentelijke dienstverlening met daarbij een hernieuwde wijze van werken. Hierin past gerichte communicatie, in toenemende mate via digitale kanalen. Dit vanuit het gedachtegoed van een centrale rol voor de eigen verantwoordelijkheid van inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners. Daarnaast noopt de mondiale crisis ons tot bezuinigen. De consequenties van de ombuigingsopgave willen wij goed inzichtelijk maken voor alle betrokkenen. Ook hier staat transparantie centraal. Partners Goede verantwoordingsmechanismen en een transparante overheid scheppen de voorwaarden voor een effectieve dialoog met alle betrokken partners. Wij realiseren ons dat de beoogde ombuigingsvoorstellen impact zullen hebben op de samenleving en in belangrijke mate alleen tot stand zullen komen in nauwe samenwerking met maatschappelijke partners. Tegelijkertijd nemen wij onze verantwoordelijkheid in de realisatie van de noodzakelijke opgave, de weg ernaar toe bepalen we samen. Grafieken Netto lastenontwikkeling (x 1 miljoen) slanker/minder/anders (x 1.000) 20, ,0 10,0 5,0 0, slanker minder anders Voorjaarsnota pag. 25

26 Financieel overzicht Tabel 4 2 Bedragen x omschrijving directe ingrepen najaarsnota : reserve strategische activiteiten interne/externe communicatie Stadhuis aan huispagina's reguliere lasten aanvullende bezuiniging op de directe ingrepen: 1. Interne / externe communicatie terugdraaien directe ingrepen najaarsnota : 2. Stadhuis aan huis pagina actualisatie perspectief: 3. vergoedingen en toelage raadsleden bezuinigingen voorjaarsnota : 4. faciliteiten en bestuursondersteuning college en communicatie faciliteiten gemeenteraad bijgestelde lastenraming reguliere baten saldo Directe ingrepen najaarsnota De directe ingrepen zijn vastgesteld in de najaarsnota. De najaarsnota bevat een toelichting op deze maatregelen. Aanvullende bezuinigingen op de directe ingrepen 1. Interne / externe communicaties Op de interne / externe communicatie kan meer worden bezuinigd. Terugdraaien directe ingrepen najaarsnota Stadhuis aan huis pagina s Voor officiële berichtgevingen zullen wij intensiever gebruik gaan maken van internet en minder van de Stadhuis aan huis pagina s in de Almere Vandaag. Hierdoor wordt bespaard. Omdat echter een deel van de besparing betrekking heeft op bouwleges, kan slechts een bedrag van ten gunste van het perspectief worden gebracht. Actualisatie perspectief 3. Vergoeding en toelagen raadsleden De vergoedingen en toelagen voor raadsleden zijn aangepast aan de wettelijke normen. Dit brengt vanaf ,013 miljoen hogere lasten met zich mee. pag. 26 Voorjaarsnota

27 Bezuinigingen voorjaarsnota Faciliteiten en bestuursondersteuning college en communicatie Wij hebben bij de ombuigingen ook kritisch gekeken naar de eigen faciliteiten, inclusief de omvang van de bestuursondersteuning. Wij achten het van groot belang dat ook het college deelt in de ombuigingen en wij kiezen er daarom voor in de volle breedte op de faciliteiten voor het college te bezuinigen voor een bedrag van circa 1 miljoen. Bij de invulling hiervan vinden wij het van belang dat we beschikken over een beperkte staf die ons, naast de vakdiensten helpt om multidisciplinair te denken en te handelen. Tevens vinden we het van belang dat de vakdiensten gericht en planmatig werken en via uniforme werkwijze de bestuurlijke stukken voorbereiden. Gelet hierop kiezen we voor een bezuiniging op zowel de directe als indirecte bestuursondersteuning. Voorts bezuinigen we ook op communicatie door meer gebruik te maken van digitale communicatiekanalen. De beperkte investering die hiervoor nodig is, wordt ruimschoots gecompenseerd door een besparing op personeel. 5. Faciliteiten gemeenteraad Vooralsnog hebben wij in de tabel rekening gehouden met een bezuiniging door de gemeenteraad van 0,3 miljoen op haar faciliteiten, hetgeen neerkomt op een taakstelling van 10% van de aanwezige beïnvloedbare ruimte. Het is uiteraard aan de raad zelf om hierover te beslissen en hieraan invulling te geven. Maatschappelijke effecten Omdat er vanuit dit programma geen maatschappelijke effecten te verwachten zijn, zijn deze niet meegenomen in de maatschappelijke effectanalyse. Risico s Er zijn geen risico s voor dit programma te benoemen. Voorjaarsnota pag. 27

28

29 4.2 Openbare orde en veiligheid Ambitie Een veilig Almere Onze ambitie is een veilig Almere. Om dit te bereiken hebben wij speerpunten geformuleerd die vastgelegd zijn in het actieprogramma Veiligheid We willen dat inwoners in Almere veilig kunnen wonen, werken en leven. Verder dient het gevoel van veiligheid verbeterd te worden. Dit kan alleen door aanhoudende gezamenlijke inspanningen van alle partners in de stad. De gemeente voert de regie op veiligheid. Speerpunten Op basis van de uitgangspunten in het actieprogramma in combinatie met de veiligheidssituatie in Almere zijn de onderstaande thema s benoemd: 1. veilige woon, werk en leefomgeving; 2. geweld; 3. jeugd en veiligheid; 4. georganiseerde criminaliteit en criminaliteit gepleegd door specifieke groepen; 5. crisisbeheersing en rampenbestrijding. Aan de hand van de bovengenoemde thema s zijn de doelstellingen en de streefwaarden voor 2014 benoemd voor zowel de objectieve als de subjectieve veiligheid. Wij geven een hoge prioriteit aan het bevorderen van de veiligheid en van de veiligheidsbeleving van inwoners. Wij gaan dit middels een informatiesysteem monitoren zodat in één oogopslag de stand van zaken ten aanzien van het criminaliteitsniveau en de voortgang van beleid, maatregelen en instrumenten zichtbaar is. Partners Bij de totstandkoming van het actieprogramma Veiligheid zijn diverse partners betrokken. Dit betreft naast de expliciete veiligheidspartners als de politie en het openbaar ministerie ook vertegenwoordigers uit de zorg, het onderwijs, het bedrijfsleven en het openbaar vervoer. Daarnaast is er een vijftal veiligheidsbijeenkomsten georganiseerd om met inwoners, bedrijven en instellingen uit de verschillende gebieden te spreken over de veiligheidsplannen voor het betreffende gebied. Grafieken Netto lastenontwikkeling (x 1 miljoen) slanker/minder/anders (x 1.000) 20, ,0 10,0 5,0 0, slanker minder anders 360 Voorjaarsnota pag. 29

30 Financieel overzicht Tabel 4 3 Bedragen x omschrijving directe ingrepen najaarsnota : rol ketenpartners in het Veiligheidshuis rampenbestrijding/crises beheersing reguliere lasten impulsen 400 bevolkingsvolgende voorzieningen GIP 300 aanvullende bezuiniging op de directe ingrepen : 1. rampenbestrijding/crisis beheersing bezuinigingen voorjaarsnota : 2. efficiency maatregelen brandweer en veiligheidsregio samenvoegen subsidies loverboys en weerbaarheid formatie veiligheid inzet toezicht en handhaving bijgestelde lastenraming reguliere baten saldo Directe ingrepen najaarsnota De directe ingrepen zijn vastgesteld in de najaarsnota. De najaarsnota bevat een toelichting op deze maatregelen. Aanvullende bezuinigingen op de directe ingrepen 1. Rampenbestrijding/crisis beheersing Op de rampenbestrijding kan meer worden bezuinigd. Bezuinigingen voorjaarsnota Efficiency maatregelen brandweer en veiligheidsregio De bedrijfsvoering is doorgelicht en leidt tot een besparing van 3 % op de apparaatskosten van de brandweer. De kosten voor niet spoedeisende hulpverlening worden doorberekend aan derden. Voorts wordt het aantal realistische oefeningen teruggebracht. De totale besparing die op de begroting van de brandweer bedraagt 6 %. Met een deel van de besparing worden de kosten voor kazernering ad. 0,24 miljoen opgevangen. Deze kosten zijn in 2010 en 2011 tijdelijk gefinancierd uit de Van Montfransmiddelen. 3. Samenvoegen subsidies loverboys en weerbaarheid Door verschillende partijen worden preventieactiviteiten uitgevoerd op scholen om leerlingen bewust en weerbaar te maken voor allerlei situaties. Deze activiteiten worden opnieuw (geïntegreerd) aanbesteed waardoor er enig budgettair voordeel ontstaat. 4. Formatie veiligheid De formatie veiligheid kan met 0,25 formatieplaats verminderd worden. Bij het totaalpakket van werkzaamheden van veiligheid worden afwegingen gemaakt met betrekking tot prioriteiten. pag. 30 Voorjaarsnota

31 5. Toezicht en handhaving Uit het programma openbare orde en veiligheid wordt de inzet van toezichthouders en handhavers op verschillende onderdelen bekostigd. De zondagsdiensten van milieu inspecteurs laten wij deels gefaseerd vervallen. De capaciteit van toezicht en handhaving op allerlei vormen van overlast en overtredingen in de openbare ruimte, parkeerexcessen, bestuurlijke aanpak blijft daarmee gehandhaafd. Maatschappelijke effecten De maatschappelijke effecten als gevolg van de bezuinigingen zijn bij dit programma gering. Het voornemen is om het aantal loze meldingen inzake spoedeisende hulp te beperken door de kosten in rekening te brengen bij de veroorzakers. Deze groep is gering en betreft meestal Almeerse bedrijven en instellingen. omschrijving bevolkingscategorie inkomenscategorie bedrijven kleine groep licht: 0 50 per bedrijf per jaar geografisch gebied stapeling niet aannemelijk Risico s Met bovenstaand pakket van maatregelen kunnen de ambities van het actieprogramma Veiligheid in tact blijven. De overige ambities van het actieprogramma zijn tot op heden uit de Van Montfransmiddelen gefinancierd. Vanaf 2012 ontvangen wij deze middelen niet meer. Hierin schuilt derhalve een risico. effect Voorjaarsnota pag. 31

32

33 4.3 Beheer en leefomgeving Ambitie Almere staat voor ruimte, groen en water. Deze elementen vormen een stabiele basis voor de inwoners, bedrijven en organisaties van onze stad. Ondanks dat het huidige financiële klimaat en de aankomende gemeentefondsbezuinigingen ons dwingen tot het maken van ingrijpende keuzes, willen we de kwaliteit hiervan waarborgen. Een gezonde leefomgeving vraagt om goed en gedegen beheer. Hier staan we niet alleen voor, we hebben juist de ondernemers, maatschappelijke partners en inwoners van Almere nodig. Zij zijn de ogen en oren in onze wijken. Niet voor niets hebben we in het Oostvaardersakkoord aangegeven dat we de verbinding zoeken met de mensen in de stad om hen waar mogelijk te helpen hun ideeën in de eigen wijk te realiseren. Hierbij staat het gebiedsgericht werken centraal. Speerpunten Grotere verantwoordelijkheid burgers, organisaties en bedrijven We hebben zorgvuldig gezocht naar bezuinigingsmaatregelen in lijn met het Oostvaardersakkoord. We kiezen daarom voor maatregelen die de eigen kracht in de samenleving versterken en ruimte bieden aan initiatieven van onderop. Almeerders maken immers de stad. Meer dan ooit is het principe van zorgen voor naar zorgen dat een keiharde noodzaak. Een grotere verantwoordelijkheid voor de burgers in het beheren en schoonhouden van hun directe leefomgeving past hierbij. In het centrum van Almere Stad wordt het (schoonmaak) onderhoud teruggebracht. Hier vragen we vastgoedeigenaren en ondernemers om meer verantwoordelijkheid te nemen. Dit betekent een andere rol voor ons als overheid; deze omschakeling vraagt om begeleiding, facilitering en het bijstellen van verwachtingen. We kijken meer hoe we als gemeente vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid een bijdrage kunnen leveren. Gebiedsgericht werken We zullen op veel terreinen beheer, jeugd, veiligheid, onderwijs, sport, zorg, ruimtelijke ontwikkeling minder middelen ter beschikking hebben. Dit raakt daarmee alle facetten van het gebiedsgericht werken. Bovendien zijn er vanaf 2012 geen extra middelen voor maatschappelijke investeringen meer beschikbaar. Dit houdt in dat we ons meer zullen moeten inzetten op het faciliteren en stimuleren van eigen kracht en verantwoordelijkheid op het niveau van het individu, de buurt, de wijk en het stadsdeel. Dit betekent dat het gebiedsgericht werken, en meer specifiek de integrale wijkaanpak, de slag moet maken om met minder geld meer resultaat te boeken. De essentie van deze efficiencyslag bestaat uit een gebundelde inzet van middelen op wijken, meer gerichte coalities en een sterkere regie op gebiedsgericht werken (beter samenwerken). Dit geldt onder andere bij het opstellen van meerjarige programmaplannen voor de afzonderlijke gebieden in samenwerking met de partners in het gebied. Dit alles tegen de achtergrond van de ambitie zoals verwoord in het coalitieakkoord het meer ruimte geven aan de intrinsieke kracht die in de samenleving schuilt, aan het eigen initiatief in de wijken. Verlaging onderhoudsfrequentie Het lopende programma voor groot onderhoud voeren we conform planning uit, zodat reeds aan de burgers gecommuniceerde onderhoudsprojecten doorgang kunnen vinden. Wel verlagen we per 2013 de onderhoudsfrequentie, om zo een invulling te geven aan de noodzakelijke bezuinigingen. Parkeren Wij vinden het van belang om de parkeerexploitatie gezond te maken, in eerste instantie door het terugbrengen van de kosten, aangevuld met een passende tariefstelling. Voorjaarsnota pag. 33

34 Partners Bij het beheer van onze leefomgeving zijn diverse partners betrokken. Dit zijn onder andere bewoners, het maatschappelijk middenveld, ondernemers, scholen, verenigingen van eigenaren, corporaties, marktpartijen, politie, Tomingroep, Waterschap en Staatsbosbeheer. Grafieken Netto lastenontwikkeling (x 1 miljoen) slanker/minder/anders (x 1.000) 50, , , slanker minder anders pag. 34 Voorjaarsnota

35 Financieel overzicht Tabel 4 4 Bedragen x omschrijving directe ingrepen najaarsnota : optimaliseren en versoberen gebiedsgericht werken maatschappelijke investeringen (eenmalig) 300 groot onderhoud woonwijken reguliere lasten terugdraaien directe ingrepen najaarsnota : 1. Groot onderhoud woonwijken actualisatie perspectief: 2. groot onderhoud gemeentelijk vastgoed norm b&o naar 550 p/woning in nieuwe stadsdelen autonome groei beheer en onderhoud bouwleges gladheidbestrijding OAT bezuinigingen voorjaarsnota : 8. de Almeerder houdt zijn eigen straatje schoon eigen uitvoeringsorganisatie dagelijks onderhoud privatiseren beheer/exploitatie voorzieningen waterrecreatie beheer recreatieve functie van watergangen subsidies waar geen wettelijke taken tegenover staan sluis havenkom naar provincie ongediertebestrijding overlaten aan de marktpartijen stimuleren natuurlijk spelen en verminderen kleine speelplekken straatbomen doorontwikkelen organisatie naar gebiedsgericht werken gebiedskantoren optimalisering kostentoerekening rioolheffing diverse organisatorische maatregelen reclamemogelijkheden omvang/frequentie gebiedsnieuwsbrieven parkeren chemische onkruidbestrijding bijgestelde lastenraming reguliere baten bezuinigingsmaatregelen bijgestelde batenraming saldo Voorjaarsnota pag. 35

36 Directe ingrepen najaarsnota De directe ingrepen zijn vastgesteld in de najaarsnota. De najaarsnota bevat een toelichting op deze maatregelen. Terugdraaien directe ingrepen najaarsnota Groot onderhoud woonwijken Besloten is het groot onderhoud in de woonwijken te verminderen. Bij de najaarsnota hadden wij hiervoor een besparing ingeboekt van 2 miljoen per jaar. Omdat wij het in februari 2010 vastgestelde programma groot onderhoud woonwijken willen uitvoeren en de afspraken met bewoners uit de Bouwmeesterbuurt en Stedenwijk Noord willen nakomen wordt er in de jaren 2011 en 2012 circa 1,6 miljoen per jaar minder bespaard. In het financieel overzicht (tabel 4 11) is deze aanpassing afzonderlijk zichtbaar gemaakt. Actualisatie perspectief 2. Groot onderhoud gemeentelijk vastgoed Zoals in het Oostvaardersakkoord is aangegeven hebben wij een knelpunt bij de uitvoering van het groot onderhoud van het gemeentelijk vastgoed. Het gaat hier om vastgoed met een levenscyclus van 10 jaar. De financiële effecten hebben wij thans in het perspectief verwerkt. Voor de goede orde merken wij op dat deze maatregel los staat van de problematiek van het levensduurverlengend onderhoud. Wij hebben een bestuursopdracht geformuleerd om te onderzoeken of dit probleem budgettair neutraal opgelost kan worden door slimmer om te gaan met het gemeentelijk vastgoed. 3. Norm beheer en onderhoud naar 550 per woning in nieuwe stadsdelen In de technische begroting 2011 is voorgesteld om de budgetten voor beheer en onderhoud in de nieuwe stadsdelen op te hogen naar 550 per woning. Hiermee kan het beheer en onderhoud op dezelfde wijze worden uitgevoerd als in de bestaande stad. Er wordt in Almere nu gebruik gemaakt van een gescheiden infrastructuur. We onderzoeken of het mogelijk is om over te gaan tot meer geïntegreerde verkeersstromen in de nieuwe stadsdelen, om daarmee kosten te besparen. 4. (Autonome) groei beheer en onderhoud De budgetten voor beheer en onderhoud worden aangepast aan de ramingen voor de woningproductie. In de vorige raadsperiode zijn er ook afspraken gemaakt over de budgetten voor beheer en onderhoud van de bestaande stad. Dit gaat gepaard met de eveneens afgesproken jaarlijkse OZB verhoging tot 2018 met 1% bovenop de trend. 5. Bouwleges Door de economische crisis worden er vrijwel geen nieuwe grote bouwprojecten meer gestart. Dit heeft effect op de leges omgevingsvergunningen (bouwleges). Om de afname enigszins op te vangen is bij de najaarsnota besloten om in ,5 miljoen en in ,7 miljoen op de organisatie te bezuinigen. Aanvullend daarop wordt nu in 2011 nog eens 0,3 miljoen en in ,46 miljoen bezuinigd. Dit leidt voor de eerste twee jaar tot een verbetering van het perspectief. In onderstaande tabel is het totaalbeeld voor de bouwleges periode weergegeven. Tabel 4 5 Bedragen x 1 miljoen totale kosten 7,90 7,74 7,74 7,74 7,74 totale opbrengsten 5,50 6,00 6,30 7,20 7,74 geraamd tekort na bijstelling 2,40 1,74 1,44 0,54 0 pag. 36 Voorjaarsnota

Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014

Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014 Financieel beeld van de gemeente Naarden, Muiden, Bussum September 2014 Inleiding In de fusieraad van 30 juni 2014 is gesproken over een consolidatie van de drie begrotingen en om inzicht te krijgen in

Nadere informatie

Bijlage 4 Begroting 2016 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord

Bijlage 4 Begroting 2016 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Bijlage 4 Begroting 2016 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Op grond van artikel 25 van de gemeenschappelijke regeling legt het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord elk begrotingsjaar

Nadere informatie

Programma 10. Financiën

Programma 10. Financiën Programma 10 Financiën Aandeel programma 10 in totale begroting 1% Financiën Overige programma's 99% Programma 10 Financiën Inleiding Ons college hanteert als uitgangspunt bij haar financiële beleid dat

Nadere informatie

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Gemeente Bussum Vaststellen Perspectiefnota 2015 Brinklaan 35 Postbus 6000 1400 HA Bussum Aan de gemeenteraad.

Nadere informatie

Voorzitter, Er is al heel veel gezegd. Dat gaat de VVD niet doen.

Voorzitter, Er is al heel veel gezegd. Dat gaat de VVD niet doen. Er is al heel veel gezegd. Dat gaat de VVD niet doen. Toen wij over het coalitieakkoord spraken, telde de VVD Den Haag haar zegeningen. Er werd ruimte geboden voor een aantal van onze ideeën. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

voorstel aan de raad Kadernota 2015 Aan de raad van de gemeente Werkendam 1. Inleiding

voorstel aan de raad Kadernota 2015 Aan de raad van de gemeente Werkendam 1. Inleiding voorstel aan de raad onderwerp Kadernota 2015 samenvatting De Kadernota 2015 vormt de opzet voor het opstellen van de Begroting 2015 en de Meerjarenraming 2016-2018 en heeft vooral een globaal financieeltechnisch

Nadere informatie

Bestuurlijk spoorboekje planning en control 2015

Bestuurlijk spoorboekje planning en control 2015 Bestuurlijk spoorboekje planning en control Gemeente Velsen 17 december 2014 Inleiding In de Wet dualisering gemeentebestuur zijn de posities, functies en bevoegdheden van de Raad en het College formeel

Nadere informatie

17 november 2015 Corr.nr , FC Nummer 82/2015 Zaaknr

17 november 2015 Corr.nr , FC Nummer 82/2015 Zaaknr 17 november 2015 Corr.nr. 2015-49.452, FC Nummer 82/2015 Zaaknr. 603304 Voordracht van Gedeputeerde Staten aan Provinciale Staten van Groningen inzake het optimaliseren van de huidige Planning & Controlcyclus

Nadere informatie

GEMEENTE SCHERPENZEEL. Raadsvoorstel

GEMEENTE SCHERPENZEEL. Raadsvoorstel GEMEENTE SCHERPENZEEL Raadsvoorstel Datum voorstel : 18 augustus 2015 Raadsvergadering : 29 september 2015 Agendapunt : Bijlage(n) : 8 Kenmerk : Portefeuille : wethouder H.J.C. Vreeswijk Behandeld door:

Nadere informatie

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Raadsvergadering, 22 april 2008 Voorstel aan de Raad Nr: 228 Agendapunt: 6 Datum: 9 april 2008 Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

Jaap Maas raad juni 2013

Jaap Maas raad juni 2013 Agendapunt commissie: steller telefoonnummer email Jaap Maas 040-2083474 jaap.maas@valkenswaard.nl agendapunt kenmerk datum raadsvergadering onderwerp Nota Kaders 2014-2017. 13raad00279 20 juni 2013 aan

Nadere informatie

2. Financieel kader gemeenschappelijke regelingen in de regio van Hollands-Midden

2. Financieel kader gemeenschappelijke regelingen in de regio van Hollands-Midden 1. Inleiding Ten tijde van het schrijven van de kadernota 2016 wordt nog volop gewerkt aan de uitwerking van het proces Kracht#15. Voor het besluitvormingsproces dient de Kadernota 2016 in januari 2015

Nadere informatie

Raads informatiebrief (Sociaal-Economische pijler)

Raads informatiebrief (Sociaal-Economische pijler) gemeente Eindhoven Raadsnummer 04.R94O.OOI Inboeknummer o4toooyss Classificatienummer 43I.6oy Dossiernurnmer sp juli aoo4 Raads informatiebrief (Sociaal-Economische pijler) Betreft evaluatie en ontwikkelingen

Nadere informatie

Vanuit een sterke en in meerjarenperspectief sluitende begroting zijn er een aantal punten waar de VVD bij stil wil staan;

Vanuit een sterke en in meerjarenperspectief sluitende begroting zijn er een aantal punten waar de VVD bij stil wil staan; Begroting 2012 Na een uitgebreid traject richting de voorjaarsnota 2011 waarbij de samenleving zeer welkom en nauw betrokken is, hebben wij op 9 juni de voorjaarsnota vastgesteld waarin de ombuigingen

Nadere informatie

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde gemeente Eindhoven Inboeknummer 12bst01585 Dossiernummer 12.38.651 18 september 2012 Commissienotitie Betreft startnotitie over Sturen met normen: domein 'flexibiliteit'. Inleiding Op 28 augustus is in

Nadere informatie

Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad

Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad Tussentijdse rapportage 2012 Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad 1 Inhoudsopgave 1. Aanbieding... 3 2. Inleiding... 3 2.1. Doelstelling Willemsoord... 3 2.2. Toelichting in algemene zin op de

Nadere informatie

Inhoudsopgave blz. 3. Kadernota blz. 5. Algemene uitgangspunten.blz. 7. Raadsbesluit.blz. 9. Meerjarenperspectief.blz. 11

Inhoudsopgave blz. 3. Kadernota blz. 5. Algemene uitgangspunten.blz. 7. Raadsbesluit.blz. 9. Meerjarenperspectief.blz. 11 Kadernota 2013-2016 Gemeente Pekela; 1 2 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave blz. 3 Kadernota blz. 5 Algemene uitgangspunten.blz. 7 Raadsbesluit.blz. 9 Meerjarenperspectief.blz. 11 Rijksbezuinigingen en algemene

Nadere informatie

Bijlage: 3 Bij welk oorspronkelijk stuk hoort de bijlage: 2009i00970 discussiememo p&c cyclus

Bijlage: 3 Bij welk oorspronkelijk stuk hoort de bijlage: 2009i00970 discussiememo p&c cyclus Postregistratienummer: 2009i01003 Bijlage: 3 Bij welk oorspronkelijk stuk hoort de bijlage: 2009i00970 Onderwerp: discussiememo p&c cyclus Naam auteur: Yvonne van Halem Memo Postregistratienummer: 2009i00628

Nadere informatie

Kwartaalmonitor CFO Tweede kwartaal 2013 (april-augustus)

Kwartaalmonitor CFO Tweede kwartaal 2013 (april-augustus) Kwartaalmonitor CFO Tweede kwartaal 2013 (april-augustus) Monitor, kwartaal 2 2013 (nr.1300259050) Pagina 1 van 5 Leeswijzer In het eerste hoofdstuk leest u over de financiële opgave met betrekking tot

Nadere informatie

Agendapunt. Op grond van artikel 192 van de gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen.

Agendapunt. Op grond van artikel 192 van de gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen. RAADSVOORSTEL Agendapunt Raad 27 oktober 2016 Afdeling Middelen Voorstel nummer 2016.00077 Datum 27 september 2016 Onderwerp Tweede bestuursrapportage 2016 Programma Alle begrotingsprogramma's Inlichtingen

Nadere informatie

INFORMATIEPAKKET. voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein

INFORMATIEPAKKET. voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein INFORMATIEPAKKET voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein Gemeente Leeuwarden Maart 2014 Blad 2 Blad 3 Algemene informatie Deze informatie

Nadere informatie

Programma 10 Financiën / Algemene dekkingsmiddelen

Programma 10 Financiën / Algemene dekkingsmiddelen Programma 10 Financiën / Algemene dekkingsmiddelen Commissie Bestuur (Coördinerende) Portefeuilles Financiën en personeel Afdeling(en) Concernstaf, Middelen en Services Programmadoelstelling (missie) Werken

Nadere informatie

Bijlagen 1 Voorjaarsnota

Bijlagen 1 Voorjaarsnota Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Voorjaarsnota 2012 Datum voorstel 10 april 2012 Datum raadsvergadering 15 mei 2012 Bijlagen 1 Voorjaarsnota Ter inzage Aan de gemeenteraad, 0. Samenvatting De voorjaarsnota

Nadere informatie

ADDENDUM KADERBRIEF 2015 INZAKE HERZIENE MEERJARENBEGROTING 2015-2018 + OMBUIGINGSOPERATIE GEMEENTE TUBBERGEN

ADDENDUM KADERBRIEF 2015 INZAKE HERZIENE MEERJARENBEGROTING 2015-2018 + OMBUIGINGSOPERATIE GEMEENTE TUBBERGEN ADDENDUM KADERBRIEF 2015 INZAKE HERZIENE MEERJARENBEGROTING 2015-2018 + OMBUIGINGSOPERATIE GEMEENTE TUBBERGEN Definitieve versie 12-08-2014 Addendum Kaderbrief 2015 gemeente Tubbergen definitieve versie

Nadere informatie

Raadsvoorstel Nummer: 242561

Raadsvoorstel Nummer: 242561 Raadsvoorstel Nummer: 242561 Datum: 3 februari 2015 Hoort bij collegeadviesnummer: 242560 Datum raadsvergadering: 2 april 2015 Portefeuillehouder: A. Vermeulen Onderwerp Kadernota 2016 VRU Voorgesteld

Nadere informatie

Onderwerp Kredietaanvraag ten behoeve van het traject bestuurlijke bedrijfsvoering gemeente Noordenveld

Onderwerp Kredietaanvraag ten behoeve van het traject bestuurlijke bedrijfsvoering gemeente Noordenveld Raadd.d.2*l^' l Aan de gemeenteraad Roden, 15 december 2010 G E M E E N T E t N OORDENVELD Agendapunt: 6.3/22122010 Documentnr.: RV10.0505 BesWt: Onderwerp Kredietaanvraag ten behoeve van het traject bestuurlijke

Nadere informatie

De perspectief nota en de najaarsnota lieten een positief beeld zien.(+137.000).

De perspectief nota en de najaarsnota lieten een positief beeld zien.(+137.000). Begroting 2015-2018 Begroting 2015-2018 11-11-2014 voor ons ligt de begroting 2014 2018. Voor de PvdA zijn de mensen belangrijk. Mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt die nu buiten spel staan, maar

Nadere informatie

Samenwerking & Bedrijfsvoering

Samenwerking & Bedrijfsvoering Samenwerking & Bedrijfsvoering Plan van Aanpak Plan van aanpak: Themaonderzoek Samenwerking en Bedrijfsvoering Bestuurlijk opdrachtgever Ambtelijk opdrachtgever Naam projectleider T.C.C. den Braanker C.A.

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 28 oktober 2014 Registratienummer: 2014/44 Agendapunt nummer: 5a

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 28 oktober 2014 Registratienummer: 2014/44 Agendapunt nummer: 5a Raadsvoorstel Bevoegdheid Raad Vergadering Gemeenteraad Oirschot Vergaderdatum: 28 oktober 2014 Registratienummer: 2014/44 Agendapunt nummer: 5a Onderwerp Scenario's dekkingsplan begroting 2015-2018 Voorstel

Nadere informatie

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten Algemene doelstelling Accommodatiebeleid Maatschappelijk Vastgoed In stand houden en ontwikkelen van maatschappelijk vastgoed die de sociale infrastructuur versterkt, gekoppeld aan een optimale spreiding

Nadere informatie

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer)

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Vergadering: 11 december 2012 Agendanummer: 12 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der

Nadere informatie

Begroting Aanbieding Gemeenteraad 26 september 2014

Begroting Aanbieding Gemeenteraad 26 september 2014 Begroting 2015 Aanbieding Gemeenteraad 26 september 2014 Helmond is een ondernemende stad een volwaardige speler binnen toptechnologieregio Brainport centrumstad van de Peel Deze positie is en blijft het

Nadere informatie

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

AMENDEMENT van de fracties van GroenLinks en de PvdA,

AMENDEMENT van de fracties van GroenLinks en de PvdA, van de fracties van en de, Onderwerp: bezuinigingen op de griffie en de rekenkamercommissie De griffie de enige ambtelijke ondersteuning is die de gemeenteraad in Veenendaal heeft De Rekenkamercommissie

Nadere informatie

Gemeente t} Eergen op Zoom SC^

Gemeente t} Eergen op Zoom SC^ Gemeente t} Eergen op Zoom SC^ Onderwerp Nummer voorstel Datum voorstel Programmanaam en nummer : vitalisering van de organisatie en de taakstellende bezuiniging op de loonsom : SM/05/08 Sector : Middelen

Nadere informatie

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010:

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010: Planning en controlcyclus 2010 Samenvatting In dit voorstel is de planning opgenomen van de planning- en controlproducten 2010: de jaarrekening 2009, de voorjaarsnota 2010, de kadernota 2011, de programmabegroting

Nadere informatie

Collegevoorstel. Inleiding. Feitelijke informatie. Afweging. Inzet van Middelen. Zaaknummer: OWZDB28. nazorg ex-gedetineerden

Collegevoorstel. Inleiding. Feitelijke informatie. Afweging. Inzet van Middelen. Zaaknummer: OWZDB28. nazorg ex-gedetineerden Zaaknummer: OWZDB28 Onderwerp nazorg ex-gedetineerden Collegevoorstel Inleiding In juni 2011 heeft u besloten voor een aantal taken aan te sluiten bij het Bureau Nazorg s-hertogenbosch voor de nazorg van

Nadere informatie

SERVICECODE AMSTERDAM

SERVICECODE AMSTERDAM SERVICECODE AMSTERDAM Inleiding Stadsdeel Zuidoost heeft de ambitie om tot de top drie van stadsdelen met de beste publieke dienstverlening van Amsterdam te horen. Aan deze ambitie wil het stadsdeel vorm

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering van : 25 juni 2013 Agendanummer : 16 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : drs. J.F.N. Cornelisse : Veiligheid, Vergunningen en Handhaving : E. Plomp Voorstel aan

Nadere informatie

Raadsvoorstel en besluitnota

Raadsvoorstel en besluitnota 2016/197661 Raadsvoorstel en besluitnota Onderwerp Visie op de opvang en integratie van vluchtelingen in Zaanstad Gevraagd besluit 1. De visie inzake de opvang en integratie van vluchtelingen in Zaanstad

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel aan gemeenteraad

Initiatiefvoorstel aan gemeenteraad Initiatiefvoorstel aan gemeenteraad n.v.t. W.F. Mulckhuijse (SP), R. Pet (GroenLinks), K.G. van Rijn (PvdA), K. Jongejan (VVD) In te vullen door Raadsgriffie Portefeuillehouder nvt nvt RV-nummer: RV-68/2008

Nadere informatie

*1475555* Mededeling. Financien. Geachte Staten,

*1475555* Mededeling. Financien. Geachte Staten, Mededeling Datum 21 maart 2013 Aan Provinciale en Gedeputeerde Staten Afdeling CC Van drs. G. de Vos Doorkiesnummer 759 Betreft Uitwerking fase 2 Doorontwikkeling begroting (SMART) Registratienummer: 1475555

Nadere informatie

Vereniging van Zeeuwse Gemeenten. Aan de colleges van burgemeester en wethouders van de Zeeuwse gemeenten. ledenbrief

Vereniging van Zeeuwse Gemeenten. Aan de colleges van burgemeester en wethouders van de Zeeuwse gemeenten. ledenbrief Vereniging van Zeeuwse Gemeenten Aan de colleges van burgemeester en wethouders van de Zeeuwse gemeenten ledenbrief 2016-001 status standpuntbepaling ons kenmerk BO bijlage(n) -2- contactpersoon bezoekadres

Nadere informatie

Raadsvoorstel 15 december 2011 AB11.01003 RV2011.108

Raadsvoorstel 15 december 2011 AB11.01003 RV2011.108 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 15 december 2011 AB11.01003 RV2011.108 Gemeente Bussum Instemmen met de Verantwoording van het Programma Elektronische Dienstverlening

Nadere informatie

Nr.: 06-50a Diemen, 15 september 2006 Onderwerp: Voorjaarsnota 2006 (aanvullend voorstel) Op 11 september behandeld geweest in de auditcommissie

Nr.: 06-50a Diemen, 15 september 2006 Onderwerp: Voorjaarsnota 2006 (aanvullend voorstel) Op 11 september behandeld geweest in de auditcommissie Nr.: 06-50a Diemen, 15 september 2006 Onderwerp: Voorjaarsnota 2006 (aanvullend voorstel) Op 11 september behandeld geweest in de auditcommissie Aan de raad. Inleiding Op 5 juli heeft een eerste bespreking

Nadere informatie

VERGADERING GEMEENTERAAD 2014

VERGADERING GEMEENTERAAD 2014 VERGADERING GEMEENTERAAD 2014 VOORSTEL Registratienummer 1148435 Bijlage(n) 4 Onderwerp gewijzigde begroting 2014, ontwerp begroting 2015, meerjarenraming 2016-2018 en de scenariokeuze transitie werkvoorzieningschap

Nadere informatie

rapport Rekenkamercommissie inzake strand

rapport Rekenkamercommissie inzake strand Hill INI I U115/00598 Illinium Ciller ÇASTRICUM Akersloot B ak k u m Castricum Aan de Rekenkamercommissie Castricum L i m m en de Woude Afdeling Staf Contactpersoon LP. 't Hart Telefoonnummer 0619429635

Nadere informatie

Bijdrage aan behandeling programmabegroting 2014 ( )

Bijdrage aan behandeling programmabegroting 2014 ( ) Datum : 6 november 2013 Bijdrage aan behandeling programmabegroting 2014 ( 2013-320) Meneer de voorzitter, geachte collega s en belangstellenden, We spreken vandaag alweer de laatste programmabegroting

Nadere informatie

Financieel overzicht Eerste halfjaar 2016

Financieel overzicht Eerste halfjaar 2016 Financieel overzicht Eerste halfjaar 2016 Update financiële stand van zaken: halfjaarcijfers 2016 en meerjarenprognose Inleiding De halfjaarrapportage 2016 (zie bijlage) geeft aanleiding de financiële

Nadere informatie

Voorstel voor de Raad

Voorstel voor de Raad Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 10 mei 2012 Agendapuntnummer : VIII, punt 6 Besluitnummer : 389 Portefeuillehouder : Wethouder Mirjam Pauwels Aan de gemeenteraad Onderwerp: Programma Decentralisaties.

Nadere informatie

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda 2012-2013 Inleiding M&S Breda bestaat uit acht organisaties die er voor willen zorgen dat de kwetsbare burger in Breda mee kan doen. De deelnemers in M&S Breda delen

Nadere informatie

2015-415. Nieuwegein. Gemeenteraad. Raadsvoorstel Afdeling Financiën. 1 Onderwerp. Programmabegroting 2016. 2 Gevraagd besluit

2015-415. Nieuwegein. Gemeenteraad. Raadsvoorstel Afdeling Financiën. 1 Onderwerp. Programmabegroting 2016. 2 Gevraagd besluit Nieuwegein m S\ Gemeenteraad Onderwerp Programmabegroting 2016 Datum 25 september 2015 Raadsvoorstel Afdeling Financiën Portefeuillehouder mr. J.A.N. Gadella 2015-415 1 Onderwerp Programmabegroting 2016

Nadere informatie

Plan van Aanpak. Beleidsplan WMO Jeugd Aanleiding

Plan van Aanpak. Beleidsplan WMO Jeugd Aanleiding Plan van Aanpak A Beleidsplan WMO Jeugd 2020 1. Aanleiding Bij de totstandkoming van plannen is het belangrijk om hier op een goede manier de juiste mensen bij te betrekken. Dit geldt voor onze inwoners,

Nadere informatie

Registratienummer: GF Datum collegebesluit: 3 juni 2014 Agendapunt: 3

Registratienummer: GF Datum collegebesluit: 3 juni 2014 Agendapunt: 3 Aan de gemeenteraad Registratienummer: GF14.20056 Datum collegebesluit: 3 juni 2014 Agendapunt: 3 Portefeuillehouder: De heer J.C.F. Broekhuizen Behandelend ambtenaar: Mevrouw M. Mulder Onderwerp: Integrale

Nadere informatie

Met deze brief bieden wij u onze jaarstukken 2015, het beleidsplan en de begroting 2017 van Veiligheidsregio Noord-Holland Noord aan.

Met deze brief bieden wij u onze jaarstukken 2015, het beleidsplan en de begroting 2017 van Veiligheidsregio Noord-Holland Noord aan. Gemeenteraden in Noord-Holland Noord Telefoon 06-52562303 Onze referentie U2016/2751 E-mail pvesseveld@vrnhn.nl Uw referentie - Bijlagen 6 Uw bericht van - Aanbieding financiële stukken en beleidsplan

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Openbare Raadsvergadering. datum 26 juni 2012 agendapunt 7

Raadsvoorstel. Openbare Raadsvergadering. datum 26 juni 2012 agendapunt 7 Raadsvoorstel Openbare Raadsvergadering datum 26 juni 2012 agendapunt 7 Onderwerp 1 e raadsrapportage 2012 Portefeuillehouder(s) ir. J.L.M. Smolenaars Inhoudelijk voorstel - 1e raadsrapportage 2012 voor

Nadere informatie

Programmabegroting 2014 Bijlagenboek

Programmabegroting 2014 Bijlagenboek 20 november 2013 Programmabegroting 2014 Bijlagenboek na amendementen Tel. 14 036 www.almere.nl hebt u vragen? meer informatie? Gemeente Almere INHOUDSOPGAVE 1 BEGROTING VAN LASTEN EN BATEN... 1 1.1 Begroting

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Rv. nr. + dossiernr.: B&W-besluit d.d.: B&W-besluit nr.:

RAADSVOORSTEL Rv. nr. + dossiernr.: B&W-besluit d.d.: B&W-besluit nr.: RAADSVOORSTEL 08 0075 Rv. nr. + dossiernr.: 08.0075 B&W-besluit d.d.: 12-08-2008 B&W-besluit nr.: 08.0795 Naam programma +onderdeel: Bestuur en dienstverlening - Belastingen Onderwerp: Regionale samenwerking

Nadere informatie

Bijlage 5 Perspectiefnota 2015-2018

Bijlage 5 Perspectiefnota 2015-2018 Bijlage 5 Perspectiefnota 2015-2018 Bezuinigingsvoorstel fase IVa In het kader van de bezuinigingen is met de raad afgesproken dat om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting 2015-2018 omkeerbare

Nadere informatie

Samenvatting. Pagina 7

Samenvatting. Pagina 7 Samenvatting De rijksoverheid ziet zich de komende jaren voor grote uitdagingen gesteld. Als gevolg van de financiële en economische crisis is de overheidsbegroting uit het lood geslagen. De oplopende

Nadere informatie

i^v RAADSINFORMATIEBRIEF

i^v RAADSINFORMATIEBRIEF i^v gemeente WOERDEN Van: college van burgemeester en wethouders Datum: 1 november 211 Portefeuillehouder(s): B. Duindam Portefeuille(s): Financiën Contactpersoon: Ivonne Mellema-Moor Tel.nr.: 843 E-mailadres:

Nadere informatie

Notitie verbetering begrotingsproces 2013

Notitie verbetering begrotingsproces 2013 RIS.5965 Notitie verbetering begrotingsproces 2013 Datum: dinsdag 22 januari 2013 1 Aanleiding: Bij de kadernota 2012 en de begroting 2013 zijn, in navolging van de verbeterstappen van voorgaand jaar,

Nadere informatie

Hoe financieel gezond is uw gemeente?

Hoe financieel gezond is uw gemeente? Hoe financieel gezond is uw gemeente? drs. R.M.J.(Rein-Aart) van Vugt RA A.(Arie)Elsenaar RE RA 1 Hoe financieel gezond is uw gemeente? In dit artikel geven de auteurs op hoofdlijnen aan welke indicatoren

Nadere informatie

Zaaknummer : Raadsvergadering : Agendapunt : Commissie :

Zaaknummer : Raadsvergadering : Agendapunt : Commissie : Zaaknummer : 94335 Raadsvergadering : Agendapunt : Commissie : Onderwerp : Begroting 2015 Collegevergadering : Agendapunt : Portefeuillehouder : Wethouder J.B. Boer Meer informatie bij : Eric Gussekloo

Nadere informatie

Toetsingskaders Gemeenschappelijke Regelingen

Toetsingskaders Gemeenschappelijke Regelingen Toetsingskaders Gemeenschappelijke Regelingen JAARREKENING 2012 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee) en welke soort

Nadere informatie

GEMEENTE MENTERWOLDE AANVULLENDE VOORSTELLEN OP BEGROTING 2016 EN MEERJARENRAMING

GEMEENTE MENTERWOLDE AANVULLENDE VOORSTELLEN OP BEGROTING 2016 EN MEERJARENRAMING GEMEENTE MENTERWOLDE AANVULLENDE VOORSTELLEN OP BEGROTING 2016 EN MEERJARENRAMING 2017-2019 Muntendam: 17 februari 2016 1 Inleiding De begroting 2016 en de meerjarenraming 2017-2019 zijn in de raadsvergadering

Nadere informatie

Stelpost nog in te vullen besparingen: 2015 2016 2017 Besparing Holland Rijnland 62.500 83.375 125.000 Moderne werkgever in moderne huisvesting

Stelpost nog in te vullen besparingen: 2015 2016 2017 Besparing Holland Rijnland 62.500 83.375 125.000 Moderne werkgever in moderne huisvesting VOORSTEL OPSCHRIFT Vergadering van april 2015 Besluit nummer: 2015_Raad_00021 Onderwerp: Voortgang stelposten nog in te vullen besparingen - Besluitvormend Beknopte samenvatting: Op 5 februari 2015 heeft

Nadere informatie

Een essay over de nieuwe beleidscyclus voor de Gemeente Nuth.

Een essay over de nieuwe beleidscyclus voor de Gemeente Nuth. Eind maart 2014. Eind maart 2014: de uitslag van de gemeenteraad is bekend; de samenstelling van de raad staat in de krant, de omvang van de fracties staat vast en wie met wie wil samenwerken is ook geen

Nadere informatie

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk Nationale landschappen: aandacht en geld nodig! 170610SC9 tk 7 Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk De Rekenkamer Oost-Nederland heeft onderzoek

Nadere informatie

b Onvermijdelijk Er moeten keuzes worden gemaakt ten aanzien van de investeringsportefeuille.

b Onvermijdelijk Er moeten keuzes worden gemaakt ten aanzien van de investeringsportefeuille. gemeente Eindhoven Raadsnummer Inboeknummer 12BST02184 Beslisdatum B&W Dossiernummer RaadsvoorstelMeerjaren Investeringsprogramma 2013 na MKBA Inleiding De gemeente Eindhoven wil blijvend investeren in

Nadere informatie

Datum Agendapunt Documentnummer. 20 september 2016 R10S005/z

Datum Agendapunt Documentnummer. 20 september 2016 R10S005/z Datum Agendapunt Documentnummer R10S005/z160036313 Onderwerp Programmabegroting 2017-2020 Raadsvoorstel Zeewolde Beoogd effect Realisatie van vastgestelde programma s en taken op basis van een sluitend

Nadere informatie

VOORBLAD RAADSVOORSTEL. Presentatie aan de raad 16 mei 2013

VOORBLAD RAADSVOORSTEL. Presentatie aan de raad 16 mei 2013 VOORBLAD RAADSVOORSTEL 13RV0032# Ronde Tafel : Debat : 28 mei 2013 Raadsvergadering : 11 juni 2013 Gewijzigd voorstel : Presentatie aan de raad 16 mei 2013 Portefeuillehouder : Johan Varkevisser Organisatieonderdeel

Nadere informatie

Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels. Gemeente Albrandswaard

Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels. Gemeente Albrandswaard Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels Gemeente Albrandswaard Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels Gemeente Albrandswaard Datum: 18 mei 2012 Afdeling: Bestuur, team ontwikkeling Afdelingshoofd:

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7. Doetinchem, 22 mei 2013. Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Aan de raad AGENDAPUNT NR. 7 Bijstellen begroting rentekosten met ingang van begrotingsjaar 2014 Voorstel: 1. Met ingang van de programmabegroting 2014-2017 een bijstelling doorvoeren van de wijze van

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 575 521 Agendapunt: 8 ONDERWERP

Doorkiesnummer : (0495) 575 521 Agendapunt: 8 ONDERWERP Wijnen, Peter FIN S3 RAD: RAD131106 2013-11-06T00:00:00+01:00 BW: BW131001 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 6 november 2013 Portefeuillehouder : J.M. Cardinaal Behandelend ambtenaar

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Onderwerp: Jaarrekening 2007 en begroting 2009 van de Veiligheidsregio Brabant-Noord. 1) Status

Raadsvoorstel. Onderwerp: Jaarrekening 2007 en begroting 2009 van de Veiligheidsregio Brabant-Noord. 1) Status Raadsvoorstel Agendanr. : Onderwerp: Jaarrekening 2007 en begroting 2009 van de Veiligheidsregio Brabant-Noord Reg.nr. : B&W verg.. : Cie_verg. : Raadsverg.. : 1) Status Ter uitvoering van het bepaalde

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Oostzaan

Rekenkamercommissie Oostzaan Rekenkamercommissie Oostzaan Jaarplan 2015 Missie Rekenkamercommissie De rekenkamer heeft de ambitie om door middel van haar onderzoeken een positieve bijdrage te leveren aan de kwaliteit van het bestuur

Nadere informatie

EEN STAP VOORUIT MET BEZUINIGEN

EEN STAP VOORUIT MET BEZUINIGEN EEN STAP VOORUIT MET BEZUINIGEN Inzicht in gemaakte keuzes, ter inspiratie voor vervolg Tom Overmans, Sebastiaan van den Bogaard Hattem, 3 juni 2013 Tom Overmans Sebastiaan van den Bogaard Hiemstra & De

Nadere informatie

Scenario s samenwerking in de regio

Scenario s samenwerking in de regio Scenario s samenwerking in de regio Opmerkingen vooraf: * Drie varianten naast elkaar gezet; 1. Gemeente blijft zelfstandig verder gaan; 2. Samenwerking BCH met 3D brede blik (dus vizier is vanuit gehele

Nadere informatie

Gevraagd besluit: Samenvattend stellen wij u voor om de verbeterde kaderbrief 2014 vast te stellen.

Gevraagd besluit: Samenvattend stellen wij u voor om de verbeterde kaderbrief 2014 vast te stellen. Rotterdam, 8 juli 2014 Aan de Gemeenteraad Onderwerp: Verbeterde Kaderbrief 2014 Gevraagd besluit: Samenvattend stellen wij u voor om de verbeterde kaderbrief 2014 vast te stellen. Op welke gronden deze

Nadere informatie

Burgemeester en Wethouders 9 maart Steller Documentnummer Afdeling. R. van Wijk 15I Samenleving

Burgemeester en Wethouders 9 maart Steller Documentnummer Afdeling. R. van Wijk 15I Samenleving Burgemeester en Wethouders Steller Documentnummer Afdeling R. van Wijk 15I0002878 Samenleving Doorkiesnummer Communicatie Portefeuillehouder 036 5229564 Nee G.M. Dijksterhuis Kabinet Memo bijgevoegd Te

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Datum 20 december 2011 Onderwerp Raadsbrief: Sociale structuurvisie Categorie B Verseonnummer 668763 / 681097 Portefeuillehouder De heer Rensen en de heer

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. Raadsvergadering. Onderwerp Nieuw tarieven- en subsidiestelsel sport. Aan de raad, Onderwerp Nieuw tarieven- en subsidiestelsel sport

RAADSVOORSTEL. Raadsvergadering. Onderwerp Nieuw tarieven- en subsidiestelsel sport. Aan de raad, Onderwerp Nieuw tarieven- en subsidiestelsel sport RAADSVOORSTEL Raadsvergadering Nummer 23-06-2011 11-063 Onderwerp Nieuw tarieven- en subsidiestelsel sport Aan de raad, Onderwerp Nieuw tarieven- en subsidiestelsel sport Gevraagde beslissing 1. Instemmen

Nadere informatie

Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5

Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5 RAADSVOORSTEL Verseon kenmerk: 368891 Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5 Onderwerp: Beleidsbegroting 2013-2016 Verantwoordelijk portefeuillehouder: Drs. F.P. Fakkers SAMENVATTING Vanuit

Nadere informatie

Zienswijze ontwerp begroting 2018 Veiligheidsregio Brabant Zuidoost.

Zienswijze ontwerp begroting 2018 Veiligheidsregio Brabant Zuidoost. gemeente Eindhoven 17R7206 Raadsnummer Inboeknummer 17bst00423 B&W beslisdatum 04 april 2017 Dossiernummer 17.14.151 Raadsvoorstel Zienswijze ontwerp begroting 2018 Veiligheidsregio Brabant Zuidoost. Inleiding

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Onderwerp: Vrijwillige inzet in Velsen

Raadsvoorstel. Onderwerp: Vrijwillige inzet in Velsen Raadsvoorstel Onderwerp: Vrijwillige inzet in Velsen 2014-2017 Datum raadsvergadering 06-02-2014 Portefeuillehouder(s) R.G. te Beest W.E. Westerman Registratienummer Rs13.00783 Ambtenaar K. Bruijns Datum

Nadere informatie

BEGROTING 2014 SOCIALE DIENST DRECHTSTEDEN

BEGROTING 2014 SOCIALE DIENST DRECHTSTEDEN BEGROTING 2014 SOCIALE DIENST DRECHTSTEDEN Primaire begroting 2014 SDD pagina 1 van 6 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1 Inleiding...3 1.2 Conclusies, acties, bijsturing e.d...3 2. Programmaverantwoording...

Nadere informatie

RAADSCOMMISSIE. Nummer: Datum vergadering: 24 november Uitgangspunten maatschappelijke accommodaties

RAADSCOMMISSIE. Nummer: Datum vergadering: 24 november Uitgangspunten maatschappelijke accommodaties RAADSCOMMISSIE Onderwerp: Nummer: Uitgangspunten maatschappelijke accommodaties Datum vergadering: 24 november 2015 Conceptbesluit: 1. In te stemmen met de nota "Uitgangspunten maatschappelijke accommodaties';

Nadere informatie

Commissie Beleidscyclus College van B&W Aanpak achterblijvende overhead

Commissie Beleidscyclus College van B&W Aanpak achterblijvende overhead Informatienota Aan: Commissie Beleidscyclus Van: College van B&W Onderwerp: Aanpak achterblijvende overhead Portefeuillehouder Wethouder L. Verspuij Datum collegebesluit 14 oktober 2014 Geheimhouding:

Nadere informatie

Voorzitter, dames, mijne heren,

Voorzitter, dames, mijne heren, Tijdens de begrotingsbehandeling heeft de VVD voorstellen gedaan om de verkeersveiligheid op de Van Boetzelaerlaan en Sportlaan te verbeteren. Hieronder de volledige inbreng van de VVD tijdens de begrotingsbehandeling.

Nadere informatie

Tevens zijn in de kadernota nog twee onderdelen opgenomen waarvoor nog een besluit van de raad noodzakelijk is het betreft:

Tevens zijn in de kadernota nog twee onderdelen opgenomen waarvoor nog een besluit van de raad noodzakelijk is het betreft: Raadsvergadering : 27 juni 2011 Agendapunt : 5 Registratienummer : 11.050 Portefeuillehouder(s) : A.J.M. van Velzen Opsteller : Jan Azier E-mail : jazier@kaagenbraassem.nl Telefoon : (071) 332 7239 Onderwerp:

Nadere informatie

: 23 en 24 juni 2014 : 7 juli : dhr. C.L. Jonkers : J. van Delden

: 23 en 24 juni 2014 : 7 juli : dhr. C.L. Jonkers : J. van Delden RAADSVOORSTEL ter besluitvorming in de raad Datum Forum vergadering Datum Raadsvergadering Portefeuillehouder Verantwoordelijk MT-lid : 23 en 24 juni 2014 : 7 juli 2014 : dhr. C.L. Jonkers : J. van Delden

Nadere informatie

NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG

NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG Opgesteld door: G.Z-H In opdracht van: Recreatieschap Voorne-Putten-Rozenburg Postbus 341 3100 AH Schiedam Tel.: 010-2981010 Fax: 010-2981020

Nadere informatie

Gemeenschappelijke Regeling Veiligheid & Gezondheidsregio Groningen (voorheen H&OG)

Gemeenschappelijke Regeling Veiligheid & Gezondheidsregio Groningen (voorheen H&OG) Gemeenschappelijke Regeling Veiligheid & Gezondheidsregio Groningen (voorheen H&OG) Onderwerp: Toelichting op Beleidsbegroting 2012 Bijlage: V&GR Beleidsbegroting 2012 Datum: 26 mei 2011 Hierna treft u

Nadere informatie

Aanleiding Wij willen u informeren over ons besluit over de hulp bij het huishouden vanwege de maatschappelijke invloed die daarvan uitgaat.

Aanleiding Wij willen u informeren over ons besluit over de hulp bij het huishouden vanwege de maatschappelijke invloed die daarvan uitgaat. M E M O R A A D Aan: de leden van de raad Van: college van Heusden Datum: 19 november 2013 maatregelen versobering hulp bij het huishouden Doel: ter kennisname/ter informatie Aanleiding: taakstelling Wmo

Nadere informatie

Pagina 1 van 5 Versie Nr. 2 Registratienr.: 2012I01086 Agendapunt 12

Pagina 1 van 5 Versie Nr. 2 Registratienr.: 2012I01086 Agendapunt 12 Pagina 1 van 5 Versie Nr. 2 Afdeling: Beleid Leiderdorp, 26-06-2012 Onderwerp: Beleidsplan gemeentelijke schuldhulpverlening Aan de raad. Beslispunten 1. Het beleidsplan gemeentelijke schuldhulpverlening

Nadere informatie

Vergadernotitie voor de Drechtraad van 18 juni 2008

Vergadernotitie voor de Drechtraad van 18 juni 2008 bijlage 10 Vergadernotitie voor de Drechtraad van 18 juni 2008 Onderwerp Begrotingswijziging 2008 Service Centrum Drechtsteden agendapunt 10 datum 19 mei 2008 steller J. van Dijk doorkiesnummer 078 6398513

Nadere informatie

Brede Doorlichting in perspectief. Gemeenteraad, januari 2012 Hans Tanis

Brede Doorlichting in perspectief. Gemeenteraad, januari 2012 Hans Tanis Brede Doorlichting in perspectief Gemeenteraad, januari 2012 Hans Tanis Agenda 1. Wat hebben we al bereikt? 2. Welke financiële opgave ligt er nog? 3. Vervolgaanpak a. Aanvullende voorstellen afgelopen

Nadere informatie

HULP BIJ MAATWERK - SAMENVATTING

HULP BIJ MAATWERK - SAMENVATTING HULP BIJ MAATWERK - SAMENVATTING Aanleiding Gemeenten zijn sinds 1 januari 2007 verantwoordelijk voor de hulp bij het huishouden (HbH) voor de ondersteuning van mensen met een beperking. Bij de invoering

Nadere informatie

Quick scan re-integratiebeleid. Een oriënterend onderzoek door de rekenkamercommissie

Quick scan re-integratiebeleid. Een oriënterend onderzoek door de rekenkamercommissie Quick scan re-integratiebeleid Een oriënterend onderzoek door de rekenkamercommissie Doetinchem, 16 december 2011 1 1. Inleiding De gemeenteraad van Doetinchem heeft op 18 december 2008 het beleidsplan

Nadere informatie