Nieuwsbrief. Wat houdt onderwijssegregatie juist in?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nieuwsbrief. Wat houdt onderwijssegregatie juist in?"

Transcriptie

1 De discussie over etnische segregatie in het onderwijs, zeg maar over zwarte en witte scholen, is onlangs weer opgeflakkerd in de media. Stemmen gaan op dat het inschrijvingsbeleid in het kader van het GOK-beleid totaal is mislukt. Immers, concentratiescholen zijn niet uit het stedelijke landschap verdwenen. Wel integendeel. Een goede aanleiding om eens stil te staan bij het fenomeen van segregatie in het onderwijs. Wat leert ons het wetenschappelijk onderzoek? Wat is segregatie eigenlijk? Wat zijn de oorzaken en gevolgen ervan? Zijn zwarte scholen per definitie slechte scholen? Welk beleid moeten we voeren? We spraken hierover met Orhan Agirdag, doctorandus onderzoeksgroep CUDOS UGent en Sven Sierens, onderzoeksmedewerker Steunpunt Diversiteit & Leren, UGent. Orhan Agirdag verricht, in het kader van een grootschalig en interuniversitair onderzoeksproject rondom etnische segregatie in het basisonderwijs, onderzoek naar de gevolgen van segregatie, zowel cognitief als niet-cognitief. Sven Sierens schreef samen met Paul Mahieu en Ward Nouwen van de Universiteit Antwerpen een bijdrage voor het boek International perspectives on countering school segregation (Internationale perspectieven op het tegengaan van schoolsegregatie). De bijdrage (in het Engels) geeft een stand van zaken over het Vlaamse desegregatiebeleid in het basisonderwijs. Het boek is onlangs verschenen bij uitgeverij Garant (ISBN ). Wat houdt onderwijssegregatie juist in? Orhan: Als je het woord segregatie opzoekt in het woordenboek, ga je het woord apartheid terugvinden. Onderwijssegregatie betekent dan zoveel als het gescheiden schoollopen van leerlingen volgens bepaalde kenmerken. Dat kan etnisch, maar ook gender of sociale klasse zijn. Sven: We hebben dat altijd gehad. Ik denk dat dat eigen is aan ons onderwijssysteem. Vroeger hadden we bijvoorbeeld meisjes- en jongensscholen. Of segregatie naar sociale klasse toe: arbeiderskinderen en kinderen uit de hogere sociale klasse gingen niet samen naar school. En eigenlijk heb je dat nog altijd, vooral in de grote steden. Je hebt ook segregatie naar levensbeschouwing toe, bijvoorbeeld via de netten, hoewel een duidelijke keuze omwille van het geloof of de godsdienst vandaag niet zo sterk meer aanwezig is. En dan heb je natuurlijk die segregatie naar etnische herkomst. Etnische achtergrond en sociale klasse hangen overigens voor een groot deel samen. In zekere zin zijn de arbeidersscholen van vroeger in de stad nu de scholen waar men vooral allochtone leerlingen vindt. O: Segregatie heeft verschillende dimensies. Als we over concentratie spreken, spreken we puur over het percentage etniciteit. Maar daarbinnen heb je nog verschillen. Je kan een school hebben met extreem gesteld alleen leerlingen van Turkse origine. Je kan ook een

2 school hebben waar iedereen een andere etnische achtergrond heeft bij wijze van spreken, bijvoorbeeld één leerling van Poolse herkomst, één van Turkse herkomst, één van Marokkaanse herkomst Beide kunnen 100% concentratiescholen zijn. Er wordt geen verschil gemaakt tussen de twee, maar ze zijn wel degelijk verschillend. Ook hoe leerkrachten of ouders het beleven. Hoe komt segregatie juist tot stand? S: Dat is natuurlijk een lange geschiedenis maar ik zie zelf drie oorzaken: ruimtelijke segregatie in de omgeving van de school, de keuzes die ouders maken en de keuzes die scholen maken. Er is duidelijk een band tussen de buurt en de school, zeker in het basisonderwijs. Waar mensen wonen, sturen ze meestal ook hun kinderen naar school. Hier zien we wel een verschil tussen sociale klassen. De meeste ouders uit lagere sociale klassen, sturen hun kind naar een buurtschool, zonder verder de vraag te stellen of dit wel de beste school is. Middenklassenouders, ook allochtone gezinnen, die maken een veel bewustere keuze. Die school kan evengoed ver uit de buurt zijn van waar ze wonen. Dat hangt samen met de tweede oorzaak, de vrije schoolkeuze. In België hebben we een zeer grote vrijheid om zowel onderwijs te organiseren als om zelf een school te kiezen voor onze kinderen. Als je vrije schoolkeuze hebt, dan mogen ouders vrij kiezen en gaan ze op zoek naar een school met kwaliteit, dé geschikte school voor hun kind. Bij het beeld van wat een goede school is, zie je dat heel veel ouders, zowel autochtoon als allochtoon, denken dat een concentratieschool per definitie een slechte school is. Vooral de schrik voor kwaliteitsdaling zit er diep in. Ze vinden ook dat het niet goed is voor de sociale omgang, dus voor de relaties tussen de leerlingen. O: Beelden die overigens niet noodzakelijk overeenstemmen met de realiteit, want we hebben geen vaste indicatoren om te meten of een school een goede of slechte school is. S: Als je zelf de school mag kiezen, kan je ook bepaalde scholen ontvluchten. In de loop van de jaren 70 en 80, bij een grote instroom van allochtone leerlingen, zag men dat als het aandeel van allochtone leerlingen begon te stijgen, je een zogenaamde witte vlucht kreeg. Witte ouders trokken hun kind weg uit de school en gingen naar een andere school. Waar dat kantelpunt ligt, is niet zo duidelijk. Je hoort allerlei percentages: 30%-50%. In de praktijk zie je toch vaak dat vanaf 30% allochtone leerlingenpopulatie autochtone leerlingen plotseling uit de school weg blijven. Tegenwoordig zie je ook meer en meer de zogenaamde zwarte vlucht van de beter gestelde allochtone ouder die vindt dat zo n school ook niet geschikt is voor zijn/haar kind. Ouders hebben recht om zelf vrij hun school te kiezen voor een kind. Omgekeerd betekent dit dat scholen tot op zekere hoogte een inschrijvingsplicht hebben. Van ouders die zich aandienen in een school om hun kind in te schrijven, moeten scholen het kind inschrijven. Ze hebben wel een aantal gegronde redenen om dat te weigeren, bijvoorbeeld als het maximum

3 aantal leerlingen bereikt is of als de ouders weigeren om het pedagogisch project van de school te ondertekenen, maar anders mogen ze dat niet. In de praktijk zie je wel dat bepaalde scholen systematisch leerlingen weigeren, dat is dan de derde oorzaak. Het mag wettelijk gezien niet, maar het gebeurt wel, vaak vanuit buikgevoel, vanuit de angst om een concentratieschool te worden. Waarom is segregatie een probleem? Heeft segregatie per definitie negatieve gevolgen? S: Men geeft altijd twee grote redenen aan. De eerste reden is dat het slecht zou zijn voor de kwaliteit van het onderwijs, dus dat leerlingen minder presteren in zogenaamde zwarte of concentratiescholen. Vandaar dat men heel veel verwacht van spreiding van -in de eerste plaats allochtone- leerlingen. De tweede grote reden is eigenlijk een bijna ethische reden, namelijk het ideaal van diversiteit in de samenleving. In een multi-etnische samenleving verwachten we ook dat kinderen van verschillende etnische groepen in dezelfde klas of in dezelfde school zitten. Dat zijn ook de twee grote redenen waarom men een desegregatiebeleid voert in Vlaanderen, maar ook in andere landen. O: Dat zijn de uitgangspunten die men heeft bij een desegregatiebeleid, maar de vraag is of dat wel klopt. S: We voeren al twintig jaar een zogenaamd desegregatie- en spreidingsbeleid, maar eigenlijk is dat nooit grondig wetenschappelijk onderbouwd. De tot nu toe verzamelde gegevens zijn tot nog toe beperkt en vaak fragmentarisch. O: De vraag is voor welke leerling het nefast is. Als we naar de objectieve gevolgen kijken, wat we nu met ons onderzoek gedaan hebben, merken we dat voor de middenklasse, autochtone leerling de schoolsoort bitter weinig uitmaakt. Deze leerling presteert overal goed. Een kind met een sterke sociaaleconomische achtergrond leert thuis in principe het meeste. Hij bezoekt musea, heeft thuis veel boeken Deze leerling komt er sowieso als een goede leerling uit. Voor de lagere sociale klasse, kan de school sterker het verschil maken. Er kan een uplifting komen als het kansarme kind in een school zit met minder kansarme leerlingen, maar ook weer niet zo veel als we denken. De effecten zijn reëel maar de effecten zijn klein. Je eigen sociale afkomst is belangrijker dan de sociale afkomst van de leerling die naast je zit bij wijze van spreken. Dat leerlingen in een zwarte concentratieschool gemiddeld lager presteren in vergelijking met een witte concentratieschool heeft vooral te maken met de individuele achtergrond van de leerlingen. Deze leerlingen hebben doorgaans een lage sociale achtergrond, wat maakt dat deze leerlingen het minder goed doen. Niet alleen naar objectieve prestaties, maar ook naar het welbevinden toe, zien we eigenlijk dat de concentratie niet slecht is, eventueel geen verschil uitmaakt of zelfs beter uitkomt. Autochtone kinderen worden niet meer of minder gepest én hun zelfwaardering en welbevinden ligt ook hoger in een concentratieschool. Een eerste reden is het door sociologen genoemde frog pond effect. Of je 70% haalt in een context waar andere leerlingen maar 50% halen dan wel 90%, maakt een groot verschil. Daarnaast zijn

4 autochtone leerlingen vaak die leerlingen die gekoesterd worden in een school. Ze krijgen aandacht, worden gesteund Er is een soort sociale hypochondrie aanwezig in het denken rond concentratiescholen. We denken dat concentratie een school ziek maakt en streven naar een gezonde mix qua leerlingenpopulatie. Concentratie van armoede kan inderdaad de situatie verzieken, maar de kleur van de school zelf, wat vaak de focus is van ons beleid, doet er eigenlijk bitter weinig toe. Waar liggen de uitdagingen? Kan desegregatie tegemoet komen aan segregatie? S: Segregatie kan je ook op verschillende manieren in kaart brengen. Aan de ene kant kan je kijken in hoeverre er inderdaad apartheid is, dus of allochtone en autochtone kinderen naar dezelfde scholen gaan of niet. Een andere manier om segregatie in kaart te brengen is nagaan in hoeverre de school een afspiegeling is van de samenstelling van de bevolking in de schoolomgeving. In een basisschool zou het bijvoorbeeld kunnen zijn dat in de buurt 50% van de populatie allochtone herkomst heeft. Je zou kunnen verwachten dat dit zich vertaalt in 50% allochtone populatie in de school. Wil je een desegregatiebeleid voeren, dan moet je aangeven wat je precies wil. Wil je dat de school een afspiegeling is van de omgeving of wil je dat er zich in een school zo weinig mogelijk allochtone leerlingen bevinden omdat dat nadelig zou zijn? Dat is een belangrijke vraag. Momenteel is daar nog geen duidelijk antwoord op. Het beleid hinkt wat op twee benen. Doordat het concentratie-effect zo klein is, denk ik dat het veel beter is om te gaan investeren in concentratiescholen, eerder dan louter leerlingen te spreiden. Internationaal zien we dat overal waar men geconfronteerd wordt met onderwijssegregatie en waar men een desegregatiebeleid voert in het onderwijs, dit niet de verhoopte resultaten heeft meegebracht. Het toegroeien naar een gemengde populatie gaat heel langzaam. Het feit dat het aandeel allochtonen in de steden toeneemt, vormt een extra uitdaging. Maar een desegregatiebeleid zelf is wel belangrijk, vooral om die sociale reden. Ik vind dat een belangrijk uitgangspunt in de samenleving, dat kinderen van verschillende groepen, achtergronden en klassen samen naar school gaan en waar we dus ook naar moeten streven. Maar dat is een lange-termijnstreven, ondertussen blijven die concentratiescholen in onze grote steden wel bestaan. Ze gaan niet direct verdwijnen. Er zijn stemmen voor een meer dwingender beleid, bijvoorbeeld door het afschaffen van vrije schoolkeuze, maar we weten uit ervaring dat een dwingend beleid eigenlijk ook contraproductieve effecten heeft. In de VS bijvoorbeeld heeft men geleerd dat als men ouders gaat dwingen om hun kind naar een bepaalde school te sturen, ze simpelweg verhuizen. Zolang we ouders niet kunnen overtuigen om kinderen samen naar school te sturen en we vrije schoolkeuze hebben, dan is desegregatie eigenlijk zeer moeilijk omdat er allerlei ontsnappingswegen zijn. O: We moeten niet op kleur spreiden, maar vooral kijken naar de sociaaleconomische achtergrond, door middenklasse-ouders te overtuigen om hun kinderen in te schrijven in een

5 buurtschool die een concentratieschool is. Als we toch willen spreiden, bijvoorbeeld omdat het goed is voor interetnische vriendschappen, zijn projecten als School in Zicht de meest werkzame. Uit ons verhaal dat de effecten klein zijn, mag niet besloten worden dat de middelen een maat voor niets zijn. Die kleine verschillen kunnen ook weggewerkt worden als we er meer in investeren. Dat scholen er weinig toe doen, is misschien het succes van het GOK-verhaal. Misschien is het zo dat als de GOK-middelen er niet waren, de situatie veel erger was. Een school met veel kansarme leerlingen is een zwaardere opdracht voor leerkrachten. Het betekent harder werken. Zo n school kan alleen in haar opdracht slagen als ze ook veel ondersteuning krijgt: extra leerkrachten, extra middelen, extra pedagogische begeleiding, gewoon omdat de opdracht zwaarder is. Dus geef ze de extra steun die ze nodig hebben. Dat is ook een manier om de leerprestaties van leerlingen op te krikken. S: Een ander belangrijk punt dat we willen maken is dat we niet alleen de scholen mogen belasten met de opdracht gemengd te zijn. Onderwijssegregatie weerspiegelt een bredere segregatie in de samenleving. Als je gaat kijken waar mensen wonen, waar ze werken, vrijetijdsbesteding, waar ze kinderen naar school sturen dan leven maatschappelijke groepen voor een groot deel naast elkaar. Wat in scholen gebeurt, zie je ook in andere sectoren van de samenleving. Het moet overal tegelijk gebeuren, bijvoorbeeld ook jongerenverenigingen, sportverenigingen... Ook dat is iets dat wel beter zou kunnen in Vlaanderen. O: Als we de kloof helemaal willen dichten, moeten we nog meer investeren. Dan hebben we mogelijks een primeur in de wereld door te kunnen stellen dat onze schoolcompositie er bijna niet meer toe doet omdat wij er zo goed in hebben geïnvesteerd.

Samen staan we sterk: (de)- segregatie in het onderwijs

Samen staan we sterk: (de)- segregatie in het onderwijs Samen staan we sterk: (de)- segregatie in het onderwijs Orhan Agirdag, Patrick Loobuyck en Mieke Van Houtte Midden februari 2011 gaf de Nederlandse minister van onderwijs te kennen dat ze de strijd tegen

Nadere informatie

Orhan Agirdag, Mieke Van Houtte, Piet Van Avermaet & Paul Mahieu

Orhan Agirdag, Mieke Van Houtte, Piet Van Avermaet & Paul Mahieu VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN HERINNERINGSEDUCATIE 1 1 De impact van sociaaleconomische en etnische afkomst van de leerlingen en de impact van samenstelling van het leerlingenpubliek van scholen op de

Nadere informatie

Samen staan we sterk. Over de wenselijkheid van een desegregatie- en ondersteuningsbeleid in het Vlaamse onderwijs

Samen staan we sterk. Over de wenselijkheid van een desegregatie- en ondersteuningsbeleid in het Vlaamse onderwijs Samen staan we sterk. Over de wenselijkheid van een desegregatie- en ondersteuningsbeleid in het Vlaamse onderwijs Orhan Agirdag, Patrick Loobuyck & Mieke Van Houtte Midden februari 2011 gaf de Nederlandse

Nadere informatie

CONVENANT KLEURRIJKE BASISSCHOLEN. Convenant tussen schoolbesturen, stadsdelen en Centrale stad om segregatie in het primair onderwijs tegen te gaan

CONVENANT KLEURRIJKE BASISSCHOLEN. Convenant tussen schoolbesturen, stadsdelen en Centrale stad om segregatie in het primair onderwijs tegen te gaan CONVENANT KLEURRIJKE BASISSCHOLEN Convenant tussen schoolbesturen, stadsdelen en Centrale stad om segregatie in het primair onderwijs tegen te gaan Préambule De stad Amsterdam kent een grote diversiteit.

Nadere informatie

Scholen in de Randstad sterk gekleurd

Scholen in de Randstad sterk gekleurd Scholen in de Randstad sterk gekleurd Marijke Hartgers Autochtone en niet-westers allochtone leerlingen zijn niet gelijk over de Nederlandse schoolvestigingen verdeeld. Dat komt vooral doordat niet-westerse

Nadere informatie

Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA

Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA Nederlandstalig onderwijs Brussel Capaciteit

Nadere informatie

volledige kaart voor Wat zijn voor verschillende belanghebbenden voor en tegen het mengen van leerlingen in het basisonderwijs?

volledige kaart voor Wat zijn voor verschillende belanghebbenden voor en tegen het mengen van leerlingen in het basisonderwijs? Wat zijn verschillende belanghebbenden argumenten en tegen het mengen van leerlingen in het basisonderwijs? Mengen vergroot de ontwikkelingskansen van leerlingen Zwakkere leerlingen kunnen zich optrekken

Nadere informatie

Fact sheet. dat de segregatie in het voortgezet onderwijs

Fact sheet. dat de segregatie in het voortgezet onderwijs Fact sheet nummer 4 juni 2010 Segregatie in het voortgezet onderwijs In Amsterdam worden de zwarte middelbare scholen steeds zwarter en de witte steeds witter. Hoe komt dat? Niet alleen doordat allochtone

Nadere informatie

Ouderinitiatieven in de strijd tegen onderwijssegregatie

Ouderinitiatieven in de strijd tegen onderwijssegregatie Ouderinitiatieven in de strijd tegen onderwijssegregatie Een verkenning van de ontwikkeling van ouderinitiatieven J. P. Lucassen Studentnummer 0342998 Begeleiders: R. Penninx, M. Crul Juni 2010 Masterscriptie

Nadere informatie

5. Onderwijs en schoolkleur

5. Onderwijs en schoolkleur 5. Onderwijs en schoolkleur Niet-westerse allochtonen verlaten het Nederlandse onderwijssysteem gemiddeld met een lager onderwijsniveau dan autochtone leerlingen. Al in het basisonderwijs lopen allochtone

Nadere informatie

Segregatie in het basisonderwijs: Geen zwart-witverhaal

Segregatie in het basisonderwijs: Geen zwart-witverhaal Segregatie in het basisonderwijs: Geen zwart-witverhaal Al het mogelijke werd gedaan om de informatie in dit boek zo juist en actueel te maken als kan. Auteurs of uitgever kunnen niet verantwoordelijk

Nadere informatie

SCHOOLFEEDBACKRAPPORT ONDERZOEK WELBEVINDEN Bevraging van de leerlingen van het lager onderwijs

SCHOOLFEEDBACKRAPPORT ONDERZOEK WELBEVINDEN Bevraging van de leerlingen van het lager onderwijs SCHOOLFEEDBACKRAPPORT ONDERZOEK WELBEVINDEN Bevraging van de leerlingen van het lager onderwijs Aan de directeur, de leerkrachten en de leerlingen van het vierde, vijfde en zesde leerjaar van school 1

Nadere informatie

Segregatie in het onderwijs Factsheet

Segregatie in het onderwijs Factsheet Segregatie in het onderwijs Factsheet Al in de jaren 80 werd een maatschappelijke discussie gevoerd over etnische segregatie in het Nederlands onderwijs, de zogenaamde zwarte-scholenproblematiek. Sindsdien

Nadere informatie

Tien jaar gelijke onderwijskansen-decreet in Vlaanderen

Tien jaar gelijke onderwijskansen-decreet in Vlaanderen Tien jaar gelijke onderwijskansen-decreet in Vlaanderen Ides Nicaise HIVA / Dept Ped. Wet. (K.U. Leuven) www.steunpuntssl.be Downloadbaar van www.steunpuntssl.be 9-4-2015 2 Historiek Onderwijsvoorrangsgebiedenbeleid

Nadere informatie

Zwarte en witte scholen in Amersfoort 2010

Zwarte en witte scholen in Amersfoort 2010 Zwarte en witte scholen in Amersfoort 2010 Segregatie in het Amersfoorts basisonderwijs Gemeente Amersfoort Sector Dienstverlening, Informatie en Advies (DIA) Afdeling Onderzoek en Statistiek Marc van

Nadere informatie

project OP ZOEK NAAR DE ONTBREKENDE KLEUR

project OP ZOEK NAAR DE ONTBREKENDE KLEUR Van de concentratiescholen in twee Antwerpse buurten, Oud- Borgerhout en Antwerpen-Noord, weer scholen maken waarvan de gemengde populatie de gemengde buurtbevolking weerspiegelt: dat is het doel van het

Nadere informatie

HOE DE COLLECTIEVE DOELMATIGHEIDSBELEVING VAN LERARENTEAMS WORDT BEÏNVLOED DOOR SOCIAALECONOMISCHE SCHOOLCOMPOSITIE

HOE DE COLLECTIEVE DOELMATIGHEIDSBELEVING VAN LERARENTEAMS WORDT BEÏNVLOED DOOR SOCIAALECONOMISCHE SCHOOLCOMPOSITIE HOE DE COLLECTIEVE DOELMATIGHEIDSBELEVING VAN LERARENTEAMS WORDT BEÏNVLOED DOOR SOCIAALECONOMISCHE SCHOOLCOMPOSITIE Een onderzoek naar de rol van organisatieproceskenmerken Barbara Belfi, Sarah Gielen,

Nadere informatie

Basisschooladviezen en etniciteit Onderzoeksverslag, 29 januari 2007

Basisschooladviezen en etniciteit Onderzoeksverslag, 29 januari 2007 Afdeling Onderwijs Team Monitoring & Bedrijfsvoering Basisschooladviezen en etniciteit Onderzoeksverslag, 29 januari 2007 Verwijderd: Bassischooladv iezen Vraagstelling Dit onderzoek is uitgevoerd om antwoord

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen. Zohra Chbaral 1

Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen. Zohra Chbaral 1 Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen Zohra Chbaral 1 Vooreerst bedanken we de interculturele bemiddelaars, de coördinatoren interculturele bemiddeling die ons de gegevens

Nadere informatie

Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid

Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid Algemene vergadering RWO -Oudenaarde 11 juni 2012 Inhoud Terminologie: ECM Enkele vragen Overzicht van de immigratie Aanwezigheid in regio Oudenaarde Enkele

Nadere informatie

Doelgroepenbeleid als basis voor solidariteit? Conferen'e Solidariteit in Diversiteit Berchem, 01/04/2014

Doelgroepenbeleid als basis voor solidariteit? Conferen'e Solidariteit in Diversiteit Berchem, 01/04/2014 Doelgroepenbeleid als basis voor solidariteit? Conferen'e Solidariteit in Diversiteit Berchem, 01/04/2014 Doelgroepenbeleid Solidariteit? ~ Focus op doelgroepen of op mainstreaming diversiteit? ~ Inclusief

Nadere informatie

Belevingen en opvattingen van schoolteams. Gerlinde Snoeck Expertisecentrum ErvaringsGericht Onderwijs

Belevingen en opvattingen van schoolteams. Gerlinde Snoeck Expertisecentrum ErvaringsGericht Onderwijs Belevingen en opvattingen van schoolteams Gerlinde Snoeck Expertisecentrum ErvaringsGericht Onderwijs Fundamenteel diepte-onderzoek naar krachtige GOK-leeromgevingen Centrum Taal & Onderwijs, KULeuven

Nadere informatie

Systematische beschrijving van een project

Systematische beschrijving van een project Systematische beschrijving van een project Datum interview: 27 maart 09 School - Naam: - School - en buurtkenmerken a. typering van de school Stedelijke Humaniora Europalaan 10 3650 Dilsen 089/ 79 08 66

Nadere informatie

Factsheet Maatschappelijke positie van Voormalig Antilliaanse / Arubaanse Migranten in Nederland

Factsheet Maatschappelijke positie van Voormalig Antilliaanse / Arubaanse Migranten in Nederland Factsheet Maatschappelijke positie van Voormalig Antilliaanse / Arubaanse Migranten in Nederland Onderwijs Het aandeel in de bevolking van 15 tot 64 jaar dat het onderwijs reeds heeft verlaten en hun onderwijscarrière

Nadere informatie

Naar een krachtige samenwerking tussen ouder en school

Naar een krachtige samenwerking tussen ouder en school Naar een krachtige samenwerking tussen ouder en school Een werkkader Inhoud Samenwerking tussen ouder en school... 2 Het concept ouderbetrokkenheid... 3 De dimensies van ouderbetrokkenheid... 3 Hoe krijg

Nadere informatie

Het inschrijvingsrecht in een notendop

Het inschrijvingsrecht in een notendop COC Trierstraat 33 1040 Brussel Het inschrijvingsrecht in een notendop Dat alle leerlingen op school gelijke kansen moeten krijgen, is onbetwistbaar. Het Gelijke Onderwijskansendecreet(GOK-decreet) wil

Nadere informatie

jij Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit

jij Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit Wat vind jij daar van? nou Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit De Rutgers Nisso Groep ontwikkelt in opdracht van ZonMw een website voor en met jongeren met een Turkse, Marokkaanse

Nadere informatie

Pedagogisch ondersteuningsaanbod op maat voor 20 kleuterscholen in 2012-2013

Pedagogisch ondersteuningsaanbod op maat voor 20 kleuterscholen in 2012-2013 PROJECTOPROEP Hoe omgaan met kinderarmoede op school? Toerusten van leerkrachten in het kleuteronderwijs om beter steun te verlenen aan kansarme kinderen Diego Cervo Pedagogisch ondersteuningsaanbod op

Nadere informatie

Kansenbeleid in (Zuid-)Limburg paul jungbluth 10 5 2010

Kansenbeleid in (Zuid-)Limburg paul jungbluth 10 5 2010 Kansenbeleid in (Zuid-)Limburg paul jungbluth 10 5 2010 Algemene probleemstelling 3 15 jarigen Hoe ernstig is de situatie rondom autochtone kansarmen in termen van: - prestaties - achtergrond - segregatie

Nadere informatie

Interculturele competenties? In de opleiding gezinswetenschappen

Interculturele competenties? In de opleiding gezinswetenschappen Interculturele competenties? In de opleiding gezinswetenschappen Studiedag Kleurrijke Maatzorg Gaby Jennes, 14 oktober 2011 Iets over de opleiding gw Opleiding voor volwassenen (sinds 1960), geaccrediteerd

Nadere informatie

Sociale integratie in het primair onderwijs

Sociale integratie in het primair onderwijs Sociale integratie in het primair onderwijs Resultaten van een onderzoek naar de invloed van het leerlingenpubliek van scholen op prestaties en welbevinden van kinderen SCO-Kohnstamm Instituut, Amsterdam:

Nadere informatie

Constructie van de variabele Etnische afkomst

Constructie van de variabele Etnische afkomst Constructie van de variabele Etnische afkomst Ter inleiding geven we eerst een aantal door verschillende organisaties gehanteerde definities van een allochtoon. Daarna leggen we voor het SiBO-onderzoek

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R VOEDING, BEWEGING EN GEWICHT K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Jeugd 2010 6 Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2006 - II

Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2006 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. MIGRATIE EN DE MULTICULTURELE SAMENLEVING kaarten 1 en 2 Spreiding allochtonen in Den Haag kaart 1 kaart 2 uit Indonesië totaal

Nadere informatie

Allochtone ex-biculturele leerlingen, zelfs kansarmen, slagen te Brussel op school even goed als de leerlingen in Vlaanderen!

Allochtone ex-biculturele leerlingen, zelfs kansarmen, slagen te Brussel op school even goed als de leerlingen in Vlaanderen! Allochtone ex-biculturele leerlingen, zelfs kansarmen, slagen te Brussel op school even goed als de leerlingen in Vlaanderen! Wat we hier schrijven is gebaseerd op heel goed cijfermateriaal; niet op theorieën

Nadere informatie

Interculturele Competentie:

Interculturele Competentie: Interculturele Competentie: Een vak apart W. Shadid, Leiden, mei 2010 Inleiding In deze korte uiteenzetting wordt aandacht besteed aan het onderwerp interculturele competenties waarop de laatste tijd en

Nadere informatie

NEEN JOS WOUTERS, directeur basisschool De Horizon in Beringen-Mijn.

NEEN JOS WOUTERS, directeur basisschool De Horizon in Beringen-Mijn. HollandseHoogte DE STANDAARD 14 BINNENLAND DONDERDAG 17 JUNI 2010 Kan De overste van de Broeders van Liefde, broeder René Stockman, pleit in Tertio voor lessen islamitische godsdienst in katholieke scholen

Nadere informatie

MENSEN STERKER MAKEN. in veranderende tijden

MENSEN STERKER MAKEN. in veranderende tijden MENSEN STERKER MAKEN in veranderende tijden MENSEN STERKER MAKEN in veranderende tijden De wereld verandert Hoe maken we van verandering verbetering? Het antwoord : mensen sterker maken Jij bent een held!

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijwetenschappen havo 2011 - I

Eindexamen maatschappijwetenschappen havo 2011 - I Opgave 1 Onderwijsvrijheid en onderwijskansen Bij deze opgave horen de teksten 1 tot en met 5 uit het bronnenboekje. Inleiding Al sinds de jaren tachtig staat het vraagstuk van zwarte en witte scholen

Nadere informatie

TTALIS. Maatschappelijke waardering door de ogen van de. leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken

TTALIS. Maatschappelijke waardering door de ogen van de. leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken Maatschappelijke waardering door de ogen van de TTALIS leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken Bevindingen uit de Teaching And Learning International Survey (TALIS) 2013 IN FOCUS Faculteit

Nadere informatie

De vraag is waarom: De impact van segregatie op cognitieve en noncognitieve

De vraag is waarom: De impact van segregatie op cognitieve en noncognitieve De vraag is waarom: De impact van segregatie op cognitieve en noncognitieve uitkomsten Orhan Agirdag 1, Piet Van Avermaet & Mieke Van Houtte (Universiteit Gent) URN:NBN:NL:UI:10-1-100809 Samenvatting Terwijl

Nadere informatie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie 201-2017 Actief burgerschap en sociale integratie Inhoudsopgave: Kwaliteitszorg actief burgerschap en sociale integratie Visie en planmatigheid Visie Doelen Invulling Verantwoording Resultaten Risico s

Nadere informatie

05-12-2005. Artikel zonder titel

05-12-2005. Artikel zonder titel 05-12-2005 Artikel zonder titel Jongeren hebben vaak weinig vertrouwen in de objectiviteit van leraren en schooldirecteuren. En dat wantrouwen wordt alleen maar sterker, als ze daarin keer op keer worden

Nadere informatie

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar Overzicht bachelorcursussen Dit overzicht geeft een groot aantal bachelorcursussen weer die aandacht besteden cultuur en/of gender op het gebied van gezondheidszorg. Het overzicht betreft cursussen uit

Nadere informatie

Percepties van jongeren over politieoptreden: ethnic profiling in België?

Percepties van jongeren over politieoptreden: ethnic profiling in België? Percepties van jongeren over politieoptreden: ethnic profiling in België? dr. Antoinette Verhage Vakgroep Criminologie, Strafrecht en Sociaal Recht Universiteit Gent VANASSCHE, N., VERHAGE, A., (2015),

Nadere informatie

Maak het verschil op de speelplaats

Maak het verschil op de speelplaats Werken aan een positief schoolklimaat Een positief schoolklimaat is cruciaal voor wie wil werken aan goed samenleven in een schoolcontext. Verschillende experten zijn het erover eens: een positief klimaat

Nadere informatie

Opbouw 1. Inleiding (2 min): kennismaking en bedoeling verduidelijken. 2. Spontane vragen (zowel van kabinet als van leerlingen)

Opbouw 1. Inleiding (2 min): kennismaking en bedoeling verduidelijken. 2. Spontane vragen (zowel van kabinet als van leerlingen) >VERSLAG OP DE KOFFIE MET JOS Inspraakdag Vlaams Parlement Vrijdag 18 maart 2011 Algemeen Aanwezig: 70 deelnemers Moderator: Jeff (Vlaamse Scholierenkoepel) Experts/toehoorders: Evy Verdyckt (kabinet onderwijsminister

Nadere informatie

Segregatie in het onderwijs. Visie van de DWARS onderwijscommissie

Segregatie in het onderwijs. Visie van de DWARS onderwijscommissie Segregatie in het onderwijs Visie van de DWARS onderwijscommissie Utrecht, 15 maart 2011 1 Inhoudsopgave Inleiding...3 1. Achtergrond...4 1.1 Segregatie...4 1.2 Desegregatie...6 2. Oplossingen...7 2.1

Nadere informatie

FORUM Factsheet. Basisscholen en hun buurt: ontwikkeling van afspiegeling en segregatie

FORUM Factsheet. Basisscholen en hun buurt: ontwikkeling van afspiegeling en segregatie FORUM Factsheet Basisscholen en hun buurt: ontwikkeling van afspiegeling en segregatie April 2014 1 FORUM Factsheet Basisscholen en hun buurt: ontwikkeling van afspiegeling en segregatie Inleiding Segregatie

Nadere informatie

Informatie over de deelnemers

Informatie over de deelnemers Tot eind mei 2015 hebben in totaal 45558 mensen deelgenomen aan de twee Impliciete Associatie Testen (IATs) op Onderhuids.nl. Een enorm aantal dat nog steeds groeit. Ook via deze weg willen we jullie nogmaals

Nadere informatie

Uitgeverij Van Praag Amsterdam

Uitgeverij Van Praag Amsterdam Uitgeverij Van Praag Amsterdam Inhoud 9 Het immigratietaboe 13 Het relativeringcircuit De toestand 27 Etniciteit is sticky 30 Drs. Hans Roodenburg Inkomensverschillen worden groter door immigratie 39 Het

Nadere informatie

Interculturele Competenties:

Interculturele Competenties: Interculturele Competenties: Een vak apart W. Shadid Leiden, mei 2010 Interculturele Competenties 2 Inleiding Vooral in multiculturele samenlevingen wordt de laatste tijd veel nadruk gelegd op interculturele

Nadere informatie

SCHOLEN, DE PLAATS BIJ UITSTEK OM JONGEREN TE BEVRAGEN?

SCHOLEN, DE PLAATS BIJ UITSTEK OM JONGEREN TE BEVRAGEN? SCHOLEN, DE PLAATS BIJ UITSTEK OM JONGEREN TE BEVRAGEN? Lessen uit scholenonderzoek in Vlaanderen Jessy Siongers Universiteit Gent Vrije Universiteit Brussel Steunpunt Cultuur & Jeugdonderzoeksplatform

Nadere informatie

Onderwijssegregatie in Tilburg Noord

Onderwijssegregatie in Tilburg Noord Onderwijssegregatie in Tilburg Noord Een verkenning naar draagvlak bij actoren om onderwijssegregatie aan te pakken Sjoerd Schols Onderwijssegregatie in Tilburg Noord Een verkenning naar draagvlak bij

Nadere informatie

Factsheet Demografische ontwikkelingen

Factsheet Demografische ontwikkelingen Factsheet Demografische ontwikkelingen 1. Inleiding In deze factsheet van ACB Kenniscentrum aandacht voor de demografische ontwikkelingen in Nederland en in het bijzonder in de provincie Noord-Holland.

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE MULTICULTURELE SAMENLEVING tekst 1 Het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) werd opgeheven op 26 juli 1950. In maart en

Nadere informatie

Datum 9 november 2009 Betreft Kamervragen van de leden Karabulut en Jasper van Dijk over het invoeren van islamlessen op openbare scholen

Datum 9 november 2009 Betreft Kamervragen van de leden Karabulut en Jasper van Dijk over het invoeren van islamlessen op openbare scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.minocw.nl

Nadere informatie

D U TC H S U M M A RY Samenvatting In zowel westerse als diverse niet-westerse samenlevingen wordt veel waarde gehecht aan schoolprestaties. Ouders en docenten stimuleren kinderen al op jonge leeftijd

Nadere informatie

Zekerheden over een onzeker land

Zekerheden over een onzeker land Zekerheden over een onzeker land Parijs, 27 januari 2012 Paul Schnabel Universiteit Utrecht Demografische feiten 2012-2020 Bevolking 17 miljoen (plus 0,5 miljoen) Jonger dan 20 jaar 3,7 miljoen (min 0,2

Nadere informatie

Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken

Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken Jeroen Lavrijsen Doctoraatsonderzoeker, HIVA - KU Leuven www.steunpuntssl.be Structuur secundair onderwijs Focus op twee kenmerken van het secundair

Nadere informatie

Gemengd leren. Etnische diversiteit en leerprestaties. Lex Herweijer m.m.v. Yoni van den Brink

Gemengd leren. Etnische diversiteit en leerprestaties. Lex Herweijer m.m.v. Yoni van den Brink Gemengd leren Gemengd leren Etnische diversiteit en leerprestaties Lex Herweijer m.m.v. Yoni van den Brink Sociaal en Cultureel Planbureau Den Haag, juni 2011 Het Sociaal en Cultureel Planbureau is ingesteld

Nadere informatie

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007 LelyStadsGeluiden De mening van de jongeren gepeild School en werk 007 In 007 hebben.37 jongeren meegewerkt aan de jongerenenquête. Het onderzoek had als doel om in kaart te brengen wat jongeren doen,

Nadere informatie

Onderwijs in een meertalige Brusselse omgeving Inhoud Stad en onderwijs: topdown bottom up

Onderwijs in een meertalige Brusselse omgeving Inhoud Stad en onderwijs: topdown bottom up Onderwijs in een meertalige Brusselse omgeving BEO-studiedag 16 maart 212 - Rudi Janssens Inhoud Stad en onderwijs Politiek-institutionele context Pedagogische context Demografisch-geografische context

Nadere informatie

Genderspecifieke studiekeuze in het hoger onderwijs

Genderspecifieke studiekeuze in het hoger onderwijs Genderspecifieke studiekeuze in het hoger onderwijs Ilse Laurijssen & Ignace Glorieux Onderzoeksgroep TOR - Vrije Universiteit Brussel Studiedag SSL: 'Hoger onderwijs: kiezen en winnen? X www.steunpuntssl.be

Nadere informatie

Scholen die fuseren, moeten wel bij elkaar passen

Scholen die fuseren, moeten wel bij elkaar passen Scholen die fuseren, moeten wel bij elkaar passen Vierde gesprek over de toekomst van de basisscholen in de gemeente Wijchen, 25 februari in de kern Wijchen Het aantal basisschoolleerlingen in de gemeente

Nadere informatie

Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang

Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang Ronde 4 Ayse Isçi Onderwijscentrum, Gent Contact: ayse.isci@gent.be Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang Meertaligheid in het onderwijs en in de opvang

Nadere informatie

GIBO HEIDE. pedagogisch project

GIBO HEIDE. pedagogisch project GIBO HEIDE pedagogisch project gemeenteraadsbesluit van 26 mei 2015 Het pedagogisch project is de vertaling van de visie van directie en leerkrachten die betrekking heeft op alle aspecten van het onderwijs

Nadere informatie

Diversiteit in de Provinciale Staten

Diversiteit in de Provinciale Staten Onderzoek Diversiteit in de Provinciale Staten Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale Staten (PS) onderzocht. Het gaat

Nadere informatie

Kleurrijke Maatzorg: Een cultuurgevoelig onthaal? Studiedag 20 november 2013 Antwerps netwerk cultuurgevoelige

Kleurrijke Maatzorg: Een cultuurgevoelig onthaal? Studiedag 20 november 2013 Antwerps netwerk cultuurgevoelige Kleurrijke Maatzorg: Een cultuurgevoelig onthaal? Studiedag 20 november 2013 Antwerps netwerk cultuurgevoelige Kleurrijke Maatzorg: Het is een gegeven: Voorzieningen in Welzijnsorganisaties krijgen een

Nadere informatie

TEGENGAAN SEGREGATIE IN HET BASISONDERWIJS: MONITORING VAN DE OCW-PILOTS

TEGENGAAN SEGREGATIE IN HET BASISONDERWIJS: MONITORING VAN DE OCW-PILOTS TEGENGAAN SEGREGATIE IN HET BASISONDERWIJS: MONITORING VAN DE OCW-PILOTS TEGENGAAN SEGREGATIE IN HET BASISONDERWIJS: MONITORING VAN DE OCW-PILOTS - Eindrapport tussenmeting 2010 - Drs. M. Brink Dr. M.

Nadere informatie

Ouders nemen de wijk. In de eigen wijk naar school in gemengde wijken in Utrecht. Rob Gilsing Bas Tierolf

Ouders nemen de wijk. In de eigen wijk naar school in gemengde wijken in Utrecht. Rob Gilsing Bas Tierolf Ouders nemen de wijk In de eigen wijk naar school in gemengde wijken in Utrecht Rob Gilsing Bas Tierolf Met medewerking van: Walter de Wit Fadila el Idrissi Gonnie Weijers Februari 2010 2 Inhoud 1 INLEIDING

Nadere informatie

Huis Sofia 22 november 2011

Huis Sofia 22 november 2011 Huis Sofia 22 november 2011 Overzicht presentatie Antwerpen in cijfers OCMW Antwerpen in cijfers Studenten in Antwerpen Strategische visie en doelstelling Visie en uitgangspunten Wie woont er? Wat betekent

Nadere informatie

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald 7. Vaker werkloos In is de arbeidsdeelname van niet-westerse allochtonen gedaald. De arbeidsdeelname onder rs is relatief hoog, zes van de tien hebben een baan. Daarentegen werkten in slechts vier van

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie Opdracht 1, module 4, les 2 Tijdens hun puberteit maken kinderen verschillende veranderingen door en moeten zij keuzes maken die belangrijk zijn voor hun toekomst. Daarbij hebben

Nadere informatie

Vroegtijdig schoolverlaten vermijden Tijdig aanpakken!

Vroegtijdig schoolverlaten vermijden Tijdig aanpakken! Vroegtijdig schoolverlaten vermijden Tijdig aanpakken! Wat leren we van deze getuigenissen? Socio-economische status Gedragsproblemen Negatieve schoolbetrokkenheid Tucht en uitsluiting Schoolse vertraging

Nadere informatie

Opvoeden in andere culturen

Opvoeden in andere culturen Opvoeden in andere culturen Bevorderen en versterken: competenties vergroten Een betere leven DVD 1 Bevolkingsgroepen aantal Allochtoon3.287.706 Autochtoon13.198.081 Europese Unie (exclusief autochtoon)877.552

Nadere informatie

Dodenherdenking. Beuningen, 4 mei 2015

Dodenherdenking. Beuningen, 4 mei 2015 Dodenherdenking Beuningen, 4 mei 2015 Voor het eerst in mijn leven bezocht ik twee weken geleden Auschwitz en Birkenau. Twee plekken in het zuiden van Polen waar de inktzwarte geschiedenis van Europa je

Nadere informatie

www.deandereverbeeld.wordpress.com

www.deandereverbeeld.wordpress.com Tentoonstelling 24/04/2014 22/05/2014 BERINGEN www.deandereverbeeld.wordpress.com 1. Wie is KMS? Kerkwerk Multicultureel Samenleven (KMS) is een open socioculturele organisatie met als opdracht te sensibiliseren,

Nadere informatie

(Problematisch) spijbelen in Vlaanderen

(Problematisch) spijbelen in Vlaanderen (Problematisch) spijbelen in Vlaanderen Bram Spruyt (Bram.spruyt@vub.ac.be) Gil Keppens (Gil.Keppens@vub.ac.be) Onderzoeksgroep TOR (VUB) 24/11/2014 pag. 1 Basis OBPWO 11.03: Van occasionele tot reguliere

Nadere informatie

Contact op scholen. Over interetnisch contact op en tussen scholen. handreiking

Contact op scholen. Over interetnisch contact op en tussen scholen. handreiking Contact op scholen Over interetnisch contact op en tussen scholen handreiking Colofon Ruimte voor Contact is een landelijke stimuleringsregeling van de Minister voor Wonen, Wijken en Integratie, Directie

Nadere informatie

Correctievoorschrift VMBO-KB 2006

Correctievoorschrift VMBO-KB 2006 Correctievoorschrift VMBO-KB 2006 tijdvak 1 MAATSCHAPPIJLEER 2 CSE KB Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel 1 REGELS

Nadere informatie

Zwarte Piet of niet? Enquête Onderwijsblad november 2015 Tabellen

Zwarte Piet of niet? Enquête Onderwijsblad november 2015 Tabellen Zwarte Piet of niet? Enquête Onderwijsblad november 2015 Tabellen 1 Verantwoording Begin november hield het Onderwijsblad een korte enquête over Zwarte Piet onder de leden in het basisonderwijs waarvan

Nadere informatie

Cultuur-sensitieve aspecten in de zorg

Cultuur-sensitieve aspecten in de zorg Cultuur-sensitieve aspecten in de zorg Toegespitst op kankerzorg dr. Mohamed Boulaksil Cardioloog i.o. Pharos Utrecht, 18 juni 2013 Indeling Definitie van begrippen Epidemiologische verschillen migrant

Nadere informatie

Partnerkeuze bij allochtone jongeren

Partnerkeuze bij allochtone jongeren Partnerkeuze bij allochtone jongeren Inleiding In april 2005 lanceerde de Koning Boudewijnstichting een projectoproep tot voorstellen om de thematiek huwelijk en migratie te onderzoeken. Het projectvoorstel

Nadere informatie

Wervings- en selectieprocedures en discriminatie: een bevraging van HRpersoneel. Lieve Eeman en Miet Lamberts - HIVA

Wervings- en selectieprocedures en discriminatie: een bevraging van HRpersoneel. Lieve Eeman en Miet Lamberts - HIVA Wervings- en selectieprocedures en discriminatie: een bevraging van HRpersoneel Lieve Eeman en Miet Lamberts - HIVA OVERZICHT 1. Situering en onderzoeksvragen 2. Methode 3. Wervings- en selectieprocedures

Nadere informatie

Inschrijvingsbeleid WWW.KOCA.BE

Inschrijvingsbeleid WWW.KOCA.BE Inschrijvingsbeleid Gelijke onderwijskansen De doelstelling van het decreet Gelijke Onderwijskansen is een geïntegreerd Vlaams onderwijsbeleid uitwerken dat alle kinderen en jongeren optimale kansen biedt

Nadere informatie

Opvattingen van allochtone ouders over onderwijs: tussen wens en realiteit

Opvattingen van allochtone ouders over onderwijs: tussen wens en realiteit Het ITS maakt deel ui van de Radboud Universiteit Nijmegen Opvattingen van allochtone ouders over onderwijs: tussen wens en realiteit Resultaten van een onderzoek in opdracht van de Dienst Stedelijk Onderwijs

Nadere informatie

Vraag 4: Draagt u uw overtuiging actief over aan uw kinderen?

Vraag 4: Draagt u uw overtuiging actief over aan uw kinderen? Enquête identiteit. Vraag 1: Ik vul deze vragenlijst in: Alleen 30 (85) Samen, ouder/verzorger/kind 55 Vraag 2: Hoeveel kinderen heeft u op Het klinket: totaal 112 kinderen Vraag 3: Wat is uw religie of

Nadere informatie

Effecten van schoolsamenstelling op schoolprestaties in het Nederlandse basisonderwijs.

Effecten van schoolsamenstelling op schoolprestaties in het Nederlandse basisonderwijs. Effecten van schoolsamenstelling op schoolprestaties in het Nederlandse basisonderwijs. Merlijn Karssen Ineke van der Veen Jaap Roeleveld Kohnstamm Instituut Universiteit van Amsterdam Samenvatting In

Nadere informatie

GEKLEURDE ARMOEDE BEA VAN ROBAEYS

GEKLEURDE ARMOEDE BEA VAN ROBAEYS GEKLEURDE ARMOEDE BEA VAN ROBAEYS De opbouw van het verhaal Gekleurde armoede Een maatschappelijke uitdaging Leefwereld: het leven zoals het is Gekleurde armoede en hulpverlening Het perspectief van de

Nadere informatie

COZOCO 19 maart 2014. M-decreet. Goedgekeurd door het Vlaams Parlement op 12 maart 2014

COZOCO 19 maart 2014. M-decreet. Goedgekeurd door het Vlaams Parlement op 12 maart 2014 COZOCO 19 maart 2014 M-decreet Goedgekeurd door het Vlaams Parlement op 12 maart 2014 Situering 2005: lancering van het leerzorgkader 2009-2014 geleidelijke invoering van het decreet op leerzorg -geen

Nadere informatie

Informele en sociale steun bij de opvoeding in Vlaanderen. Modellen van ontmoetingsplaatsen voor jonge kinderen en hun ouders.

Informele en sociale steun bij de opvoeding in Vlaanderen. Modellen van ontmoetingsplaatsen voor jonge kinderen en hun ouders. Informele en sociale steun bij de opvoeding in Vlaanderen. Modellen van ontmoetingsplaatsen voor jonge kinderen en hun ouders. Benedikte Van den Bruel en Sarah Vanden Avenne Inhoud 1. Waarom aandacht naar

Nadere informatie

Analyse van instroom en rendement in hogescholen in de GS5 en in de overige Nederlandse hogescholen

Analyse van instroom en rendement in hogescholen in de GS5 en in de overige Nederlandse hogescholen Bijlage bij hoofdstuk 2 Analyse van instroom en rendement in hogescholen in de GS en in de overige Nederlandse hogescholen Instroom, uitval- en rendementcijfers In figuur 1 is te zien hoe groot het aandeel

Nadere informatie

Allochtone Nederlandse ouderen: de onverwachte oude dag in Nederland

Allochtone Nederlandse ouderen: de onverwachte oude dag in Nederland Allochtone Nederlandse ouderen: de onverwachte oude dag in Nederland Cor Hoffer cultureel antropoloog / socioloog c.hoffer@parnassiabavogroep.nl 1 Onderwerpen: gezondheidszorg en cultuur demografische

Nadere informatie

Media en diversiteit. Doelstellingen. Focus van het onderzoek. Methodologie

Media en diversiteit. Doelstellingen. Focus van het onderzoek. Methodologie Doelstellingen Meer diversiteit in de media door concrete beleidsaanbevelingen en mogelijke acties door de mediasector in drie domeinen: Media en diversiteit Aanbevelingen ten behoeve van de Vlaamse minister

Nadere informatie

Het belang van gender in het leerkrachtenteam

Het belang van gender in het leerkrachtenteam Het belang van gender in het leerkrachtenteam Sofie Lietaert, Dimitri Van Maele, Bieke De Fraine, Karine Verschueren, Ferre Laevers IWT SBOproject Gender op School www.steunpuntssl.be De feminizering van

Nadere informatie

Opgave 2 Religie en integratie

Opgave 2 Religie en integratie Opgave 2 Religie en integratie Bij deze opgave horen tekst 3 en figuur 1 en 2 uit het bronnenboekje. Inleiding Zijn Islamieten die geïntegreerd zijn minder religieus? Is integreren moeilijker als iemand

Nadere informatie

Programma. Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches

Programma. Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches Latent Talent Programma Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches Rachid Boumalek aan het woord Voorstelling project

Nadere informatie

Omgaan met verschillen in de klas: Onderzoeksresultaten

Omgaan met verschillen in de klas: Onderzoeksresultaten Omgaan met verschillen in de klas: Onderzoeksresultaten Jolien Geerlings PhD Onderzoeker J.Geerlings@uu.nl Overzicht 1) Inleiding 2) Wat hebben we precies onderzocht? 3) Hoe gaan we om met verschillen

Nadere informatie