Nieuwsbrief. Wat houdt onderwijssegregatie juist in?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nieuwsbrief. Wat houdt onderwijssegregatie juist in?"

Transcriptie

1 De discussie over etnische segregatie in het onderwijs, zeg maar over zwarte en witte scholen, is onlangs weer opgeflakkerd in de media. Stemmen gaan op dat het inschrijvingsbeleid in het kader van het GOK-beleid totaal is mislukt. Immers, concentratiescholen zijn niet uit het stedelijke landschap verdwenen. Wel integendeel. Een goede aanleiding om eens stil te staan bij het fenomeen van segregatie in het onderwijs. Wat leert ons het wetenschappelijk onderzoek? Wat is segregatie eigenlijk? Wat zijn de oorzaken en gevolgen ervan? Zijn zwarte scholen per definitie slechte scholen? Welk beleid moeten we voeren? We spraken hierover met Orhan Agirdag, doctorandus onderzoeksgroep CUDOS UGent en Sven Sierens, onderzoeksmedewerker Steunpunt Diversiteit & Leren, UGent. Orhan Agirdag verricht, in het kader van een grootschalig en interuniversitair onderzoeksproject rondom etnische segregatie in het basisonderwijs, onderzoek naar de gevolgen van segregatie, zowel cognitief als niet-cognitief. Sven Sierens schreef samen met Paul Mahieu en Ward Nouwen van de Universiteit Antwerpen een bijdrage voor het boek International perspectives on countering school segregation (Internationale perspectieven op het tegengaan van schoolsegregatie). De bijdrage (in het Engels) geeft een stand van zaken over het Vlaamse desegregatiebeleid in het basisonderwijs. Het boek is onlangs verschenen bij uitgeverij Garant (ISBN ). Wat houdt onderwijssegregatie juist in? Orhan: Als je het woord segregatie opzoekt in het woordenboek, ga je het woord apartheid terugvinden. Onderwijssegregatie betekent dan zoveel als het gescheiden schoollopen van leerlingen volgens bepaalde kenmerken. Dat kan etnisch, maar ook gender of sociale klasse zijn. Sven: We hebben dat altijd gehad. Ik denk dat dat eigen is aan ons onderwijssysteem. Vroeger hadden we bijvoorbeeld meisjes- en jongensscholen. Of segregatie naar sociale klasse toe: arbeiderskinderen en kinderen uit de hogere sociale klasse gingen niet samen naar school. En eigenlijk heb je dat nog altijd, vooral in de grote steden. Je hebt ook segregatie naar levensbeschouwing toe, bijvoorbeeld via de netten, hoewel een duidelijke keuze omwille van het geloof of de godsdienst vandaag niet zo sterk meer aanwezig is. En dan heb je natuurlijk die segregatie naar etnische herkomst. Etnische achtergrond en sociale klasse hangen overigens voor een groot deel samen. In zekere zin zijn de arbeidersscholen van vroeger in de stad nu de scholen waar men vooral allochtone leerlingen vindt. O: Segregatie heeft verschillende dimensies. Als we over concentratie spreken, spreken we puur over het percentage etniciteit. Maar daarbinnen heb je nog verschillen. Je kan een school hebben met extreem gesteld alleen leerlingen van Turkse origine. Je kan ook een

2 school hebben waar iedereen een andere etnische achtergrond heeft bij wijze van spreken, bijvoorbeeld één leerling van Poolse herkomst, één van Turkse herkomst, één van Marokkaanse herkomst Beide kunnen 100% concentratiescholen zijn. Er wordt geen verschil gemaakt tussen de twee, maar ze zijn wel degelijk verschillend. Ook hoe leerkrachten of ouders het beleven. Hoe komt segregatie juist tot stand? S: Dat is natuurlijk een lange geschiedenis maar ik zie zelf drie oorzaken: ruimtelijke segregatie in de omgeving van de school, de keuzes die ouders maken en de keuzes die scholen maken. Er is duidelijk een band tussen de buurt en de school, zeker in het basisonderwijs. Waar mensen wonen, sturen ze meestal ook hun kinderen naar school. Hier zien we wel een verschil tussen sociale klassen. De meeste ouders uit lagere sociale klassen, sturen hun kind naar een buurtschool, zonder verder de vraag te stellen of dit wel de beste school is. Middenklassenouders, ook allochtone gezinnen, die maken een veel bewustere keuze. Die school kan evengoed ver uit de buurt zijn van waar ze wonen. Dat hangt samen met de tweede oorzaak, de vrije schoolkeuze. In België hebben we een zeer grote vrijheid om zowel onderwijs te organiseren als om zelf een school te kiezen voor onze kinderen. Als je vrije schoolkeuze hebt, dan mogen ouders vrij kiezen en gaan ze op zoek naar een school met kwaliteit, dé geschikte school voor hun kind. Bij het beeld van wat een goede school is, zie je dat heel veel ouders, zowel autochtoon als allochtoon, denken dat een concentratieschool per definitie een slechte school is. Vooral de schrik voor kwaliteitsdaling zit er diep in. Ze vinden ook dat het niet goed is voor de sociale omgang, dus voor de relaties tussen de leerlingen. O: Beelden die overigens niet noodzakelijk overeenstemmen met de realiteit, want we hebben geen vaste indicatoren om te meten of een school een goede of slechte school is. S: Als je zelf de school mag kiezen, kan je ook bepaalde scholen ontvluchten. In de loop van de jaren 70 en 80, bij een grote instroom van allochtone leerlingen, zag men dat als het aandeel van allochtone leerlingen begon te stijgen, je een zogenaamde witte vlucht kreeg. Witte ouders trokken hun kind weg uit de school en gingen naar een andere school. Waar dat kantelpunt ligt, is niet zo duidelijk. Je hoort allerlei percentages: 30%-50%. In de praktijk zie je toch vaak dat vanaf 30% allochtone leerlingenpopulatie autochtone leerlingen plotseling uit de school weg blijven. Tegenwoordig zie je ook meer en meer de zogenaamde zwarte vlucht van de beter gestelde allochtone ouder die vindt dat zo n school ook niet geschikt is voor zijn/haar kind. Ouders hebben recht om zelf vrij hun school te kiezen voor een kind. Omgekeerd betekent dit dat scholen tot op zekere hoogte een inschrijvingsplicht hebben. Van ouders die zich aandienen in een school om hun kind in te schrijven, moeten scholen het kind inschrijven. Ze hebben wel een aantal gegronde redenen om dat te weigeren, bijvoorbeeld als het maximum

3 aantal leerlingen bereikt is of als de ouders weigeren om het pedagogisch project van de school te ondertekenen, maar anders mogen ze dat niet. In de praktijk zie je wel dat bepaalde scholen systematisch leerlingen weigeren, dat is dan de derde oorzaak. Het mag wettelijk gezien niet, maar het gebeurt wel, vaak vanuit buikgevoel, vanuit de angst om een concentratieschool te worden. Waarom is segregatie een probleem? Heeft segregatie per definitie negatieve gevolgen? S: Men geeft altijd twee grote redenen aan. De eerste reden is dat het slecht zou zijn voor de kwaliteit van het onderwijs, dus dat leerlingen minder presteren in zogenaamde zwarte of concentratiescholen. Vandaar dat men heel veel verwacht van spreiding van -in de eerste plaats allochtone- leerlingen. De tweede grote reden is eigenlijk een bijna ethische reden, namelijk het ideaal van diversiteit in de samenleving. In een multi-etnische samenleving verwachten we ook dat kinderen van verschillende etnische groepen in dezelfde klas of in dezelfde school zitten. Dat zijn ook de twee grote redenen waarom men een desegregatiebeleid voert in Vlaanderen, maar ook in andere landen. O: Dat zijn de uitgangspunten die men heeft bij een desegregatiebeleid, maar de vraag is of dat wel klopt. S: We voeren al twintig jaar een zogenaamd desegregatie- en spreidingsbeleid, maar eigenlijk is dat nooit grondig wetenschappelijk onderbouwd. De tot nu toe verzamelde gegevens zijn tot nog toe beperkt en vaak fragmentarisch. O: De vraag is voor welke leerling het nefast is. Als we naar de objectieve gevolgen kijken, wat we nu met ons onderzoek gedaan hebben, merken we dat voor de middenklasse, autochtone leerling de schoolsoort bitter weinig uitmaakt. Deze leerling presteert overal goed. Een kind met een sterke sociaaleconomische achtergrond leert thuis in principe het meeste. Hij bezoekt musea, heeft thuis veel boeken Deze leerling komt er sowieso als een goede leerling uit. Voor de lagere sociale klasse, kan de school sterker het verschil maken. Er kan een uplifting komen als het kansarme kind in een school zit met minder kansarme leerlingen, maar ook weer niet zo veel als we denken. De effecten zijn reëel maar de effecten zijn klein. Je eigen sociale afkomst is belangrijker dan de sociale afkomst van de leerling die naast je zit bij wijze van spreken. Dat leerlingen in een zwarte concentratieschool gemiddeld lager presteren in vergelijking met een witte concentratieschool heeft vooral te maken met de individuele achtergrond van de leerlingen. Deze leerlingen hebben doorgaans een lage sociale achtergrond, wat maakt dat deze leerlingen het minder goed doen. Niet alleen naar objectieve prestaties, maar ook naar het welbevinden toe, zien we eigenlijk dat de concentratie niet slecht is, eventueel geen verschil uitmaakt of zelfs beter uitkomt. Autochtone kinderen worden niet meer of minder gepest én hun zelfwaardering en welbevinden ligt ook hoger in een concentratieschool. Een eerste reden is het door sociologen genoemde frog pond effect. Of je 70% haalt in een context waar andere leerlingen maar 50% halen dan wel 90%, maakt een groot verschil. Daarnaast zijn

4 autochtone leerlingen vaak die leerlingen die gekoesterd worden in een school. Ze krijgen aandacht, worden gesteund Er is een soort sociale hypochondrie aanwezig in het denken rond concentratiescholen. We denken dat concentratie een school ziek maakt en streven naar een gezonde mix qua leerlingenpopulatie. Concentratie van armoede kan inderdaad de situatie verzieken, maar de kleur van de school zelf, wat vaak de focus is van ons beleid, doet er eigenlijk bitter weinig toe. Waar liggen de uitdagingen? Kan desegregatie tegemoet komen aan segregatie? S: Segregatie kan je ook op verschillende manieren in kaart brengen. Aan de ene kant kan je kijken in hoeverre er inderdaad apartheid is, dus of allochtone en autochtone kinderen naar dezelfde scholen gaan of niet. Een andere manier om segregatie in kaart te brengen is nagaan in hoeverre de school een afspiegeling is van de samenstelling van de bevolking in de schoolomgeving. In een basisschool zou het bijvoorbeeld kunnen zijn dat in de buurt 50% van de populatie allochtone herkomst heeft. Je zou kunnen verwachten dat dit zich vertaalt in 50% allochtone populatie in de school. Wil je een desegregatiebeleid voeren, dan moet je aangeven wat je precies wil. Wil je dat de school een afspiegeling is van de omgeving of wil je dat er zich in een school zo weinig mogelijk allochtone leerlingen bevinden omdat dat nadelig zou zijn? Dat is een belangrijke vraag. Momenteel is daar nog geen duidelijk antwoord op. Het beleid hinkt wat op twee benen. Doordat het concentratie-effect zo klein is, denk ik dat het veel beter is om te gaan investeren in concentratiescholen, eerder dan louter leerlingen te spreiden. Internationaal zien we dat overal waar men geconfronteerd wordt met onderwijssegregatie en waar men een desegregatiebeleid voert in het onderwijs, dit niet de verhoopte resultaten heeft meegebracht. Het toegroeien naar een gemengde populatie gaat heel langzaam. Het feit dat het aandeel allochtonen in de steden toeneemt, vormt een extra uitdaging. Maar een desegregatiebeleid zelf is wel belangrijk, vooral om die sociale reden. Ik vind dat een belangrijk uitgangspunt in de samenleving, dat kinderen van verschillende groepen, achtergronden en klassen samen naar school gaan en waar we dus ook naar moeten streven. Maar dat is een lange-termijnstreven, ondertussen blijven die concentratiescholen in onze grote steden wel bestaan. Ze gaan niet direct verdwijnen. Er zijn stemmen voor een meer dwingender beleid, bijvoorbeeld door het afschaffen van vrije schoolkeuze, maar we weten uit ervaring dat een dwingend beleid eigenlijk ook contraproductieve effecten heeft. In de VS bijvoorbeeld heeft men geleerd dat als men ouders gaat dwingen om hun kind naar een bepaalde school te sturen, ze simpelweg verhuizen. Zolang we ouders niet kunnen overtuigen om kinderen samen naar school te sturen en we vrije schoolkeuze hebben, dan is desegregatie eigenlijk zeer moeilijk omdat er allerlei ontsnappingswegen zijn. O: We moeten niet op kleur spreiden, maar vooral kijken naar de sociaaleconomische achtergrond, door middenklasse-ouders te overtuigen om hun kinderen in te schrijven in een

5 buurtschool die een concentratieschool is. Als we toch willen spreiden, bijvoorbeeld omdat het goed is voor interetnische vriendschappen, zijn projecten als School in Zicht de meest werkzame. Uit ons verhaal dat de effecten klein zijn, mag niet besloten worden dat de middelen een maat voor niets zijn. Die kleine verschillen kunnen ook weggewerkt worden als we er meer in investeren. Dat scholen er weinig toe doen, is misschien het succes van het GOK-verhaal. Misschien is het zo dat als de GOK-middelen er niet waren, de situatie veel erger was. Een school met veel kansarme leerlingen is een zwaardere opdracht voor leerkrachten. Het betekent harder werken. Zo n school kan alleen in haar opdracht slagen als ze ook veel ondersteuning krijgt: extra leerkrachten, extra middelen, extra pedagogische begeleiding, gewoon omdat de opdracht zwaarder is. Dus geef ze de extra steun die ze nodig hebben. Dat is ook een manier om de leerprestaties van leerlingen op te krikken. S: Een ander belangrijk punt dat we willen maken is dat we niet alleen de scholen mogen belasten met de opdracht gemengd te zijn. Onderwijssegregatie weerspiegelt een bredere segregatie in de samenleving. Als je gaat kijken waar mensen wonen, waar ze werken, vrijetijdsbesteding, waar ze kinderen naar school sturen dan leven maatschappelijke groepen voor een groot deel naast elkaar. Wat in scholen gebeurt, zie je ook in andere sectoren van de samenleving. Het moet overal tegelijk gebeuren, bijvoorbeeld ook jongerenverenigingen, sportverenigingen... Ook dat is iets dat wel beter zou kunnen in Vlaanderen. O: Als we de kloof helemaal willen dichten, moeten we nog meer investeren. Dan hebben we mogelijks een primeur in de wereld door te kunnen stellen dat onze schoolcompositie er bijna niet meer toe doet omdat wij er zo goed in hebben geïnvesteerd.

Wie is er bang voor de zwarte school? STUDIEKEUZE

Wie is er bang voor de zwarte school? STUDIEKEUZE coverstory STUDIEKEUZE Wie is er bang voor de zwarte school?» Angst van witte ouders voor zwarte school is onterecht» Vooral kansarmoede bepaalt schoolprestaties, niet de kleur van de klasgroep» leraren

Nadere informatie

Samen staan we sterk: (de)- segregatie in het onderwijs

Samen staan we sterk: (de)- segregatie in het onderwijs Samen staan we sterk: (de)- segregatie in het onderwijs Orhan Agirdag, Patrick Loobuyck en Mieke Van Houtte Midden februari 2011 gaf de Nederlandse minister van onderwijs te kennen dat ze de strijd tegen

Nadere informatie

Orhan Agirdag, Mieke Van Houtte, Piet Van Avermaet & Paul Mahieu

Orhan Agirdag, Mieke Van Houtte, Piet Van Avermaet & Paul Mahieu VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN HERINNERINGSEDUCATIE 1 1 De impact van sociaaleconomische en etnische afkomst van de leerlingen en de impact van samenstelling van het leerlingenpubliek van scholen op de

Nadere informatie

Samen staan we sterk. Over de wenselijkheid van een desegregatie- en ondersteuningsbeleid in het Vlaamse onderwijs

Samen staan we sterk. Over de wenselijkheid van een desegregatie- en ondersteuningsbeleid in het Vlaamse onderwijs Samen staan we sterk. Over de wenselijkheid van een desegregatie- en ondersteuningsbeleid in het Vlaamse onderwijs Orhan Agirdag, Patrick Loobuyck & Mieke Van Houtte Midden februari 2011 gaf de Nederlandse

Nadere informatie

CONVENANT KLEURRIJKE BASISSCHOLEN. Convenant tussen schoolbesturen, stadsdelen en Centrale stad om segregatie in het primair onderwijs tegen te gaan

CONVENANT KLEURRIJKE BASISSCHOLEN. Convenant tussen schoolbesturen, stadsdelen en Centrale stad om segregatie in het primair onderwijs tegen te gaan CONVENANT KLEURRIJKE BASISSCHOLEN Convenant tussen schoolbesturen, stadsdelen en Centrale stad om segregatie in het primair onderwijs tegen te gaan Préambule De stad Amsterdam kent een grote diversiteit.

Nadere informatie

Scholen in de Randstad sterk gekleurd

Scholen in de Randstad sterk gekleurd Scholen in de Randstad sterk gekleurd Marijke Hartgers Autochtone en niet-westers allochtone leerlingen zijn niet gelijk over de Nederlandse schoolvestigingen verdeeld. Dat komt vooral doordat niet-westerse

Nadere informatie

Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA

Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 351 van 26 februari 2013 van PAUL DELVA Nederlandstalig onderwijs Brussel Capaciteit

Nadere informatie

volledige kaart voor Wat zijn voor verschillende belanghebbenden voor en tegen het mengen van leerlingen in het basisonderwijs?

volledige kaart voor Wat zijn voor verschillende belanghebbenden voor en tegen het mengen van leerlingen in het basisonderwijs? Wat zijn verschillende belanghebbenden argumenten en tegen het mengen van leerlingen in het basisonderwijs? Mengen vergroot de ontwikkelingskansen van leerlingen Zwakkere leerlingen kunnen zich optrekken

Nadere informatie

Visie en profilering van scholen

Visie en profilering van scholen Visie en profilering van scholen Dirk JACOBS dirk.jacobs@ulb.ac.be Twitter: @DirkJacobs71 Studiedag VIRBO directeurs basisonderwijs GO! Brussel, 11 februari 2014 The research leading to these results has

Nadere informatie

Inleiding op Divers jong. Diversiteit. What s in a name? Stefaan Pleysier. Leuvens Instituut voor Criminologie, KU Leuven

Inleiding op Divers jong. Diversiteit. What s in a name? Stefaan Pleysier. Leuvens Instituut voor Criminologie, KU Leuven Inleiding op Divers jong Diversiteit What s in a name? Stefaan Pleysier Leuvens Instituut voor Criminologie, KU Leuven Studiedag Divers jong, 11 april 2016, BIP Brussel Inhoud Aanleiding tot het boek Wat

Nadere informatie

Ouderinitiatieven in de strijd tegen onderwijssegregatie

Ouderinitiatieven in de strijd tegen onderwijssegregatie Ouderinitiatieven in de strijd tegen onderwijssegregatie Een verkenning van de ontwikkeling van ouderinitiatieven J. P. Lucassen Studentnummer 0342998 Begeleiders: R. Penninx, M. Crul Juni 2010 Masterscriptie

Nadere informatie

Van segregatie naar diversiteit Overzicht van het SSL onderzoek

Van segregatie naar diversiteit Overzicht van het SSL onderzoek Van segregatie naar diversiteit Overzicht van het SSL onderzoek Thomas Wouters College De Valk, Leuven 23 september 2016 www.steunpuntssl.be Overzicht: segregatie en groepscompositie Meting en evolutie

Nadere informatie

Jacobs, D., Rea, A., Teney, C., Callier, L. & Lothaire, S. (2009) De sociale lift blijft steken. De

Jacobs, D., Rea, A., Teney, C., Callier, L. & Lothaire, S. (2009) De sociale lift blijft steken. De Jacobs, D., Rea, A., Teney, C., Callier, L. & Lothaire, S. (2009) De sociale lift blijft steken. De prestaties van allochtone leerlingen in de Vlaamse Gemeenschap en de Franse Gemeenschap, Brussel: Koning

Nadere informatie

Fact sheet. dat de segregatie in het voortgezet onderwijs

Fact sheet. dat de segregatie in het voortgezet onderwijs Fact sheet nummer 4 juni 2010 Segregatie in het voortgezet onderwijs In Amsterdam worden de zwarte middelbare scholen steeds zwarter en de witte steeds witter. Hoe komt dat? Niet alleen doordat allochtone

Nadere informatie

Bevorderen van integratie op de politieke agenda

Bevorderen van integratie op de politieke agenda Bevorderen van integratie op de politieke agenda Door Hans Teegelbeckers, VOS/ABB Sinds de jaren 80 wordt een maatschappelijke discussie gevoerd over etnische segregatie in het Nederlands onderwijs, de

Nadere informatie

Basisscholen in Oud-West

Basisscholen in Oud-West Basisscholen in Oud-West Van 21 februari tot en met 27 februari 2008 kon het bewonerspanel van Oud-West vragen beantwoorden over de samenstelling van de basisscholen in Oud-West. In totaal 346 van de 875

Nadere informatie

Segregatie in het basisonderwijs: Geen zwart-witverhaal

Segregatie in het basisonderwijs: Geen zwart-witverhaal Segregatie in het basisonderwijs: Geen zwart-witverhaal Al het mogelijke werd gedaan om de informatie in dit boek zo juist en actueel te maken als kan. Auteurs of uitgever kunnen niet verantwoordelijk

Nadere informatie

SCHOOLFEEDBACKRAPPORT ONDERZOEK WELBEVINDEN Bevraging van de leerlingen van het lager onderwijs

SCHOOLFEEDBACKRAPPORT ONDERZOEK WELBEVINDEN Bevraging van de leerlingen van het lager onderwijs SCHOOLFEEDBACKRAPPORT ONDERZOEK WELBEVINDEN Bevraging van de leerlingen van het lager onderwijs Aan de directeur, de leerkrachten en de leerlingen van het vierde, vijfde en zesde leerjaar van school 1

Nadere informatie

5. Onderwijs en schoolkleur

5. Onderwijs en schoolkleur 5. Onderwijs en schoolkleur Niet-westerse allochtonen verlaten het Nederlandse onderwijssysteem gemiddeld met een lager onderwijsniveau dan autochtone leerlingen. Al in het basisonderwijs lopen allochtone

Nadere informatie

Zijn autochtonen en allochtonen tevreden met hun buurtbewoners?

Zijn autochtonen en allochtonen tevreden met hun buurtbewoners? Zijn autochtonen en allochtonen tevreden met hun? Martijn Souren en Harry Bierings Autochtonen voelen zich veel meer thuis bij de mensen in een autochtone buurt dan in een buurt met 5 procent of meer niet-westerse

Nadere informatie

Segregatie in het onderwijs Factsheet

Segregatie in het onderwijs Factsheet Segregatie in het onderwijs Factsheet Al in de jaren 80 werd een maatschappelijke discussie gevoerd over etnische segregatie in het Nederlands onderwijs, de zogenaamde zwarte-scholenproblematiek. Sindsdien

Nadere informatie

Tien jaar gelijke onderwijskansen-decreet in Vlaanderen

Tien jaar gelijke onderwijskansen-decreet in Vlaanderen Tien jaar gelijke onderwijskansen-decreet in Vlaanderen Ides Nicaise HIVA / Dept Ped. Wet. (K.U. Leuven) www.steunpuntssl.be Downloadbaar van www.steunpuntssl.be 9-4-2015 2 Historiek Onderwijsvoorrangsgebiedenbeleid

Nadere informatie

HOE DE COLLECTIEVE DOELMATIGHEIDSBELEVING VAN LERARENTEAMS WORDT BEÏNVLOED DOOR SOCIAALECONOMISCHE SCHOOLCOMPOSITIE

HOE DE COLLECTIEVE DOELMATIGHEIDSBELEVING VAN LERARENTEAMS WORDT BEÏNVLOED DOOR SOCIAALECONOMISCHE SCHOOLCOMPOSITIE HOE DE COLLECTIEVE DOELMATIGHEIDSBELEVING VAN LERARENTEAMS WORDT BEÏNVLOED DOOR SOCIAALECONOMISCHE SCHOOLCOMPOSITIE Een onderzoek naar de rol van organisatieproceskenmerken Barbara Belfi, Sarah Gielen,

Nadere informatie

Zwarte en witte scholen in Amersfoort 2010

Zwarte en witte scholen in Amersfoort 2010 Zwarte en witte scholen in Amersfoort 2010 Segregatie in het Amersfoorts basisonderwijs Gemeente Amersfoort Sector Dienstverlening, Informatie en Advies (DIA) Afdeling Onderzoek en Statistiek Marc van

Nadere informatie

Een onderwijssociologische kijk. Paul Mahieu (UAntwerpen)

Een onderwijssociologische kijk. Paul Mahieu (UAntwerpen) Een onderwijssociologische kijk Paul Mahieu (UAntwerpen) Menu 3 functies van onderwijs 3 spanningsvelden 5 middelen (oriëntering, toelating, heroriëntering, evaluatie & valorisatie) 3 functies van onderwijs

Nadere informatie

project OP ZOEK NAAR DE ONTBREKENDE KLEUR

project OP ZOEK NAAR DE ONTBREKENDE KLEUR Van de concentratiescholen in twee Antwerpse buurten, Oud- Borgerhout en Antwerpen-Noord, weer scholen maken waarvan de gemengde populatie de gemengde buurtbevolking weerspiegelt: dat is het doel van het

Nadere informatie

Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen. Zohra Chbaral 1

Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen. Zohra Chbaral 1 Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen Zohra Chbaral 1 Vooreerst bedanken we de interculturele bemiddelaars, de coördinatoren interculturele bemiddeling die ons de gegevens

Nadere informatie

Fact sheet. Concentraties van allochtone ouderen en jongeren,

Fact sheet. Concentraties van allochtone ouderen en jongeren, Fact sheet nummer 1 maart 2004 Concentraties van allochtone ouderen en jongeren, 1994-2003 Waar in Amsterdam wonen allochtone jongeren en ouderen? Allochtonen wonen vaker dan autochtonen in gezinsverband

Nadere informatie

Belevingen en opvattingen van schoolteams. Gerlinde Snoeck Expertisecentrum ErvaringsGericht Onderwijs

Belevingen en opvattingen van schoolteams. Gerlinde Snoeck Expertisecentrum ErvaringsGericht Onderwijs Belevingen en opvattingen van schoolteams Gerlinde Snoeck Expertisecentrum ErvaringsGericht Onderwijs Fundamenteel diepte-onderzoek naar krachtige GOK-leeromgevingen Centrum Taal & Onderwijs, KULeuven

Nadere informatie

Basisschooladviezen en etniciteit Onderzoeksverslag, 29 januari 2007

Basisschooladviezen en etniciteit Onderzoeksverslag, 29 januari 2007 Afdeling Onderwijs Team Monitoring & Bedrijfsvoering Basisschooladviezen en etniciteit Onderzoeksverslag, 29 januari 2007 Verwijderd: Bassischooladv iezen Vraagstelling Dit onderzoek is uitgevoerd om antwoord

Nadere informatie

Schoolsegregatie onderzocht

Schoolsegregatie onderzocht Orhan Agirdag 1 en Mieke Van Houtte 2 Schoolsegregatie onderzocht De gevolgen van sociaaleconomische en etnische samenstelling van lagere scholen 218 Cultuuroverdracht en onderwijs in een multiculturele

Nadere informatie

Maatschappelijke participatie als opstap naar betaald werk.

Maatschappelijke participatie als opstap naar betaald werk. Maatschappelijke participatie als opstap naar betaald werk. Paraprofessionele functies Voor allochtone vrouwen zonder formele kwalificaties worden komende jaren paraprofessionele functies gecreëerd. Deze

Nadere informatie

Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid

Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid Algemene vergadering RWO -Oudenaarde 11 juni 2012 Inhoud Terminologie: ECM Enkele vragen Overzicht van de immigratie Aanwezigheid in regio Oudenaarde Enkele

Nadere informatie

Naar een krachtige samenwerking tussen ouder en school

Naar een krachtige samenwerking tussen ouder en school Naar een krachtige samenwerking tussen ouder en school Een werkkader Inhoud Samenwerking tussen ouder en school... 2 Het concept ouderbetrokkenheid... 3 De dimensies van ouderbetrokkenheid... 3 Hoe krijg

Nadere informatie

Meertaligheid in een monoculturele schoolcontext Oprit 14 naar een schooltraject zonder snelheidsbeperkingen

Meertaligheid in een monoculturele schoolcontext Oprit 14 naar een schooltraject zonder snelheidsbeperkingen Meertaligheid in een monoculturele schoolcontext Oprit 14 naar een schooltraject zonder snelheidsbeperkingen Loes Vandenbroucke & Noël Clycq Oprit 14 onderzoek Doel: Verklaren van (problematische) schoolloopbanen

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

Concentratie allochtonen toegenomen

Concentratie allochtonen toegenomen Jan Latten 1), Han Nicolaas 2) en Karin Wittebrood 3) Niet-westerse wonen vanouds geconcentreerd in het westen van Nederland. Daarbinnen zijn ze geconcentreerd in de vier grote steden. In 4 bestond procent

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag. 13 mei tegengaan segregatie in het basisonderwijs

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag. 13 mei tegengaan segregatie in het basisonderwijs De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag 13 mei 2008 Kenmerk: PO/ZO 10911 Uw brief van Onderwerp tegengaan segregatie in het basisonderwijs Tijdens

Nadere informatie

Doelgroepenbeleid als basis voor solidariteit? Conferen'e Solidariteit in Diversiteit Berchem, 01/04/2014

Doelgroepenbeleid als basis voor solidariteit? Conferen'e Solidariteit in Diversiteit Berchem, 01/04/2014 Doelgroepenbeleid als basis voor solidariteit? Conferen'e Solidariteit in Diversiteit Berchem, 01/04/2014 Doelgroepenbeleid Solidariteit? ~ Focus op doelgroepen of op mainstreaming diversiteit? ~ Inclusief

Nadere informatie

Samenvatting Jeugdmonitor Utrecht

Samenvatting Jeugdmonitor Utrecht Samenvatting Jeugdmonitor Utrecht Gezondheid en leefstijl Psychosociale gezondheid Gezin School Vrije tijd Sociaaleconomische verschillen Verschillen naar wijk Trends Beschouwing Groep 7 en 8 van het basisonderwijs,

Nadere informatie

Constructie van de variabele Etnische afkomst

Constructie van de variabele Etnische afkomst Constructie van de variabele Etnische afkomst Ter inleiding geven we eerst een aantal door verschillende organisaties gehanteerde definities van een allochtoon. Daarna leggen we voor het SiBO-onderzoek

Nadere informatie

MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES IN BELGIË EERSTE RESULTATEN

MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES IN BELGIË EERSTE RESULTATEN MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES IN BELGIË EERSTE RESULTATEN Frederik Heylen Jan Beyers Te gebruiken referentie: HEYLEN F. & BEYERS J. (2016). MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES IN BELGIË: EERSTE RESULTATEN. UNIVERSITEIT

Nadere informatie

Pedagogisch ondersteuningsaanbod op maat voor 20 kleuterscholen in 2012-2013

Pedagogisch ondersteuningsaanbod op maat voor 20 kleuterscholen in 2012-2013 PROJECTOPROEP Hoe omgaan met kinderarmoede op school? Toerusten van leerkrachten in het kleuteronderwijs om beter steun te verlenen aan kansarme kinderen Diego Cervo Pedagogisch ondersteuningsaanbod op

Nadere informatie

Segregatie in het onderwijs. Visie van de DWARS onderwijscommissie

Segregatie in het onderwijs. Visie van de DWARS onderwijscommissie Segregatie in het onderwijs Visie van de DWARS onderwijscommissie Utrecht, 15 maart 2011 1 Inhoudsopgave Inleiding...3 1. Achtergrond...4 1.1 Segregatie...4 1.2 Desegregatie...6 2. Oplossingen...7 2.1

Nadere informatie

jij Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit

jij Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit Wat vind jij daar van? nou Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit De Rutgers Nisso Groep ontwikkelt in opdracht van ZonMw een website voor en met jongeren met een Turkse, Marokkaanse

Nadere informatie

Factsheet Maatschappelijke positie van Voormalig Antilliaanse / Arubaanse Migranten in Nederland

Factsheet Maatschappelijke positie van Voormalig Antilliaanse / Arubaanse Migranten in Nederland Factsheet Maatschappelijke positie van Voormalig Antilliaanse / Arubaanse Migranten in Nederland Onderwijs Het aandeel in de bevolking van 15 tot 64 jaar dat het onderwijs reeds heeft verlaten en hun onderwijscarrière

Nadere informatie

Interculturele competenties? In de opleiding gezinswetenschappen

Interculturele competenties? In de opleiding gezinswetenschappen Interculturele competenties? In de opleiding gezinswetenschappen Studiedag Kleurrijke Maatzorg Gaby Jennes, 14 oktober 2011 Iets over de opleiding gw Opleiding voor volwassenen (sinds 1960), geaccrediteerd

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R VOEDING, BEWEGING EN GEWICHT K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Jeugd 2010 6 Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD

Nadere informatie

Segregatie in het basisonderwijs in Amsterdam

Segregatie in het basisonderwijs in Amsterdam Segregatie in het basisonderwijs in Amsterdam Project: 706 In opdracht van: Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Drs. Jolijn Broekhuizen Drs. Marcel Jansen Drs. Jeroen Slot Weesperstraat 79 Postbus 658

Nadere informatie

Wat zijn identiteiten?

Wat zijn identiteiten? Identiteit in tijden van globalisering en migratie Pieter-Paul Verhaeghe PhD student Sociologie Universiteit Gent Redactielid Poliargus 1 Wat zijn identiteiten? 2 Identiteiten = sociale constructies Product

Nadere informatie

Sociale integratie in het primair onderwijs

Sociale integratie in het primair onderwijs Sociale integratie in het primair onderwijs Resultaten van een onderzoek naar de invloed van het leerlingenpubliek van scholen op prestaties en welbevinden van kinderen SCO-Kohnstamm Instituut, Amsterdam:

Nadere informatie

Kinderen in Nederland - Bijlage B Respons, representativiteit en weging

Kinderen in Nederland - Bijlage B Respons, representativiteit en weging Kinderen in Nederland - Bijlage B Respons, representativiteit en weging Respons thuiszorgorganisaties en GGD en In deden er tien thuiszorgorganisaties mee aan het, verspreid over heel Nederland. Uit de

Nadere informatie

TTALIS. Maatschappelijke waardering door de ogen van de. leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken

TTALIS. Maatschappelijke waardering door de ogen van de. leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken Maatschappelijke waardering door de ogen van de TTALIS leraar en de samenhang met leraar- en schoolkenmerken Bevindingen uit de Teaching And Learning International Survey (TALIS) 2013 IN FOCUS Faculteit

Nadere informatie

Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang

Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang Ronde 4 Ayse Isçi Onderwijscentrum, Gent Contact: ayse.isci@gent.be Positief omgaan met meertaligheid in het basisonderwijs en in de buitenschoolse opvang Meertaligheid in het onderwijs en in de opvang

Nadere informatie

Diversiteit en stedelijkheid. Bram Spruyt Onderzoeksgroep TOR, VUB

Diversiteit en stedelijkheid. Bram Spruyt Onderzoeksgroep TOR, VUB Diversiteit en stedelijkheid Bram Spruyt Onderzoeksgroep TOR, VUB Diversiteit en stedelijkheid Hfdst. 11 Verenigde steden. Verschillen in participatie aan het verenigingsleven naar verstedelijking bij

Nadere informatie

Verschillen tussen leerlingen, leerkrachten en scholen Multiculturele school:

Verschillen tussen leerlingen, leerkrachten en scholen Multiculturele school: Mijn visie Deze foto past bij mij omdat ik voor het hoogst haalbare wil gaan. Ook al kost dit veel moeite. Ik heb doorzettingsvermogen, dat heb je ook nodig bij het beklimmen van een berg. Wanneer ik niet

Nadere informatie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie 201-2017 Actief burgerschap en sociale integratie Inhoudsopgave: Kwaliteitszorg actief burgerschap en sociale integratie Visie en planmatigheid Visie Doelen Invulling Verantwoording Resultaten Risico s

Nadere informatie

Kansenbeleid in (Zuid-)Limburg paul jungbluth 10 5 2010

Kansenbeleid in (Zuid-)Limburg paul jungbluth 10 5 2010 Kansenbeleid in (Zuid-)Limburg paul jungbluth 10 5 2010 Algemene probleemstelling 3 15 jarigen Hoe ernstig is de situatie rondom autochtone kansarmen in termen van: - prestaties - achtergrond - segregatie

Nadere informatie

Het inschrijvingsrecht in een notendop

Het inschrijvingsrecht in een notendop COC Trierstraat 33 1040 Brussel Het inschrijvingsrecht in een notendop Dat alle leerlingen op school gelijke kansen moeten krijgen, is onbetwistbaar. Het Gelijke Onderwijskansendecreet(GOK-decreet) wil

Nadere informatie

FORUM Factsheet. Basisscholen en hun buurt: ontwikkeling van afspiegeling en segregatie

FORUM Factsheet. Basisscholen en hun buurt: ontwikkeling van afspiegeling en segregatie FORUM Factsheet Basisscholen en hun buurt: ontwikkeling van afspiegeling en segregatie April 2014 1 FORUM Factsheet Basisscholen en hun buurt: ontwikkeling van afspiegeling en segregatie Inleiding Segregatie

Nadere informatie

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar Overzicht bachelorcursussen Dit overzicht geeft een groot aantal bachelorcursussen weer die aandacht besteden cultuur en/of gender op het gebied van gezondheidszorg. Het overzicht betreft cursussen uit

Nadere informatie

Systematische beschrijving van een project

Systematische beschrijving van een project Systematische beschrijving van een project Datum interview: 27 maart 09 School - Naam: - School - en buurtkenmerken a. typering van de school Stedelijke Humaniora Europalaan 10 3650 Dilsen 089/ 79 08 66

Nadere informatie

Informatie over de deelnemers

Informatie over de deelnemers Tot eind mei 2015 hebben in totaal 45558 mensen deelgenomen aan de twee Impliciete Associatie Testen (IATs) op Onderhuids.nl. Een enorm aantal dat nog steeds groeit. Ook via deze weg willen we jullie nogmaals

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijwetenschappen havo 2011 - I

Eindexamen maatschappijwetenschappen havo 2011 - I Opgave 1 Onderwijsvrijheid en onderwijskansen Bij deze opgave horen de teksten 1 tot en met 5 uit het bronnenboekje. Inleiding Al sinds de jaren tachtig staat het vraagstuk van zwarte en witte scholen

Nadere informatie

SCHOLEN, DE PLAATS BIJ UITSTEK OM JONGEREN TE BEVRAGEN?

SCHOLEN, DE PLAATS BIJ UITSTEK OM JONGEREN TE BEVRAGEN? SCHOLEN, DE PLAATS BIJ UITSTEK OM JONGEREN TE BEVRAGEN? Lessen uit scholenonderzoek in Vlaanderen Jessy Siongers Universiteit Gent Vrije Universiteit Brussel Steunpunt Cultuur & Jeugdonderzoeksplatform

Nadere informatie

De overgang po vo. Hoe bepalen wat een leerling kan? Trudie Schils Universiteit Maastricht

De overgang po vo. Hoe bepalen wat een leerling kan? Trudie Schils Universiteit Maastricht De overgang po vo Hoe bepalen wat een leerling kan? Trudie Schils Universiteit Maastricht Kansenongelijkheid bij overgang po vo % 60 50 40 30 20 Laag opgeleide ouders (geen startkwalificatie) Gemiddeld

Nadere informatie

Uitgeverij Van Praag Amsterdam

Uitgeverij Van Praag Amsterdam Uitgeverij Van Praag Amsterdam Inhoud 9 Het immigratietaboe 13 Het relativeringcircuit De toestand 27 Etniciteit is sticky 30 Drs. Hans Roodenburg Inkomensverschillen worden groter door immigratie 39 Het

Nadere informatie

Allochtone ex-biculturele leerlingen, zelfs kansarmen, slagen te Brussel op school even goed als de leerlingen in Vlaanderen!

Allochtone ex-biculturele leerlingen, zelfs kansarmen, slagen te Brussel op school even goed als de leerlingen in Vlaanderen! Allochtone ex-biculturele leerlingen, zelfs kansarmen, slagen te Brussel op school even goed als de leerlingen in Vlaanderen! Wat we hier schrijven is gebaseerd op heel goed cijfermateriaal; niet op theorieën

Nadere informatie

Wat denken je medestudenten? Op welke punten verschilt jullie aanpak? Hoe komt dit denk je? Wat vind jij belangrijk als het gaat over verwachtingen

Wat denken je medestudenten? Op welke punten verschilt jullie aanpak? Hoe komt dit denk je? Wat vind jij belangrijk als het gaat over verwachtingen 1 2 3 4 Wat denken je medestudenten? Op welke punten verschilt jullie aanpak? Hoe komt dit denk je? Wat vind jij belangrijk als het gaat over verwachtingen tavindividuele kleuters? Waarom vind je dit belangrijk?

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE MULTICULTURELE SAMENLEVING tekst 1 Het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) werd opgeheven op 26 juli 1950. In maart en

Nadere informatie

Systematische beschrijving van een project

Systematische beschrijving van een project Systematische beschrijving van een project School - Naam - School - en buurtkenmerken a. typering van de school b. samenstelling schoolteam Sint-Jan Berchmanscollege, Collegelaan 1, 3600 GENK De school

Nadere informatie

D U TC H S U M M A RY Samenvatting In zowel westerse als diverse niet-westerse samenlevingen wordt veel waarde gehecht aan schoolprestaties. Ouders en docenten stimuleren kinderen al op jonge leeftijd

Nadere informatie

8 Segregatie in het basis- en voortgezet onderwijs

8 Segregatie in het basis- en voortgezet onderwijs 8 Segregatie in het basis- en voortgezet onderwijs Lex Herweijer 8.1 Zorgen over zwarte scholen Het Nederlandse onderwijs kende van oudsher segregatie langs levensbeschouwelijke lijnen. Veel kinderen bezochten

Nadere informatie

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007 LelyStadsGeluiden De mening van de jongeren gepeild School en werk 007 In 007 hebben.37 jongeren meegewerkt aan de jongerenenquête. Het onderzoek had als doel om in kaart te brengen wat jongeren doen,

Nadere informatie

Interculturele Competentie:

Interculturele Competentie: Interculturele Competentie: Een vak apart W. Shadid, Leiden, mei 2010 Inleiding In deze korte uiteenzetting wordt aandacht besteed aan het onderwerp interculturele competenties waarop de laatste tijd en

Nadere informatie

NEEN JOS WOUTERS, directeur basisschool De Horizon in Beringen-Mijn.

NEEN JOS WOUTERS, directeur basisschool De Horizon in Beringen-Mijn. HollandseHoogte DE STANDAARD 14 BINNENLAND DONDERDAG 17 JUNI 2010 Kan De overste van de Broeders van Liefde, broeder René Stockman, pleit in Tertio voor lessen islamitische godsdienst in katholieke scholen

Nadere informatie

Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken

Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken Het Vlaamse secundair onderwijs internationaal vergeleken Jeroen Lavrijsen Doctoraatsonderzoeker, HIVA - KU Leuven www.steunpuntssl.be Structuur secundair onderwijs Focus op twee kenmerken van het secundair

Nadere informatie

Stella N. Verbrugge Studentnummer: Februari e begeleider: mw. dr. A. J. de Regt 2 e begeleider: dr. B. Paulle

Stella N. Verbrugge Studentnummer: Februari e begeleider: mw. dr. A. J. de Regt 2 e begeleider: dr. B. Paulle Masterscriptie Sociologie Opleiding Sociologie, afstudeerrichting Cultuursociologie Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen Universiteit van Amsterdam Stella N. Verbrugge Studentnummer: 0426067

Nadere informatie

Etnische diversiteit, sociale cohesie en het Gentse identiteitsgevoel

Etnische diversiteit, sociale cohesie en het Gentse identiteitsgevoel Etnische diversiteit, sociale cohesie en het Gentse identiteitsgevoel Pieter-Paul Verhaeghe Vree wijs! Vakgroep Sociologie (UGent) April 2013 pieterpaul.verhaeghe@ugent.be Ontstaansgeschiedenis onderzoek

Nadere informatie

(Problematisch) spijbelen in Vlaanderen. Bram Spruyt Onderzoeksgroep TOR (VUB)

(Problematisch) spijbelen in Vlaanderen. Bram Spruyt Onderzoeksgroep TOR (VUB) (Problematisch) spijbelen in Vlaanderen Bram Spruyt (Bram.spruyt@vub.ac.be) Onderzoeksgroep TOR (VUB) Basis OBPWO 11.03: Van occasionele tot reguliere spijbelaar: een onderzoek naar het profiel van spijbelaars

Nadere informatie

MENSEN STERKER MAKEN. in veranderende tijden

MENSEN STERKER MAKEN. in veranderende tijden MENSEN STERKER MAKEN in veranderende tijden MENSEN STERKER MAKEN in veranderende tijden De wereld verandert Hoe maken we van verandering verbetering? Het antwoord : mensen sterker maken Jij bent een held!

Nadere informatie

Etnische segregatie op buurtniveau

Etnische segregatie op buurtniveau Jg. 45 / Nr. 4 / 2012 Etnische segregatie op buurtniveau P. 294 Aslan Zorlu en Joop Hartog Etnische segregatie op buurtniveau (foto: Antoin Buissink) Jg. 45 / Nr. 4 / 2012 Aslan Zorlu en Joop Hartog P.

Nadere informatie

Onderzoek Steunpunt Gelijke Onderwijskansen

Onderzoek Steunpunt Gelijke Onderwijskansen Onderzoek Steunpunt Gelijke Onderwijskansen Onderzoeksproject Diepte-onderzoek naar werkzame ingrediënten binnen GOK-leeromgevingen 2006-2009 Probleemstelling: Grote verschillen qua effectiviteit tussen

Nadere informatie

Recht op vrije tijd en rust

Recht op vrije tijd en rust Recht op vrije tijd en rust V1 Evenwicht in de tijdsindeling. 151 V2 Vrije keuze inzake invulling vrije tijd. 153 V3 Aanbod van speelruimte.. 157 149 V1 Evenwicht in de tijdsindeling (verplichtingen vrije

Nadere informatie

Genderspecifieke studiekeuze in het hoger onderwijs

Genderspecifieke studiekeuze in het hoger onderwijs Genderspecifieke studiekeuze in het hoger onderwijs Ilse Laurijssen & Ignace Glorieux Onderzoeksgroep TOR - Vrije Universiteit Brussel Studiedag SSL: 'Hoger onderwijs: kiezen en winnen? X www.steunpuntssl.be

Nadere informatie

Informatiebrief. Titel van het onderzoek. Vriendschappen en pesten op basisscholen in Rotterdam. Inleiding

Informatiebrief. Titel van het onderzoek. Vriendschappen en pesten op basisscholen in Rotterdam. Inleiding Informatiebrief Titel van het onderzoek Vriendschappen en pesten op basisscholen in Rotterdam. Inleiding Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan het wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

Systematische beschrijving van een project

Systematische beschrijving van een project Systematische beschrijving van een project School - Naam - School - en buurtkenmerken a. typering van de school Don Bosco Groenveld Ligging Groenveldstraat 44 3001 Heverlee Rand van Leuven, net buiten

Nadere informatie

GIBO HEIDE. pedagogisch project

GIBO HEIDE. pedagogisch project GIBO HEIDE pedagogisch project gemeenteraadsbesluit van 26 mei 2015 Het pedagogisch project is de vertaling van de visie van directie en leerkrachten die betrekking heeft op alle aspecten van het onderwijs

Nadere informatie

Missie SCHOOL Vereniging Openbaar Onderwijs 'school'

Missie SCHOOL Vereniging Openbaar Onderwijs 'school' Missie SCHOOL De Vereniging Openbaar Onderwijs behartigt de belangen van het openbaar onderwijs en ijvert voor 'school': zonder de voorvoegsels openbare, katholieke, protestants-christelijke, islamitische

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie Opdracht 1, module 4, les 2 Tijdens hun puberteit maken kinderen verschillende veranderingen door en moeten zij keuzes maken die belangrijk zijn voor hun toekomst. Daarbij hebben

Nadere informatie

GEDETINEERDEN IN VLAANDEREN

GEDETINEERDEN IN VLAANDEREN GEDETINEERDEN IN VLAANDEREN Wat geloven ze? Een spiegel voor de Oecumene. Regelmatig krijg ik als gevangenisaalmoezenier de vraag: wat geloven die gedetineerden van jou nu eigenlijk? Vaak wordt het antwoord

Nadere informatie

Datum 9 november 2009 Betreft Kamervragen van de leden Karabulut en Jasper van Dijk over het invoeren van islamlessen op openbare scholen

Datum 9 november 2009 Betreft Kamervragen van de leden Karabulut en Jasper van Dijk over het invoeren van islamlessen op openbare scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.minocw.nl

Nadere informatie

Jong geleerd, oud gedaan. Opstap W 1. Interview. Bedenk vragen over de schooltijd van uw medecursisten:

Jong geleerd, oud gedaan. Opstap W 1. Interview. Bedenk vragen over de schooltijd van uw medecursisten: Jong geleerd, oud gedaan Opstap.k v a W 1 Interview Bedenk vragen over de schooltijd van uw medecursisten: leeftijd op eerste schooldag gemengde school / jongensschool / meisjesschool aantal jaar op de

Nadere informatie

Jeugd in Schildersbuurt-West. De buurt Schildersbuurt-West ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft inwoners (1 januari 2015).

Jeugd in Schildersbuurt-West. De buurt Schildersbuurt-West ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft inwoners (1 januari 2015). Jeugd in Schildersbuurt-West De buurt Schildersbuurt-West ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft 14.291 inwoners (1 januari 2015). 1 Demografie Demografie Deze paragraaf geeft een beeld van de samenstelling

Nadere informatie

Scholen die fuseren, moeten wel bij elkaar passen

Scholen die fuseren, moeten wel bij elkaar passen Scholen die fuseren, moeten wel bij elkaar passen Vierde gesprek over de toekomst van de basisscholen in de gemeente Wijchen, 25 februari in de kern Wijchen Het aantal basisschoolleerlingen in de gemeente

Nadere informatie

Percepties van jongeren over politieoptreden: ethnic profiling in België?

Percepties van jongeren over politieoptreden: ethnic profiling in België? Percepties van jongeren over politieoptreden: ethnic profiling in België? dr. Antoinette Verhage Vakgroep Criminologie, Strafrecht en Sociaal Recht Universiteit Gent VANASSCHE, N., VERHAGE, A., (2015),

Nadere informatie

2. Profiel van onze school

2. Profiel van onze school 2. Profiel van onze school Bij ons op school voelen kinderen zich gerespecteerd en gewaardeerd binnen een WARM pedagogisch klimaat, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen op zowel: COGNITIEF, CREATIEF,

Nadere informatie

onderwijs dat de cijfers inhaalt: demografische groei, een opportuniteit

onderwijs dat de cijfers inhaalt: demografische groei, een opportuniteit Stadsatelier bevolkings- en huishoudensprognoses, 18/10/2011 Trends en uitdagingen in de steden onderwijs dat de cijfers inhaalt: demografische groei, een opportuniteit Robert Voorhamme schepen voor onderwijs,

Nadere informatie

De vraag is waarom: De impact van segregatie op cognitieve en noncognitieve

De vraag is waarom: De impact van segregatie op cognitieve en noncognitieve De vraag is waarom: De impact van segregatie op cognitieve en noncognitieve uitkomsten Orhan Agirdag 1, Piet Van Avermaet & Mieke Van Houtte (Universiteit Gent) URN:NBN:NL:UI:10-1-100809 Samenvatting Terwijl

Nadere informatie

TIMSS-2011: Nederland in TIMSS-2011: Rekenprestaties van leerlingen in groep 6 van het basisonderwijs in de afgelopen 16 jaar

TIMSS-2011: Nederland in TIMSS-2011: Rekenprestaties van leerlingen in groep 6 van het basisonderwijs in de afgelopen 16 jaar TIMSS-2011: Nederland in TIMSS-2011: Rekenprestaties van leerlingen in groep 6 van het basisonderwijs in de afgelopen 16 jaar Martina R.M. Meelissen Marjolein Drent Annemiek Punter Vakgroep Onderwijskunde

Nadere informatie