S WOON TUDIE 'Wonen langs Dijle en Nete'

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "S WOON TUDIE 2012-2013. 'Wonen langs Dijle en Nete'"

Transcriptie

1 S WOON TUDIE 'Wonen langs Dijle en Nete' Berlaar, Bonheiden, Duffel, Putte, Sint-Katelijne-Waver Ontwerp 28 maart 2012 WoonStudie_WLDN_versie Blz. 1

2 WoonStudie_WLDN_versie Blz. 2

3 Inhoud 1. WoonStudie: inleiding Woonstudie De regio 'Wonen langs Dijle en Nete' Korte schets van de woonactoren Het ruime beleids- en visiekader Europa België Vlaanderen Staatshervormen op verschillende niveaus Lokaal beleid 'Wonen langs Dijle en Nete' Een verkennende omgevingsanalyse Het Project-/subsidiedossier 'Wonen langs Dijle en Nete' Jaarboek 'Wonen langs Dijle en Nete' Besluit Wetenschappelijk onderzoek over ruimte en betaalbaarheid Ruimte voor Wonen Trends en uitdagingen Is wonen betaalbaar? Trends en uitdagingen Besluit Demografie Projectie evolutie bevolking Projectie evolutie huishoudens Besluit Kwetsbare doelgroepen Tijdelijke huisvesting vermijden en voorzien Huurders Allochtonen vreemdelingen asielzoekers Personen met een handicap Woonwagenbewoners Sociale huurwoningen: SHM Inleiding Aantal toewijzingen per jaar Gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning Bezettingsgraad en mutaties bij sociale huurwoningen Ruimtelijke situering van de sociale huurwoningen Overzicht projecten en opname in de uitvoeringsprogramma s (UP) Besluit WoonStudie_WLDN_versie Blz. 3

4 9. Sociale huurwoningen: SVK Inleiding Huidige huurwoningen en huurders Toekomstige SVK-woningen Toekomstige sociale huurders (wachtlijsten) Besluit Sociale eigendom: koopwoningen, kavels en sociale leningen Sociale koopwoningen en kavels Sociale leningen Sociaal patrimonium: OCMW Decreet Grond- en pandenbeleid Binden sociaal objectief en sociale last Bescheiden woonaanbod Register en belasting op onbebouwde percelen Leegstandsregister Activering van publieke gronden Wonen in eigen streek Besluit Andere concepten die betaalbaar wonen kunnen realiseren Woonkwaliteit Ongeschikt/onbewoonbaarverklaringen Conformiteitsattesten Kamers en studentenkamers Verwaarlozing Wonen voor ALLEN Duurzaam en energiezuinig (ver-)bouwen Ruimtelijke kwaliteit Wonen in gemeentelijke reglementen Stedenbouwkundige verordeningen Gemeentelijke woongerelateerde subsidies Politiereglementen Overzicht gemeentelijke belastingen, gerelateerd aan wonen Kwalitatieve bevraging lokaal middenveld Resultaten Maatschappelijk middenveld en adviesraden Bevolking SWOT-analyse Recht op wonen Analyse per gemeente WoonStudie_WLDN_versie Blz. 4

5 1. WoonStudie: inleiding 1.1. Woonstudie Het woonplan bestaat uit 3 luiken 1 : WoonStudie WoonVisie WoonActies W O O N P L A N STUDIE VISIE ACTIES Deze nota, de woonstudie, is het eerste deel uit dit woonplan en beschrijft de woonsituatie in z n veelheid aan aspecten zoals die zich in de 5 gemeenten voordoet of voorspeld wordt. In dit document beschrijven we de bestaande toestand in een context met een ruimte- en tijdsdimensie Dit mondde uit in een SWOTanalyse: Wat zijn de sterkten, zwakten, bedreigingen en kansen van de 5 gemeenten op vlak van wonen? Wat is gemeenschappelijk en wat is verschillend? In de volgende nota s komen de woonvisie (visie en strategische doelstellingen) en de woonacties (huidige en bijkomende acties) aan bod De regio 'Wonen langs Dijle en Nete' Eind 2009 beslisten de gemeenten Berlaar, Bonheiden, Duffel, Putte en Sint-Katelijne-Waver om via de interlokale vereniging 'Wonen langs Dijle en Nete' hun lokaal woonbeleid een sterke impuls te geven. De vraag kwam niet uit het luchtledige: zowel in de algemene beleidsplannen van de gemeenten als in de lokale sociale beleidsplannen die de lokale besturen samen maakten, was wonen een belangrijk terugkerend thema. Begin 2010 werd het concept uitgeschreven en als projectdossier ingediend bij Wonen-Vlaanderen om subsidies te bekomen voor een intergemeentelijke aanpak van hun lokaal woonbeleid. De gemeenten Berlaar, Bonheiden, Duffel, Putte en Sint-Katelijne-Waver zijn geografisch geclusterd en situeren zich ten noordoosten van de stad Mechelen. In 2008 telde het volledige werkingsgebied private huishoudens. 1 We schrijven soms de letters P, S, V en A bewust in hoofdletters zodat snel duidelijk is welk luik van het plan we bedoelen. WoonStudie_WLDN_versie Blz. 5

6 Gemeenten Aantal huishoudens (2008) Aantal inwoners (2010) Berlaar Bonheiden Duffel Putte Sint-Katelijne-Waver Volledige werkingsgebied Bron: Het werkingsgebied van de vijf gemeenten is voornamelijk gelegen in buitengebied en vormt een hartvormig gebied. De gemeente Sint-Katelijne-Waver grenst in het zuidwesten aan Mechelen. Een beperkt deel van het grondgebied van Sint-Katelijne-Waver is opgenomen in de afbakening van het regionaal stedelijk gebied Mechelen. In dit gebied gelden andere woningdichtheden: 25 à 50 woningen per hectare tegenover 15 à 25 woningen per hectare in de buitengebieden. Steden kunnen subsidies krijgen voor stadskernhernieuwingen, maar Sint-Katelijne-Waver kan hiervan helaas geen gebruik maken. Onderzoek naar andere subsidiekanalen is wenselijk. 2. Korte schets van de woonactoren De Vlaamse Wooncode beschrijft de organisatie van het woonbeleid, waarin volgende actoren participeren: De Vlaamse Woonraad fungeert als strategische adviesraad op Vlaams niveau, met als voornaamste opdrachten: advies uitbrengen over het woonbeleid en de sociale huisvesting; bijdragen tot een woonbeleidsvisie. De Vlaamse Woonraad bestaat uit het maatschappelijke middenveld (beleidsveld wonen), onafhankelijke deskundigen en vertegenwoordigers van provincies, steden en gemeenten. De 20 leden worden door de Vlaamse Regering benoemd voor 4 jaar. De Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VMSW) is een publiek extern verzelfstandigd agentschap dat sociale woonorganisaties, gemeenten, intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, OCMW's en OCMW-verenigingen ondersteunt bij: de realisatie van woonprojecten; het kwaliteitsgerichte en kostprijsbewuste beheer van hun woningpatrimonium. WoonStudie_WLDN_versie Blz. 6

7 Daarnaast heeft de VMSW als opdracht : 1 sociale leningen toe te staan voor sociale koopwoningen (koop en renovatie); 2 het beheer van bepaalde financiële middelen van de sociale huisvestingsmaatschappijen te organiseren; 3 te zorgen voor het solidariteitsfonds; 4 wooninfrastructuur aan te leggen; 5 zelf woonprojecten te realiseren die ofwel vernieuwend, ofwel experimenteel zijn. De sociale huisvestingsmaatschappijen (SHM s) zijn autonome vennootschappen met volgende opdrachten: 1 voldoende aanbod aan sociale huurwoningen of sociale koopwoningen voor woonbehoeftigen realiseren; 2 ongeschikte woningen renoveren (eventueel sloop en vervanging) en zo bijdragen tot de herwaardering van het woningbestand; 3 gronden en panden verwerven voor de realisatie van sociale woonprojecten. Een gedeelte van de sociale huurwoningen moet aangepast zijn aan de behoeften van grote gezinnen, bejaarden en personen met een handicap. Het Vlaams Woningfonds is een erkende sociale woonorganisatie die: onroerende goederen kan huren, kopen, ruilen, renoveren, bouwen, verhuren, ; sociale leningen verstrekt waarbij de interest afhankelijk is van het inkomen. Doelgroep zijn woonbehoeftigen, met voorrang aan grote gezinnen. Huurdersorganisaties bij ons vzw Huurdersbond Antwerpen geven individueel of collectief info en advies over huren, met nadruk op woonbehoeftigen. Sociale Verhuurkantoren (SVK s) huren privé-huurwoningen in en verhuren deze onder aan woonbehoeftigen. De toewijzing gebeurt in tegenstelling tot de huur-shm meer op basis van woonnood (opzeg, woonkwaliteit, betaalbaarheid). De rol van de gemeenten wordt beschreven in artikel 28 van de Vlaamse Wooncode: 1. De gemeente is verantwoordelijk voor haar lokaal woonbeleid: stimuleren van sociale woonprojecten, het ondersteunen van woonbehoeftigen en bewaken van de woonkwaliteit en - omgeving. 2. De gemeente: a. stimuleert sociale woonprojecten op haar grondgebied; b. zorgt ervoor dat de woonprojecten en individuele verrichtingen van alle woonactoren in het belang van de bewoners op elkaar worden afgestemd, door overleg; c. ontvangt van Vlaanderen in bepaalde situaties subsidies voor een (inter-)gemeentelijke werking. 3. De gemeente krijgt Vlaamse begeleiding/ondersteuning voor de coördinatierol: Wonen-Antwerpen kan aan het lokaal woonoverleg deelnemen en het eventueel zelf samenroepen. De mogelijkheid tot een intergemeentelijke aanpak wordt meermaals vernoemd in de Vlaamse Wooncode. Het OCMW staat meermaals vermeld als sociale woonactor die bv. sociale woonprojecten kan realiseren. Naast deze rol vervult het OCMW uiteraard ook woongerelateerde taken die voortvloeien uit haar organieke wet en het lokaal sociaal beleidsplan. WoonStudie_WLDN_versie Blz. 7

8 3. Het ruime beleids- en visiekader 3.1. Europa Gebouwen verbruiken 40% van de energie in Europa en stoten 36% van de broeikasgassen uit. Europa wil het energieverbruik tegen 2020 met 20 % laten dalen, in vergelijking met De Europese Richtlijn 2010/31/EU schuift belangrijke doelstellingen naar voor 2 : Nieuwe gebouwen mogen vanaf 2020 nagenoeg geen broeikasgassen meer uitstoten ( nearly zero emission ). De verbruikte/opgewekte energie moet groen zijn (bijv. door zonnepanelen). Ook het energieverbruik van gerenoveerde woningen moet in heel Europa drastisch naar beneden. Overheidsgebouwen moeten in 2018 reeds aan de energie-efficiëntie voldoen (voorbeeldfunctie). Voor nieuwe woningen betekent dit een E-peil tussen E10 en E30 en een maximaal K-peil van 10 à 15, in plaats van het huidige maximale K45-peil. Je realiseert dit via passiefhuis of door genoeg hernieuwbare energie te voorzien. De meerprijs bedraagt in beide gevallen à euro, maar je energiefactuur is (bijna) 0 euro. 3 Momenteel houden de banken bij de beoordeling van de afbetalingscapaciteit (bijna) geen rekening met de energiekosten van een woning. Indien wel zou de meerprijs van een (bijna) 0-energiewoning gemakkelijker kunnen geleend worden. Het FRGE daarintegen (zie ook verder in deze woonstudie) gaat wél uit van het concept dat energiebesparende werken toelaten om de investering terug te betalen België Alhoewel het woonbeleid formeel een Vlaamse materie is, zijn/waren (zie ook 3.4: staatshervormen) er heel wat federale beleidsmaatregelen die invloed hebben op de realisatie van het individuele recht op wonen en waar aanzienlijke budgetten tegenover staan. Hoewel deze niet onmiddellijk een appel doen op een gemeentelijk of streekbeleid, vormen ze toch een belangrijk beleidskader waarmee een streekbeleid kan en moet werken. De belangrijkste federale instrumenten zijn/waren: Fiscaal: de woonbonus, belastingvermindering voor energie, onderhoud verwarming, inbraakpreventie, B.T.W.-stelsel. Juridisch-justitieel: artikel 23 van de Belgische grondwet (recht op wonen), de woninghuurwet, de wet op huisjesmelkerij, Een aantal van deze bevoegdheden worden de volgende jaren overgedragen aan de gewesten Vlaanderen De Vlaamse Wooncode (VWC) 4 vertaalt in artikel 3 het 23 ste grondwetsartikel als volgt: Iedereen heeft recht op menswaardig wonen. Daartoe moet de beschikking over een aangepaste woning, van goede kwaliteit, in een behoorlijke woonomgeving, tegen een betaalbare prijs en met woonzekerheid worden bevorderd. Artikel 4 van de VWC maakt bovenstaande volzin concreter. Het Vlaamse beleid wil dit realiseren via: 1 sociale huur- en koopwoningen; 2 renovatie, verbetering of aanpassing; 3 ondersteunen van woonbehoeftigen; 4 prijsbeheersing, groepen van woningen functioneel in te richten en verbetering bij woonwagenbewoners. Hierbij heeft men bijzondere aandacht voor de meest behoeftigen. Het woonbeleid is gericht op : 1 de realisatie van optimale ontwikkelingskansen voor iedereen; 2 een optimale leefbaarheid van de wijken; De teksten hieronder geven een samenvatting weer van wat in de VWC staat. WoonStudie_WLDN_versie Blz. 8

9 3 het bevorderen van de integratie van bewoners in de samenleving; 4 het bevorderen van gelijke kansen voor iedereen. Om dit alles te realiseren kan men maatregelen nemen die gericht zijn op : 1 de kwaliteit van de woningen 2 de kwaliteit van de woonomgeving; 3 de leefbaarheid / het samenleven van de bewoners in de wijk; 4 de betaalbaarheid; 5 de participatie van betrokken bewonersgroepen. Bij nieuwbouw of renovatie streeft men naar een vermenging van diverse woningtypes en naar een goede integratie van nieuwe projecten in de bestaande omgeving. Indien men subsidies verleent, moedigt men het prijsbewuste gebruik van ecologisch verantwoorde bouwmaterialen en bouwwijzen aan. De Vlaamse Wooncode voorziet o.a. in artikel 28 ook een belangrijke rol voor de gemeenten in het lokaal woonbeleid (zie eerder en ook verder: Gemeenten). De Vlaamse overheid bereidt momenteel een strategisch woonplan voor met als tijdshorizon De startfase met een voorstudie door afdeling Woonbeleid, een toekomstverkenning door het Steunpunt Ruimte en Wonen en een advies hierover door de Vlaamse Woonraad, resulteerde op 29 november 2011 in een eerste publieksmoment. Op basis van deze input komt er in het voorjaar van 2012 een visienota met aansluitend een debatdag, waarna eind 2012 de ontwerpnota moet klaar zijn. Doel is om eind 2013 een goedgekeurd Woonbeleidsplan Vlaanderen te hebben. Het is momenteel nog niet mogelijk om in te schatten op welke wijze dit plan het lokaal woonbeleid zal beïnvloeden, maar het vormt vast en zeker een belangrijke insteek voor een volgend lokaal woonplan. Vlaanderen in actie: wonen en energie: Eandis stelde onlangs nog dat 24 procent van de onderzochte woningen geen dakisolatie heeft, 50 procent geen muurisolatie heeft, en 36 procent geen spaarlampen en alleen enkel glas heeft. De Vlaamse overheid wil dat er tegen 2020 geen Vlaamse woningen meer zijn zonder dakisolatie 6. Een ruimtelijk kader: Vlaanderen startte een planningsproces ronde de opmaal van een Beleidsplan Ruimte Vlaanderen. Op 28 januari 2011 keurde de Vlaamse regering de startnota goed. De communicatie wordt ondersteund met de site Na een Groenboek en een Witboek plant men een ontwerpnota tegen voorjaar De resultaten zullen zeker het toekomstig woonbeleid op lange termijn beïnvloeden Staatshervormen op verschillende niveaus Het institutioneel akkoord van 11 oktober 2011 over de zesde staatshervorming zal de beleidscontext de volgende jaren wijzigen 7. De tekst spreekt alvast over (blz. 42 e.v.) het overhevelen naar de gewesten van het FRGE, de woninghuur- en pachtwetgeving en de regels betreffende onteigeningen. Verder bepaalt het akkoord waarvoor de gewesten in de toekomst exclusief bevoegd zijn en waarvoor de (fiscale) uitgaven worden overgeheveld. Belastingsverminderingen of kredieten met betrekking tot onder andere: de eigen woning (woonbonus); de uitgaven voor de beveiliging tegen diefstal of brand van een woning; het onderhoud en de restauratie van beschermde monumenten; fiscale uitgaven energiebesparing WoonStudie_WLDN_versie Blz. 9

10 In uitvoering hiervan besliste men reeds eind november 2011 om de meeste fiscale voordelen voor energiebesparende werken stop te zetten. Begin 2012 waren er nog weinig concrete details bekend over de overheveling van de andere onderdelen, noch hoe Vlaanderen deze nieuwe beleidsruimte zal invullen. Enkel over de woonbonus is er het politieke engagement om de voordelen voor de bestaande leningen verder te zetten. Tegelijk is Vlaanderen bezig met een interne staatshervorming, waarbij men vooral het aantal intermediaire structuren wil beperken. Daarnaast besloot Vlaanderen om de ondersteuning van de SVK-sector onder te brengen bij de VMWS en speelt men met de gedachte naar aanleiding van financiële problemen bij het Vlaams Woningfonds om de sociale leningen van het Woningfonds en van de VMSW samen te brengen onder één structuur. Dit alles zal het woonlandschap ingrijpend veranderen. De details van deze evolutie en vooral de mogelijke impact op het lokaal woonbeleid zijn momenteel nog niet in te schatten. Elke volgende woonstudie (en ruimer: woonplan) zal met dit evoluerend kader rekening moeten houden Lokaal beleid De evolutie van een lokaal beleid Tijdens het eerste jaar van een gemeentelijke legislatuur maakt het lokaal bestuur een algemeen beleidsplan en een lokaal sociaal beleidsplan op, naast nog een aantal andere sectoriële beleidsplannen. Deze geven zowel de globale richting als concrete beleidsmaatregelen weer voor de volgende 6 jaar. Eind 2012 zijn er opnieuw gemeenteraadsverkiezingen, zodat de beleidsverantwoordelijken en het beleid vanaf 2013 kan wijzigen. Deze periode van beleidsplanning biedt de kans om het algemeen beleidsplan, het lokaal sociaal beleidsplan, het woonplan en andere relevante plannen en visies (ruimtelijk beleid, mobiliteit, ) op elkaar af te stemmen en te integreren. Deze woonstudie is een bijdrage aan dit proces. Tegelijk zoeken de gemeenten naar een manier om een streekvisie en zelfs streekbeleid uit te bouwen. Dit proces kan de intergemeentelijke afstemming en samenwerking gunstig beïnvloeden. De gemeente als regisseur van het lokaal woonbeleid De Vlaamse overheid voorziet in de VWC ook een belangrijke rol voor de gemeenten. Artikel 28 bepaalt o.a.: De gemeente is verantwoordelijk voor het uitwerken van haar woonbeleid op lokaal vlak waarbij aandacht uitgaat naar: o het stimuleren van sociale woonprojecten; o o het ondersteunen van woonbehoeftige gezinnen en alleenstaanden; het uitwerken van een bewaking van de kwaliteit van het woonpatrimonium en de woonomgeving. De gemeente stimuleert de realisatie van sociale woonprojecten op haar grondgebied, ongeacht de initiatiefnemer. De gemeenten dragen er zorg voor dat de initiatieven van de verschillende woonactoren in het belang van de bewoners op elkaar worden afgestemd. Ze voorzien daarvoor overleg en kunnen de sociale woonorganisaties en het OCMW voor overleg samenroepen. De sociale woonorganisaties zijn verplicht in te gaan op de vraag tot overleg vanwege de gemeente. De Vlaamse regering begeleidt en ondersteunt de gemeenten bij het uitwerken van hun woonbeleid en in het bijzonder bij het toezien op de coördinatie met het Vlaamse woonbeleid. Wonen als onderdeel van een lokaal sociaal beleid In 2011 hebben alle lokale besturen (OCMW + gemeente) hun lokaal sociaal beleidsplan geëvalueerd. In 2014 wordt het nieuwe lokaal sociaal beleidsplan geïntegreerd in het nieuwe algemeen strategisch beleidsplan in het kader van de planlastverlaging. Het is wenselijk om deze plannen en het woonplan op elkaar af te stemmen of het woonplan ook in dit strategisch plan te integreren. WoonStudie_WLDN_versie Blz. 10

11 Het woonplan van de gemeente Putte De gemeente Putte maakte met ondersteuning van IGEMO enkele jaren geleden reeds een woonstudie en -plan op. Met de oprichting van de interlokale vereniging 'Wonen langs Dijle en Nete' en de aanwerving van een team Wonen (door IGEMO) werd het voorwaardelijk kader reeds grotendeels gerealiseerd. Een aantal van de acties die Putte reeds formuleerde werden weliswaar iets anders geformuleerd ook opgenomen in het projectdossier 'Wonen langs Dijle en Nete'. Verder formuleert het woonplan en de actieplannen van 2010 en 2011 van Putte een aantal acties die meer gericht zijn op betaalbaar wonen en ruimtelijk beleid. Een van de vragen in het actieplan was om Putte ook op te nemen in deze woonstudie zodat een vergelijking tussen en afstemming met de 4 andere gemeenten mogelijk is. De relatie tussen lokale besturen en sociale huisvestingsmaatschappijen Gemeenten en OCMW s zijn veelal aandeelhouder en hebben hierdoor één of meer vertegenwoordigers in de algemene vergaderingen en de raden van bestuur van de SHM s die in hun gemeente actief zijn. In het dagelijks bestuur zijn niet alle gemeenten vertegenwoordigd, waardoor sommige gemeenten niet van dichtbij betrokken zijn bij de aansturing en de projectontwikkelingen. Zo heeft de gemeente Sint-Katelijne-Waver de uitdrukkelijke wens om ook in het dagelijks bestuur te worden betrokken, zodat de aansturing beter kan gebeuren. De SHM s hebben met de gemeenten ook vaak een technisch overleg - met o.a. de stedenbouwkundige diensten over de ontwikkeling van nieuwe woonprojecten. Verder zijn de SHM s soms een partner bij de realisatie van de sociale last voor private projectontwikkelingen. Tot slot zitten de SHM s in het lokaal woonoverleg, waar naast de programmatie voor het sociaal woonaanbod ook de opmaak, aansturing en realisatie van het lokaal woonbeleid wordt besproken. WoonStudie_WLDN_versie Blz. 11

12 4. 'Wonen langs Dijle en Nete' Deze woonstudie vertrekt niet van een leeg blad. Bij de effectieve opstart van het project 'Wonen langs Dijle en Nete' werd een verkennende omgevingsanalyse gemaakt. Hierop aansluitend werd een project-/subsidiedossier geschreven met daarin de basis voor een beleidsvisie, keuzes voor activiteiten en de vertaling van deze activiteiten in doelstellingen en te bereiken resultaten en indicatoren. Ondertussen loopt het project twee jaar en kunnen we weergeven in welke mate de eerste reeksen resultaten en indicatoren werden bereikt Een verkennende omgevingsanalyse De visie en de keuze van activiteiten in het projectdossier waren gebaseerd op een verkennende omgevingsanalyse van 56 bladzijden. We herhalen de essentie uit de managementsamenvatting: Uit de algemene beleidsplannen, de lokale sociale beleidsplannen en de ruimtelijke structuurplannen van de vijf gemeenten halen we de volgende krachtlijnen: Betaalbaar en kwaliteitsvol wonen voor iedereen (verschillende doelgroepen, met aandacht voor kansarmen, senioren ). Nieuwe (grote) woonprojecten zijn per definitie gemengde projecten (typologie, huur/koop, sociaal/privé) Leegstand bestrijden en renovatie aanmoedigen Levenslang en aanpasbaar wonen, met o.a. aandacht voor senioren en gehandicapten Energiezuinig wonen, alternatieve energiebronnen en duurzame materialen Woonbegeleiding, ondersteuning (financieel, praktisch, administratief) Meer sociale huurwoningen (SHM en SVK) en gemengde projecten huur/koop Overleg en afspraken tussen gemeenten, OCMW en externe actoren Opmaak van een woonplan, toewijzingsreglement sociaal huren, reglement woningruil Noodwoningen, crisisopvang, tijdelijke woningen Grote aandacht voor een kwaliteitsvol ruimtegebruik Kwaliteitsvolle projecten realiseren (groene ruimte, ecologisch, energiezuinig ) Uit de verschillende studies van Focus op wonen haalden we voor de vijf gemeenten volgende krachtlijnen: Berlaar wordt doorheen de verschillende studies regelmatig vernoemd als gemeente met negatieve of problematische woonindicatoren, zowel t.o.v. de 4 andere gemeenten als t.o.v. de 70 gemeenten in de provincie Antwerpen. Kenmerkend is het aandeel oude woningen en gebrek aan comfort. Geen van de 5 gemeenten wordt systematische vernoemd bij de positieve woonindicatoren. Bonheiden wordt soms vernoemd bij lichtblauwe gemeenten (eerder positieve indicatoren). We hielden een kwalitatieve bevraging bij 32 bevoorrechte getuigen. Zowel beleidsverantwoordelijken als ambtenaren, zowel bij de gemeente als bij het OCMW. Alhoewel er uiteraard verschillen zijn in antwoorden en accenten, zijn er ook veel gelijkenissen. Uit de reacties van de bevoorrechte getuigen halen we volgende aandachtspunten: Betaalbaar wonen is zowel bij de gemeente als bij het OCMW een aandachtspunt, al heeft het OCMW vaak meer en logisch aandacht voor zwakkere doelgroepen. Sociale huur- en koopwoningen krijgen hierin een duidelijke rol te vervullen. Informatie, advies en begeleiding over wonen voor burgers en specifieke doelgroepen is essentieel. Het belang van de samenwerking tussen de gemeente, OCMW, andere woonactoren wordt ook systematisch genoemd. Die samenwerking moet er zowel op beleidsniveau zijn als tussen de veldwerkers. Dit moet o.a. vorm geven aan de sociale component van het woonbeleid. De éénloketfunctie en de combinatie tussen administratieve/sociale en technische info en begeleiding wordt meermaals vernoemd. Een woonbeleid voor alle burgers, maar met extra aandacht voor verschillende subgroepen. De nood aan een woon- beleid : visie, planning, structuur. De aandacht voor de effecten van de werking van het psychiatrisch ziekenhuis in Duffel. De kwalitatieve uitbouw van het woonwagenpark in Sint-Katelijne-Waver. WoonStudie_WLDN_versie Blz. 12

13 De gemeentelijke profielschetsen van 2007 gaven volgend beeld weer: De uitstulping in de leeftijdspiramides voorspelt een aanzienlijke, maar tijdelijke, verhoging van pensionering, wat ook gevolgen heeft voor het lokaal woonbeleid: gezinsverdunning, aanpassing van woningen, De vergrijzing en gezinsverdunning weerspiegelt zich ook in de stijging van het aantal alleenstaande (mannen, vrouwen, moeders met kinderen). Mogelijk zijn hierdoor meer maar kleinere woningen nodig aan een goedkopere kostprijs (geen tweeverdieners). De gemeenten kennen geen (grote) problematiek met nieuwkomers en vreemdelingen. Duffel verschilt van de andere 4 gemeenten door een veel hogere bevolkingsdichtheid, de centrale ligging bij grote verkeersaders en het veel hoger aantal sociale en gewone huurwoningen. Dit vergt andere accenten. Berlaar en Putte hebben meer inwoners met een kleiner inkomen. In Bonheiden ligt het inkomen (veel) hoger, al heeft de gemeente eenzelfde aantal leefloontrekkers. De prijzen van bouwgronden en woningen zijn de laatste jaren behoorlijk gestegen. Dit vraagt verder onderzoek. Uit de cijfers en de kaarten van het Sociaal Kompas 2009 onthouden we volgende zaken, t.o.v. de 70 gemeenten in de provincie Antwerpen: het percentage huishoudens met geringe bestaanszekerheid is gemiddeld tot (gemiddeld) laag; een klein aandeel 0-19 jarigen en een (zeer) groot aandeel senioren (bij elke subgroep) We moeten een sterke aandacht opbrengen voor de senioren gezien hun hoge aanwezigheid binnen deze 5 gemeenten, zonder aandacht te verliezen voor de 0-19-jarigen in functie van een gezonde bevolkingspiramide Het Project-/subsidiedossier 'Wonen langs Dijle en Nete' Op 14 mei 2010 dienden de gemeenten Berlaar, Bonheiden, Duffel, Putte en Sint-Katelijne-Waver via de interlokale vereniging 'Wonen langs Dijle en Nete' een projectdossier in om subsidies te krijgen voor een intergemeentelijke werking rond lokaal woonbeleid. Artikel 5 van het subsidiebesluit stelde volgende doelstellingen voorop: 1. Ontwikkelen van een beleidsvisie op het vlak van wonen voor de betrokken gemeenten, enerzijds intergemeentelijk en anderzijds gemeentelijk, onder andere d.m.v. de realisatie van gemeentelijke woonplannen. 2. Opstarten en continueren van lokaal woonoverleg met betrokkenheid van alle lokale woonactoren. 3. Uitbouwen van een klantgerichte dienstverlening aan de burger. 4. Verbeteren van de kwaliteit van het woningpatrimonium en de woonomgeving. Het projectdossier formuleerde toch al een aanzet van een visie, als basis voor de selectie van activiteiten en het uitschrijven van de acties: De gemeente- en OCMW-besturen kiezen uitdrukkelijk voor een integraal en geïntegreerd beleid. De integrale en geïntegreerde aanpak realiseren we ook op burgerniveau via een samenhang en synergie tussen de deelactiviteiten. Zo n eerstelijnswerking past volledig in het éénloketconcept, wat we zowel in de beleidsnota Wonen van de Vlaamse minister terugvinden als in het concept van het Sociaal Huis. De probleemanalyse is dezelfde: het leven, de wereld en dus ook de maatschappelijke structuren en oplossingen zijn complex, waardoor deelproblemen en oplossingen vaak sterk geïsoleerd en technischadministratief zijn uitgewerkt. Dit voorgaande zelfs in die mate dat de samenhang tussen de deelproblemen en oplossingen verwatert en zowel hulpverleners als burgers tussen de bomen het bos niet meer zien. Dit vertaalt zich in de roep naar een meer geïntegreerde werking, het wegwijs helpen en de eenloketwerking. In dit loket de Woonwinkel moet de vraag of het probleem van de betrokkene centraal staan en de producten ten dienste van dit probleem: de klant staat centraal, en niet het product of de procedure. Op het tweedelijnsniveau staan de specialisten die een heel gamma aan woonactiviteiten realiseren. Hier vindt de coördinatie van de processen en procedures op productniveau plaats. De uitvoering gebeurt door de verschillende woonpartners en de interlokale vereniging 'Wonen langs Dijle en Nete'. Op beleidsniveau coördineren we al deze activiteiten tot een integrale en geïntegreerde woonvisie en - beleid. Op het derdelijnsniveau bespreekt het overleg de beleidsaspecten van het lokaal woonbeleid en de samenwerking tussen alle lokale woon- en welzijnsactoren. WoonStudie_WLDN_versie Blz. 13

14 3 de lijn Woonbeleid 2 de lijn Specialisten 1 ste lijn De Woonwinkel Coördinatie op beleidsniveau Coördinatie op productniveau Gemeente OCMW SHM SVK Huurdersbond IGEMO Coördinatie op burgerniveau Om de geïntegreerde aanpak vorm te geven, hebben we de kruisrelaties tussen de activiteiten uit het subsidiebesluit onderzocht en geven we bij elke activiteit niet enkel de kern weer, maar ook de link met de andere activiteiten. Dit betekent dat we alle activiteiten meenemen, maar deze clusteren rond kernactiviteiten 8. Op 15 oktober 2010 werden het dossier en de bijhorende subsidies goedgekeurd. In ruil voor de subsidies engageren de gemeenten zich om activiteiten uit te voeren, zoals beschreven in het projectdossier. De 8 activiteiten zijn onderverdeeld in 3 thema s: BELEID opmaak van een woonvisie het organiseren van woonoverleg de ontwikkeling van een regionaal kenniscentrum en steunpunt wonen. BURGERS basisinformatie aan burgers aanbieden sociaal en technisch advies en begeleiding op maat aanbieden duurzaam, ecologisch en energiezuinig wonen stimuleren levenslang en aanpasbaar wonen stimuleren BETAALBAAR Betaalbaar wonen met een grond- en pandenbeleid Deze activiteiten zijn vertaald in meer dan 450 acties, resultaten en indicatoren. De opdracht en afspraak om deze acties de volgende 3 jaar uit te voeren, vormt een belangrijk uitgangspunt voor deze woonstudie. De woonstudie kan deze keuzes verder onderbouwen, tegenspreken of aanvullen Jaarboek 'Wonen langs Dijle en Nete' Het eerste jaarboek 2010 'Wonen langs Dijle en Nete' geeft de resultaten weer van één jaar werken aan een lokaal woonbeleid. We geven een beknopt overzicht, aangevuld met enkele kerncijfers van de resultaten in Uiteraard ging de eerste maanden van 2010 alle energie naar de opmaak van het project/subsidiedossier en de aanwerving en inwerking van het Team Wonen bij IGEMO. 81 % van de beoogde acties, resultaten en indicatoren werden bijna volledig of volledig behaald. De overige waren ongeveer halfweg en een beperkt aantal zat nog in een opstartfase. Die laatste waren vooral gelinkt aan de technisch woonadviseur, die uiteindelijk pas op 1 december 2010 in dienst kwam. BELEID De deelname van de OCMW s aan de interlokale vereniging, het project/subsidiedossier en de opstart van de voorstudie werd gerealiseerd en alle geplande beleidsthema s werden besproken op de 17 lokale woonoverlegmomenten in de 5 gemeenten. Sommige vergaderingen waren intergemeentelijk georganiseerd. Als fundering voor het regionaal kenniscentrum en steunpunt wonen nam het Team Wonen deel aan 49 initiatieven (vorming, overleg, studiedagen, ), goed voor 356 uren. BURGERS De Woonwinkel opende op 1 juni 2010 haar deuren in de 5 gemeenten. Terwijl men een bereik van 100 klanten en 200 klantencontacten vooropstelde, werden er in 2010 reeds 384 klanten bereikt, goed voor 888 klantenvragen. Ongeveer de helft van deze vragen gaan over woon- en energiepremies. 8 Interlokale vereniging 'Wonen langs Dijle en Nete' subsidiedossier Open Oproep 2010 WoonStudie_WLDN_versie Blz. 14

15 In 2011 bereikte de Woonwinkel 779 nieuwe klanten, samen met de oude klanten goed voor klantencontacten (doelen: 300 en 600). Ondanks het (grotendeels) ontbreken van een technisch woonadviseur in 2010 werden er dat jaar reeds 44 huisbezoeken afgelegd (doel : 30). In 2011 werden 172 afgelegd (doel: 100). De Woonwinkel bereikte 41 prioritaire klanten die samen 200 woonvragen hadden (doelen: 20 en 60). In 2011 waren dit 94 nieuwe prioritaire klanten die samen met de reeds gekende prioritaire klanten goed waren voor klantencontacten (doelen 60 en 180). Deze resultaten zijn boven alle verwachtingen en bewijzen dat: de bekendmaking van de Woonwinkel goed gelukt was; er een duidelijke nood was/is aan informatie en advies over en begeleiding rond woonvragen; ook de prioritaire doelgroep bereikt werd en een intensieve(re) begeleiding kreeg. De cijfers van 2011 bevestigen de startperiode van 2010 en de groei van het aantal huisbezoeken zijn een signaal dat er veel problemen met woonkwaliteit zijn. De Woonwinkel zit bij 4 gemeenten op de dienst Stedenbouw en in Berlaar in het Sociaal Huis. Een goede samenwerking met de diensten Stedenbouw en de Sociale Dienst van het OCMW is cruciaal voor een geïntegreerde en inclusieve aanpak. In Putte zitten de gemeente en het OCMW in één gebouw, wat een grote meerwaarde is. De aparte spreekruimte in Berlaar biedt de nodige privacy om de vaak gevoelige onderwerpen (inkomen, schulden, echtscheiding, ) met respect voor de privacy te bespreken. BETAALBAAR Het decreet Grond- en pandenbeleid voorziet verschillende instrumenten om de betaalbaarheid van het wonen te verhogen. Op het lokaal woonoverleg kwam reeds meermaals de realisatie van het bindend sociaal objectief (BSO een opgelegde doelstelling om meer sociale huur- en koopwoningen te realiseren) ter sprake. Voor de bestrijding van de leegstand werd in 2010 de voedingsbodem gelegd om in 2011 de eerste vruchten te plukken: het belastingreglement werd goedgekeurd en geactualiseerd omwille van wijzigingen in het decreet Grond- en pandenbeleid; de lijsten van leegstaande woningen werden opgevraagd en administratief uitgezuiverd; 50 % van de woningen op deze lijst waren eind 2011 reeds ter plaatse gecontroleerd, waarbij er bij zo n 400 panden een goede indicatie is dat ze (langdurig) leeg staan; in 2010 werd de software geselecteerd en besteld. Eind april 2011 werden de eerste nieuwe panden officieel opgenomen in het leegstandsregister en eind 2011 waren de eigenaars van ongeveer 80 panden belastingplichtig. De volgende jaren wordt ook op basis van deze woonstudie en het aankomende woonplan en woonacties verder gewerkt aan deze initiatieven Besluit Op basis van het bereik van burgers, de gestelde vragen, de vraag naar woningkwaliteitscontroles, het lokaal woonoverleg en andere vaststellingen mogen we besluiten dat de geformuleerde acties duidelijk aansluiten op de concrete problemen en noden. Het kader om deze acties te realiseren (een intergemeentelijk team die frequent in de gemeenten actief zijn) blijkt een goede strategische optie te zijn en de vooropgestelde kwaliteits- en kwantiteitsindicatoren zijn realiseerbaar. WoonStudie_WLDN_versie Blz. 15

16 5. Wetenschappelijk onderzoek over ruimte en betaalbaarheid Jaarlijks komen er verschillende wetenschappelijke onderzoeken tot stand die relevant kunnen zijn voor de opmaak van een lokaal woonbeleid. We schetsen kort de belangrijkste resultaten uit twee recente onderzoeken. Het Steunpunt Ruimte en Wonen stelde in 2010 de studies en boeken Ruimte voor wonen en Is wonen betaalbaar voor op 2 studiedagen Ruimte voor Wonen Trends en uitdagingen 9 Na een schets van de vertreksituatie gaan de onderzoekers dieper in op de trends en de uitdagingen voor het ruimtelijk beleid. Men rondt af met een aanzet tot scenario s, een korte opsomming van de mogelijke instrumenten voor het ruimtelijk sturen van wonen en enkele slotbeschouwingen. De studie baseert zich vaak op eerdere studies. Onderstaande paragrafen geven de voornaamste bevindingen die betrekking hebben op onze regio. Vertreksituatie Onze regio beschikt globaal genomen over een goede woonkwaliteit, zonder een scherp omlijnd profiel, met iets meer halfopen bebouwing dan gemiddeld (Berlaar, Duffel, Putte en Sint-Katelijne-Waver). Voor Bonheiden spreekt men zelfs over zeer goede woonkwaliteit, met een uitgesproken oververtegenwoordiging van grote open bebouwing. De goede kwaliteit vertaalt zich voor onze regio ook in een lager aantal verbouwingen (in de jaren 90). Mechelen en Lier daarentegen hebben veel (kleine) appartementen. De aanwezige woningmarkt zorgt voor een sociaal verdeelsysteem: er is een duidelijke match tussen de kenmerken van de woningen en de sociaal-economische en gezinsdemografische kenmerken van hun bewoners. En jonge starters concentreren zich op plaatsen waar een ruim aanbod is van kleine woningen en appartementen. De relatie is wel niet absoluut: als de kinderen het huis uit zijn, verblijft het kerngezin vaak in een (te) grote woning. Anderzijds wonen gezinnen met (jonge) kinderen vaak te klein, bij gebrek aan financiële middelen. => Dit valt maar zeer geleidelijk bij te sturen door andere type woningen te bouwen of bij zware verbouwingen andere keuzes te maken. Het aantal eigenaars stijgt, de woonkwaliteit verbetert en toch blijft wonen globaal best betaalbaar. Dit staat in scherp contrast met de publieke opinie waar het beeld heerst dat woningen en bouwgronden onbetaalbaar zijn geworden. Er is wel een polarisering rond twee breuklijnen: huurders eigenaars ééninkomenshuishoudens twee-inkomenshuishoudens met als constante de relatie lage opleiding en minderwaardige woningen. Trends Tussen 1991 en 2007 kwamen er 15,7 % huishoudens bij. De evolutie van het aantal huishoudens is in deze regio gemiddeld t.o.v. de rest van Vlaanderen. De stijging is vooral veroorzaakt door gezinsverdunning: minder kinderen per gezin meer gezinnen zonder kinderen meer alleenwonenden meer éénoudergezinnen door vergrijzing meer koppels zonder (inwonende) kinderen meer alleenstaanden zonder (inwonende) kinderen. 9 Steunpunt Ruimte en Wonen 2010 op vraag van de Vlaamse Gemeenschap Het boek (102 blz.) en de resultaten werden toegelicht op een studiedag op 17 september WoonStudie_WLDN_versie Blz. 16

17 Het aantal koppels met ongehuwde kinderen net de doelgroep die elke gemeente wil aantrekken daalde in Vlaanderen zowel in effectieve aantallen als sterk in percentage: van of 39,4 % (aandeel in 1991) naar of 27,3 % (aandeel in 2007). Het aantal alleenwonende mannen en vrouwen steeg van naar Er zijn ondertussen dus méér alleenstaanden dan koppels met ongehuwde kinderen. De evolutie van het aandeel 65+ers / 80+ers stijgt aanzienlijk: % 22% 27% 80+ 4,5% 6,5% 9,9 % De mate waarin 60+ers in 2005 bereid waren om te verhuizen: Niet Misschien Waarschijnlijk Zeker 73 % 14% 6% 7% Dit alles heeft 2 belangrijke implicaties voor het ruimtelijk beleid: 1) Een steeds grotere groep woont in (ogenschijnlijk) te grote woningen. 2) We moeten nadenken over een goede inplanting van een gevarieerd aanbod van woon- en zorgvoorzieningen die inspelen op twee complementaire evoluties: enerzijds centralisatie en clustering en anderzijds decentralisatie binnen de woonzorgzone. De 5 gemeenten kennen geen of slechts een beperkte aangroei door externe migratie, die eerder kenmerkend is voor (grote) steden en de Antwerpse en Limburgse gemeenten die aan Nederland grenzen. Ruimtelijk Sinds eind jaren 90 daalde het aantal vergunningen voor nieuwbouw en stegen die voor renovatie zodat ze nu aan elkaar gewaagd zijn: elk à vergunningen per jaar. Een belangrijke verschuiving sinds eind jaren 90 is dat momenteel zo n 60 % van de nieuwbouw appartementen zijn, vooral in stedelijke gebieden of kernen van buitengebied. De kavelgrootte daalde van 614m² naar 508m² ( ), zowel omdat men méér appartementen bouwde als door de kleinere kavels van alleenstaande woningen (van naar m²). Door de toename van het totaal aantal woningen resulteert dit globaal genomen in een toename van het bodemgebruik voor woningen. Meer dan vroeger worden de woongelegenheden (zeker bij appartementen) gebouwd door ontwikkelaars en bouwpromotoren. Er is bij eengezinswoningen, in relatie met de kleinere kavels, ook een verschuiving naar meer halfopen of gesloten bebouwing. Migratiebewegingen Op Vlaams niveau heeft de migratie volgende kenmerken: Meer dan de helft van de verhuisbewegingen situeert zich binnen de gemeente. Er is een continue stabiele beweging van jonge mensen (18-26-jarigen) die naar de steden trekken om te studeren, te werken of alleen te gaan wonen. Tegelijk trekken grote(re) huishoudens (27-40 jarigen) uit de stad(-skern) weg, op zoek naar een eigen woning, liefst met tuin. Voor Mechelen betekent dit vooral een uitstroom van gezinnen (30-39 jaar + kinderen) naar oost, zuid en noord en een instroom van jongeren (18-25 jaar) vanuit zuid en oost. Ambitieuze stadsontwikkelingsprojecten proberen deze beweging tegen te gaan of om te keren. Er is een uitgesproken migratie van de randgebieden in Vlaanderen naar de Vlaamse Ruit. De laatste 2 migratiestromen botsen soms tegen elkaar. Uitdagingen voor een ruimtelijk beleid De plaats waar woningen komen is vrij voorspelbaar omdat ze aansluiten op de bestaande ruimtelijke structuren, vaak ook vastgelegd in ruimtelijke structuurplannen. Er is momenteel een jaarlijkse aangroei van het aantal woningen met 1,2 %, maar de voorbije en actuele gezinsverdunning zorgt voor lagere groeiverwachtingen. In de provincie Antwerpen verwacht men een toename van het aantal huishoudens t.o.v met 8,2 % (op 15 jaar, tegen 2021) en met 13,7 % (op 35 jaar, tegen 2041). Een duidelijke toename, maar trager dan de 15,7% op 16 jaar tussen 1991 en Dit betekent dat de woningmarkt maar beperkt structureel te wijzigen is. WoonStudie_WLDN_versie Blz. 17

18 Voor de provincie Antwerpen voorziet men bijna extra huishoudens tegen 2041, maar met z n (theoretische-juridische) bouwmogelijkheden in woonzones is er globaal ruim voldoende grond beschikbaar. Al kan de situatie lokaal verschillen en komt niet elke grond effectief op de markt. Naast deze kwantitatieve gegevens zijn er ook sociaal-culturele veranderingen. De VROM-Raad in Nederland voorziet drie trends die elkaar zullen beïnvloeden en mogelijk ook voor ons gelden: 1. Een toenemende behoefte om te wonen in de buurt van gelijkgezinden, wat vorm krijgt in de kwaliteit en stijl van de woonomgeving, tot zelfs thematische woonmilieus. Dit kan leiden tot scheidingen langs sociaal-economische en etnische lijnen. 2. Meerhuizigheid: het beschikken over meer dan één woning voor eigen gebruik (in binnen of buitenland); 3. Meer vraag naar een samengaan van wonen met zorg- en dienstverlening Is wonen betaalbaar? Trends en uitdagingen Het Steunpunt Ruimte en Wonen publiceerde tevens een studie Is wonen betaalbaar? 10 De studie Is wonen betaalbaar? stelt vast dat in de eigendomssector de woningprijzen de laatste 15 jaar zijn verdubbeld. Toch geeft dit globaal geen betaalbaarheidsprobleem omdat de rente gevoelig gedaald is (1 % rentedaling komt overeen met 8 % meer ontleningscapaciteit), de inkomens zijn gestegen en de looptijd van de leningen is verlengd (vaak tot 25 à 30 jaar). Prijsvorming De grondprijs is tussen 1995 en 2005 verdrievoudigd. Zo n 84 % van de beschikbare gronden zijn in handen van particulieren, die vaak maar 1 à 3 percelen bezitten als belegging of om door te geven aan hun kinderen. Er is dus een paradox tussen de immense voorraad gronden enerzijds en de stijging van de grondprijs anderzijds. Zowel de grondprijzen, koopprijzen als huurprijzen liggen in de Vlaamse Ruit (en de kust) hoger dan in de rest van Vlaanderen, al is de regio rond Mechelen iets goedkoper dan Antwerpen, Brussel en hun randgemeenten. Hogere (grond-)prijzen vragen een hogere bouwdichtheid om nog een gewenst rendement te behalen. Belangrijk is dat de woningmarkt hoofdzakelijk een lokale markt is: de meeste mensen verhuizen slechts over een korte afstand. Zowel de grondprijzen als de koopprijzen zijn de voorbije 10 à 20 jaar enorm gestegen, waarbij men zich de vragen stelde: Stijgen de koopprijzen omdat de grondprijzen stijgen, of omgekeerd? Hoe zullen de prijzen in de toekomst stijgen? De prijsevolutie van de koopwoningen zorgt voor een stijging van de bouwgrondprijs, deels versterkt door een hamstereffect: men verwacht prijsstijgingen, waardoor eigenaars wachten om bouwgrond te verkopen, waardoor een virtuele schaarste de grondprijs verder laat stijgen. Terzijde Het is gemeengoed om te zeggen dat een bouwgrond kopen en hierop een woning bouwen te duur of zelfs onbetaalbaar is geworden. Dit komt ook zo in de media. IGEMO ontwikkelt een aantal woonprojecten. Bij de verkoop van 38 bouwgronden in Mechelen bleek dat vooral de middelgrote (open) gronden (+/- 550m²) sneller werden verkocht dan de kleinere gronden voor gesloten bebouwing en de hele grote gronden voor open bebouwing. Veel mensen hebben de voorkeur voor een half open of open bebouwing, zijn bereid om hiervoor meer te betalen en kunnen ook deze meerkost betalen ondanks de roep dat wonen onbetaalbaar is geworden. 10 Steunpunt Ruimte en Wonen stelde het boek Is wonen in Vlaanderen betaalbaar voor op een studiedag op 21 december WoonStudie_WLDN_versie Blz. 18

19 Dit is een eigenaardige tegenstrijdigheid die de onbetaalbaarheid relativeert en vooral vraagt naar een genuanceerde invulling van de ambitie om betaalbaar wonen te realiseren. Uit een economische analyse blijkt dat het vooral de prijzen van de (bestaande) koopwoningen zijn die de grondprijs beïnvloeden en niet het (vermeende) te kleine aanbod aan bouwgronden. De koopprijs van woningen is aanzienlijk gestegen omdat de afbetalingscapaciteit aanzienlijk steeg: de hypothecaire interesten zijn (historisch) laag, de beleningsgraad en afbetalingslast werd verhoogd, het inkomen steeg en de looptijd werd verlengd. Variabele Start Verandering Impact op woningprijs Interestvoet 5 % - 1 % + 9 % Beleningsgraad 80 % - 1 % + 1,2 % Afbetalingslast 25 % + 1 % + 4 % Inkomen / + 1 % + 1 % looptijd 20 jaar + 1 jaar + 3 % Ondertussen is de rek eruit, wat maakt dat men kan verwachten dat de woningprijzen met gemiddeld 3 % per jaar stijgen, evenals de gemiddelde bouwkost en grondkost. Dit indien de financieringsvariabelen rond de huidige waarden blijven schommelen. De huurprijzen zijn minder sterk gestegen dan de prijs van koopwoningen omdat een verhoging bij lopende contracten niet mogelijk is en omdat bij een nieuwe verhuring de prijs (en dus het rendement) beïnvloed wordt door de lagere opbrengsten van alternatieve beleggingen. Maar de betaalbaarheid is hier een groter probleem omdat de huurprijsstijging niet gecompenseerd wordt door gunstige leenvoorwaarden (rente en duurtijd). Volgens de budgetmethode hebben 13 % of Vlaamse huishoudens een betaalbaarheidsprobleem. Vijf procent ervan woont in een afbetaalde woning. Deze mensen hun inkomen is dus te klein om er normaal van te kunnen leven, zelfs als ze gratis wonen. Dit duidt op een armoedeprobleem, waarbij de oplossing ligt in andere domeinen van een (streek-)beleid: welzijn, tewerkstelling, Bij huurders heeft zelfs 30 % een betaalbaarheidsprobleem. Woningmarkten De woonmarkt bestaat uit eigenaars, private huurwoningen en sociale huurwoningen. Deze 3 marktsegmenten hebben hun eigen kenmerken, zowel wat de bakstenen betreft als wat de bewoners betreft. Ze vragen dan ook om een aparte aanpak die rekening houdt met de regionale dynamiek die een woonmarkt kenmerkt. Kenmerken eigendomsmarkt: Stabiel, maar ook stug omdat er minder verhuisbewegingen zijn. Kwalitatief goed: zowel de omgeving, de ruimte van en rond de woning als de woning zelf is van betere kwaliteit. Bij de oudere bewoners is er meer kans op onaangepastheid (te groot, te ver van de zorg- en dienstensector) en kans op verwaarlozing (geen renovatie wegens geen geld of geen langetermijnperspectief). Dit is geen markt voor starters en mensen zonder een stevige en stabiele financiële (en vaak ook familiale) toestand. Kenmerken private huurmarkt: Flexibel, maar ook labiel wegens het groter aantal verhuisbewegingen. De kwaliteit ligt beduidend lager omdat huurders en verhuurders vaak enkel investeringen doen die op korte termijn terug te verdienen zijn. Wie kan, stroomt na enige tijd meestal door naar de eigendomsmarkt, zodat de gemiddelde financiële draagkracht van de restgroep huurders verkleint. Tegelijk realiseert deze restgroep vaak geen inkomensstijging via een (goede) job. Kenmerken sociale huurmarkt: De krapte van deze markt is meer doorslaggevend dan de toewijzingsvoorwaarden, waar velen van de restgroep private huurders wel aan voldoen. Resultaat: lange wachtlijsten. De sociale huurmarkt biedt (bijna) geen antwoord op (acute) woonproblemen. WoonStudie_WLDN_versie Blz. 19

20 De Sociale Staat van Vlaanderen 2011 is een rapport dat werd geschreven op vraag van het Vlaamse Parlement. Ook hier wordt het probleem van betaalbaarheid met uitzondering voor financieel zwakke groepen gerelativeerd Besluit Vlaanderen moet tegen % extra woongelegenheden hebben, wil iedereen kunnen wonen. Tegelijk moet ook de typologie van de huidige woningmarkt omgevormd worden naar meer en kleinere woningen voor 1 of 2 personen die maximaal zijn aangepast (woning, woonomgeving en ruimtelijke inplanting) om levenslang (zelfstandig) wonen mogelijk te maken, waar nodig met ondersteuning (thuishulp etc.). De studie Ruimte voor wonen toont aan dat dit in sterkere mate geldt voor onze regio. De studie Is wonen betaalbaar? stelt dat beleidsmaatregelen die de betaalbaarheid willen verbeteren zich dus vooral op de huurmarkt moeten richten. Het decreet Grond- en pandenbeleid geeft een aantal nieuwe instrumenten (leegstaande panden en slapende gronden activeren, meer sociale woningen via bindend sociaal objectief en sociale last) waarvan het effect nog niet is in te schatten. Bij subsidies als beleidsinstrument is waakzaamheid geboden: door de niet-elastische markt kan dit een prijsverhogend effect hebben. De concrete modaliteiten zijn hiervoor bepalend. De analyse van de 3 woonmarkten schetst de nood aan een gedifferentieerd maar wel geïntegreerd beleid waarbij er prioritaire aandacht moet zijn voor de private en sociale huurmarkt. Die prioriteit zien we hieronder ook terugkomen in de Vlaamse Wooncode. 6. Demografie Begin maart 2011 presenteerde de studiedienst van de Vlaamse Regering een nieuwe (4 de ) projectie van de bevolking en huishoudens voor de Vlaamse steden en gemeenten voor de periode De eerste projectie dateert van Nadien volgde er in 2000 en 2004 een update. De berekeningen gebeurden per gemeente, geboortejaar, geslacht en aantal personen in een huishouden. Methodologisch werd rekening gehouden met evoluties - per leeftijdsjaar - in het aantal geboorten, overlijdens en migraties 12. De nieuwe (4 de ) projectie houdt bij de berekening van de migraties rekening met de specifieke situatie van elke gemeente apart. Deze projecties bieden een goede basis om beleidskeuzes te maken en indien gewenst om de realiteit in een bepaalde richting van de projectie te laten afwijken. De projectie houdt dus geen rekening met het ontwikkelen (of saneren) van woningen of wijken. Waar mogelijk plaatsen we bij deze projectie kanttekeningen Projectie evolutie bevolking Voor de evolutie van de bevolking kozen we voor een vergelijking tussen de 5 gemeenten Berlaar, Bonheiden, Duffel, Putte en Sint-Katelijne-Waver, en de 2 steden die deze cluster van gemeenten raken en beïnvloeden: Lier en Mechelen. We focussen op het totaal aantal inwoners, de jonge gezinnen, de actieve bevolking, de senioren (+65 en +80) en de verhouding jonge gezinnen en kinderen tegenover het aantal senioren. De percentages staan steeds tegenover het aantal in 2008 (= 100%), behalve bij Groen op grijs waar de verhouding tussen beide groepen wordt gegeven die men in 2030 verwacht blz 248 e.v. 12 WoonStudie_WLDN_versie Blz. 20

Waarom geen woningen bouwen. zoals Ecopower stroom verkoopt?

Waarom geen woningen bouwen. zoals Ecopower stroom verkoopt? Waarom geen woningen bouwen zoals Ecopower stroom verkoopt? Betaalbaar en duurzaam wonen Peter Van Cleemput Teammanager Lokaal Woonbeleid IGEMO Intergemeentelijk project Wonen langs Dijle en Nete Aanleiding

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Overheden

Hoofdstuk 1. Overheden INTERNE ANALYSE 7 Hoofdstuk 1. Overheden 1. Vlaamse overheid Het beleidsdomein Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed is één van de 13 beleidsdomeinen van de Vlaamse overheid. Het bestaat

Nadere informatie

Het bindend sociaal objectief halen na de arresten van het Grondwettelijk Hof kansen en knelpunten. Jeroen Schreurs Tom Nulens Jeroen Van Pottelberge

Het bindend sociaal objectief halen na de arresten van het Grondwettelijk Hof kansen en knelpunten. Jeroen Schreurs Tom Nulens Jeroen Van Pottelberge Het bindend sociaal objectief halen na de arresten van het Grondwettelijk Hof kansen en knelpunten Jeroen Schreurs Tom Nulens Jeroen Van Pottelberge Inleiding en situering Arrest nr. 145/2013 van het Grondwettelijk

Nadere informatie

4. ALGEMENE TOEPASSING 5. GOEDKEURING EN WIJZIGINGEN 6. BEKENDMAKING 7. INWERKINGTREDING

4. ALGEMENE TOEPASSING 5. GOEDKEURING EN WIJZIGINGEN 6. BEKENDMAKING 7. INWERKINGTREDING TOEWIJZINGSREGLEMENT SOCIALE HUURWONINGEN INTERLOKALE VERENIGING WOONBELEID REGIO NOORD INHOUD: INHOUD: 1. INLEIDING 1.1 Wettelijk kader 1.2 Gemeentelijke maatregel HET LOKAAL TOEWIJZINGSREGLEMENT WERD

Nadere informatie

2011 03 30 Overzicht VWC en Vlaamse en lokale spelers - Dorien Van Cauwenberge. Het Vlaamse woonbeleid in vogelvlucht

2011 03 30 Overzicht VWC en Vlaamse en lokale spelers - Dorien Van Cauwenberge. Het Vlaamse woonbeleid in vogelvlucht 2011 03 30 Overzicht VWC en Vlaamse en lokale spelers - Dorien Van Cauwenberge Het Vlaamse woonbeleid in vogelvlucht Studiedag Vlaams Welzijnsverbond Wonen in welzijn, welzijn in wonen 30 maart 2011 Wat

Nadere informatie

Steunpunt Wonen 2012-2015: van onderzoeksvragen naar resultaten en beleidsimpact

Steunpunt Wonen 2012-2015: van onderzoeksvragen naar resultaten en beleidsimpact Steunpunt Wonen 2012-2015: van onderzoeksvragen naar resultaten en beleidsimpact Sien Winters Coördinator Steunpunt Wonen www.steunpuntwonen.be Inhoud Van onderzoeksvragen behandelde thema s resultaten

Nadere informatie

GEMEENTE KALMTHOUT. Toewijzingsreglement voor sociale huurwoningen. Goedgekeurd door de minister op 14 november 2012

GEMEENTE KALMTHOUT. Toewijzingsreglement voor sociale huurwoningen. Goedgekeurd door de minister op 14 november 2012 GEMEENTE KALMTHOUT Toewijzingsreglement voor sociale huurwoningen Goedgekeurd door de minister op 14 november 2012 INHOUD 1. SITUERING... 1 1.1 Wettelijk kader... 1 1.1.1 Standaardregime... 1 1.1.2 Eigen

Nadere informatie

De wijzigingen aan het bestaande toewijzingsreglement werden in het geel aangeduid.

De wijzigingen aan het bestaande toewijzingsreglement werden in het geel aangeduid. De wijzigingen aan het bestaande toewijzingsreglement werden in het geel aangeduid. TOEWIJZINGSREGLEMENT SOCIALE HUURWONINGEN INTERLOKALE VERENIGING REGIONAAL WOONBELEID NOORD-WEST BRABANT INHOUD: 1. INLEIDING

Nadere informatie

De gemeente Wingene wil een voldoende en betaalbaar aanbod voor iedereen realiseren.

De gemeente Wingene wil een voldoende en betaalbaar aanbod voor iedereen realiseren. Actieplan - > 2013 Woonbeleidskader 2013-2019 Het gemeentebestuur van Wingene wenst zich de komende jaren verder inzetten om hun regisseursrol inzake lokaal woonbeleid met voldoende slagkracht in te vullen.

Nadere informatie

Module Grond- en pandenbeleid

Module Grond- en pandenbeleid Module Grond- en pandenbeleid Voor het onderdeel grond-en pandenbeleid over het sociaal wonen in de gemeente zijn er administratieve data beschikbaar en deze zullen hier dus niet bevraagd worden. De vragen

Nadere informatie

Goed wonen en bouwen in Wevelgem

Goed wonen en bouwen in Wevelgem Goed wonen en bouwen in Wevelgem Contactmoment Woonmarkt Gemeente als regisseur van het woonbeleid 5 jaar ontvoogding Leefbaar en betaalbaar wonen Woonprogrammatie Woonmarkt Goed wonen en bouwen in Wevelgem

Nadere informatie

Woonbeleid Vlaams-Brabant

Woonbeleid Vlaams-Brabant Woonbeleid Vlaams-Brabant Inhoud 1. Twee uitdagingen 2. Ondersteuning particulieren 3. Ondersteuning huisvestingsinitiatieven 4. Ondersteuning lokaal woonbeleid 1. Twee uitdagingen Betaalbaarheid Duurzaam

Nadere informatie

SVK s SHM s Sociaal Huisvestingsmaatschappij (SHM)

SVK s SHM s Sociaal Huisvestingsmaatschappij (SHM) SVK s SHM s Sociaal Huisvestingsmaatschappij (SHM) -Bouwen woningen -Langlopend contract -Bij inschrijving onderaan de lijst -Huurprijs gekoppeld aan inkomen 2 SVK s SHM s Sociaal Verhuurkantoor -Huurt

Nadere informatie

Dames en heren. Dat lees ik ook in de conclusies van het boek, waarvan ik er enkele graag met u overloop:

Dames en heren. Dat lees ik ook in de conclusies van het boek, waarvan ik er enkele graag met u overloop: Dames en heren Is wonen in Vlaanderen betaalbaar? Wie enkel naar de prijzen van woningen en gronden, zal geneigd zijn om neen te antwoorden. Maar de betaalbaarheid van wonen is niet enkel een kwestie van

Nadere informatie

LOKALE UITDAGINGEN Wonen anno 2015

LOKALE UITDAGINGEN Wonen anno 2015 LOKALE UITDAGINGEN Wonen anno 2015 Beweging.net - 25 april 2015 Schepen van wonen (Meise) Sonja BECQ LOKALE UITDAGINGEN UITDAGINGEN MIDDELEN 2 UITDAGINGEN UITDAGINGEN Vergrijzing van de bevolking: 4 UITDAGINGEN

Nadere informatie

TOEWIJZINGSREGLEMENT SOCIALE HUURWONINGEN INTERLOKALE VERENIGING REGIONAAL WOONBELEID NOORD-WEST BRABANT

TOEWIJZINGSREGLEMENT SOCIALE HUURWONINGEN INTERLOKALE VERENIGING REGIONAAL WOONBELEID NOORD-WEST BRABANT TOEWIJZINGSREGLEMENT SOCIALE HUURWONINGEN INTERLOKALE VERENIGING REGIONAAL WOONBELEID NOORD-WEST BRABANT Goedgekeurd door minister Freya Van Den Bossche op 13/11/2009 Wijziging goedgekeurd door minister

Nadere informatie

Betaalbaar wonen Voorstellen voor mogelijke acties Eerste honderd dagen februari - maart 2007 Lut Verbeeck, stafmedewerker sociale huisvesting Xavier Buijs, stafmedewerker ruimtelijke ordening en huisvesting

Nadere informatie

Sociale huur in kleine kernen Westhoek Leader Westhoek - 18/11/2013 1 5. en dus geen sociale koopwoningen of doelgroepwoningen van het OCMW/gemeente.

Sociale huur in kleine kernen Westhoek Leader Westhoek - 18/11/2013 1 5. en dus geen sociale koopwoningen of doelgroepwoningen van het OCMW/gemeente. Sociale huur in kleine kernen Westhoek 10 aanbevelingen ifv inplanting en concept sociale huur Leader Westhoek - 18/11/2013 I. Aanbevelingen voor het lokaal woonbeleid a) Bewust kiezen voor een onderbouwde

Nadere informatie

Infomoment 1/3 de is de max Een ander beleid is mogelijk. Vlaams Huurdersplatform 18 februari 2014 Spreker: Geert Inslegers

Infomoment 1/3 de is de max Een ander beleid is mogelijk. Vlaams Huurdersplatform 18 februari 2014 Spreker: Geert Inslegers Infomoment 1/3 de is de max Een ander beleid is mogelijk Vlaams Huurdersplatform 18 februari 2014 Spreker: Geert Inslegers Een ander woonbeleid Waarom? Overheid moet tussenkomen waar de noden het grootst

Nadere informatie

Woonplatform. 20 november 2012

Woonplatform. 20 november 2012 Woonplatform 20 november 2012 1. Voortgangstoets Meting voortgang realisatie bindend sociaal objectief opgelegd door Vlaamse Gewest Sociaal objectief = aantal te realiseren sociale woningen periode 2009

Nadere informatie

INHOUD ALGEMEEN. 1. Lokale besturen en wonen 1.1 Opbouw handboek 1.2 Hoe kwam het handboek tot stand? 1.3 U hebt een reactie over het handboek?

INHOUD ALGEMEEN. 1. Lokale besturen en wonen 1.1 Opbouw handboek 1.2 Hoe kwam het handboek tot stand? 1.3 U hebt een reactie over het handboek? INHOUD ALGEMEEN 1. Lokale besturen en wonen 1.1 Opbouw handboek 1.2 Hoe kwam het handboek tot stand? 1.3 U hebt een reactie over het handboek? 2. Relevante wetten en decreten 2.1 De Belgische Grondwet

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

INHOUD 1. INLEIDING EN SITUERING. 1.1 Wettelijk kader 1.2 Gemeentelijk initiatief 1.3 Definities 2. ALGEMEEN KADER INZAKE TOEWIJZING

INHOUD 1. INLEIDING EN SITUERING. 1.1 Wettelijk kader 1.2 Gemeentelijk initiatief 1.3 Definities 2. ALGEMEEN KADER INZAKE TOEWIJZING TOEWIJZINGSREGLEMENT SOCIALE HUURWONINGEN STAD LEUVEN INHOUD 1. INLEIDING EN SITUERING 1.1 Wettelijk kader 1.2 Gemeentelijk initiatief 1.3 Definities 2. ALGEMEEN KADER INZAKE TOEWIJZING 2.1 Decretale principe

Nadere informatie

* alleenstaande moeder of vader+inwonende kinderen. * gehuwd of samenwonend. * 16-25 jaar. * meer dan 50 jaar. * 26-50 jaar

* alleenstaande moeder of vader+inwonende kinderen. * gehuwd of samenwonend. * 16-25 jaar. * meer dan 50 jaar. * 26-50 jaar ANDERS-WACHTEBEKE RESULTATEN WONEN-ENQUETE 2008 1) Gezinssituatie * gehuwd of samenwonend 80,51% * alleenstaand 15,25% * alleenstaande moeder of vader+inwonende kinderen 4,24% * alleenstaande moeder of

Nadere informatie

Beleidsaanbevelingen. Wat leert ons het Grote Woononderzoek?

Beleidsaanbevelingen. Wat leert ons het Grote Woononderzoek? Beleidsaanbevelingen. Wat leert ons het Grote Woononderzoek? Sien Winters KU Leuven - HIVA Studiedag Wonen in Vlaanderen anno 2013. Wat leert ons het Grote Woononderzoek 2013 Brussel, Vlaams Parlement,

Nadere informatie

Vlaamse Wooncode. Grond- en pandendecreet SOCIALE HUISVESTING DE OPDRACHT IS WOONBELEID VLAANDEREN: BETAALBAAR WONEN SOCIALE HUISVESTING: NU!

Vlaamse Wooncode. Grond- en pandendecreet SOCIALE HUISVESTING DE OPDRACHT IS WOONBELEID VLAANDEREN: BETAALBAAR WONEN SOCIALE HUISVESTING: NU! SOCIALE HUISVESTING DE OPDRACHT IS Kwalitatief Voldoende aanbod Behoorlijke woonomgeving Voor woonbehoeftigen & met woonzekerheid Betaalbaar SOCIALE HUISVESTING: NU! WOONBELEID VLAANDEREN: BETAALBAAR WONEN

Nadere informatie

Monitoring van het sociaal woonaanbod. De realisatie van een sociaal woonaanbod op gemeentelijk niveau

Monitoring van het sociaal woonaanbod. De realisatie van een sociaal woonaanbod op gemeentelijk niveau Monitoring van het sociaal woonaanbod De realisatie van een sociaal woonaanbod op gemeentelijk niveau Structuur toelichting 1. Definitie sociaal woonaanbod 2. Monitoring van het sociaal woonaanbod 3. Toename

Nadere informatie

INTERGEMEENTELIJKE ONROERENDERFGOED- DIENSTEN (IOED S)

INTERGEMEENTELIJKE ONROERENDERFGOED- DIENSTEN (IOED S) INTERGEMEENTELIJKE ONROERENDERFGOED- DIENSTEN (IOED S) 8 september 2015 Vlaams Regeerakkoord 2014-2019 We betrekken zo veel als mogelijk de lokale besturen bij het erfgoedbeleid en bij de maatregelen die

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende het afschaffen van sociale koopwoningen

Voorstel van resolutie. betreffende het afschaffen van sociale koopwoningen stuk ingediend op 1687 (2011-2012) Nr. 1 21 juni 2012 (2011-2012) Voorstel van resolutie van de dames Mieke Vogels en Elisabeth Meuleman en de heren Filip Watteeuw en Dirk Peeters betreffende het afschaffen

Nadere informatie

Omzendbrief W/2014/01

Omzendbrief W/2014/01 Omzendbrief W/2014/01 Omzendbrief betreffende de opmaak van een lokaal toewijzingsreglement voor ouderen Vlaams minister van Energie, Wonen, Steden en Sociale Economie Martelaarsplein 7, 1000 Brussel Tel.

Nadere informatie

De Vlaamse regering heeft op 25 juni 2010 een besluit goedgekeurd betreffende de beleids- en beheerscyclus (BBC)van de provincies, de gemeenten en de

De Vlaamse regering heeft op 25 juni 2010 een besluit goedgekeurd betreffende de beleids- en beheerscyclus (BBC)van de provincies, de gemeenten en de De Vlaamse regering heeft op 25 juni 2010 een besluit goedgekeurd betreffende de beleids- en beheerscyclus (BBC)van de provincies, de gemeenten en de OCMW s met regels voor de financiële aspecten van de

Nadere informatie

De woningmarkt in Vlaanderen

De woningmarkt in Vlaanderen De woningmarkt in Vlaanderen Een blik op de betaalbaarheid, woningkwaliteit en subsidies Kristof Heylen HIVA - KU Leuven www.steunpuntwonen.be Woonsituatie: evolutie 1976-2005 Aandeel huurders van 33%

Nadere informatie

VLAAMS WONINGFONDS VAN DE GROTE GEZINNEN cvba PERSBERICHT de Meeûssquare, 26-27 21 mei 2008 1000 BRUSSEL BLIKVANGER VAN HET ACTIVITEITENVERSLAG 2007

VLAAMS WONINGFONDS VAN DE GROTE GEZINNEN cvba PERSBERICHT de Meeûssquare, 26-27 21 mei 2008 1000 BRUSSEL BLIKVANGER VAN HET ACTIVITEITENVERSLAG 2007 VLAAMS WONINGFONDS VAN DE GROTE GEZINNEN cvba PERSBERICHT de Meeûssquare, 26-27 21 mei 2008 1000 BRUSSEL KBO 0421 111 543 RPR Brussel BLIKVANGER VAN HET ACTIVITEITENVERSLAG 2007 Dankzij het ter beschikking

Nadere informatie

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland drs. J.E. den Ouden 1-11-2013 Bevolking De gemeente Steenwijkerland telt momenteel circa 43.400 inwoners. Het inwonertal

Nadere informatie

Aankoop sociaal beheersrecht informatie 20 september 2011 SOCIAAL BEHEERSRECHT

Aankoop sociaal beheersrecht informatie 20 september 2011 SOCIAAL BEHEERSRECHT SOCIAAL BEHEERSRECHT VWC: decreet van 15 juli 1997 houdende de Vlaamse wooncode; BVR: besluit van de Vlaamse regering van 6 oktober 1998 betreffende de kwaliteitsbewaking, het recht van voorkoop en het

Nadere informatie

Trends op de Vlaamse woningmarkt

Trends op de Vlaamse woningmarkt Trends op de Vlaamse woningmarkt Sien Winters KU Leuven - HIVA Studiedag Wonen in Vlaanderen anno 2013. Wat leert ons het Grote Woononderzoek 2013 Brussel, Vlaams Parlement, De Schelp 3 maart 2015 www.steunpuntwonen.be

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen Stuk 2223 (2003-2004) Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2003-2004 5 maart 2004 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen betreffende een

Nadere informatie

Eerste versie langetermijnvisie grondige renovatie van woningen

Eerste versie langetermijnvisie grondige renovatie van woningen Eerste versie langetermijnvisie grondige renovatie van woningen 1 Kenmerken Vlaams woningenbestand Overgrote meerderheid individuele woningen, elke woning quasi anders. Oud met slechte energieprestatie.

Nadere informatie

Doelgroepenplan & lokaal toewijzingsreglement ouderen - sociale huisvesting - Gemeente Wachtebeke Ontwerp lokaal woonoverleg dd 26/09/2014

Doelgroepenplan & lokaal toewijzingsreglement ouderen - sociale huisvesting - Gemeente Wachtebeke Ontwerp lokaal woonoverleg dd 26/09/2014 Doelgroepenplan & lokaal toewijzingsreglement ouderen - sociale huisvesting - Gemeente Wachtebeke Ontwerp lokaal woonoverleg dd 26/09/2014 Inhoudsopgave A. Situering 2 1. Wettelijk kader 2 2. Toewijzingsregels

Nadere informatie

Warmer wonen. Werkgroep premies. 20 juni 2013

Warmer wonen. Werkgroep premies. 20 juni 2013 Warmer wonen Werkgroep premies 20 juni 2013 Uitgenodigd Isabel Tremerie ; Ciska Vereecke; david debosschere; Daevy Debeuf ; Catherine.Christiaens; christof libbrecht; pieter Decruynaere; Fien Vandeghinste;

Nadere informatie

Overzicht verloop. - Beleidsmatig. Voorstelling krotspot-methodiek Werkgroep Private Huurmarkt. Uitdagingen voor het beleid Woonpatrimonium Antwerpen

Overzicht verloop. - Beleidsmatig. Voorstelling krotspot-methodiek Werkgroep Private Huurmarkt. Uitdagingen voor het beleid Woonpatrimonium Antwerpen Voorstelling krotspot-methodiek Werkgroep Private Huurmarkt 4 mei 2010 - Financieel kader en historische groei - 2 Werken aan woonkwaliteit Vlaamse Wetgeving Uitdagingen voor het beleid Woonpatrimonium

Nadere informatie

Woonplan Londerzeel Actualisatie en evaluatie van de doelstellingen September 2012

Woonplan Londerzeel Actualisatie en evaluatie van de doelstellingen September 2012 Woonplan Londerzeel Actualisatie en evaluatie van de doelstellingen September 2012 Voorwoord De Vlaamse overheid wil gemeenten stimuleren om een lokaal woonbeleid te voeren dat gesteund is op een goed

Nadere informatie

Beleidsacties wonen 2012

Beleidsacties wonen 2012 SD 1: Het voeren van een aanbodbeleid Beleidsacties wonen 2012 Nr actie Periode hoofduitvoerder 1 Implementeren van de resultaten van het 2008- Stad Woondienst woonprogramma (2008) + invullen sociaal objectief

Nadere informatie

Is wonen in Vlaanderen betaalbaar? Kristof Heylen, HIVA, KULeuven Steunpunt Ruimte en Wonen

Is wonen in Vlaanderen betaalbaar? Kristof Heylen, HIVA, KULeuven Steunpunt Ruimte en Wonen Is wonen in Vlaanderen betaalbaar? Methodologie, vaststellingen, t evoluties Boekvoorstelling 21 december 2010 Kristof Heylen, HIVA, KULeuven Steunpunt Ruimte en Wonen Inhoud Definitie Methodologie Woonquote

Nadere informatie

Omzendbrief RWO/WO/2014/03

Omzendbrief RWO/WO/2014/03 Omzendbrief RWO/WO/2014/03 Omzendbrief vrijwillige toepassing KSH Aan: lokale besturen die hun huurpatrimonium onder het sociaal huurstelsel willen brengen Vlaams minister van Energie, Wonen, Steden en

Nadere informatie

Advies. Over het voorontwerp van decreet tot invoering van een verhoogd abattement bij hypotheekvestiging op de enige woning

Advies. Over het voorontwerp van decreet tot invoering van een verhoogd abattement bij hypotheekvestiging op de enige woning Brussel, 9 juli 2008 070908 Advies decreet hypotheekvestiging Advies Over het voorontwerp van decreet tot invoering van een verhoogd abattement bij hypotheekvestiging op de enige woning 1. Toelichting

Nadere informatie

WOON en ENERGIEWINKEL Stad Aalst dienst Woonbeleid

WOON en ENERGIEWINKEL Stad Aalst dienst Woonbeleid voorstelling WOON en ENERGIEWINKEL Stad Aalst dienst Woonbeleid Molenstraat 30 Wie zijn wij : Woonwinkel trefpunt Sociaal Verhuurkantoor Woningkwaliteit Inventarisatiecel vzw BEA (Beheer Energie Aalst)

Nadere informatie

2 Betaalbaar Wonen / do. 10 november CM-Eeklo (Stassano-site)

2 Betaalbaar Wonen / do. 10 november CM-Eeklo (Stassano-site) CREATIEF BESTUREN Module WONEN 2 Betaalbaar Wonen / do. 10 november CM-Eeklo (Stassano-site) Programma: 14u00 14u30: bezoek aan de Stassano-site in Eeklo, rondleiding door Dirk Waelput (milieuambtenaar

Nadere informatie

Vraag nr. 15 van Filiep Santy van 18 december 2014

Vraag nr. 15 van Filiep Santy van 18 december 2014 STAD KORTRIJK ------------------------ G E M E E N T E R A A D Bulletin van Vragen en Antwoorden Jaargang 24 - nummer 5 mei 2015 Vraag nr. 15 van Filiep Santy van 18 december 2014 Evolutie woongelegenheden

Nadere informatie

Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte

Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte Oegstgeest aan de Rijn: realisatie van een woningbouwbehoefte Stap 1 van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking schrijft voor dat een stedelijke ontwikkeling past binnen de regionale behoefte. Provincie

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende een harmonisatie in de sociale kredietsector

Voorstel van resolutie. betreffende een harmonisatie in de sociale kredietsector stuk ingediend op 548 (2009-2010) Nr. 1 20 mei 2010 (2009-2010) Voorstel van resolutie van mevrouw Mercedes Van Volcem, de heer Filip Anthuenis, de dames Irina De Knop en Vera Van der Borght en de heer

Nadere informatie

Community Land Trust. Wonen op gemeenschapsgrond

Community Land Trust. Wonen op gemeenschapsgrond Community Land Trust Wonen op gemeenschapsgrond Filmpje CLT 1. Wat is een CLT? Community Land Trust definitie: een verenigingsvorm die een (gemeenschaps)gronden verwerft, ontwikkelt en beheert ambitie:

Nadere informatie

Verloop van de avond

Verloop van de avond Verloop van de avond 1.Woonplan 2030: Brigitte Smets, schepen van wonen 2.Woonkwaliteitsnormen: Koen Knevels, diensthoofd wonen 3.Appartementsrecht: meester Astrid Clabots 4.Vragenronde en pauze 5.Renovatiekredieten:

Nadere informatie

Samenwerking OCMW sociale huisvestingsmaatschappij. Puurs

Samenwerking OCMW sociale huisvestingsmaatschappij. Puurs Samenwerking OCMW sociale huisvestingsmaatschappij Puurs 11-1-2011 Situering Puurs: 17.000 inwoners Groene, landelijke gemeente gelegen langs enkele verkeersassen waardoor er vrij veel economische activiteit

Nadere informatie

Het renovatiepact en Woningkwaliteit. minimale Vlaamse veiligheids- en kwaliteitsnormen voor woningen

Het renovatiepact en Woningkwaliteit. minimale Vlaamse veiligheids- en kwaliteitsnormen voor woningen Het renovatiepact en Woningkwaliteit minimale Vlaamse veiligheids- en kwaliteitsnormen voor woningen Waarom Vlaamse veiligheids en kwaliteitsvereisten voor woningen? Art. 23 Grondwet: recht op behoorlijke

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

Woonfiche KNOKKE-HEIST

Woonfiche KNOKKE-HEIST Woonfiche KNOKKE-HEIST B O D E M G E B R U I K W O O N G E L E G E N H E D E N S O C I A L E H U I S V E S T I N G V A S T G O E D P R IJ Z E N P R E M I E S ENERGIEARMOEDE p.1 p.2 p.3 p.4 p.5 p.6 B O

Nadere informatie

Energie in het Grote Woononderzoek 2013 Hoe evolueert de energiekwaliteit van de Vlaamse woningen?

Energie in het Grote Woononderzoek 2013 Hoe evolueert de energiekwaliteit van de Vlaamse woningen? Energie in het Grote Woononderzoek 2013 Hoe evolueert de energiekwaliteit van de Vlaamse woningen? Griet Verbeeck & Wesley Ceulemans Universiteit Hasselt Studiedag De energiekwaliteit van het Vlaamse woningenpark,

Nadere informatie

Woonbeleid Woonstrategie Limburg

Woonbeleid Woonstrategie Limburg Woonbeleid Woonstrategie Limburg Limburg inleiding voor Vastgoed Belang Zuid Wim Sniedt, 26 maart 2015 Trend: Minder & kleinere huishoudens Prognose aantal huishoudens in Limburg Samenstelling huishoudens

Nadere informatie

Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO. Advies. Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling

Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO. Advies. Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO Advies Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling 1. Inleiding Op 8 juni 2009 werd de SERV om advies gevraagd over de fiches ter invulling

Nadere informatie

zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie

zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie vergadering C190 WON16 zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie van 31 maart 2011 2 Commissievergadering nr. C190 WON16 (2010-2011)

Nadere informatie

Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014

Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014 Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014 Programma armoedebestrijding cijfers Armoede in Kortrijk In Kortrijk leven in 2011 11.227 inwoners

Nadere informatie

STAD BRUGGE Assebroek

STAD BRUGGE Assebroek STAD BRUGGE Assebroek Oktober 2011 Mercedes Van Volcem Assebroek in beweging INLEIDING Brugge is absoluut meer dan de binnenstad. Een beleid per deelgemeente of sector dringt zich op. De deelgemeenten

Nadere informatie

Marktevoluties België: nieuwbouw - bestaande woningen Toenemend belang betaalbaarheid

Marktevoluties België: nieuwbouw - bestaande woningen Toenemend belang betaalbaarheid Marktevoluties België: nieuwbouw - bestaande woningen Toenemend belang betaalbaarheid Roel Helgers Centrum voor Economische Studiën KU Leuven 15 e isolatiedag 18 september 2014 Antwerpen R. Helgers (CES,

Nadere informatie

Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen

Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen Inspiratiedag Brede School - 29 april 2014 - BRONKS Programma armoedebestrijding cijfers Armoede in Kortrijk In Kortrijk leven in 2011 11.227 inwoners in

Nadere informatie

Armoedebarometer 2012

Armoedebarometer 2012 Armoedebarometer 2012 Jill Coene An Van Haarlem Danielle Dierckx In opdracht van Decenniumdoelen 2017 Armoede in cijfers Kinderen geboren in een kansarm gezin verdubbeld tot 8,6% op tien jaar tijd - Kwalijke

Nadere informatie

EEN STEDELIJKE WOONRAAD VOOR ANTWERPEN? Een initiatief van het Antwerps Platform Wonen. Inleiding

EEN STEDELIJKE WOONRAAD VOOR ANTWERPEN? Een initiatief van het Antwerps Platform Wonen. Inleiding EEN STEDELIJKE WOONRAAD VOOR ANTWERPEN? Inleiding Een initiatief van het Antwerps Platform Wonen Sedert enkele jaren voeren 11 Antwerpse sociale organisaties geregeld overleg in het Antwerps Platform Wonen.

Nadere informatie

Stedelijk huurkantoor Gent. 28 september 2010

Stedelijk huurkantoor Gent. 28 september 2010 Stedelijk huurkantoor Gent 28 september 2010 1. Gentse context AANBOD - 44% huurders (bron, SEE 2001) - Aantal huurwoningen neemt gestaag af - Aantal huurwoningen wordt geraamd op 44.000 (cijfers 2001)

Nadere informatie

zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie

zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie vergadering C214 WON18 zittingsjaar 2010-2011 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie van 28 april 2011 2 Commissievergadering nr. C214 WON18 (2010-2011)

Nadere informatie

ONGESCHIKTHEID ONBEWOONBAARHEID

ONGESCHIKTHEID ONBEWOONBAARHEID ONGESCHIKTHEID ONBEWOONBAARHEID V.U.: Agentschap Wonen-Vlaanderen, Koning Albert II-laan 20 bus 7, 1000 Brussel Vormgeving: Lien Van Cromphaut D/2009/3241/318 4 Inhoud Wat is een woning? 6 Wanneer is een

Nadere informatie

Zitting van de gemeenteraad

Zitting van de gemeenteraad 1 zvvegeni Zitting van de gemeenteraad ZITTING VAN 23 NOVEMBER 2009 Agendapunt: Onderwerp: Aanpassing van het subsidiereglement inzake de gemeentelijke renovatieprem ie De Raad, Overwegende dat een actief

Nadere informatie

Belastingreglement van 30 december 2013 op de leegstand van gebouwen en woningen

Belastingreglement van 30 december 2013 op de leegstand van gebouwen en woningen Algemene bepalingen Artikel 1 Belastingreglement van 30 december 2013 op de leegstand van gebouwen en woningen Er wordt voor de aanslagjaren 2014 tot en met 2019 een jaarlijkse gemeentebelasting gevestigd

Nadere informatie

PROFIELANALYSE SOCIAAL PATRIMONIUM & (KANDIDAAT-) SOCIALE HUURDERS

PROFIELANALYSE SOCIAAL PATRIMONIUM & (KANDIDAAT-) SOCIALE HUURDERS PROFIELANALYSE SOCIAAL PATRIMONIUM & (KANDIDAAT-) SOCIALE HUURDERS LOKALE REGIE MOGELIJK MAKEN AALTER 214 Sociaal wonen is bij uitstek een lokale aangelegenheid en onderwerp van de regisserende gemeente.

Nadere informatie

WORKSHOP PRIVATE HUURMARKT. Toelichting Kenniscentrum Vlaamse Steden 23 maart 2009 Tinne op de Beeck Kabinet Karin Temmerman

WORKSHOP PRIVATE HUURMARKT. Toelichting Kenniscentrum Vlaamse Steden 23 maart 2009 Tinne op de Beeck Kabinet Karin Temmerman WORKSHOP PRIVATE HUURMARKT Toelichting Kenniscentrum Vlaamse Steden 23 maart 2009 Tinne op de Beeck Kabinet Karin Temmerman 1. STUDIE HUREN IN GENT Centrum voor Duurzame Ontwikkeling RESULTATEN TECHNISCH

Nadere informatie

1. Situering. Hierbij worden volgende voorwaarden opgelegd:

1. Situering. Hierbij worden volgende voorwaarden opgelegd: Vlaamse Woonraad Koning Albert II-laan 19 bus 23 1210 Brussel vlaamse.woonraad@rwo.vlaanderen.be www.vlaamsewoonraad.be Advies 2015/08 datum 9 oktober 2015 bestemmeling kopie onderwerp Mevrouw Liesbeth

Nadere informatie

Samenhuizen in Gent. 1. Aanleiding. Samenhuizen kan een stedenbouwkundig misdrijf vormen

Samenhuizen in Gent. 1. Aanleiding. Samenhuizen kan een stedenbouwkundig misdrijf vormen Samenhuizen in Gent Samenhuizen in deze nota = meerdere personen die, buiten het klassieke gezinsverband, samen een ééngezinswoning of appartement huren met meer dan één slaapkamer. Onderstaande nota werd

Nadere informatie

Is wonen in Vlaanderen betaalbaar?

Is wonen in Vlaanderen betaalbaar? Is wonen in Vlaanderen betaalbaar? Boek uitgegeven bij Garant Redactie: Sien Winters Auteurs: Sien Winters, Kristof Heylen, Marietta Haffner, Pascal De Decker, Frank Vastmans, Erik Buyst Boekvoorstelling

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE HUURPRIJSBEREKENING VOOR SOCIALE WONINGEN VERHUURD DOOR EEN LOKAAL BESTUUR IN 2014

TOELICHTING BIJ DE HUURPRIJSBEREKENING VOOR SOCIALE WONINGEN VERHUURD DOOR EEN LOKAAL BESTUUR IN 2014 agentschap Wonen-Vlaanderen afdeling Woonbeleid Koning Albert II-laan 19, bus 21 1210 Brussel Tel. 02 553 82 74 - Fax 02 553 82 25 woonbeleid@rwo.vlaanderen.be TOELICHTING BIJ DE HUURPRIJSBEREKENING VOOR

Nadere informatie

Deel 1 werking van de woningmarkt. Studiedag Woonfiscaliteit 24 juni 2014 / Campus Sint Lucas Brussel

Deel 1 werking van de woningmarkt. Studiedag Woonfiscaliteit 24 juni 2014 / Campus Sint Lucas Brussel Deel 1 werking van de woningmarkt Frank vastmans CES Studiedag Woonfiscaliteit 24 juni 2014 / Campus Sint Lucas Brussel overzicht een goed begrip van de woningmarkt helpt om ideeën rond het hervormen van

Nadere informatie

Kinderarmoede en huisvesting. Gerlinde Verbist. Werken rond de structurele oorzaken van kinderarmoede COLLOQUIUM - KBS.

Kinderarmoede en huisvesting. Gerlinde Verbist. Werken rond de structurele oorzaken van kinderarmoede COLLOQUIUM - KBS. Kinderarmoede en huisvesting Gerlinde Verbist Werken rond de structurele oorzaken van kinderarmoede COLLOQUIUM - KBS 12 juni 2014 Inhoud 1. Kinderarmoede en woonstatus 2. Financiële maatregelen wonen 3.

Nadere informatie

Aanpasbaar bouwen, kostprijs?

Aanpasbaar bouwen, kostprijs? Aanpasbaar bouwen, kostprijs? Hannelore Knevels, sectorarchitect vmsw Aanpasbaar bouwen, kostprijs? Inhoud presentatie 1. Situering VMSW 2. C2008 3. Kostprijs aanpasbaar bouwen 4. Voorbeeldprojecten 5.

Nadere informatie

wonen STRATEGISCHE DOELSTELLINGEN BELEIDSUITDAGING UIT HET GROTEPRIORITEITENDEBAT

wonen STRATEGISCHE DOELSTELLINGEN BELEIDSUITDAGING UIT HET GROTEPRIORITEITENDEBAT STRATEGISCHE DOELSTELLINGEN BELEIDSUITDAGING UIT HET GROTEPRIORITEITENDEBAT Betaalbaar en kwaliteitsvol voor iedereen SD 10. IN 2019 IS AANGEPAST EN COMFORTABEL WONEN VERZEKERD VOOR ALLE KINDEREN EN JONGEREN.

Nadere informatie

Het project wordt gesteund en gesubsidieerd door de Vlaamse Regering en de Provincie Vlaams-Brabant.

Het project wordt gesteund en gesubsidieerd door de Vlaamse Regering en de Provincie Vlaams-Brabant. Technisch deskundige Wonen (deeltijds 70 à 90%) 3Wplus vzw heeft samen met 6 gemeenten (Bever, Galmaarden, Gooik, Herne, Lennik en Pepingen) de interlokale vereniging Woonwinkel Pajottenland opgericht.

Nadere informatie

1. Hoeveel van de projecten die werden goedgekeurd werden inmiddels uitgevoerd?

1. Hoeveel van de projecten die werden goedgekeurd werden inmiddels uitgevoerd? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 67 van JORIS POSCHET datum: 23 oktober 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Bovenlokale sportinfrastructuur - Evaluatie Het wegwerken

Nadere informatie

Organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden

Organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden Organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden De organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden wordt vandaag geregeld met het decreet van 8 maart 2013 betreffende de organisatie

Nadere informatie

HET GROTE WOONONDERZOEK 2013. Katrien Partyka Vlaams volksvertegenwoordiger CD&V

HET GROTE WOONONDERZOEK 2013. Katrien Partyka Vlaams volksvertegenwoordiger CD&V HET GROTE WOONONDERZOEK 2013 1 Katrien Partyka Vlaams volksvertegenwoordiger CD&V INHOUD 1. Het Grote Woononderzoek 2013 2. Trends in eigendomsverwerving 3. Profiel van de deelmarkten 4. Betaalbaarheid

Nadere informatie

Databank Brussels actieplan armoedebestrijding 2008. Hoofdstuk: Huisvesting

Databank Brussels actieplan armoedebestrijding 2008. Hoofdstuk: Huisvesting Hoofdstuk: Pagina 1 De bouw van 5 000 sociale (70 %) en middelgrote (30 %) woningen 86 Investeringstoelage aan de Brusselse elijke smaatschappij (BGHM) voor de bouw van sociale en middelgrote woningen

Nadere informatie

Woonprogrammatie. Voorstel methodiek en berekening Studiedag 23 nov. 2012

Woonprogrammatie. Voorstel methodiek en berekening Studiedag 23 nov. 2012 Woonprogrammatie Voorstel methodiek en berekening Studiedag 23 nov. 2012 1 Inhoud 1. Algemene methodiek (herziening PRS) 2. Berekenen bruto-taakstelling 3. Confrontatie met aanbod 2 Algemene methodiek

Nadere informatie

1.1 De Vlaamse Wooncode als decretale basis

1.1 De Vlaamse Wooncode als decretale basis Inhoudstafel 1 Institutioneel kader 1.0 Toepasselijke wetgeving 1.0 Inleiding 1.1 De Vlaamse Wooncode als decretale basis 1.2 Andere relevante beleidsdomeinen 1.2.1 Fiscaliteit 1 1.2.2 Steden- en plattelandsbeleid

Nadere informatie

Woningprijzen in Vlaanderen. Paul de Vries OTB TU Delft (NL) Sien Winters HIVA K.U.Leuven

Woningprijzen in Vlaanderen. Paul de Vries OTB TU Delft (NL) Sien Winters HIVA K.U.Leuven Woningprijzen in Vlaanderen Paul de Vries OTB TU Delft (NL) Sien Winters HIVA K.U.Leuven De ontwikkeling van de woningprijs Een indruk van de achterliggende factoren Paul de Vries Voorstellen Onderzoeksinstituut

Nadere informatie

Een sociaal verhuurkantoor in de buurt, UW WONING ZORGELOOS VERHUURD!

Een sociaal verhuurkantoor in de buurt, UW WONING ZORGELOOS VERHUURD! Een sociaal verhuurkantoor in de buurt, UW WONING ZORGELOOS VERHUURD! Brochure voor eigenaars en verhuurders Het sociaal verhuurkantoor (SVK), ook uw partner? ZORGELOOS VERHUREN Als eigenaar of verhuurder

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Deel I Huurprincipes... 17. 1.1 Burgerlijk Wetboek... 17. Boek III Wijze van eigendomsverkrijging... 17. Titel VIII Huur...

Inhoudsopgave. Deel I Huurprincipes... 17. 1.1 Burgerlijk Wetboek... 17. Boek III Wijze van eigendomsverkrijging... 17. Titel VIII Huur... Inhoudsopgave Deel I Huurprincipes... 17 1.1 Burgerlijk Wetboek... 17 Boek III Wijze van eigendomsverkrijging... 17 Titel VIII Huur... 17 Hoofdstuk I Algemene bepalingen... 17 Hoofdstuk II Huur van goederen...

Nadere informatie

*BM1400514* BM1400514

*BM1400514* BM1400514 *BM1400514* BM1400514 Verslag : Beeldvormende vergadering Woonvisie Datum : 18 februari 2014 Tijd : 19:30 uur Lokatie : raadszaal gemeentehuis Onderwerp : Woonvisie Aanwezig : Zie presentielijst Afwezig

Nadere informatie

Aandachtspunten t.a.v. de PROVINCIES. 2. Mobiliteit Ouderen willen zich overal kunnen verplaatsen, ook bij beperking van de persoonlijke mobiliteit.

Aandachtspunten t.a.v. de PROVINCIES. 2. Mobiliteit Ouderen willen zich overal kunnen verplaatsen, ook bij beperking van de persoonlijke mobiliteit. OOK Vlaams OUDEREN OVERLEG KOMITEE vzw - Vlaamse OUDERENRAAD Aandachtspunten t.a.v. de PROVINCIES 1. Informatie en communicatie Ouderen willen de diensten en taken van de provincie beter kennen. 2. Mobiliteit

Nadere informatie

Woonbeleidsplan Gemeente Meulebeke 2014 2019

Woonbeleidsplan Gemeente Meulebeke 2014 2019 Woonbeleidsplan Gemeente Meulebeke 2014 2019 colofon gemeente: Meulebeke project: Woonbeleidsplan 2014-2019 fase: Goedgekeurd door de Gemeenteraad datum: 5 februari 2014 projectteam: Intergemeentelijke

Nadere informatie

Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen

Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen Energie voor iedereen! met steun van de Koning Boudewijnstichting Inhoud Samenwerkingsverband Dakisolatie waarom? Probleemstelling Project Troeven, uitdagingen

Nadere informatie

Stadsmonitor 2014 Een samenwerking tussen het Agentschap Binnenlands Bestuur en de Studiedienst van de Vlaamse Regering

Stadsmonitor 2014 Een samenwerking tussen het Agentschap Binnenlands Bestuur en de Studiedienst van de Vlaamse Regering Stadsmonitor 2014 Een samenwerking tussen het Agentschap Binnenlands Bestuur en de Studiedienst van de Vlaamse Regering Situering Opdracht: minister, bevoegd voor het Stedenbeleid De stadsmonitor is een

Nadere informatie

INFOFICHE WONEN Sociaal lenen

INFOFICHE WONEN Sociaal lenen Woonwijzer Midden-Brabant 0471 85 03 77 eva.vanhoof@igo.be INFOFICHE WONEN 6 pagina s - deze pagina inbegrepen Update 22/02/2012 Sociale kredietmaatschappijen. Een sociale kredietmaatschappij werd door

Nadere informatie