Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen. Zohra Chbaral 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen. Zohra Chbaral 1"

Transcriptie

1 Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen Zohra Chbaral 1 Vooreerst bedanken we de interculturele bemiddelaars, de coördinatoren interculturele bemiddeling die ons de gegevens over hun activiteiten bezorgd hebben. Ook de verantwoordelijken voor de interculturele bemiddelingsdiensten willen we bedanken. De gegevens die we voorstellen hebben betrekking op de periode maart De gegevens werden verzameld met behulp van een enquêteformulier. Ze hebben betrekking op alle interculturele bemiddelingsactiviteiten die in de Belgische ziekenhuizen plaatsvonden. We moeten erop wijzen dat onze gegevens in geen geval een aanduiding geven van de behoefte aan interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen. Ze geven enkel een idee van het aantal keren dat de interculturele bemiddelaars intervenieerden en van een aantal kenmerken van hun interventies. De gegevens zijn afkomstig van 73 interculturele bemiddelaars en coördinatoren interculturele bemiddeling. In het totaal gaat het om 47 voltijdsequivalenten (VTE). 58 worden gefinancierd op de B8, de anderen worden door het ziekenhuis in dienst genomen als Artikel 60 of op de MARIBEL. Enkele ziekenhuizen hebben een overeenkomst afgesloten met externe organisaties zoals de Foyer en CIRE (Dia 3) De grote stijging van het aantal interventies is zeer opvallend, van minder dan interventies in 1998 tot meer dan in 2005 (zie dia 2). Daarbij dient opgemerkt dat de beschikbare middelen in die periode slechts met een factor van ongeveer 2,5 verhoogd werden, wat duidelijk aangeeft dat het rendement in zeer hoge mate gestegen is. Dat is mede te danken aan de sensibilisering die in veel ziekenhuizen gebeurde en die tot doel had om hulpverleners aan te zetten tot het samenwerken met interculturele bemiddelaars. 1. Coördinatrice Interculturele Bemiddeling, FOD Volksgezondheid.

2 (Dia 4) 36% van de interventies gebeurt in het Brussels hoofdstedelijk gewest, 37% in Vlaanderen en 27% in Wallonië. Ter vergelijking: 30% van de vreemdelingen woont in Brussel, 36% in Vlaanderen en 33% in Wallonië. (Dia 5) Een andere opvallende vaststelling is dat de overgrote meerderheid van de interculturele bemiddelaars vrouw is, slecht 12 % is van het mannelijk geslacht. Dit is enigszins zorgwekkend, aangezien 2/3 van de interventies gebeuren voor etnische groepen die gekenmerkt worden door een sterke seksuele segregatie (mensen afkomstig uit de Maghreb en Turkije). Het blijkt echter erg moeilijk om mannen te vinden die als intercultureel bemiddelaar willen (blijven) werken. (Dia 6) Een belangrijk kenmerk van de interculturele bemiddelaars zijn hun werktalen. Het Turks is het sterkst vertegenwoordigd, gevolgd door het Arabisch, het Russisch en het Berbers (Tamazight). Daarna volgen het Albanees, het BSK (Bosnisch-Servo-Koratisch) en het Italiaans. Voor de andere talen geldt dat ze door minder dan 5 interculturele bemiddelaars gesproken worden. Er bestaat een aanzienlijke variatie qua werktalen onder de interculturele bemiddelaars. We stellen vast dat de bemiddelaars die Turks en Arabisch spreken de meerderheid uitmaken. Dit is ongetwijfeld een gevolg van de migratiegeschiedenis van ons land. We beschikken overigens niet over betrouwbare gegevens over de precieze omvang van de behoefte aan interculturele bemiddeling in de verschillende talen. Uit internationaal onderzoek blijkt dat het buitengewoon moeilijk is om die behoefte nauwkeurig te bepalen. (Dia 7-8) De talen waar het meest in geïntervenieerd wordt zijn het Turks, het Arabisch (van de Maghreb) en het Russisch (zie tabel 4). Opvallend is het gering aantal interventies in het Tamazight (Berbers van het Rif). Aangezien volgens wetenschappelijk onderzoek ongeveer 70% van de Marokkanen in België etnisch Berber is, en in het bijzonder Marokkaanse Berber-

3 vrouwen in nogal wat gevallen het Arabisch niet zo goed beheersen is deze situatie verre van ideaal. Het is zeer moeilijk om gekwalificeerde Berberssprekende bemiddelaars te vinden. De hoge aantallen interventies in deze talen zijn een aanduiding dat bij deze groepen die voor het grootste gedeelte reeds lang in ons land verblijven nog steeds een zeer aanzienlijke behoefte aan interculturele bemiddeling bestaat. Het is onwaarschijnlijk dat die snel zal verdwijnen. In de Italiaanse gemeenschap stellen we vast dat bejaarden heel vaak het weinige Nederlands of Frans dat ze hadden verworven na hun pensionering weer verliezen. Tevens is er sprake van een nieuwe instroom bij Turken en Marokkanen tengevolge van migratie in het kader van gezinsvorming. (Dia 9-10) In onze enquête vragen we naar de oorsprong van de patiënten waarvoor de interculturele bemiddelaars een interventie doen. Dat doen we omdat de nationaliteit een slechte indicator is van de herkomst of etniciteit van de patiënt. Grote aantallen inwijkelingen hebben immers de Belgische nationaliteit verworven. In de groep genaturaliseerde Belgen zijn personen van Marokkaanse en Turkse herkomst het sterkst vertegenwoordigd. Dat betekent niet dat de betrokkenen een van de landstalen beheersen. 33% van de interventies gebeurt voor mensen van Marokkaanse afkomst, 30% voor Turken. Daarna volgen patiënten uit het vroegere Yoegoslavië, Algerije, Italië, Rusland en Bulgarije, Albanië en Armenië. In de categorie Andere vinden we 9% van de interventies terug: het gaat om personen waarvan de herkomst onbekend is, en een aantal andere minder sterk vertegenwoordigde groepen: Tjsetjsenen, Koerden, Assyriërs, Congolezen, Polen, Roemenen, Georgiërs, Azerbeidjani en mensen uit Arabische landen (met uitzondering van Marokko en Tunesië). (Dia 11) Interculturele bemiddelaars interveniëren in meer dan de helft van de gevallen voor gehospitaliseerde patiënten en in 37% van de gevallen op consultatie. Interventies uitgevoerd in het kader van een daghospitalisatie en op de spoeddienst zijn vrij zelfdzaam: beide +/- 4%. Onze gegevensverzameling laat niet toe om uitspraken te doen over de behoefte aan interculturele bemiddeling op de verschillende soorten diensten. Of de interculturele bemiddelaars het frequentst ingezet worden op de plaatsen waar ze het meest noodzakelijk zijn, is dus onbekend. Wel bestaat bij meerdere bemiddelaars, coördinatoren interculturele bemiddeling en verant-

4 woordelijken voor de interculturele bemiddelaars de indruk dat dit niet altijd het geval is, en dat aanzienlijke noden onbeantwoord blijven. (Dia 12) Voor 60% van de interventies geldt dat ze het gevolg zijn van een initiatief van een personeelslid van het ziekenhuis. Met andere woorden: hij of zij heeft besloten om voor de hulpverlening aan een bepaalde patiënt een beroep op een intercultureel bemiddelaar te doen. Het belang van goede, professionele relaties tussen de interculturele bemiddelaar, de coördinator interculturele bemiddeling en het verzorgend personeel kan niet overschat worden. Het opbouwen van een vertrouwensband is een voorwaarde voor de professionele erkenning van de interculturele bemiddelaar. (Dia 14) Het werk van de interculturele bemiddelaars moet ertoe bijdragen dat de taal barrière opgelost geraakt. Problemen die verbonden zijn met de sociaal-economische en culturele kenmerken van de patiënt moeten eveneens aandacht krijgen. Veel misverstanden tussen hulpverleners en allochtone patiënten hebben immers te maken met verschillen tussen de referentiekaders van de verschillende betrokken partijen. Interculturele bemiddeling maakt communicatie mogelijk tussen personen die sterk verschillende referentiekaders hanteren en bouwt bruggen tussen verschillende denksystemen. De taak die het frequentst uitgevoerd wordt, is het tolken. Daarna volgen het geven van emotionele ondersteuning en praktische hulp, het overbrengen van boodschappen tussen hulpverleners en patiënten (buiten de context van de triade, i.e. buiten de context van het driegesprek tussen hulpverlener, patiënt en intercultureel bemiddelaar) en het informeren van patiënten. In ongeveer 8% van de interventies geeft de intercultureel bemiddelaar informatie over culturele aspecten die voor de hulpverlening relevant zijn. Besluit We willen er hier op wijzen dat deze registratie ons zeer veel informatie geeft over het functioneren van interculturele bemiddeling in de ziekenhuizen, maar niet over de noden en behoeften waaraan we niet tegemoet kunnen komen.

5 Een belangrijke nieuwe ontwikkeling is dat er binnen het kader van het Sociaal Akkoord 16 extra VTE in de ziekenhuizen gefinancierd kunnen worden. Tenslotte willen we ook nog een keer wijzen op het grote belang van het werk van de coördinatoren interculturele bemiddeling. Hun belangrijkste taken zijn: - het in kaart brengen van de behoefte aan interculturele bemiddeling; - begeleiding van de interculturele bemiddelaars: gelijkenissen tussen de biografie van de interculturele bemiddelaars en hun cliënten, kunnen ertoe leiden dat de eersten hun werk las zeer belastend ervaren. In dat opzicht is een goede begeleiding van groot belang; - het sensibiliseren van het ziekenhuispersoneel voor de problematiek van de culturele diversiteit in het ziekenhuis d.m.v. vormingen; - het ontwikkelen van een overzicht van interne en externe personen en organisaties waarop men een beroep kan doen om de taal en cultuur barrière op te lossen; - het ontwikkelen van affiches, brochures, schrijven van artikels voor de bedrijfskrant.

Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling Stand van zaken - toekomstperspectieven

Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling Stand van zaken - toekomstperspectieven 1 Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling Stand van zaken - toekomstperspectieven Hans Verrept Coördinatiecel Interculturele Bemiddeling 2 Stand van wetenschappelijk onderzoek Etniciteit en

Nadere informatie

Knelpunten zorg migranten en etnische minderheden

Knelpunten zorg migranten en etnische minderheden Interculturele communicatie: wat bestaat er en wat kost het Hans Verrept (FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu) Knelpunten zorg migranten en etnische minderheden Taal problematiek

Nadere informatie

Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid

Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid Algemene vergadering RWO -Oudenaarde 11 juni 2012 Inhoud Terminologie: ECM Enkele vragen Overzicht van de immigratie Aanwezigheid in regio Oudenaarde Enkele

Nadere informatie

Celverantwoordelijke Interculturele Bemiddeling, FOD Volksgezondheid

Celverantwoordelijke Interculturele Bemiddeling, FOD Volksgezondheid Culturele diversiteit en interculturele bemiddeling stand van zaken - toekomstperspectieven Hans Verrept 1 Celverantwoordelijke Interculturele Bemiddeling, FOD Volksgezondheid In de resultaten van wetenschappelijk

Nadere informatie

Interculturele bemiddeling en kwaliteit van zorg Prof.dr.Theda Borde 1

Interculturele bemiddeling en kwaliteit van zorg Prof.dr.Theda Borde 1 Interculturele bemiddeling en kwaliteit van zorg Prof.dr.Theda Borde 1 Professor Borde bracht verslag uit van twee vergelijkende studies die ze in drie ziekenhuizen in Berlijn uitvoerde. De ene heeft betrekking

Nadere informatie

Emmaüs Culturele diversiteit in de zorg

Emmaüs Culturele diversiteit in de zorg Emmaüs Culturele diversiteit in de zorg Mechelen 26 mei 2011 Hamida Chikhi 1 Italiaanse Turkse Marokkaanse Dienst gestart in 1992 2 1 Doelstellingen van de dienst Gelijke toegang tot de gezondheid Kwaliteit

Nadere informatie

G E M E E N T E L I J K E F I C H E S M I N D E R H E D E N editie 2009

G E M E E N T E L I J K E F I C H E S M I N D E R H E D E N editie 2009 Gemeente Voeren Welkom op de startpagina van de lijke fiches minderheden! De lijke fiches minderheden bevatten een basisdatafiche, een fiche, enkele detailfiches en een fiche met demografische gegevens

Nadere informatie

Constructie van de variabele Etnische afkomst

Constructie van de variabele Etnische afkomst Constructie van de variabele Etnische afkomst Ter inleiding geven we eerst een aantal door verschillende organisaties gehanteerde definities van een allochtoon. Daarna leggen we voor het SiBO-onderzoek

Nadere informatie

Overzicht Geboorten. Overlijdens. Mannen Vrouwen Totaal. Aankomsten Mannen Vrouwen Totaal Vertrekkers. Mannen Vrouwen Totaal

Overzicht Geboorten. Overlijdens. Mannen Vrouwen Totaal. Aankomsten Mannen Vrouwen Totaal Vertrekkers. Mannen Vrouwen Totaal Overzicht 2011 Aantal inwoners Mannen Vrouwen Totaal 12248 13140 25388 Geboorten in de geboorteakte 410 Mannen Vrouwen Totaal 126 410 246 Overlijdens Mannen Vrouwen Totaal 152 143 295 Natuurlijk saldo

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZ/13/146 ADVIES NR. 13/65 VAN 2 JULI 2013, GEWIJZIGD OP 5 NOVEMBER 2013 EN OP 7 OKTOBER 2014, INZAKE DE MEDEDELING

Nadere informatie

Kan men ook psychisch ziek worden in andere culturen?

Kan men ook psychisch ziek worden in andere culturen? Kan men ook psychisch ziek worden in andere culturen? Inhoud Probleemstelling Cultuur een eng of een ruim begrip? (Psychisch) ziek zijn. Culturele invloeden op psychisch ziek zijn. Invloeden op het verpleegkundig

Nadere informatie

1.1 Aantal levend geborenen dat bij geboorte woont in het Vlaamse Gewest sinds 2001

1.1 Aantal levend geborenen dat bij geboorte woont in het Vlaamse Gewest sinds 2001 Bijlage bij het persbericht dd. 08/06/15: 1 Vrouwen krijgen hun kinderen in toenemende mate na hun dertigste verjaardag 1. Het geboortecijfer volgens Kind en Gezin 67 875 geboorten in 2014, daling van

Nadere informatie

THEMA IV.1. Tuberculose

THEMA IV.1. Tuberculose THEMA IV.1. Tuberculose Specifieke selectiecriteria Voor deze selectie van tuberculose-verblijven worden alle ziekenhuisverblijven weerhouden die beantwoorden aan de algemene selectiecriteria (cfr. Inleiding

Nadere informatie

PERSONEEL IN VLAAMSE ZIEKENHUIZEN

PERSONEEL IN VLAAMSE ZIEKENHUIZEN / Archief cijfers PERSONEEL IN VLAAMSE ZIEKENHUIZEN Vlaams Gewest 2013 / 5.01.2016 5.01.2016 Personeel in Vlaamse Ziekenhuizen 1/20 GEPUBLICEERD OP: http://www.zorg-en-gezondheid.be/cijfers op januari

Nadere informatie

Bereiken van nieuwkomers via inburgeringcursussen. Dr. Rik Baeten Domus Medica

Bereiken van nieuwkomers via inburgeringcursussen. Dr. Rik Baeten Domus Medica Bereiken van nieuwkomers via inburgeringcursussen Dr. Rik Baeten Domus Medica Risicogroepen ondervaccinatie bron vaccinatiegraadstudies 2005-2008 Kinderen 18 tot 24 maanden Gezinnen met een moeder van

Nadere informatie

Aantal inwoners. Natuurlijk saldo Mannen Vrouwen Totaal (Geboorten - Overlijdens) Mannen Vrouwen Totaal

Aantal inwoners. Natuurlijk saldo Mannen Vrouwen Totaal (Geboorten - Overlijdens) Mannen Vrouwen Totaal Overzicht 2004 Aantal inwoners Mannen Vrouwen Totaal 11826 12568 24394 Geboorten Mannen Vrouwen Totaal 118 107 225 Overlijdens Natuurlijk saldo Mannen Vrouwen Totaal (Geboorten - Overlijdens) 122 134 256

Nadere informatie

G E M E E N T E L I J K E F I C H E S M I N D E R H E D E N editie 2009

G E M E E N T E L I J K E F I C H E S M I N D E R H E D E N editie 2009 Gemeente Halen Welkom op de startpagina van de lijke fiches minderheden! De lijke fiches minderheden bevatten een basisdatafiche, een fiche, enkele detailfiches en een fiche met demografische gegevens

Nadere informatie

Monitor. alcohol en middelen

Monitor. alcohol en middelen Gemeente Utrecht, Volksgezondheid Monitor www.utrecht.nl/gggd alcohol en middelen www.utrecht.nl/volksgezondheid Thema 3 Gebruik van de verslavingszorg in Utrecht - 2012 1 Colofon Uitgave Gemeente Utrecht,

Nadere informatie

TAALACHTERSTAND NEDERLANDS BIJ WERKZOEKENDEN

TAALACHTERSTAND NEDERLANDS BIJ WERKZOEKENDEN VDAB ONTCIJFERT nummer 24 TAALACHTERSTAND NEDERLANDS BIJ WERKZOEKENDEN De informatie over het taalkennisniveau van werkzoekenden is essentieel bij de matching naar vacatures met taaleisen en is een sturend

Nadere informatie

Vragen rond standaarden

Vragen rond standaarden Vragen rond standaarden Isabelle Coune Cel Interculturele Bemiddeling en Beleidsondersteuning 1. Pleitbezorging patiënt Definities: Spreken of tussenkomen in het belang van iemand anders (Van Esterik,

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

nr. 437 van WILLY SEGERS datum: 1 maart 2017 aan LIESBETH HOMANS Huis van het Nederlands Brussel - Werking

nr. 437 van WILLY SEGERS datum: 1 maart 2017 aan LIESBETH HOMANS Huis van het Nederlands Brussel - Werking SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 437 van WILLY SEGERS datum: 1 maart 2017 aan LIESBETH HOMANS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BINNENLANDS BESTUUR, INBURGERING, WONEN, GELIJKE

Nadere informatie

5.1. Impact van de wijzigingen van het nationaliteitswetboek

5.1. Impact van de wijzigingen van het nationaliteitswetboek 5. Verkrijgen en toekennen van de Belgische nationaliteit 1 5.1. Impact van de wijzigingen van het nationaliteitswetboek Sinds het ontstaan van het Koninkrijk stijgt het aantal vreemdelingen dat Belg wordt

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014. Deze plenaire vergaderingen vonden plaats op 14 maart, 6 juni, 19 september en 12 december.

JAARVERSLAG 2014. Deze plenaire vergaderingen vonden plaats op 14 maart, 6 juni, 19 september en 12 december. JAARVERSLAG 2014 1. Plenaire vergaderingen In 2014 kwam de Psychologencommissie vier maal bijeen in een plenaire zitting, met respect voor de per KB bepaalde vereisten in termen van taalgroep- en sectorvertegenwoordiging

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen ROESELARE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen ROESELARE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen ROESELARE HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Roeselare Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen KORTEMARK. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen KORTEMARK. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen KORTEMARK Arrondissement Diksmuide HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

Overzicht Geboorten. Mannen Vrouwen Totaal Overlijdens. Mannen Vrouwen Totaal Aankomsten

Overzicht Geboorten. Mannen Vrouwen Totaal Overlijdens. Mannen Vrouwen Totaal Aankomsten Overzicht 2013 Aantal inwoners Mannen Vrouwen Totaal 12468 13211 25679 Geboorten Mannen Vrouwen Totaal 137 129 266 Natuurlijk saldo (Geboorten - Overlijdens) Overlijdens Mannen Vrouwen Totaal 5-16 -11

Nadere informatie

Cultuursensitieve Zorg Visie en ontwikkelingen

Cultuursensitieve Zorg Visie en ontwikkelingen Cultuursensitieve Zorg Visie en ontwikkelingen Steffie Jalhay Steunpunt diversiteit VIVO vzw Inhoud 1. Vlaams Instituut voor Vorming en Opleiding in de social profit 2. Superdiversiteit 3. Cultuursensitieve

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen SPIERE-HELKIJN. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen SPIERE-HELKIJN. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen SPIERE-HELKIJN HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Kortrijk Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen LANGEMARK-POELKAPELLE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen LANGEMARK-POELKAPELLE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen LANGEMARK-POELKAPELLE HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Ieper Opsplitsing in

Nadere informatie

Samenvatting bevolkingscijfer op 01/01/2016

Samenvatting bevolkingscijfer op 01/01/2016 Samenvatting bevolkingscijfer op 1/1/216 Op 1 januari 216 telde Roeselare in totaal 6.941 inwoners, een stijging van 586 inwoners ten opzichte van 1 januari 215, waarbij er 539 meer vrouwen dan mannen

Nadere informatie

Ward Rommel Interculturele bemiddeling in de kankerzorg

Ward Rommel Interculturele bemiddeling in de kankerzorg Ward Rommel Interculturele bemiddeling in de kankerzorg Als een zorgverstrekker te maken krijgt met een kankerpatiënt die een andere taal spreekt of een andere culturele achtergrond heeft, kan dit de communicatie

Nadere informatie

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar

Universiteit Opleiding Cursus Beschrijving Link. Vaardigheidsonderwijs 2e jaar Overzicht bachelorcursussen Dit overzicht geeft een groot aantal bachelorcursussen weer die aandacht besteden cultuur en/of gender op het gebied van gezondheidszorg. Het overzicht betreft cursussen uit

Nadere informatie

In dit boekje zal je vragen vinden over: jezelf, je familie en je thuissituatie. Lees elke vraag aandachtig en antwoord zo nauwkeurig mogelijk.

In dit boekje zal je vragen vinden over: jezelf, je familie en je thuissituatie. Lees elke vraag aandachtig en antwoord zo nauwkeurig mogelijk. In dit boekje zal je vragen vinden over: jezelf, je familie en je thuissituatie. Lees elke vraag aandachtig en antwoord zo nauwkeurig mogelijk. In deze vragenlijst zijn er geen foute of juiste antwoorden.

Nadere informatie

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld

Rapport. van Kamer van Koophandel Nederland. Startersprofiel 2012. Datum uitgave. Januari 2013. onderwerp Startende ondernemers in beeld Rapport Startersprofiel 2012 van Datum uitgave Januari 2013 onderwerp Startende ondernemers in beeld Pagina 1 van 12 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 3 2 Kerncijfers startende ondernemers... 4 2.1 Meer

Nadere informatie

Partnerkeuze bij allochtone jongeren

Partnerkeuze bij allochtone jongeren Partnerkeuze bij allochtone jongeren Inleiding In april 2005 lanceerde de Koning Boudewijnstichting een projectoproep tot voorstellen om de thematiek huwelijk en migratie te onderzoeken. Het projectvoorstel

Nadere informatie

Fact sheet Overige niet-westerse allochtonen in Amsterdam Groei overige niet-westerse allochtonen, 1992-2005 (procenten)

Fact sheet Overige niet-westerse allochtonen in Amsterdam Groei overige niet-westerse allochtonen, 1992-2005 (procenten) Fact sheet nummer 2 februari 2006 Overige niet-westerse allochtonen in Amsterdam Tussen 1992 en 2005 is de groep overige niet-westerse allochtonen in Amsterdam met maar liefst 86% toegenomen. Tot deze

Nadere informatie

Belgen en niet-belgen

Belgen en niet-belgen Onderstaande gegevens zijn gebaseerd op de bevolkingscijfers van het Rijksregister, toestand op 01.01.2016. Deze cijfers kunnen afwijken van de officiële bevolkingscijfers die zullen gepubliceerd worden

Nadere informatie

De honden en katten van de Belgen

De honden en katten van de Belgen ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 31 juli 2007 De honden en katten van de Belgen Highlights Ons land telde in 2004 1.064.000 honden en 1.954.000 katten; In vergelijking

Nadere informatie

EVALUATIE VAN 1 JAAR SALDUZ- WET

EVALUATIE VAN 1 JAAR SALDUZ- WET EVALUATIE VAN 1 JAAR SALDUZ- WET Kwantitatief luik Studiedag «t Salduz beter gaan?! Hoe de toekomstige EU-richtlijnen implementeren in onze regelgeving?» DSB Marie FRANSSENS 27 maart 2013 Inleiding kwantitatief

Nadere informatie

STAD ZOTTEGEM. Bevolkingscijfers 2014

STAD ZOTTEGEM. Bevolkingscijfers 2014 STAD ZOTTEGEM Bevolkingscijfers 2014 Overzicht 2014 Aantal inwoners Mannen Vrouwen Totaal 12565 13233 25798 Geboorten Mannen Vrouwen Totaal 110 99 209 Natuurlijk saldo (Geboorten - Overlijdens) Overlijdens

Nadere informatie

Aantal inwoners. Natuurlijk saldo Mannen Vrouwen Totaal (Geboorten - Overlijdens) Mannen Vrouwen Totaal

Aantal inwoners. Natuurlijk saldo Mannen Vrouwen Totaal (Geboorten - Overlijdens) Mannen Vrouwen Totaal Overzicht 2003 Aantal inwoners Mannen Vrouwen Totaal 11866 12608 24474 Geboorten Mannen Vrouwen Totaal 97 113 210 Overlijdens Natuurlijk saldo Mannen Vrouwen Totaal (Geboorten - Overlijdens) 134 151 285

Nadere informatie

Niet- Totaal LAND VAN HERKOMST MANNEN VROUWEN TOTAAL

Niet- Totaal LAND VAN HERKOMST MANNEN VROUWEN TOTAAL Leven. Burgerzaken A. BEVOLKING TOTALE BEVOLKING Belgen Niet Belgen Totaal Volkstelling 0.0..0.8 0.. 0.8.0 0.. SAMENSTELLING VAN DE BEVOLKING VAN VREEMDE NATIONALITEIT LAND VAN HERKOMST MANNEN VROUWEN

Nadere informatie

Syntheserapport marktconsultatie Survey Samenleven in diversiteit

Syntheserapport marktconsultatie Survey Samenleven in diversiteit Syntheserapport marktconsultatie Survey Samenleven in diversiteit 1. Inleiding Van 19 februari tot en met 6 maart 2016 werd een marktconsultatie georganiseerd in het kader van de voorbereiding van een

Nadere informatie

STUDIEDAG TIENERPOOIERS EN HUN SLACHTOFFERS, WIE ZIJN ZE EN HOE GAAN WE ER MEE OM ANTWERPEN, 7 JUNI 2016

STUDIEDAG TIENERPOOIERS EN HUN SLACHTOFFERS, WIE ZIJN ZE EN HOE GAAN WE ER MEE OM ANTWERPEN, 7 JUNI 2016 STUDIEDAG TIENERPOOIERS EN HUN SLACHTOFFERS, WIE ZIJN ZE EN HOE GAAN WE ER MEE OM 1. De opdracht van Payoke ANTWERPEN, 7 JUNI 2016 De begeleiding van slachtoffers van loverboys PARTNERSHIP Payoke vzw 2015-2016

Nadere informatie

Allochtone Nederlandse ouderen: de onverwachte oude dag in Nederland

Allochtone Nederlandse ouderen: de onverwachte oude dag in Nederland Allochtone Nederlandse ouderen: de onverwachte oude dag in Nederland Cor Hoffer cultureel antropoloog / socioloog c.hoffer@parnassiabavogroep.nl 1 Onderwerpen: gezondheidszorg en cultuur demografische

Nadere informatie

Studiepopulatie. Gezondheidsenquête, België, 1997.

Studiepopulatie. Gezondheidsenquête, België, 1997. In deze paragraaf worden een aantal kenmerken van de steekproef besproken. Het gaat om de volgende socio-demografische karakteristieken : verblijfplaats : per regio en per provincie; geslacht en leeftijd;

Nadere informatie

Project gerealiseerd met de steun van Kom op tegen Kanker, de campagne van de Vlaamse Liga tegen Kanker VZW

Project gerealiseerd met de steun van Kom op tegen Kanker, de campagne van de Vlaamse Liga tegen Kanker VZW Ervaringen van familieleden van oudere volwassen mensen van Turkse of noordwest Afrikaanse origine met kanker: Vertalen en afwegen van openheid over ziekte I. van Eechoud, M. Grypdonck, J. Leman, M. Deveugele,

Nadere informatie

De uitdagingen van etnische diversiteit in het onderwijs. Prof. dr. Orhan Agirdag

De uitdagingen van etnische diversiteit in het onderwijs. Prof. dr. Orhan Agirdag De uitdagingen van etnische diversiteit in het onderwijs Prof. dr. Orhan Agirdag Uitdagingen Ongelijkheid Schoolsegregatie Multicultureel onderwijs Meertaligheid Uitdagingen Ongelijkheid Schoolsegregatie

Nadere informatie

Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie

Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie Datum: 12 november 2013 1 Deelnemers Belangrijk om op te merken in elke communicatie is dat deze enquête peilde bij een 500-tal jongeren over

Nadere informatie

CULTUURSENSITIVITEIT IN DE KANKERZORG. Door Naziha Maher, projectcoördinator diversiteit

CULTUURSENSITIVITEIT IN DE KANKERZORG. Door Naziha Maher, projectcoördinator diversiteit CULTUURSENSITIVITEIT IN DE KANKERZORG Door Naziha Maher, projectcoördinator diversiteit 27 mei 2016 MIJN CULTUUR IS DE JOUWE NIET, MAAR DAAROM NIET MINDER WAARD!! ZORGVERLENING IS CULTUREEL GEKLEURD Model

Nadere informatie

Gelet op de wet van 15 januari 1990 houdende oprichting en organisatie van een Kruispuntbank van de sociale zekerheid, inzonderheid op artikel 5;

Gelet op de wet van 15 januari 1990 houdende oprichting en organisatie van een Kruispuntbank van de sociale zekerheid, inzonderheid op artikel 5; TC/98/84 ADVIES Nr. 98/07 VAN 7 JULI 1998 BETREFFENDE EEN AANVRAAG VAN DE KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN (DEPARTEMENT SOCIOLOGIE) TOT HET BEKOMEN VAN DE RIJKSDIENST VOOR SOCIALE ZEKERHEID EN DE RIJKSDIENST

Nadere informatie

2. De Antwerpse leerlingen in cijfers en kleuren

2. De Antwerpse leerlingen in cijfers en kleuren 2. De Antwerpse leerlingen in cijfers en kleuren 10 Leerlingen wonende in Antwerpen BASISONDERWIJS 2003-2004: 50.328 lln 2002-2003:50.073 lln 2001-2002: 49.505 lln Kleuteronderwijs 2003-2004: 18.832 lln

Nadere informatie

Verbinden vanuit diversiteit

Verbinden vanuit diversiteit Verbinden vanuit diversiteit Krachtgericht sociaal werk in een context van armoede en culturele diversiteit Studievoormiddag 6 juni 2014 Het verhaal van Ahmed Een zoektocht met vele partners Partners De

Nadere informatie

Vraag nr. 37 van 29 januari 2002 van de heer ROLAND VAN GOETHEM Antwoord 1. Overzicht over alle kenmerken heen

Vraag nr. 37 van 29 januari 2002 van de heer ROLAND VAN GOETHEM Antwoord 1. Overzicht over alle kenmerken heen Vraag nr. 37 van 29 januari 2002 van de heer ROLAND VAN GOETHEM Werkloosheidscijfers Allochtonen Het "Maandverslag Arbeidsmarkt" van de V l a a m- se Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding

Nadere informatie

Kinderen en de gezinsvorm waarin ze opgroeien: een schets van de veranderingen tussen 1990 en 2008

Kinderen en de gezinsvorm waarin ze opgroeien: een schets van de veranderingen tussen 1990 en 2008 2/14 Kinderen en de gezinsvorm waarin ze opgroeien: een schets van de veranderingen tussen 199 en 28 Edith Lodewijckx D/2/3241/326 Vraagstelling Maatschappelijke en culturele ontwikkelingen hebben ingrijpende

Nadere informatie

HOOFDSTUK 5. Verwerving en toekenning van de Belgische nationaliteit aan vreemdelingen

HOOFDSTUK 5. Verwerving en toekenning van de Belgische nationaliteit aan vreemdelingen HOOFDSTUK 5. Verwerving en toekenning van de Belgische nationaliteit aan vreemdelingen Het vorige hoofdstuk heeft aangetoond dat statistieken over de vreemde populatie geen volledig beeld geven van het

Nadere informatie

nr. 726 van ORTWIN DEPOORTERE datum: 27 juni 2017 aan JO VANDEURZEN Kinderbijslag - Kinderen in het buitenland

nr. 726 van ORTWIN DEPOORTERE datum: 27 juni 2017 aan JO VANDEURZEN Kinderbijslag - Kinderen in het buitenland SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 726 van ORTWIN DEPOORTERE datum: 27 juni 2017 aan JO VANDEURZEN VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Kinderbijslag - Kinderen in het buitenland Kinderen moeten

Nadere informatie

Surveillance van meticilline- resistente Staphylococcus aureus (MRSA) in chronische ziekenhuizen in België:

Surveillance van meticilline- resistente Staphylococcus aureus (MRSA) in chronische ziekenhuizen in België: Surveillance van meticilline- resistente Staphylococcus aureus (MRSA) in chronische ziekenhuizen in België: Jaar 2010 B. Jans, Dr. O. Denis & BICS IPH/EPI REPORTS Nr. 2011 039 Depotnummer: D/2011/2505/67

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen KORTRIJK. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen KORTRIJK. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen KORTRIJK HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Kortrijk Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

INHOUD. Solentra vzw. Ontstaansgeschiedenis. Aanbod en doelgroep. Methodiek: PACCT

INHOUD. Solentra vzw. Ontstaansgeschiedenis. Aanbod en doelgroep. Methodiek: PACCT Solentra vzw Cultuursensitieve psychologische hulpverlening Lotte Lenaers- Psychologe Solentra vzw INHOUD Ontstaansgeschiedenis Aanbod en doelgroep Methodiek: PACCT 2 1 HOE HET BEGON Onbeantwoorde vraag

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Oostende Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

2. De niet-westerse derde generatie

2. De niet-westerse derde generatie 2. De niet-westerse derde generatie Op 1 januari 23 woonden in Nederland tussen de 34 duizend en 36 duizend personen met ten minste één grootouder die in een niet-westers land is geboren. Dit is ruim eenderde

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen ARDOOIE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen ARDOOIE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen ARDOOIE HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Tielt Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen RUISELEDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen RUISELEDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen RUISELEDE HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Tielt Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

Bevolkingscijfers Op 31 december 2007 telde Herentals inwoners, dat zijn 126 inwoners meer dan in 2006.

Bevolkingscijfers Op 31 december 2007 telde Herentals inwoners, dat zijn 126 inwoners meer dan in 2006. JAARVERSLAG 2007 BURGERZAKEN Augustijnenlaan 30 Diensthoofd: Guy Vleugels Bevolkingscijfers Op 31 december 2007 telde Herentals 26.268 inwoners, dat zijn 126 inwoners meer dan in 2006. Deelgemeente Belgen

Nadere informatie

GEKLEURDE ARMOEDE BEA VAN ROBAEYS

GEKLEURDE ARMOEDE BEA VAN ROBAEYS GEKLEURDE ARMOEDE BEA VAN ROBAEYS De opbouw van het verhaal Gekleurde armoede Een maatschappelijke uitdaging Leefwereld: het leven zoals het is Gekleurde armoede en hulpverlening Het perspectief van de

Nadere informatie

Ruim helft Poolse immigranten vertrekt weer

Ruim helft Poolse immigranten vertrekt weer Ruim helft Poolse immigranten vertrekt weer Han Nicolaas Van de Poolse immigranten die in de jaren 9 naar Nederland kwamen, is inmiddels bijna 6 procent weer vertrokken. Dit aandeel is iets kleiner dan

Nadere informatie

nr. 811 van TOM VAN GRIEKEN datum: 10 augustus 2015 aan JO VANDEURZEN Kinderbijslag - Kinderen die worden opgevoed in het buitenland

nr. 811 van TOM VAN GRIEKEN datum: 10 augustus 2015 aan JO VANDEURZEN Kinderbijslag - Kinderen die worden opgevoed in het buitenland SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 811 van TOM VAN GRIEKEN datum: 10 augustus 2015 aan JO VANDEURZEN VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Kinderbijslag - Kinderen die worden opgevoed in het buitenland

Nadere informatie

BIJLAGEN. Bijlage B1 Hoofdstuk 1 2. Bijlage B3 Hoofdstuk 3 3. Bijlage B4 Hoofdstuk 4 4. Bijlage B6 Hoofdstuk 6 8. Nieuw in Nederland

BIJLAGEN. Bijlage B1 Hoofdstuk 1 2. Bijlage B3 Hoofdstuk 3 3. Bijlage B4 Hoofdstuk 4 4. Bijlage B6 Hoofdstuk 6 8. Nieuw in Nederland Nieuw in Nederland Het leven van recent gemigreerde Bulgaren en Polen Mérove Gijsberts Marcel Lubbers (RU) BIJLAGEN Bijlage B1 Hoofdstuk 1 2 Bijlage B3 Hoofdstuk 3 3 Bijlage B4 Hoofdstuk 4 4 Bijlage B6

Nadere informatie

Inleiding: De patiënten moeten een afstand van bijna een kilometer afleggen om de afdeling hematologie en sommige andere afdelingen te bereiken.

Inleiding: De patiënten moeten een afstand van bijna een kilometer afleggen om de afdeling hematologie en sommige andere afdelingen te bereiken. Pilootproject: intern en extern vervoer voor patiënten van het 20 août-ziekenhuis (Casablanca), het Moulay Abdelah-ziekenhuis (Mohammedia) en het Farabi-ziekenhuis (Oujda) In samenwerking met Prof. Quessar,

Nadere informatie

Interculturele jeugd en opvoedhulp

Interculturele jeugd en opvoedhulp Interculturele jeugd en opvoedhulp Op zoek naar vertrouwen en doeltreffendheid Presentatie TriviumLindenhof 9/2012 1 Ary Scheffer. Mignon verlangend naar haar vaderland 1836 2 Cijfertjes Bij TriviumLindenhof

Nadere informatie

Cultuursensitieve seksuele en reproductieve gezondheidsvoorlichting

Cultuursensitieve seksuele en reproductieve gezondheidsvoorlichting Cultuursensitieve seksuele en reproductieve gezondheidsvoorlichting Hanan Ben Abdeslam Expertisecentrum kraamzorg Volle Maan Ontwikkeld ism VGC Inhoud 1. Opzet 2. Projectdoel en projectresultaat 3. Inzichten

Nadere informatie

Door Naziha Maher, coördinator psychosociale dienstverlening allochtonen, Vlaamse Liga tegen Kanker

Door Naziha Maher, coördinator psychosociale dienstverlening allochtonen, Vlaamse Liga tegen Kanker Door Naziha Maher, coördinator psychosociale dienstverlening allochtonen, Vlaamse Liga tegen Kanker Wat vooraf gaat Kijk eerst in eigen boezem: visie over diversiteit Is er een diversiteitbeleid in de

Nadere informatie

De Limburgse Jeugdmonitor

De Limburgse Jeugdmonitor De Limburgse Jeugdmonitor (Wat zeggen cijfers over) kinderen in kwetsbare situaties Marjon Hulst, beleidsmedewerker Jeugdzorg 12 juni 2014 De Limburgse Jeugdmonitor http://www.limburg.databank.nl/ Waarom

Nadere informatie

Allochtonen, 2012 Gepubliceerd op Compendium voor de Leefomgeving (http://www.clo.nl)

Allochtonen, 2012 Gepubliceerd op Compendium voor de Leefomgeving (http://www.clo.nl) Indicator 13 februari 2013 U bekijkt op dit moment een archiefversie van deze indicator. De actuele indicatorversie met recentere gegevens kunt u via deze link [1] bekijken. In 2012 woonden er in Nederland

Nadere informatie

Deelname van allochtonen aan de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) over 1e halfjaar 2001

Deelname van allochtonen aan de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) over 1e halfjaar 2001 Centraal Bureau voor de Statistiek Divisie Staven Centrum voor Beleidsstatistiek i.o. Postbus 4000 2270 JM Voorburg Deelname van allochtonen aan de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) over 1e halfjaar 2001

Nadere informatie

Fiche 4: Hoe verhoog je je interculturele competentie?

Fiche 4: Hoe verhoog je je interculturele competentie? Fiche 4: Hoe verhoog je je interculturele competentie? In deze fiche vind je instrumenten om de interculturele competenties van personeelsleden op te bouwen en te vergroten zodat het diversiteitsbeleid

Nadere informatie

Droits fondamentaux. inburgering opleiding. oriëntatie. traject gratis. taal. Onthaal van nieuwkomers

Droits fondamentaux. inburgering opleiding. oriëntatie. traject gratis. taal. Onthaal van nieuwkomers Droits fondamentaux oriëntatie traject gratis taal inburgering opleiding Onthaal van nieuwkomers 21 Zich inburgeren, wat betekent dat? Er wordt veel gesproken over inburgering of integratie van migranten.

Nadere informatie

COULEUR LOCALE Mechelen Diversiteit in Mechelen

COULEUR LOCALE Mechelen Diversiteit in Mechelen COULEUR LOCALE Mechelen Diversiteit in Mechelen 07.03.2017 Commissie Welzijn arbeidsmarkt Terminologie buitenlandse herkomst : personen die legaal en langdurig in België verblijven, en die bij hun geboorte

Nadere informatie

Oudere migranten: psychologische bijdragen

Oudere migranten: psychologische bijdragen Oudere migranten: psychologische bijdragen Carolien Smits,, Congres Ouderenpsychologie, 2 februari 2017, Amsterdam Wat gaan we doen? 1. Presentatie over oudere migranten en psychologen 2. Uitproberen van

Nadere informatie

Kleurrijke Maatzorg: Een cultuurgevoelig onthaal? Studiedag 20 november 2013 Antwerps netwerk cultuurgevoelige

Kleurrijke Maatzorg: Een cultuurgevoelig onthaal? Studiedag 20 november 2013 Antwerps netwerk cultuurgevoelige Kleurrijke Maatzorg: Een cultuurgevoelig onthaal? Studiedag 20 november 2013 Antwerps netwerk cultuurgevoelige Kleurrijke Maatzorg: Het is een gegeven: Voorzieningen in Welzijnsorganisaties krijgen een

Nadere informatie

Wie zorgt er voor de oudere migrant? NUZO-UMC Utrecht/ Hogeschool Utrecht Lectoraat Innovaties in de zorgprocessen van de Farmacie

Wie zorgt er voor de oudere migrant? NUZO-UMC Utrecht/ Hogeschool Utrecht Lectoraat Innovaties in de zorgprocessen van de Farmacie Wie zorgt er voor de oudere migrant? NUZO-UMC Utrecht/ Hogeschool Utrecht Lectoraat Innovaties in de zorgprocessen van de Farmacie Bas Steunenberg Bas.Steunenberg@hu.nl 24/11/2016 Publicatie downloadbaar

Nadere informatie

Louis Ferrant WGC Medikuregem - Universiteit Antwerpen Ervaringen van een arts in een multiculturele wijk

Louis Ferrant WGC Medikuregem - Universiteit Antwerpen Ervaringen van een arts in een multiculturele wijk Louis Ferrant WGC Medikuregem - Universiteit Antwerpen Ervaringen van een arts in een multiculturele wijk Vreemd en ziek zijn in onze welvaartstaat Dimensies van diversiteit Etniciteit Culturele identiteit

Nadere informatie

De oorzaken van deze lage tewerkstellingsgraad situeren zich zowel aan de aanbod- als aan de vraagzijde:

De oorzaken van deze lage tewerkstellingsgraad situeren zich zowel aan de aanbod- als aan de vraagzijde: 12 13 tewerkstelling Etnisch-culturele minderheden vertegenwoordigen slechts 3,69% van de Aalsterse bevolking. Toch behoort 9,3% van alle Aalsterse werklozen tot deze doelgroep. De evolutie op de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Maandrapportage februari 2013

Maandrapportage februari 2013 Maandrapportage februari 2013 Inhoudsopgave 1.... Inleiding... 2 2.... Aard en omvang slachtoffers van mensenhandel... 3 2.1.. Aantal aanmeldingen... 3 2.2... Verzoeken om opvang... 3 2.3... Wachtlijst...

Nadere informatie

Inhoudsopgave hoofdstuk 1

Inhoudsopgave hoofdstuk 1 -18- Inhoudsopgave hoofdstuk 1 Samenvatting hoofdstuk 1 Tabellen: 1.1 Bevolking in Delft naar geslacht en bevolking in Nederland op 1 januari 1.2 Doelgroepen op basis van leeftijd in de bevolking per wijk

Nadere informatie

Rapport Winterwerking 2014-2015 Victor4 Victor 5

Rapport Winterwerking 2014-2015 Victor4 Victor 5 Rapport Winterwerking 2014-2015 Victor4 Victor 5 Datum rapport: 17/04/2015 SL-STC, contactpersoon: Veerle Hellemans 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Korte beschrijving initiatieven nachtopvang winterwerking

Nadere informatie

N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen.

N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen. ADHD Wachtkamerspecial Onderbehandeling van ADHD bij allochtonen: kinderen en volwassenen N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen. Inleiding

Nadere informatie

Niet-preferentiële certificaten van oorsprong

Niet-preferentiële certificaten van oorsprong Niet-preferentiële certificaten van oorsprong Eerste zes maanden van 2015 De opdracht van de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie bestaat erin de voorwaarden te scheppen voor een competitieve,

Nadere informatie

Nationaliteit in % van de totale bevolking van de administratieve entiteit (1/1/2007) Brussels Hoofdstedelijk Gewest 72,5 27,5 14,3 15,9 16,6

Nationaliteit in % van de totale bevolking van de administratieve entiteit (1/1/2007) Brussels Hoofdstedelijk Gewest 72,5 27,5 14,3 15,9 16,6 Hoofdstuk 1 Bevolking HOOFDSTUK 1 1. BEVOLKING Inleiding Het thema bevolking omvat drie onderdelen, met name: de structuur van de bevolking (1.1) de loop van de bevolking (1.2) de huishoudens (1.3) Het

Nadere informatie

Mensenhandel... wat te doen?

Mensenhandel... wat te doen? Mensenhandel... wat te doen? Advies voor ziekenhuispersoneel Inleiding Als u in een ziekenhuis werkt, kunt u geconfronteerd worden met situaties die het gevolg zijn van mensenhandel. In die moeilijke omstandigheden

Nadere informatie

Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod.

Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod. Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod. Een inloopteam werkt doelgroepgericht. De gezinnen waar

Nadere informatie

Interculturele competenties? In de opleiding gezinswetenschappen

Interculturele competenties? In de opleiding gezinswetenschappen Interculturele competenties? In de opleiding gezinswetenschappen Studiedag Kleurrijke Maatzorg Gaby Jennes, 14 oktober 2011 Iets over de opleiding gw Opleiding voor volwassenen (sinds 1960), geaccrediteerd

Nadere informatie

Monitoring verhuisbewegingen erkend vluchtelingen oktober 2016

Monitoring verhuisbewegingen erkend vluchtelingen oktober 2016 Monitoring verhuisbewegingen erkend vluchtelingen oktober 2016 Nota in het kader van de coördinatieopdracht monitoring asielinstroom van het Agentschap Integratie en Inburgering Publicatiedatum: 05 oktober

Nadere informatie

Kenniswerkplaats Tienplus

Kenniswerkplaats Tienplus Workshop Jeugd in Onderzoek Kenniswerkplaats Tienplus Laagdrempelige ondersteuning van ouders met tieners in Amsterdam http://www.kenniswerkplaats-tienplus.nl Triple P divers Marjolijn Distelbrink Verwey-Jonker

Nadere informatie

Deelname volwassenonderwijs 11 Aantal cursisten in het volwassenenonderwijs woonachtig in de gemeente, naar nationaliteitsgroep in

Deelname volwassenonderwijs 11 Aantal cursisten in het volwassenenonderwijs woonachtig in de gemeente, naar nationaliteitsgroep in Inhoudstafel Demografie Vreemdelingen 1 en aandeel personen met vreemde nationaliteit in 2014 1 en aandeel vreemdelingen, totaal en naar nationaliteitsgroep 1 en aandeel vreemdelingen met nationaliteit

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen BRUGGE Arrondissement Brugge HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

Peiling Tweede Kamerverkiezingen 2017 stemgedrag en stemmotieven van Nederlanders met een migratie-achtergrond

Peiling Tweede Kamerverkiezingen 2017 stemgedrag en stemmotieven van Nederlanders met een migratie-achtergrond Peiling Tweede Kamerverkiezingen 2017 stemgedrag en stemmotieven van Nederlanders met een migratie-achtergrond Rotterdam, Februari 2017 Versie: 2017-01 Het auteursrecht op dit rapport ligt bij de opdrachtgever.

Nadere informatie

FOCUS "Senioren en het OCMW"

FOCUS Senioren en het OCMW FOCUS "Senioren en het OCMW" Nummer 11 Mei 2015 1. Inleiding In België leeft 15,1% van de bevolking onder de armoededrempel. Dit percentage ligt nog hoger binnen de leeftijdsgroep ouder dan 65 jaar. 18,4

Nadere informatie