Uitgeverij Van Praag Amsterdam

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Uitgeverij Van Praag Amsterdam"

Transcriptie

1 Uitgeverij Van Praag Amsterdam

2 Inhoud 9 Het immigratietaboe 13 Het relativeringcircuit De toestand 27 Etniciteit is sticky 30 Drs. Hans Roodenburg Inkomensverschillen worden groter door immigratie 39 Het keerpunt dat toch niet kwam 44 Dr. Jan H. van de Beek Altijd de angst extreem rechts in de kaart te spelen 53 Mr. Tesseltje de Lange Confrontaties binnen kabinet 67 Het gevolg van immigratie is isolement 71 Prof. dr. Ruud Koopmans Meer immigratie, minder vertrouwen 77 Prof. dr. Jaap Dronkers Bij etnisch diverse klassen gaan de prestaties omlaag 94 Dr. Jan te Nijenhuis Grote iq-verschillen tussen etnische groepen 114 De echte migratiegolven moeten nog komen 122 Dr. Joop de Beer Immigratie structureel stijgend

3 129 Prof. Dr. Harry van Dalen In de WRR geen plaats voor econoom 138 Prof. Dr. Joop Hartog Vol=vol 148 De echte criminaliteitscijfers 153 Dr. Hans Werdmölder Straatgedrag Marokkanen raakt grenzen tolerantie Bezwarende factoren 173 Een verschijnsel zonder precedent 191 De inherente traagheid van de integratie 200 Moslims mengen minder Pro-immigratie-argumenten 213 Immigratie tegen de vergrijzing 221 Het toverwoord kennismigratie 232 Wat leveren moskeeën en etnische ondernemers Nederland op? Het (niet-)oplossend vermogen 245 Bestaat er wel migratiebeleid? 257 Europese trein 274 Nederland is van de wereld 285 Hitler of Stalin 293 Een ongemakkelijke waarheid 303 Literatuur 307 Noten 354 Personenregister

4 Het immigratietaboe Uit een Nederlands onderzoek uit 2008 bleek dat 57 procent van de geënquêteerden vond dat het toelaten van grote groepen immigranten de grootste vergissing uit de Nederlandse geschiedenis was. 1 Uit een veel uitgebreider onderzoek uit 2008, gedaan in 25 welvarende landen, bleek dat slechts 10 procent voorstander was van immigratie. 2 In het artikel waarin dit onderzoek is opgenomen vragen de auteurs zich dan ook af hoe het überhaupt mogelijk is dat er immigratie plaatsvindt. Puur redenerend vanuit een perfect democratisch model zou het gevolg namelijk moeten zijn dat er geen immigratie plaatsvindt. 3 Maar kiezers gedragen zich bij concrete gevallen weinig consequent. Geconfronteerd met immigranten van vlees en bloed zijn de ideeën over immigratie voor velen al snel abstract geworden. Zo was er eind jaren negentig een emotioneel debat over de Turkse kleermaker Gümüş, waarbij het stellen van regels en het 9

5 maken van uitzonderingen verknoopt raakten tot een onuitwarbare kluwen. 4 Velen uitten hun zorgen over het wegsturen van Gümüş. Ook al was dat volgens de wet. Gümüş ging uiteindelijk toch en nu is hij in Turkije kleermaker. Groot was ook de opwinding naar aanleiding van de tv-actie gezichten, voor uitgeprocedeerde asielzoekers. Op de tv verschenen filmpjes waarin uitgeprocedeerde asielzoekers zich van hun gunstigste kant voordeden. Deze actie eindigde met het algemeen pardon. 5 Een sprekend voorbeeld in 2011 was de zaak rond de 18-jarige Angolese asielzoeker Mauro. We leerden hem via de media kennen als een warme, betrokken Limburgse jongen. Hij kreeg een studievisum. 6 We halen immigratie binnen en we zien immigranten verschijnen. Dat blijken allerlei soorten mensen te zijn. Sommigen worden BN er, burgemeester, succesvol ondernemer of gelauwerd schrijver. Anderen plegen overvallen, lopen rond in boerka, of zitten werkloos in hun door de staat betaalde huurwoning. Aan de hand van zoveel gevallen en zoveel beelden is het onmogelijk om je een onderbouwde mening te vormen over immigratie. Laat staan dat je er beleid op kunt maken. Voor beleid, en voor het maatschappelijk debat dat tot dit beleid kan leiden, moeten er feiten over structuren op tafel komen. Er blijken nogal wat krachten te bestaan om deze feiten van tafel te houden. Zo wil de Nederlandse overheid niet uitgezocht hebben wat de economische gevolgen zijn van immigratie. Dat kwam naar buiten nadat de PVV in 2009 Kamervragen had ingediend over de kosten van de immigratie. 7 Het leidde tot het wat kost een allochtoon - debat. Met opnieuw veel opwinding. Het kabinet besloot daarop: Allochtonen, westerse en niet-westerse, zijn leden van onze samenleving. Hun aanwezigheid laat zich niet reduceren tot een simpele optel- en aftreksom langs de meetlat van de euro. 8 10

6 Immigranten zijn mensen, vond het kabinet. Einde discussie. Maar hoe zit het dan met potentiële immigranten? Zijn dat mensen aan wie we minder waarde moeten hechten? In elk geval zijn er heel veel van. De Verenigde Naties schatte op 31 oktober 2011 de wereldbevolking op zeven miljard. Elke dag komen er volgens het CIA Factbook mensen bij. Die rekenen we kennelijk anders mee. We denken er gewoon niet zo over na. Ze moeten eerst de grens passeren en dan worden het mensen. Ook bij ander beleid gaat het trouwens over mensen. En dan maken we er weer geen punt van. We weten wat een bejaarde kost. Dat is van belang voor de discussie over de vergrijzing. We weten wat een ziekenhuisbed kost. Dat is van belang als het gaat over beleid over de zorgkosten. Niemand zal zeggen: We gaan geen rationeel debat over vergrijzing voeren, want bejaarden zijn mensen. Maar bij immigratie ligt dat kennelijk anders. Waar komt die gevoeligheid vandaan? Wat is het immigratietaboe? Nadat een kabinet had vastgesteld de immigratiekosten niet te willen kennen, kwam er in 2010 een kabinet, onder VVD-premier Mark Rutte, en gedoogd door de PVV van Geert Wilders, dat de immigratie wel op de agenda zette. Doelstellingen aangaande de immigratie (zij het niet erg concreet geformuleerd) werden zelfs opgenomen in het gedoogakkoord. Maar ook toen weer zat een onderzoek naar de economische gevolgen van de immigratie er niet in. Het immigratietaboe bleef zodoende in stand. Dat was al voor de verkiezingen duidelijk overigens. Ik interviewde Mark Rutte in de verkiezingstijd van 2010, toen hij nog VVDfractieleider en -lijsttrekker was. Hij zei in dat interview op mijn vraag waarom hij de kosten van de immigratie niet wilde berekenen: 11

7 Als ik die kosten zou berekenen, dan zou ik de ruimte openlaten dat er in de toekomst nog steeds groepen kansarme immigranten naar Nederland zouden komen. 9 Kortom: niet aan beginnen, zo n berekening. Er is ondertussen in de afgelopen jaren wel degelijk serieus macro-economisch onderzoek gedaan naar de gevolgen van de immigratie. En er bestaat ook sociologisch onderzoek, op basis van veel data, naar de gevolgen voor de samenhang en het vertrouwen binnen de samenleving. Maar de uitkomsten van dat soort onderzoek zijn nauwelijks voorbij de wetenschappelijke kring gekomen. Er is meer relevant wetenschappelijk onderzoek dat we slecht kennen. Ook criminologische feiten spelen een rol. Of de gevolgen van de culturele en religieuze verschillen tussen migrantengroepen. Of de iq-verschillen tussen etnische groepen. Of de vraag of Nederland te vol is voor nog meer immigratie. Of de demografische verwachtingen. Dat zijn de feiten over structuren die boven water moeten komen. 12

Opiniepeiling in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2012

Opiniepeiling in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 F +31 (0)20 589 83 00 W www.motivaction.nl Opiniepeiling in aanloop naar

Nadere informatie

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald 7. Vaker werkloos In is de arbeidsdeelname van niet-westerse allochtonen gedaald. De arbeidsdeelname onder rs is relatief hoog, zes van de tien hebben een baan. Daarentegen werkten in slechts vier van

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen (pilot)

maatschappijwetenschappen (pilot) Examen HAVO 2014 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 13.30-16.30 uur maatschappijwetenschappen (pilot) Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 24 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 65 punten

Nadere informatie

14 Hoofdstuk 1: Politieke ruimte voor Nederlanders in het buitenland

14 Hoofdstuk 1: Politieke ruimte voor Nederlanders in het buitenland Inhoudsopgave 6 Inleiding 14 Hoofdstuk 1: Politieke ruimte voor Nederlanders in het buitenland 16 Frankrijk 19 Italië 22 Kroatië 25 Portugal 28 Zwitserland 33 Deelconclusies (I) 34 Hoofdstuk 2: Economische

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden, Integratie en Vreemdelingenzaken

Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden, Integratie en Vreemdelingenzaken α inisterie van Justitie Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden, Integratie en Vreemdelingenzaken Directie Integratie en Inburgering Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan

Nadere informatie

Mijn land van veel en vol

Mijn land van veel en vol opm mijn land van veel en vol 26-02-2003 16:12 Pagina 3 Mijn land van veel en vol méér mens met minder mensen Struisvogelpolitiek Overbevolking Multicultuur Vergrijzing Immigratie Ecologie Paul Gerbrands

Nadere informatie

Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers

Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers Bent u op de hoogte van dit proces tegen Geert Wilders of bent u dat niet? Ja, daarvan ben ik heel goed op

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2006 - I

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2006 - I Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE MULTICULTURELE SAMENLEVING 1p 1 Het aantal asielaanvragen is sinds 2000 gedaald. Waardoor is het aantal asielzoekers in Nederland

Nadere informatie

Diversiteit in de Provinciale Staten

Diversiteit in de Provinciale Staten Onderzoek Diversiteit in de Provinciale Staten Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale Staten (PS) onderzocht. Het gaat

Nadere informatie

Allochtonen in de politiek

Allochtonen in de politiek Allochtonen in de politiek In dit dossier kunt u informatie vinden over de participatie van allochtonen in de Nederlandse politiek. Wie heeft recht om te stemmen? Hoeveel allochtonen zijn volksvertegenwoordiger?

Nadere informatie

Allochtone Nederlandse ouderen: de onverwachte oude dag in Nederland

Allochtone Nederlandse ouderen: de onverwachte oude dag in Nederland Allochtone Nederlandse ouderen: de onverwachte oude dag in Nederland Cor Hoffer cultureel antropoloog / socioloog c.hoffer@parnassiabavogroep.nl 1 Onderwerpen: gezondheidszorg en cultuur demografische

Nadere informatie

8. Werken en werkloos zijn

8. Werken en werkloos zijn 8. Werken en werkloos zijn In 22 is de arbeidsdeelname van allochtonen niet meer verder gestegen. Onder autochtonen is het aantal personen met werk nog wel licht toegenomen. De arbeidsdeelname onder Surinamers,

Nadere informatie

N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen.

N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen. ADHD Wachtkamerspecial Onderbehandeling van ADHD bij allochtonen: kinderen en volwassenen N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen. Inleiding

Nadere informatie

Factsheet Demografische ontwikkelingen

Factsheet Demografische ontwikkelingen Factsheet Demografische ontwikkelingen 1. Inleiding In deze factsheet van ACB Kenniscentrum aandacht voor de demografische ontwikkelingen in Nederland en in het bijzonder in de provincie Noord-Holland.

Nadere informatie

U-shake: Jongeren in Utrecht over radicalisering

U-shake: Jongeren in Utrecht over radicalisering U-shake: Jongeren in Utrecht over radicalisering Highlightsverslag van een Trendspotronde Voor: Saluti Stedelijk Adviesorgaan Interculturalisatie & Gemeente Utrecht - DMO Contactpersonen: Mieke van Gool

Nadere informatie

Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5

Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 Hoofdstuk 1 Algemene inleiding De algemene inleiding beschrijft de context en de doelen van de huidige studie. Prenatale screening op aangeboren afwijkingen wordt sinds 2007 in Nederland aan alle zwangere

Nadere informatie

Homoseksuelen in Amsterdam

Homoseksuelen in Amsterdam Homoseksuelen in Amsterdam Projectnummer 9150 In opdracht van de Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Marlon Nieuwenhuis drs. Marcel Janssen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE MULTICULTURELE SAMENLEVING tekst 1 Het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) werd opgeheven op 26 juli 1950. In maart en

Nadere informatie

Embargo t/m woensdag 16 december 2015, 11.00 uur. Publicatie Policy Brief Geen tijd verliezen. Van opvang naar integratie van asielmigranten

Embargo t/m woensdag 16 december 2015, 11.00 uur. Publicatie Policy Brief Geen tijd verliezen. Van opvang naar integratie van asielmigranten Persbericht Sociaal Cultureel Planbureau (SCP), Wetechappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC), Wetechappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) Embargo t/m woedag 16 december 2015, 11.00 uur

Nadere informatie

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009 FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 29 Groei van werkloosheid onder zet door! In het 2 e kwartaal van 29 groeide de werkloosheid onder (niet-westers)

Nadere informatie

WIE IS DE NIET-WESTERSE ALLOCHTONE GEVER?

WIE IS DE NIET-WESTERSE ALLOCHTONE GEVER? WIE IS DE NIET-WESTERSE ALLOCHTONE GEVER? Amsterdam, november 2011 Auteur: Dr. Christine L. Carabain NCDO Telefoon (020) 5688 8764 Fax (020) 568 8787 E-mail: c.carabain@ncdo.nl 1 2 INHOUDSOPGAVE Samenvatting

Nadere informatie

6 juni 2015. Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek

6 juni 2015. Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek 6 juni 2015 Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Bevolking in Nederland

Bevolking in Nederland Bevolking in Nederland Ontwikkelingen in omvang en structuur Inleiding Institutionele Personen De in Nederland woonachtige bevolking kan op verschillende manieren worden beschreven. Onderzoekers onderscheiden

Nadere informatie

Fort van de Democratie

Fort van de Democratie Fort van de Democratie Stichting Vredeseducatie / peace education projects Het Fort van de Democratie WERKT! Samenvatting van een onderzoek door de Universiteit van Amsterdam naar de effecten van de interactieve

Nadere informatie

Werken met (etnisch) gemengde groepen: een wereld te winnen

Werken met (etnisch) gemengde groepen: een wereld te winnen Werken met (etnisch) gemengde groepen: een wereld te winnen 07.02.2012 1 Tobias Stark Rijksuniversiteit Groningen Vakgroep Sociologie Kerndoel 2 van de Verlengde Schooldag Sociale competenties ontwikkelen

Nadere informatie

Werk en uitkering van Turkse en Marokkaanse immigranten

Werk en uitkering van Turkse en Marokkaanse immigranten Arno Sprangers, Aslan Zorlu, Joop Hartog en Han Nicolaas De arbeidsdeelname van Turkse en Marokkaanse immigranten die in de jaren negentig naar Nederland zijn gekomen, is vergelijkbaar met die van immigranten

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Tempo vergrijzing loopt op

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Tempo vergrijzing loopt op Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB10-083 17 december 2010 9.30 uur Tempo vergrijzing loopt op Komende 5 jaar half miljoen 65-plussers erbij Babyboomers leven jaren langer dan vooroorlogse

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8 Tweede Kamerverkiezingen groep 7 en 8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet 10 9. De oppositie

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Directoraat-Generaal Vreemdelingenzaken Directie Migratiebeleid Schedeldoekshaven

Nadere informatie

17 juni 2011. Introductie internationaal onderzoek naar tolerantie

17 juni 2011. Introductie internationaal onderzoek naar tolerantie Symposium Verschil moet er zijn? 17 juni 2011 Introductie internationaal onderzoek naar tolerantie Programma 13.30 Introductie en welkom door dr. Inge Versteegt, mede namens prof. Dr. Veit Bader en dr.

Nadere informatie

DE NEDERLANDSE LITERATUUR ALS WERELDLITERATUUR MIGRANTENLITERATUUR

DE NEDERLANDSE LITERATUUR ALS WERELDLITERATUUR MIGRANTENLITERATUUR DE NEDERLANDSE LITERATUUR ALS WERELDLITERATUUR MIGRANTENLITERATUUR De Nederlandse Leeuw Leo Belgicus BEVOLKINGSGROEI TUSSEN 1945 EN 1965 1945 10 miljoen 1965 12 miljoen 1945-1965 Emigratie 400.000 Nederlands-Indië

Nadere informatie

Trouwen en scheiden in tijden van voor- en tegenspoed

Trouwen en scheiden in tijden van voor- en tegenspoed dem s Jaargang 8 Mei ISSN 69-47 Een uitgave van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut Bulletin over Bevolking en Samenleving inhoud Trouwen en scheiden in tijden van voor- en tegenspoed

Nadere informatie

Geef Ahmed een baan op niveau

Geef Ahmed een baan op niveau Geef Ahmed een baan op niveau Hoogopgeleide allochtonen ondervinden serieuze discriminatie op de Nederlandse arbeidsmarkt. Dat is een gevaar voor de samenleving, vindt Jaap Dronkers.. Jaap Dronkers 27

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2006 - II

Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2006 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. MIGRATIE EN DE MULTICULTURELE SAMENLEVING kaarten 1 en 2 Spreiding allochtonen in Den Haag kaart 1 kaart 2 uit Indonesië totaal

Nadere informatie

Reputatiemanagement en CDA. Michael Sijbom, campagneleider/hoofd communicatie CDA

Reputatiemanagement en CDA. Michael Sijbom, campagneleider/hoofd communicatie CDA Reputatiemanagement en CDA Michael Sijbom, campagneleider/hoofd communicatie CDA Opzet presentatie 2 1. Trends en ontwikkelingen 2. Verkiezingen 2010: verval CDA en JPB 3. Wat doen bij reputatieschade

Nadere informatie

Zie De Graaf e.a. 2005 voor een uitgebreide onderzoeksverantwoording van het onderzoek Seks onder je 25ste.

Zie De Graaf e.a. 2005 voor een uitgebreide onderzoeksverantwoording van het onderzoek Seks onder je 25ste. 6 Het is vies als twee jongens met elkaar vrijen Seksuele gezondheid van jonge allochtonen David Engelhard, Hanneke de Graaf, Jos Poelman, Bram Tuk Onderzoeksverantwoording De gemeten aspecten van de seksuele

Nadere informatie

Clash der culturen. Het ontstaan van een multiculturele samenleving Carlo van Praag

Clash der culturen. Het ontstaan van een multiculturele samenleving Carlo van Praag b i o - w e t e n s c h a p p e n e n m a a t s c h a p p i j Clash der culturen Het ontstaan van een multiculturele samenleving Carlo van Praag Er is bijna geen ander Europees land waar de bevolkingstoename

Nadere informatie

1 januari 2015. Onderzoek:

1 januari 2015. Onderzoek: 1 januari 2015 Onderzoek: Verwachtingen 2015 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 40.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Richtlijnen, protocollen en standaarden. Intercultureel bruikbaar?

Richtlijnen, protocollen en standaarden. Intercultureel bruikbaar? Richtlijnen, protocollen en standaarden. Intercultureel bruikbaar? Doel van een richtlijn Vastleggen van wetenschappelijke kennis en expertise rond een bepaalde stoornis t.b.v. hulpverleners en cliënten.

Nadere informatie

Het onderdeel van aardrijkskunde dat zich bezighoudt met de bevolkingsomvang en de bevolkingssamenstelling wordt demografie genoemd.

Het onderdeel van aardrijkskunde dat zich bezighoudt met de bevolkingsomvang en de bevolkingssamenstelling wordt demografie genoemd. Rekenen aan bevolkingscijfers Introductie Het aantal mensen in een gebied is niet steeds gelijk. De bevolkingsomvang verandert voortdurend. Er worden kinderen geboren en er gaan mensen dood. Ook kunnen

Nadere informatie

De Toekomst van het Nederlands Verdienmodel

De Toekomst van het Nederlands Verdienmodel De Toekomst van het Nederlands Verdienmodel prof.dr. Hans Strikwerda Met reviews door: prof. dr. Arnoud Boot mr. drs. Atzo Nicolaï drs. Michiel Muller prof. dr. Eric Claassen dr. René Kuijten prof. dr.

Nadere informatie

Bevolkingsprognose 2008-2050: veronderstellingen over emigratie

Bevolkingsprognose 2008-2050: veronderstellingen over emigratie Bevolkingsprognose -: veronderstellingen over emigratie Han Nicolaas De uitkomsten van de nieuwe bevolkings- en allochtonenprognose zijn mede gebaseerd op veronderstellingen over het toekomstig aantal

Nadere informatie

Van verzorgingsstaat naar

Van verzorgingsstaat naar 1. Van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving Het is onmiskenbaar dat mensen in onze huidige netwerk- en informatie-samenleving mondiger en zelfstandiger zijn dan vroeger. Gecombineerd met de noodzaak

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I Opgave 1 Kroatië toegetreden tot de EU Bij deze opgave horen de teksten 1 tot en met 3 en figuur 1. Inleiding Kroatië is een van de staten in de Balkan die voorheen tot Joegoslavië behoorden. In 1991 verklaarde

Nadere informatie

B. Geef aan om welke soort vluchtelingen het gaat: 1) Zij zijn een bedreiging voor de macht van politieke leiders en worden daarom gestraft.

B. Geef aan om welke soort vluchtelingen het gaat: 1) Zij zijn een bedreiging voor de macht van politieke leiders en worden daarom gestraft. Vluchtelingen Inleiding: De afgelopen weken was de zeventienjarige Angolese asielzoeker Mauro Manuel veel in het nieuws. Als negenjarig jongetje werd hij door zijn ouders in 2002 naar Europa gestuurd.

Nadere informatie

Cultuurparticipatie in Dordrecht.

Cultuurparticipatie in Dordrecht. Cultuurparticipatie in Dordrecht. Bas Hoeing CMV 2 09018387 Inhoudsopgave: Aanleiding Blz. 3 Het probleem Blz. 3 De opdrachtgever Blz. 3 Vraagstelling Blz. 4 Deelvragen Blz. 4 Aanpak Blz. 4 Definities

Nadere informatie

Fact sheet Overige niet-westerse allochtonen in Amsterdam Groei overige niet-westerse allochtonen, 1992-2005 (procenten)

Fact sheet Overige niet-westerse allochtonen in Amsterdam Groei overige niet-westerse allochtonen, 1992-2005 (procenten) Fact sheet nummer 2 februari 2006 Overige niet-westerse allochtonen in Amsterdam Tussen 1992 en 2005 is de groep overige niet-westerse allochtonen in Amsterdam met maar liefst 86% toegenomen. Tot deze

Nadere informatie

MIGRANTENSTUDIES, 2008, NR. 1. Inleiding

MIGRANTENSTUDIES, 2008, NR. 1. Inleiding Inleiding Rens Vliegenthart en Linda Duits* In onze mondialiserende en sterk gedifferentieerde samenleving zijn we voor onze informatievoorziening grotendeels aangewezen op de media. Massamedia worden

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer vwo 2009 - I

Eindexamen maatschappijleer vwo 2009 - I Opgave 1 De media en de positie van Wilders tekst 1 Is een krant meer dan een spiegel? 5 10 15 20 25 30 35 40 J.A.A. van Doorn Al vaker is opgemerkt dat er in de media soms bijzonder interessante discussies

Nadere informatie

Scholen in de Randstad sterk gekleurd

Scholen in de Randstad sterk gekleurd Scholen in de Randstad sterk gekleurd Marijke Hartgers Autochtone en niet-westers allochtone leerlingen zijn niet gelijk over de Nederlandse schoolvestigingen verdeeld. Dat komt vooral doordat niet-westerse

Nadere informatie

Opgave 1 Heeft het vrijwilligerswerk toekomst?

Opgave 1 Heeft het vrijwilligerswerk toekomst? Opgave 1 Heeft het vrijwilligerswerk toekomst? Bij deze opgave horen tekst 1 en 2 en de tabellen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje. Inleiding In Nederland zijn ruim 4 miljoen mensen actief in het vrijwilligerswerk.

Nadere informatie

De wereld in Nederland Een publieksdebat over culturele en etnische diversiteit met Ruud Lubbers en Halleh Ghorashi Gouda, 27 april 2006

De wereld in Nederland Een publieksdebat over culturele en etnische diversiteit met Ruud Lubbers en Halleh Ghorashi Gouda, 27 april 2006 Georganiseerd door: Stichting Interculturele Schakelingen Sweelinckstraat 1 3581 RT Utrecht www.interschakel.nl De wereld in Nederland Een publieksdebat over culturele en etnische diversiteit met Ruud

Nadere informatie

Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder allochtone Nederlanders

Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder allochtone Nederlanders Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder allochtone Nederlanders Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder allochtonen 1) Integratiecampagne

Nadere informatie

Fout van CPB bij berekening remgeldeffect eigen risico

Fout van CPB bij berekening remgeldeffect eigen risico Fout van CPB bij berekening remgeldeffect eigen risico Wynand van de Ven en Erik Schut Wederreactie op Douven en Mannaerts In ons artikel in TPEdigitaal (Van de Ven en Schut 2010) hebben wij uiteengezet

Nadere informatie

en sector onder vuur Ontwikkelingssamenwerkingsorganisaties strategieën in een veranderende wereld Marieke de Wal

en sector onder vuur Ontwikkelingssamenwerkingsorganisaties strategieën in een veranderende wereld Marieke de Wal Als je denkt dat je te klein en onbeduidend bent om het verschil te maken, denk dan eens aan slapen met een mug Dalai Lama De wereld verandert en wordt complexer. Dat is ook merkbaar in de ontwikkeling

Nadere informatie

Vergrijzing, verkleuring en individualisering. Voor wie verstandig handelt!

Vergrijzing, verkleuring en individualisering. Voor wie verstandig handelt! Vergrijzing, verkleuring en individualisering Trendsamenvatting Naam Definitie Scope Conclusies Invloed Impact Bronnen Vergrijzing, verkleuring en individualisering De wereldbevolking neemt toe, waarbij

Nadere informatie

De PVV-stemmer. profiel, achtergrond en motieven. Rapport

De PVV-stemmer. profiel, achtergrond en motieven. Rapport Rapport De PVV-stemmer profiel, achtergrond en motieven Voor: NRC Handelsblad, Joke Mat Door: Mirjam Hooghuis, Marianne Bank Datum: 25 september 2009 Project: 91221 Synovate Voorwoord Het NRC Handelsblad

Nadere informatie

De patiënt wil één aanspreekpunt, de huisarts lagere. werkdruk en de verzekeraar goede zorg voor het geld.

De patiënt wil één aanspreekpunt, de huisarts lagere. werkdruk en de verzekeraar goede zorg voor het geld. Discussie zorgverleners over ontwikkeling eerstelijns spoedzorg : De patiënt wil één aanspreekpunt, de huisarts lagere werkdruk en de verzekeraar goede zorg voor het geld. De inwoner van Noord-Nederland

Nadere informatie

Netwerken Sturen Op Informatieverspreiding. Pieter Baay

Netwerken Sturen Op Informatieverspreiding. Pieter Baay Netwerken Sturen Op Informatieverspreiding Pieter Baay Kennisdelingsbijeenkomst LOB MBO Diensten Tilburg, Zwolle, Utrecht, Januari 2014 Programma Wat is een netwerk? Definitie & Theorie Je eigen netwerk

Nadere informatie

Recensies Aan de slag met diversiteit. Effectief communiceren met verschillende culturen (2009, uitgeverij Nelissen)

Recensies Aan de slag met diversiteit. Effectief communiceren met verschillende culturen (2009, uitgeverij Nelissen) Recensies Aan de slag met diversiteit. Effectief communiceren met verschillende culturen (2009, uitgeverij Nelissen) 1- Manager & Literatuur 2- Schooljournaal 3- Zem zem, tijdschrift over het Midden Oosten,

Nadere informatie

Angst, Depressie en Acculturatie. Koen Beirens Johnny R. J. Fontaine

Angst, Depressie en Acculturatie. Koen Beirens Johnny R. J. Fontaine Angst, Depressie en Acculturatie Koen Beirens Johnny R. J. Fontaine 1 2 Uitgangspunt Wederkerende observatie: immigranten rapporteren meer angst en depressie en scoren algemeen hoger op psychopathologie-instrumenten

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970

CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970 CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970 Lian Kösters, Paul den Boer en Bob Lodder* Inleiding In dit artikel wordt de arbeidsparticipatie in Nederland tussen 1970

Nadere informatie

Immigranten pakken geen banen af, maar dragen juist bij aan de staatskas Econoom Philippe Legrain

Immigranten pakken geen banen af, maar dragen juist bij aan de staatskas Econoom Philippe Legrain Wat kosten asielzoekers nou? taboevragen ARTIKELEr zijn veel redenen om asielzoekers op te vangen, maar horen economische daarbij? Yvonne Hofs zocht het uit. De Volkskrant 26 september 2015 Wat kost een

Nadere informatie

Immigranten op de stedelijke woningmarkt

Immigranten op de stedelijke woningmarkt Immigranten op de stedelijke woningmarkt 8 Immigranten op de stedelijke woningmarkt 8.1 Regionale spreiding 8.2 Verblijfsduur 8.3 Verhuisgedrag 8.4 Woonsituatie en woonwijken 8.5 Conclusie Jaarrapport

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. : burgemeester W.G. (Wim) Groeneweg : cluster "Bedrijfsvoering" / M.J. (René) van Kessel

RAADSVOORSTEL. : burgemeester W.G. (Wim) Groeneweg : cluster Bedrijfsvoering / M.J. (René) van Kessel RAADSVOORSTEL Datum vergadering : 23 september 2014 Agendapunt : Portefeuillehouder Ambtelijk primaat : burgemeester W.G. (Wim) Groeneweg : cluster "Bedrijfsvoering" / M.J. (René) van Kessel Onderwerp:

Nadere informatie

Opgave 2 Religie en integratie

Opgave 2 Religie en integratie Opgave 2 Religie en integratie Bij deze opgave horen tekst 3 en figuur 1 en 2 uit het bronnenboekje. Inleiding Zijn Islamieten die geïntegreerd zijn minder religieus? Is integreren moeilijker als iemand

Nadere informatie

Deze PowerPoint presentatie gaat over Kerk en Israël, in het bijzonder over de Protestantse Kerk (in Nederland) en Israël. Met de naam Israël wordt

Deze PowerPoint presentatie gaat over Kerk en Israël, in het bijzonder over de Protestantse Kerk (in Nederland) en Israël. Met de naam Israël wordt Deze PowerPoint presentatie gaat over Kerk en Israël, in het bijzonder over de Protestantse Kerk (in Nederland) en Israël. Met de naam Israël wordt bedoeld: het Israël dat wij ontmoeten in de bijbel en

Nadere informatie

Fact sheet. Dienst Wonen, Zorg en Samenleven. Eigen woningbezit 1e en 2e generatie allochtonen. Aandeel stijgt, maar afstand blijft

Fact sheet. Dienst Wonen, Zorg en Samenleven. Eigen woningbezit 1e en 2e generatie allochtonen. Aandeel stijgt, maar afstand blijft Dienst Wonen, Zorg en Samenleven Fact sheet nummer 1 januari 211 Eigen woningbezit 1e en Aandeel stijgt, maar afstand blijft Het eigen woningbezit in Amsterdam is de laatste jaren sterk toegenomen. De

Nadere informatie

Toespraak Filip Dewinter Nationale Vlaams Belang-meeting 23 maart 2014

Toespraak Filip Dewinter Nationale Vlaams Belang-meeting 23 maart 2014 Toespraak Filip Dewinter Nationale Vlaams Belang-meeting 23 maart 2014 Kameraden-nationalisten, Ik ben niet naar hier gekomen om u de hemel op aarde te beloven. Ik ben niet naar hier gekomen om u te beliegen

Nadere informatie

Examen HAVO. Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl)

Examen HAVO. Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl) Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl) Examen HAVO Vragenboekje Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 19 juni 9.00 12.00 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 86 punten te behalen;

Nadere informatie

Sociaal-economische schets van Leiden Zuidwest 2011

Sociaal-economische schets van Leiden Zuidwest 2011 Sociaal-economische schets van Zuidwest 2011 Zuidwest is onderdeel van het en bestaat uit de buurten Haagwegnoord en -zuid, Boshuizen, Fortuinwijk-noord en -zuid en de Gasthuiswijk. Zuidwest heeft een

Nadere informatie

Kennis- en informatiepunt Kies Kleur in Groen Demografische gegevens culturele diversiteit. Kennis- en informatiepunt Kies Kleur in Groen

Kennis- en informatiepunt Kies Kleur in Groen Demografische gegevens culturele diversiteit. Kennis- en informatiepunt Kies Kleur in Groen Kennis- en informatiepunt Kies Kleur in Groen Demografische gegevens culturele diversiteit Kennis- en informatiepunt Kies Kleur in Groen 4 Colofon Programmamanager: Zeki Arslan Senior projectleidster:

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen

Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen Tweede Kamerverkiezingen Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Geef je mening over de stellingen op www.stemwijzer.nl. Ontdek welke politieke partij het best bij jou past. Woensdag 1 september

Nadere informatie

Waarden en emoties rondom lijsttrekkers 2 de kamer verkiezingen De ideale premier

Waarden en emoties rondom lijsttrekkers 2 de kamer verkiezingen De ideale premier Waarden en emoties rondom lijsttrekkers 2 de kamer verkiezingen De ideale premier Wie is de ideale premier van Nederland? Merkinnovatie consultancy Emote en onderzoeksbureau Ruigrok NetPanel hebben een

Nadere informatie

Weten het niet-weten

Weten het niet-weten Weten het niet-weten Over natuurwetenschap en levensbeschouwing Ger Vertogen DAMON Vertogen, Weten.indd 3 10-8-10 9:55 Inhoudsopgave Voorwoord 7 1. Inleiding 9 2. Aard van de natuurwetenschap 13 3. Klassieke

Nadere informatie

Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid

Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid Algemene vergadering RWO -Oudenaarde 11 juni 2012 Inhoud Terminologie: ECM Enkele vragen Overzicht van de immigratie Aanwezigheid in regio Oudenaarde Enkele

Nadere informatie

Lees deze tekst in maximaal 8 minuten. Geef daarna antwoord op de vragen.

Lees deze tekst in maximaal 8 minuten. Geef daarna antwoord op de vragen. Oefening 1: globaal lezen Lees deze tekst in maximaal 8 minuten. Geef daarna antwoord op de vragen. In het najaar van 1996 ontdekt de buitenlandse pers het poldermodel. Er verschijnen lovende artikelen

Nadere informatie

De betekenis van de grote politieke stromingen

De betekenis van de grote politieke stromingen De betekenis van de grote politieke stromingen Inleiding bij de opening van het Academisch Jaar van de Open Universiteit, 1 juni 2010 te De n Haag Prof.dr. A. (Arno) F.A. Korsten 1 De Open Universiteit

Nadere informatie

Arbeidsaanbod naar sociaaldemografische kenmerken

Arbeidsaanbod naar sociaaldemografische kenmerken CPB Memorandum Sector : Arbeidsmarkt en Welvaartsstaat Afdeling/Project : Arbeid Samensteller(s) : Rob Euwals, Daniël van Vuuren, Adri den Ouden, Janneke Rijn Nummer : 171 Datum : 12 december 26 Arbeidsaanbod

Nadere informatie

10. Veel ouderen in de bijstand

10. Veel ouderen in de bijstand 10. Veel ouderen in de bijstand Niet-westerse allochtonen ontvangen 2,5 keer zo vaak een uitkering als autochtonen. Ze hebben het vaakst een bijstandsuitkering. Verder was eind 2002 bijna de helft van

Nadere informatie

Etnische en generatieverschillen in lekenopvattingen over internaliserende problemen

Etnische en generatieverschillen in lekenopvattingen over internaliserende problemen Etnische en generatieverschillen in lekenopvattingen over internaliserende problemen Esmée E. Verhulp Ontwikkelingspsychologie - Universiteit Utrecht Met dank aan: Gonneke Stevens, Wilma Vollebergh, Trees

Nadere informatie

Inbreng debat Europese raad

Inbreng debat Europese raad Inbreng debat Europese raad Dagelijks zien wij de trieste beelden van vluchtelingen die zich melden aan de poorten van Europa. En gelukkig zien wij in Nederland velen die zich voor de opvang van vluchtelingen

Nadere informatie

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel)

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel) Wat is realiteit? De realiteit is de wereld waarin we verblijven met alles wat er is. Deze realiteit is perfect. Iedere mogelijkheid die we als mens hebben wordt door de realiteit bepaald. Is het er, dan

Nadere informatie

Maatschappijleer H5 Pluriformiteit

Maatschappijleer H5 Pluriformiteit Maatschappijleer H5 Pluriformiteit 1 NL Pluriforme samenleving: samenleving waarin mensen leven met verschillende tradities, culturen & leefstijlen. Een typisch cultuurkenmerk is bijvoorbeeld religie.

Nadere informatie

Fact sheet. Demografische ontwikkelingen: aantal jonge ouderen gaat sterk toenemen in Amsterdam. nummer 6 november 2004

Fact sheet. Demografische ontwikkelingen: aantal jonge ouderen gaat sterk toenemen in Amsterdam. nummer 6 november 2004 Fact sheet nummer 6 november 24 Demografische ontwikkelingen: aantal jonge ouderen gaat sterk toenemen in Deze Fact sheet is tot stand gekomen in samenwerking met de Dienst Ruimtelijke Ordening. Het inwonertal

Nadere informatie

Gouwe Dialoog, bijdrage stadsdichter Ruud Broekuizen

Gouwe Dialoog, bijdrage stadsdichter Ruud Broekuizen Nelson Mandela Centrum, vrijdag 22 januari 2016 Gouwe Dialoog, bijdrage stadsdichter Ruud Broekuizen Dit is een avond van dialoog. Van debat. Van luisteren. En dat is hard nodig. Want er is te weinig dialoog.

Nadere informatie

D66: Nederland moet weer een constructieve rol spelen

D66: Nederland moet weer een constructieve rol spelen D66: Nederland moet weer een constructieve rol spelen Hervorming buitenlandbeleid, Defensie, OS en Europa noodzakelijk Wassila Hachchi D66 denkt en handelt internationaal. Internationale samenwerking is

Nadere informatie

Zekerheden over een onzeker land

Zekerheden over een onzeker land Zekerheden over een onzeker land Parijs, 27 januari 2012 Paul Schnabel Universiteit Utrecht Demografische feiten 2012-2020 Bevolking 17 miljoen (plus 0,5 miljoen) Jonger dan 20 jaar 3,7 miljoen (min 0,2

Nadere informatie

FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid,

FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid, FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid, @ FORUM, Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling, september 29 Samenvatting De werkloosheid onder de 1 tot 2 jarige Nederlanders is in het 2 e kwartaal van 29 met

Nadere informatie

Voorwoord 9. Inleiding 11

Voorwoord 9. Inleiding 11 inhoud Voorwoord 9 Inleiding 11 deel 1 theorie en geschiedenis 15 1. Een omstreden begrip 1.1 Inleiding 17 1.2 Het probleem van de definitie 18 1.3 Kenmerken van de representatieve democratie 20 1.4 Dilemma

Nadere informatie

Waarom immigratie en de verzorgingsstaat elkaars draagvlak kunnen ondergraven

Waarom immigratie en de verzorgingsstaat elkaars draagvlak kunnen ondergraven Waarom immigratie en de verzorgingsstaat elkaars draagvlak kunnen ondergraven Ruud Koopmans Paul de Beer en Ferry Koster hebben met Voor elkaar of uit elkaar? een voorbeeldige studie afgeleverd, die afrekent

Nadere informatie

Ook in Deventer kon gestemd worden.

Ook in Deventer kon gestemd worden. Ook in Deventer kon gestemd worden. Na de Turkse parlementsverkiezingen van 1 november behoudt Nederland de twijfelachtige eer op wereldschaal het land te zijn waarin de Turkse regeringspartij AKP het

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

26 januari 2016. Onderzoek: Vluchtelingen en demonstraties

26 januari 2016. Onderzoek: Vluchtelingen en demonstraties 26 januari 2016 Onderzoek: Vluchtelingen en demonstraties Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Samenvatting Jong; dus gezond!?

Samenvatting Jong; dus gezond!? Samenvatting Jong; dus gezond!? Deel III Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Jong; dus gezond!? Gezondheidssituatie van de Jeugd (2004-2006) Regio Nieuwe Waterweg

Nadere informatie

1 Inleiding 11. 2 Wat is er met me aan de hand? 15. Typerend beeld 16 Kenmerken 18 Diagnostiek 30 Hoe vaak komt het voor? 35 Samenvatting 37

1 Inleiding 11. 2 Wat is er met me aan de hand? 15. Typerend beeld 16 Kenmerken 18 Diagnostiek 30 Hoe vaak komt het voor? 35 Samenvatting 37 Leven met een antisoc stoornis.qxd 07-03-06 09:27 Pagina 7 Inhoud Voorwoord 1 Inleiding 11 2 Wat is er met me aan de hand? 15 Typerend beeld 16 Kenmerken 18 Diagnostiek 30 Hoe vaak komt het voor? 35 Samenvatting

Nadere informatie

Informatie 10 januari 2015

Informatie 10 januari 2015 Informatie 10 januari 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS ARMOEDE WERELDWIJD Wereldwijd leven ongeveer 1,2 miljard mensen in absolute armoede leven: zij beschikken niet over basisbehoeften zoals schoon drinkwater,

Nadere informatie