Arbeidsmarkt en vakmanschap Symposium Spelen met Talent Avans Hogeschool, s-hertogenbosch 16.45-17.30 uur Gerard Evers
dr. Gerard Evers Recente verleden Hoogleraar Human Capital Valuation UvT Hoofdredacteur Gids voor Personeelsmanagement Nu Directeur Euro-HRM
l Dr. Gerard H.M. Evers Tilburgseweg 117 5051 AC Goirle gerard@eurohrm.nl 06 53465225
Opbouw Vakmanschap en personeelsvoorziening: wat staat ons de komende jaren te wachten? Demografie en arbeidsmarkt Human capital en talentmanagement Kunnen, willen en mogen
Leeftijdsopbouw 1980
Leeftijdsopbouw 2020
Ontwikkeling geboorten en pensionering
De Grote Uittocht
De arbeidsmarkt wordt krap
Een structureel tekort aan mensen 10 9 Potentiele beroepsbevolking 8 7 Aantal mensen dat werkt 700.000 6 2010 2016 2040
Verwachtingen tot 2016 (bijgesteld) UWV (2011, pp. 73) Gemiddelde groeicijfers per jaar, 2013-2016 Lagere economische groei BBP (1,3%) Voorzichtige banengroei (0,5%) Lage groei beroepsbevolking (0,5%) Afname werkloosheid (-0,8%, 3000 per jaar) Toename vacatures (1,6%)
Business Case: Strategische personeelsplanning Input (middelen) Throughput (productieproces) Output (prestaties) Outcome (effecten) Onvoldoende kwantitatieve en kwalitatieve beschikbaarheid aan personeel nu en toekomst Onvoldoende kennis & skills Ontbreken juiste attitude Onvoldoende productiviteit Niet kunnen behalen van gestelde doelen door: Onvoldoende productie Slechte service Strategische doelen worden niet gerealiseerd Slechte reputatie Geen Employer of Choice Onvoldoende motivatie Niet efficiënt werken Ontevreden klanten Veel fouten...... Failing to Plan, is Planning to Fail
Drie elementen VRAAG NAAR PERSONEEL AFSTEMMEN INTERN AANBOD EXTERN AANBOD
Strategisch organisatiebeleid (2) Strategisch HR-Beleid (1) (4) Strategische personeelsbehoefte (PIOFACH) (3) Strategische personeelsplanning
SPP is een paraplu Personele budgettering Werving, selectie Loopbaanmanagement Talentmanagement Beoordeling en beloning HRD: opleiding en training Taak- en functievorming
Nu Bouwstenen voor SPP Vraag Intern aanbod Extern aanbod Formatie (benodigde Bezetting): Kwantiteit, kwaliteit, kosten, arbeidsrelatie Huidige boventalligheid, vacatures Huidige bezetting (inclusief externen e.d.): Kwantiteit, kwaliteit, kosten, arbeidsrelatie Scenario s Gewenste formatie (benodigde Bezetting): Kwantiteit, kwaliteit, kosten, arbeidsrelatie Gaps Dynamiek IDU Verwachte bezetting: Kwantiteit, kwaliteit, kosten, arbeidsrelatie Vergrijzing Mobiliteit Schoolverlaters Conjunctuur Krapte Loonniveau Flexibiliteit Straks Alternatieven: bv. automatisering Beleidsdiscussie Acties Werving, opleiding, doorstroom, flexpool
SPP = K3R Strategische personeelsplanning KWANTITEIT KWALITEIT KOSTEN ARBEIDSRELATIES Handjes Hersens, houding Euro s Flexibele schil
Kwantiteit Vakmanschap: betere aansluiting onderwijs arbeidsmarkt Activeren onderkant en zijkant Behoud vakmanschap via opleiding en training Imago: belonen van vakmanschap, status Arbeidsmarktcommunicatie Voldoende nieuwe instroom naar vakmanschap, ook intern
Kwaliteit = inzetbaarheid, productiviteit, betrokkenheid, potentieel Nederlandse industrie moet het hebben van hoogwaardige arbeid en idem vakmanschap Productiviteit = kunnen*willen*mogen (AMO) Kunnen = Human Capital (opleiding, halfwaardetijd) Willen = motivatie, betrokkenheid: eigen verantwoordelijkheid Mogen = kansen geven, talentmanagement
Vakmanschap Enkele vragen zonder antwoorden! Is vakmanschap /competenties gebaseerd op input (zoals diploma s) of output (prestaties)? Is vakmanschap vooral statisch (hier en nu) of vooral dynamisch (toekomstpotentieel)? Is vakmanschap vooral technisch of meer algemeen? En wanneer is iemand dan geen vakman?
De HR3P matrix naar vakmanschap performance potentieel grenzen bereikt onvoldoende bevredigend goed uitstekend Groei binnen functie Promotable op lange termijn Promotable op korte termijn legenda = vakman = semi-vakman = beginnend
Kosten: een voorbeeld (KLM) ROI = winst / geinv.vermogen (GIV) omzet kosten = (omzet/ask kosten/ask) * ASK = omzet/ask kosten/fte * ASK ASK/fte Kosten/fte = arbeidsvoorwaarden ASK/fte = productiviteit
De Bermuda driehoek LEEFTIJD WERK WELVAART BELONING PRODUCTIVITEIT
Age, wage and productivity wage productivity 120 100 80 60 40 20 0 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 65 age
Oplossingsrichtingen Herzien van wage-age curve Meer aandacht voor trainen van oudere werknemers Meer aandacht voor performance related pay Meer aandacht voor productiviteitsmanagement
Flexibiliteit Conjunctuur, seizoen Interne en externe flexibiliteit Numerieke en kwalitatieve flexibiliteit Vakmanschap is schaars: vasthouden HC, ook in zware tijden (transactiekosten) Dus: zoeken naar alternatieven zoals jaarurencontracten, overwerk, multiinzetbaarheid
Conclusies 1. Schaarste neemt toe 2. Personeelsvoorziening : K3R 3. Vakmanschap is noodzakelijk 4. maar niet voldoende: ook motivatie en gelegenheid